Πετρέλαιο και λιπάσματα: πού βρίσκεται το κόστος πριν τη σπορά

Η εποχή της βασικής λίπανσης βρίσκει το άζωτο σημαντικά ακριβότερο απ’ ό,τι πέρσι, με την ευρωπαϊκή τιμή χονδρικής στα 469 ευρώ τον τόνο θρεπτικού στοιχείου — αύξηση 26,1% σε ετήσια βάση. Ο φώσφορος ακολουθεί με +18,5% τον χρόνο, ενώ το κάλιο είναι το μόνο από τα τρία βασικά θρεπτικά στοιχεία που υποχωρεί, κατά 1,6%. Παράλληλα, το πετρέλαιο Brent κινείται στα 102,25 δολάρια το βαρέλι, με άνοδο 6,9% τον τελευταίο μήνα.

Σημαντική διευκρίνιση: οι τιμές λιπασμάτων παραπάνω είναι ευρωπαϊκές τιμές χονδρικής, ανά τόνο καθαρού θρεπτικού στοιχείου (άζωτο, φώσφορος, κάλιο), όπως τις καταγράφει η Κομισιόν. Δεν είναι η τιμή του σάκου στο ελληνικό κατάστημα — εκεί προστίθενται η σύνθεση του λιπάσματος, η συσκευασία, η μεταφορά και το περιθώριο του εμπόρου. Η Κομισιόν δεν δημοσιεύει ελληνική τιμή λιανικής λιπάσματος, οπότε τα νούμερα αυτά δείχνουν την τάση του κόστους, όχι το τι θα δει κανείς στο τιμολόγιο.

Γιατί το άζωτο ακολουθεί το φυσικό αέριο

Το αζωτούχο λίπασμα δεν βγαίνει από το χωράφι — βγαίνει από το εργοστάσιο. Παράγεται από αμμωνία, και η αμμωνία παράγεται με φυσικό αέριο ως βασική πρώτη ύλη. Όταν το αέριο ακριβαίνει, το κόστος παραγωγής αμμωνίας ανεβαίνει, και αυτό περνάει στην τιμή του αζώτου με κάποια καθυστέρηση. Το φυσικό αέριο έχει ανέβει 8% το τελευταίο τρίμηνο και 2,7% τον τελευταίο μήνα· το άζωτο έχει ακολουθήσει με +3,3% τον μήνα και μια πολύ μεγαλύτερη συνολική άνοδο 26,1% μέσα στον χρόνο. Η σχέση είναι αυτή — όχι πρόβλεψη για το πού θα πάει η τιμή του αερίου το επόμενο διάστημα.

Το πετρέλαιο δεν είναι η τιμή της αντλίας

Τα 102,25 δολάρια το βαρέλι Brent είναι χρηματιστηριακή τιμή διεθνούς αγοράς, όχι η τιμή που θα δει ο παραγωγός στο πρατήριο. Ανάμεσα στις δύο μπαίνουν διύλιση, μεταφορά, φόροι και περιθώριο διανομής. Αυτό που δείχνει ο δείκτης είναι η κατεύθυνση του κόστους για ό,τι χρειάζεται καύσιμο στο χωράφι — άροση, σπορά, άρδευση, μεταφορά παραγωγής. Η εικόνα εδώ είναι μικτή: άνοδος 6,9% τον τελευταίο μήνα, αλλά πτώση 6,9% στο τρίμηνο, που σημαίνει ότι η τωρινή άνοδος έρχεται μετά από πιο φθηνό καλοκαίρι. Όσοι παρακολουθούν τα μέτρα στήριξης για το κόστος καυσίμου μπορούν να δουν αναλυτικά τι αλλάζει φέτος με το πετρέλαιο κίνησης και τις 120 δόσεις.

Το κάλιο ξεχωρίζει

Ενώ άζωτο και φώσφορος τραβούν το κόστος λίπανσης προς τα πάνω, το κάλιο κινείται αντίστροφα — ελαφρά πτώση 0,3% τον μήνα και 1,6% τον χρόνο. Η σταθερότητα αυτή δεν αντισταθμίζει τις ανόδους στα άλλα δύο στοιχεία, αλλά σημαίνει ότι όχι όλα τα θρεπτικά στοιχεία ακολουθούν την ίδια κατεύθυνση — κάτι χρήσιμο να γνωρίζει όποιος συνθέτει το πρόγραμμα λίπανσής του φέτος.

Τι σημαίνει για τον παραγωγό

Το κόστος της βασικής λίπανσης φέτος είναι αισθητά υψηλότερο από πέρσι, κυρίως λόγω του αζώτου (+26,1% τον χρόνο) και του φωσφόρου (+18,5% τον χρόνο). Η αιτία δεν είναι εγχώρια — είναι η πορεία του φυσικού αερίου διεθνώς, που περνάει στο κόστος παραγωγής της αμμωνίας. Το κάλιο είναι η εξαίρεση, με ελαφρά πτώση. Στο κομμάτι του καυσίμου, η εικόνα είναι πιο σύνθετη: άνοδος τον τελευταίο μήνα αλλά πτώση στο τρίμηνο, οπότε όποιος συγκρίνει με το καλοκαίρι θα δει ακρίβεια, ενώ όποιος συγκρίνει με πριν τρεις μήνες θα δει φθήνια. Σε κάθε περίπτωση, οι αριθμοί αυτοί είναι δείκτες τάσης σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο — η τελική τιμή στο κατάστημα ή στην αντλία διαμορφώνεται από επιπλέον παράγοντες που δεν αποτυπώνονται εδώ.

*Πηγές: παρατηρητήριο τιμών λιπασμάτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG AGRI) και διεθνή χρηματιστήρια ενέργειας. Τα στοιχεία αφορούν την περίοδο αναφοράς και δεν αποτελούν επενδυτική συμβουλή.*