Λίπανση: φώσφορος και άζωτο 16-18% πάνω από πέρσι

Η βασική λίπανση φέτος κοστίζει αισθητά ακριβότερα από πέρσι. Ο φώσφορος είναι 18,6% πάνω σε ένα χρόνο και το άζωτο 16,4% πάνω, ενώ το φυσικό αέριο —η πρώτη ύλη της αμμωνίας— ακρίβυνε 10,1% μέσα στον τελευταίο μήνα. Το κάλιο είναι η μόνη εξαίρεση, με ελαφρά πτώση σε σχέση με πέρσι.

Σημαντική διευκρίνιση: οι τιμές λιπασμάτων παραπάνω είναι ευρωπαϊκές τιμές χονδρικής, ανά τόνο καθαρού θρεπτικού στοιχείου (άζωτο, φώσφορος, κάλιο), όπως τις καταγράφει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Δεν είναι η τιμή του σάκου στο ελληνικό κατάστημα — εκεί προστίθενται η σύνθεση του λιπάσματος, η συσκευασία, η μεταφορά και το περιθώριο του εμπόρου. Η Κομισιόν δεν δημοσιεύει ελληνική τιμή λιπάσματος, οπότε τα παραπάνω νούμερα λειτουργούν ως δείκτης τάσης, όχι ως τιμή τιμολογίου.

Το άζωτο ακολουθεί το φυσικό αέριο

Το αζωτούχο λίπασμα φτιάχνεται από αμμωνία, και η αμμωνία παράγεται από φυσικό αέριο. Αυτό εξηγεί γιατί το άζωτο είναι ακριβότερο κατά 16,4% από πέρσι: το φυσικό αέριο ανέβηκε 10,1% μόνο τον τελευταίο μήνα και 5,6% στο τρίμηνο. Η σχέση είναι άμεση — όποτε ακριβαίνει το αέριο, ακολουθεί με κάποια καθυστέρηση το κόστος παραγωγής του αζώτου. Δεν πρόκειται για πρόβλεψη, αλλά για μηχανισμό που έχει επιβεβαιωθεί τα τελευταία χρόνια.

Ο φώσφορος είναι η μεγαλύτερη ανατροπή

Με άνοδο 18,6% σε ετήσια βάση, ο φώσφορος είναι το θρεπτικό στοιχείο με τη μεγαλύτερη ακρίβυνση. Για καλλιέργειες που στηρίζονται σε φωσφορική λίπανση πριν τη σπορά —σιτηρά, κηπευτικά— αυτό μεταφράζεται σε βαρύτερο κόστος εισροών σε σχέση με πέρσι τέτοια εποχή, ανεξάρτητα από το πώς θα κινηθούν οι τιμές πώλησης της σοδειάς.

Το πετρέλαιο δεν είναι η τιμή της αντλίας

Η τιμή του Brent στα 99,29 δολάρια το βαρέλι είναι χρηματιστηριακή τιμή διεθνούς αγοράς, όχι η τιμή που πληρώνει ο παραγωγός στο πρατήριο. Λειτουργεί ως δείκτης για το πώς κινείται το κόστος καυσίμου που θα χρειαστεί για άροση, σπορά, άρδευση και μεταφορές. Η εβδομαδιαία πτώση 8,7% είναι σημαντική, αλλά σε επίπεδο τριμήνου το Brent είναι σχεδόν στάσιμο (-0,7%), κάτι που δείχνει ότι η βραχυπρόθεσμη κίνηση δεν αλλάζει από μόνη της την εικόνα του έτους.

Τι σημαίνει για τον παραγωγό

Η βασική λίπανση φέτος κοστίζει περισσότερο απ’ ό,τι πέρσι, κυρίως λόγω φωσφόρου και αζώτου — δύο στοιχεία που χρησιμοποιούνται στη λίπανση πριν τη σπορά. Το κάλιο είναι η μόνη ελαφριά ανάσα, με πτώση 1,6% σε ετήσια βάση. Το ενεργειακό κόστος (αέριο, πετρέλαιο) παραμένει η βασική αιτία πίσω από την ακρίβυνση του αζώτου, ενώ η άνοδος του φωσφόρου δεν συνδέεται άμεσα με το αέριο αλλά με τη δική του διεθνή αγορά πρώτων υλών. Όσοι αγοράζουν σταδιακά τις ποσότητες για τη φετινή σπορά θα δουν στο τιμολόγιό τους την επίδραση αυτών των ευρωπαϊκών τιμών χονδρικής, προσαρμοσμένη βέβαια από το κόστος μεταφοράς και το περιθώριο του εμπορίου. Σχετικό με το ζήτημα του κόστους εισροών είναι και το θέμα του φόρου άνθρακα CBAM που φέρνει επιστροφή χρημάτων για τα λιπάσματα, ενώ η συνολική εικόνα του κόστους εισροών φέτος αποτυπώνεται και στη βουτιά τιμών παραγωγού με ταυτόχρονο ράλι σε ρεύμα και λιπάσματα που κατέγραψε η ΕΛΣΤΑΤ.

*Πηγές: παρατηρητήριο τιμών λιπασμάτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG AGRI) και διεθνή χρηματιστήρια ενέργειας. Τα στοιχεία αφορούν την περίοδο αναφοράς και δεν αποτελούν επενδυτική συμβουλή.*