Πετρέλαιο στα υψηλότερα του τριμήνου εν μέσω σποράς

Η εβδομάδα που οι παραγωγοί σχεδιάζουν τη βασική λίπανση βρίσκει το άζωτο 26,1% πιο ακριβό σε σχέση με πέρσι, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά στοιχεία χονδρικής. Ο φώσφορος είναι επίσης αυξημένος κατά 18,5% σε ετήσια βάση, ενώ το κάλιο παραμένει σχεδόν στα ίδια επίπεδα με πριν έναν χρόνο. Παράλληλα, το πετρέλαιο Brent κινείται 12,7% πάνω από πριν έναν μήνα, κάτι που βαραίνει το κόστος άροσης και μεταφοράς τη στιγμή που ξεκινούν οι εργασίες σποράς.

Σημαντική διευκρίνιση: οι τιμές λιπασμάτων παραπάνω είναι ευρωπαϊκές τιμές χονδρικής, ανά τόνο καθαρού θρεπτικού στοιχείου (άζωτο, φώσφορος, κάλιο), όπως τις καταγράφει η Κομισιόν. Δεν είναι η τιμή του σάκου στο ελληνικό κατάστημα — εκεί προστίθενται η σύνθεση του προϊόντος, η συσκευασία, η μεταφορά και το περιθώριο του εμπόρου. Η Κομισιόν δεν δημοσιεύει ξεχωριστή ελληνική τιμή λιπάσματος, οπότε τα νούμερα αυτά λειτουργούν ως δείκτης κόστους, όχι ως τιμή που θα δει κανείς στο τιμολόγιό του.

Το άζωτο ακολουθεί το φυσικό αέριο — με καθυστέρηση

Το αζωτούχο λίπασμα παράγεται από αμμωνία, και η αμμωνία από φυσικό αέριο. Αυτό εξηγεί γιατί η τιμή του αζώτου κινείται πάντα σε σχέση με το αέριο, αν και όχι ταυτόχρονα. Το αέριο αυτή την εβδομάδα υποχώρησε 12,4% και σε μηνιαία βάση είναι 6,3% χαμηλότερα, όμως το άζωτο συνέχισε να ανεβαίνει μηνιαία (+3,3%) και παραμένει κατά 26,1% πάνω από πέρσι. Η εικόνα δείχνει ότι η φετινή ακρίβεια στο άζωτο δεν είναι αποτέλεσμα της τρέχουσας εβδομάδας στην αγορά αερίου, αλλά συσσωρευμένη μεταβολή μέσα στον χρόνο.

Πετρέλαιο: ακριβότερο μέσα σε τρεις μήνες

Το Brent βρίσκεται στα 111,88 δολάρια το βαρέλι, με άνοδο 12,7% τον τελευταίο μήνα και 9,8% στο τρίμηνο. Πρόκειται για χρηματιστηριακή τιμή — όχι για την τιμή στην αντλία — αλλά λειτουργεί ως προπομπός του κόστους καυσίμου που θα επηρεάσει άροση, σπορά, άρδευση και μεταφορά της σοδειάς. Η ανοδική πορεία του τριμήνου σημαίνει ότι το κόστος αυτό έχει κλιμακωθεί σταθερά, όχι απότομα μέσα σε μία εβδομάδα.

Φώσφορος και κάλιο: διαφορετικές πορείες

Ο φώσφορος κινείται σχεδόν σταθερός τον τελευταίο μήνα (+0,4%) αλλά παραμένει 18,5% πάνω από πέρσι — η αύξηση έχει ήδη «κλειδώσει» μέσα στο 2026. Το κάλιο είναι η εξαίρεση: οριακή πτώση τον μήνα (-0,3%) και ελαφρά μείωση σε ετήσια βάση (-1,6%), το μόνο από τα τρία θρεπτικά στοιχεία που δεν έχει ακριβύνει φέτος.

Τι σημαίνει για τον παραγωγό

Ο παραγωγός που θα κάνει φέτος βασική λίπανση πριν τη σπορά πληρώνει αζωτούχα λιπάσματα με κόστος πρώτης ύλης αυξημένο κατά περίπου ένα τέταρτο σε σχέση με πέρσι, και φωσφορικά αυξημένα κατά σχεδόν ένα πέμπτο. Το κάλιο είναι το μόνο στοιχείο που δεν επιβαρύνει φέτος τον προϋπολογισμό λίπανσης. Παράλληλα, η άνοδος του πετρελαίου το τελευταίο τρίμηνο σημαίνει ότι το κόστος καυσίμου για άροση και μεταφορά έχει ανέβει κι αυτό, ανεξάρτητα από τη λίπανση. Υπάρχει και πολιτική διάσταση: αίτημα για παράταση των τιμολογίων επιδότησης λιπασμάτων βρίσκεται ήδη στη Βουλή, ενώ στο μέτωπο του καυσίμου η πλέον πρόσφατη εξέλιξη είναι η έγκριση ενίσχυσης 52 εκατομμυρίων στους Ισπανούς παραγωγούς για αγροτικό πετρέλαιο. Στο εσωτερικό μέτωπο, το θέμα του κόστους αναμένεται να τεθεί και στο ραντεβού των ελαιοπαραγωγών στην Τρίπολη στις 23 Οκτωβρίου, καθώς το κόστος λίπανσης και καυσίμου προστίθεται στην ήδη πιεσμένη εικόνα τιμών παραγωγού. Μια εναλλακτική που συζητείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο για μείωση του κόστους αζωτούχας λίπανσης είναι η χρήση υγρών χωνευμάτων στα χωράφια, που πρόσφατα πήρε πράσινο φως από την Κομισιόν.

*Πηγές: παρατηρητήριο τιμών λιπασμάτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG AGRI) και διεθνή χρηματιστήρια ενέργειας. Τα στοιχεία αφορούν την περίοδο αναφοράς και δεν αποτελούν επενδυτική συμβουλή.*