Σπορά 2026: ακριβό το άζωτο κατά 26% πριν τη φύτευση

Η εβδομάδα της σποράς βρίσκει τους παραγωγούς μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση: οι τελευταίες επίσημες τιμές για σκληρό σιτάρι, σιτάρι αρτοποιίας και κριθάρι είναι παλιές —από τις αρχές Αυγούστου— ενώ το κόστος των λιπασμάτων κινείται ξεκάθαρα ανοδικά, με το άζωτο να έχει ακριβύνει 26,1% μέσα σε έναν χρόνο. Παράλληλα, το φυσικό αέριο —η πρώτη ύλη της αμμωνίας— πήρε αυτή την εβδομάδα άλμα 9,8%, σήμα που δείχνει πού μπορεί να πάει το κόστος της επόμενης παρτίδας αζωτούχου λιπάσματος.

Σημείωση: οι τιμές σιτηρών είναι ο τελευταίος διαθέσιμος εθνικός μέσος όρος, με στοιχεία 87 ημερών — δεν υπάρχουν αυτή την εβδομάδα φρέσκες τιμές ανά αγορά από την Κομισιόν. Δεν πρέπει να διαβαστούν ως τρέχουσα τιμή χωραφιού, αλλά δείχνουν το επίπεδο στο οποίο κινούνταν η αγορά πριν από τρεις μήνες περίπου.

Το άζωτο είναι το πρόβλημα της σποράς

Από τα τρία βασικά θρεπτικά στοιχεία, το άζωτο είναι αυτό που αλλάζει πραγματικά το κόστος φέτος. Στα 469 ευρώ ο τόνος, είναι 26,1% πιο ακριβό σε σχέση με πέρυσι — η μεγαλύτερη ετήσια άνοδος και των τριών στοιχείων. Ο φώσφορος ακολουθεί με +18,5% τον χρόνο, ενώ το κάλιο είναι το μόνο που παραμένει σχεδόν στάσιμο, με μικρή πτώση 1,6% σε ετήσια βάση. Για μια καλλιέργεια σιτηρών που βασίζεται σε αζωτούχο λίπανση, αυτό σημαίνει ότι το κόστος ανά στρέμμα για το συγκεκριμένο θρεπτικό στοιχείο είναι φέτος αισθητά μεγαλύτερο απ’ ό,τι πέρυσι την ίδια εποχή.

Το φυσικό αέριο προειδοποιεί για τον επόμενο μήνα

Η τιμή του φυσικού αερίου στις διεθνείς αγορές ανέβηκε 9,8% μέσα σε μία εβδομάδα και 19,7% μέσα σε τρεις μήνες. Το φυσικό αέριο είναι η πρώτη ύλη για την παραγωγή αμμωνίας, τη βάση των αζωτούχων λιπασμάτων. Η άνοδος αυτή δεν έχει ακόμα περάσει πλήρως στην τιμή του αζώτου των 469 ευρώ —εκείνη αφορά στοιχεία 28/09— αλλά είναι ένδειξη ότι η πίεση στο κόστος δεν φαίνεται να υποχωρεί βραχυπρόθεσμα.

Σιτηρά: τιμές χωρίς φρέσκο στίγμα

Δεν υπάρχουν αυτή την εβδομάδα επίσημα στοιχεία ανά αγορά για σκληρό σιτάρι, σιτάρι αρτοποιίας ή κτηνοτροφικό κριθάρι. Οι μόνες διαθέσιμες τιμές είναι ο εθνικός μέσος όρος του Αυγούστου, 87 ημέρες πίσω — πολύ παλιός για να περιγράψει τη σημερινή αγορά, ιδίως μετά την κινητικότητα των τελευταίων εβδομάδων. Σχετικά με το σκληρό σιτάρι, υπενθυμίζεται ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ο διαγωνισμός της ΕΒΟΛ για 6.000 τόνους, ο οποίος μπορεί να δώσει πιο πρόσφατο στίγμα τιμής τις επόμενες μέρες. Για την κίνηση του κριθαριού τις προηγούμενες εβδομάδες, υπενθυμίζεται η καταγραφή της βουτιάς 14,6% που είχε σημειωθεί.

Τι σημαίνει για τον παραγωγό

Η απόφαση σποράς φέτος παίρνεται με δύο ανομοιόμορφα δεδομένα: τιμή προϊόντος παλιά κατά τρεις μήνες και κόστος λιπάσματος που ανεβαίνει σταθερά, με το άζωτο να πρωταγωνιστεί. Η ευρωπαϊκή τιμή των 469 ευρώ ο τόνος αφορά χονδρική ανά θρεπτικό στοιχείο και όχι την τιμή του σάκου στο ελληνικό κατάστημα, όπου προστίθενται σύνθεση, συσκευασία, μεταφορά και περιθώριο εμπόρου — η Κομισιόν δεν δημοσιεύει ελληνική τιμή λιπάσματος. Όποιος προγραμματίζει τη λίπανση φθινοπώρου-χειμώνα θα πρέπει να υπολογίσει ότι το κόστος του αζώτου είναι περίπου ένα τέταρτο ακριβότερο απ’ ό,τι πριν από έναν χρόνο, ενώ η εικόνα του φυσικού αερίου δείχνει ότι η πίεση αυτή μπορεί να συνεχιστεί. Παράλληλα, η απουσία φρέσκιας τιμής σιταριού και κριθαριού σημαίνει ότι όποιος θέλει να αξιολογήσει τι «πιάνει» σήμερα το προϊόν του, θα χρειαστεί να περιμένει την επόμενη ενημέρωση ή να βασιστεί σε άλλες πηγές, όπως διαγωνισμούς προμήθειας.

*Πηγές: επίσημα στοιχεία τιμών σιτηρών και λιπασμάτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG AGRI) και διεθνή χρηματιστήρια ενέργειας. Τα στοιχεία αφορούν την περίοδο αναφοράς και δεν αποτελούν επενδυτική συμβουλή.*