Κτηνοτρόφοι: Το πρόγραμμα ελέγχων για ευλογιά, πανώλη, αφθώδη και οζώδη το 2026 – Πού γίνονται και τι υποχρεώσεις έχετε
Το εθνικό πρόγραμμα επιτήρησης και επαγρύπνησης για τέσσερις κρίσιμες ζωονόσους ενέκρινε με υπουργική απόφαση ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Καββαδάς. Αφορά την οζώδη δερματίτιδα των βοοειδών, τον αφθώδη πυρετό, την πανώλη των μικρών μηρυκαστικών και την ευλογιά των αιγοπροβάτων για ολόκληρη τη χώρα.
Για τους παραγωγούς, το βασικό είναι η ενημέρωση της κτηνιατρικής αρχής εντός 24 ωρών για κάθε ζώο με ύποπτα συμπτώματα. Όποιος δεν συμμορφώνεται με την απόφαση δεν παίρνει αποζημιώσεις και ενισχύσεις του προγράμματος κτηνιατρικών μέτρων, και επιπλέον επιβάλλονται οι διοικητικές και ποινικές κυρώσεις του ν. 4235/2014.
Πού εστιάζει η ενεργητική επιτήρηση
Το σχέδιο χωρίζει τη χώρα σε δύο ταχύτητες. Στην ενεργητική επιτήρηση εντάσσονται οι περιοχές υψηλού κινδύνου: το σύνολο των Περιφερειακών Ενοτήτων της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Κεντρικής Μακεδονίας, καθώς και τα νησιά Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Σάμος, Ρόδος και Κως.
Σε αυτές τις ζώνες, οι κτηνιατρικές υπηρεσίες θα διενεργούν μηνιαίους δειγματοληπτικούς ελέγχους ως εξής:
- Μηνιαίος στόχος εκτροφών: Τουλάχιστον 15 μονάδες βοοειδών και 15 αιγοπροβάτων ανά επιδημιολογική περιοχή (με υποχρεωτική εναλλαγή των μονάδων κάθε μήνα).
- Κλινικός έλεγχος: Εξέταση σε τουλάχιστον 20 ζώα ανά μονάδα, πέρα από τη γενική εικόνα της εκμετάλλευσης.
- Αιμοληψίες: Λήψη δειγμάτων αίματος από 4 τυχαία επιλεγμένα αιγοπρόβατα ανά μονάδα για εργαστηριακή διερεύνηση αφθώδους πυρετού και πανώλης.
Για την κάλυψη αυτών των αυξημένων αναγκών, το πρόγραμμα προβλέπει προσλήψεις έκτακτου κτηνιατρικού προσωπικού στις παραπάνω περιοχές με ετήσιες συμβάσεις πλήρους απασχόλησης.
Τι ισχύει για την υπόλοιπη επικράτεια και την Αιτωλοακαρνανία
Στην υπόλοιπη χώρα εφαρμόζεται καθολική παθητική επιτήρηση. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση περιοχών όπως η Αιτωλοακαρνανία, όπου σε συνέχεια του ρεπορτάζ μας για την είσοδό της σε ζώνες επιτήρησης, δεν εντάσσεται στην ενεργητική μηνιαία δειγματοληψία αλλά καλύπτεται πλήρως από το καθεστώς άμεσης δήλωσης.
Εκεί, το βάρος πέφτει στην καθημερινή παρατήρηση του κοπαδιού από τον ίδιο τον παραγωγό. Οποιαδήποτε ύποπτη ένδειξη πρέπει να δηλώνεται εντός 24 ωρών στις τοπικές κτηνιατρικές αρχές. Η ίδια υποχρέωση βαραίνει ιδιώτες κτηνιάτρους και πανεπιστημιακούς, ενώ η επιτήρηση εκτείνεται και στα νεκρά ζώα της άγριας πανίδας.
Το πλαίσιο για τον επείγοντα εμβολιασμό
Σε σύγκριση με τις προηγούμενες ρυθμίσεις, η νέα απόφαση διατηρεί και συγκεκριμενοποιεί τη θεσμική δυνατότητα της Κεντρικής Αρμόδιας Αρχής να αποφασίσει επείγοντα προστατευτικό εμβολιασμό, εφόσον κριθεί αναγκαίο σύμφωνα με το ενωσιακό πλαίσιο. Πρόκειται για νομική πρόβλεψη ετοιμότητας και δεν σημαίνει έναρξη εμβολιασμών, καθώς το ζήτημα αυτό συνδέεται πάντα με τις αυστηρές προϋποθέσεις που ορίζουν οι ενισχύσεις ΥΠΑΑΤ και οι όροι αποζημιώσεων σε περιπτώσεις επιζωοτιών.
Όλες οι καταγραφές εξετάσεων και τα εργαστηριακά αποτελέσματα ψηφιοποιούνται υποχρεωτικά, ενώ οι κτηνοτρόφοι οφείλουν να διατηρούν τα έγγραφα στον φάκελο της εκμετάλλευσης και να ενημερώνουν διαρκώς το μητρώο εισόδου-εξόδου των ζώων τους.
