Η ιστορία της επιστροφής στις ρίζες και της αναγέννησης της γης ξεδιπλώνεται στο Καπνόφυτο Σερρών, μια ιστορική περιοχή που παλαιότερα γνώριζε τον καπνό, αλλά σήμερα φιλοξενεί μια νέα γενιά αγροτών, επιχειρηματιών και ονείρων.

Στη μέση του βουνού, σε υψόμετρο 700 μέτρων, ο Σάββας Αμανατίδης αποφάσισε να σπείρει την εργατική του προσπάθεια και την αγάπη του για τη γη, αφήνοντας πίσω του τον κόσμο της εστίασης και της Γερμανίας. Μαζί με τη σύζυγό του, επέστρεψαν στον τόπο που η καρδιά τους ανήκει, με ένα μεγάλο όραμα: την επεξεργασία και την τυποποίηση καρυδιών.

Με 2.500 καρυδιές που φροντίζουν καθημερινά, η οικογένεια Αμανατίδη βλέπει την εργατικότητά της να ανταμείβεται με έναν πλούτο φυσικής γεύσης και ποιότητας, που είναι ιδιαίτερα εκτιμημένος στην αγορά. Η μοναδική γεύση των καρυδιών τους οφείλεται στο μικροκλίμα και το καθαρό νερό που πηγάζει από τον Άι Λιά, χαρίζοντας στον καρπό μια ξεχωριστή ποιότητα.

Μετά από 22 χρόνια σε ένα γραφείο στη Γερμανία, ο αδελφός του, Γιάννης Αμανατίδης, ακολούθησε το παράδειγμα, αποφασίζοντας να επαναφέρει την οικογένεια στις ρίζες της. Ο στόχος τους δεν σταματά στην καλλιέργεια καρυδιών, αλλά επεκτείνεται στην παραγωγή λαδιού από αυτά, αποδεικνύοντας ότι η φύση μπορεί να είναι η καλύτερη σύμμαχος στην πορεία μας προς την αυτάρκεια και την επιτυχία.

Μέσα από την αφήγηση της αυτόχθονης επιχειρηματικής πρωτοβουλίας και της επιστροφής στη γη, αναδεικνύεται η δύναμη της αγροτικής κοινότητας και η σπουδαιότητα της φύσης στη δημιουργία πλούτου και ευημερίας. Η ιστορία αυτή αποτελεί πηγή έμπνευσης και πρότυπο για την ανάπτυξη του αγροτικού τομέα και την ενίσχυση της αειφορίας στην ελληνική υπαίθρο.

Πηγή video – ΕΡΤ Α.Ε.

Εκτός πληρωμής των συνδεδεμένων ενισχύσεων, οι οποίες αναμένεται να πραγματοποιηθούν έως το Πάσχα, θα μείνουν αγρότες και κτηνοτρόφοι, οι οποίοι δεν πρόλαβαν να καταχωρίσουν τις απαιτούμενες ποσότητες στην εφαρμογή του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Σύμφωνα με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, μετά την πάροδο της τελευταίας παράτασης που είχε δοθεί, η εφαρμογή καταχώρισης παραδόσεων ποσοτήτων για τα συνδεδεμένα καθεστώτα έχει «κλείσει», προκειμένου ο Οργανισμός να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες που θα οδηγήσουν στην πληρωμή των δικαιούχων πριν το Πάσχα, όπως έχει ανακοινωθεί.

Παρ’ όλο που η σχετική διαδικασία είχε ανακοινωθεί από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στις 21/2/2024, «υπήρξαν φορείς που δεν ενήργησαν έγκαιρα, προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση στη συγκεκριμένη εφαρμογή, με αποτέλεσμα οι παραγωγοί- πελάτες τους, με ευθύνη των φορέων, να μη δύνανται να λάβουν την δικαιούμενη ενίσχυση στην επικείμενη πληρωμή», επισημαίνει ο ΟΠΕΚΕΠΕ.

Πότε θα πληρωθούν

Πάντως, η διοίκηση του ΟΠΕΚΕΠΕ, όπως ανακοίνωσε θα συνεχίσει τη διεκπεραίωση των προβλεπόμενων διαδικασιών, προκειμένου αυτοί να λάβουν τις σχετικές προσβάσεις και να καταχωρίσουν τις εκκρεμείς παραδόσεις, σε χρόνο που θα ανακοινωθεί από τον Οργανισμό, για να λάβουν την ενίσχυση οι παραγωγοί σε επόμενη πληρωμή. Και τούτο γιατί όπως σημειώνεται σε σχετική ανακοίνωση «οποιαδήποτε νέα παράταση θα προκαλούσε καθυστερήσεις στις πληρωμές όσων ήδη έχουν προβεί, εντός των προβλεπομένων προθεσμιών, στις αναγκαίες καταχωρίσεις».

Καμπανάκι για έλλειψη ελληνικών αρνιών και κατσικιών κατά την περίοδο του Πάσχα κρούουν οι κτηνοτρόφοι της χώρας, προειδοποιώντας, ότι και φέτος καραδοκούν τόσο τα «βαφτίσια» όσο και η αισχροκέρδεια.

Οι ποσότητες που θα διατεθούν στην ελληνική αγορά είναι περιορισμένες, καθώς οι κτηνοτρόφοι προτίμησαν προκειμένου να μην επιβαρυνθούν με το αυξημένο κόστος παραγωγής να «διώξουν» τα νεαρά αρνιά και κατσίκια στην εξαγωγή, η οποία ήταν αυξημένη κατά 20%. Την ίδια στιγμή, οι χαμηλές τιμές πώλησης των προηγούμενων χρόνων, οδήγησε – όπως επισημαίνουν οι παραγωγοί – στην μείωση τόσο των κοπαδιών όσο και των εκμεταλλεύσεων.

Αυτή την περίοδο οι κτηνοτρόφοι πουλούν στα 7 με 7,5 ευρώ/κιλό τα αμνοερίφια, ενώ όπως επισημαίνουν στον ΟΤ, το κέρδος τους είναι περιορισμένο έως και ανύπαρκτο, καθώς σχεδόν στα 8 ευρώ/κιλό φτάνει το κόστος παραγωγής. Την ίδια στιγμή, τονίζουν ότι λόγω των χαμηλών τιμών που πουλούσαν τα προηγούμενα χρόνια,

Πάντως, στο ενδεχόμενο να φτάσουν οι τιμές στη λιανική στα 10 ευρώ/κιλό, οι κτηνοτρόφοι προειδοποιούν ότι αν πιεστούν τόσο πολύ οι παραγωγοί και αναγκαστούν και κατεβάσουν τιμές, θα είναι καταστροφικό για την κτηνοτροφία. 

Καταστροφικό το «καλάθι»

Καταστροφική για την κτηνοτροφία να μπει το αρνί στο «καλάθι» και να πωλείται έως 10 ευρώ/κιλό, χαρακτηρίζει τη δήλωση του υπουργού Ανάπτυξης Κ. Σκρέκας, ο κ. Μόσχος, επισημαίνοντας ότι φέτος οι κτηνοτρόφοι πληρώνουν τη περσινή αντίστοιχη απόφαση του κ. Γεωργιάδη. «Έτσι οδηγήθηκαν οι κτηνοτρόφοι να «διώξουν» για εξαγωγή τα νεαρά ζώα φέτος. Προτιμήσαμε να δώσουμε τα αρνιά μας μικρά 5 έως 7 κιλά, όπου το κόστος ήταν στα 5,5 ευρώ/κιλό και τα πουλήσαμε στα 7,5 ευρώ/κιλό. Αν το αρνί φτάσει στη λιανική στα 10 ευρώ/κιλό, την στιγμή που το κόστος παραγωγής για ζώα μεγαλύτερα 12 κιλών, ξεπερνά τα 8 ευρώ/κιλό, εμείς θα πρέπει να πουλήσουμε στα 6,5 ευρώ/κιλό, το οποίο σημαίνει ζημία για εμάς», σημείωσε.

Ο ίδιος εκτιμά ότι αν ακολουθηθούν τέτοιου είδους πρακτικές, τότε την «επόμενη χρονιά δεν θα υπάρχει αρνί για να πουληθεί».

Ως «άστοχη» χαρακτηρίζει τη δήλωση του υπουργού Ανάπτυξης για πώληση του αρνιού στη λιανική στα 10 ευρώ/κιλό και ο Δημήτρης Μπαλούκας, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κτηνοτρόφων Θεσσαλίας, εξηγώντας στον ΟΤ ότι «αν το αρνί πουληθεί 10 ευρώ στον καταναλωτή αυτό πρακτικά σημαίνει για μας τους κτηνοτρόφους ότι θα πρέπει να πουλήσουμε κάτω του κόστους παραγωγής με τιμή κοντά στα 6 ευρώ/κιλό. Αυτή την στιγμή το κόστος παραγωγής στο ένα κιλό κρέας αρνί ανέρχεται σχεδόν στα 8 ευρώ/κιλό το κόστος».

Πάντως το μεγαλύτερο πρόβλημα για τους κτηνοτρόφους, σύμφωνα με τον κ. Μόσχο, είναι ότι δεν ορίζουν οι ίδιοι τις τιμές, βάση του κόστους παραγωγής, αλλά οι μεσάζοντες. «Κάθε χρόνο που περνάει θα έχουμε και άλλη μείωση στις εκμεταλλεύσεις και στον ζωικό πληθυσμό», τονίζει.

Ισχυρό χτύπημα στην κτηνοτροφία

Ήδη η ελληνική κτηνοτροφία έχει δεχτεί ισχυρό χτύπημα, με αρκετούς κτηνοτρόφους είτε να έχουν μειώσει τα κοπάδια τους είτε να έχουν εγκαταλείψει τις εκμεταλλεύσεις τους. Το κόστος παραγωγής αλλά και η έλλειψη εργατικών χεριών αποτελούν τα κύρια προβλήματα των κτηνοτρόφων.

Τα αποτελέσματα αυτής της κατάστασης γίνονται ορατά χρόνο με το χρόνο. Φέτος όμως, τα αρνιά και τα κατσίκια που έχουν απομείνει για το Πάσχα είναι ελάχιστα. «Υπάρχει μεγάλη μείωση στον αριθμό των ζώων και στις εκμεταλλεύσεις. Ειδικά η μείωση στα ζώα φέτος θα αγγίξει το 17%, καθώς αρκετοί συνάδελφοι εγκαταλείπουν το επάγγελμα λόγω της αύξησης της παραγωγής, της έλλειψης των εργατικών χεριών. Αυτοί που παραμένουμε μειώνουμε ουσιαστικά τον αριθμό των ζώων ώστε να μπορούμε να τα διαχειριστούμε στη βάση των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων. Χαρακτηριστικό είναι ότι στην περιοχή μου στην Καστοριά, πέρσι τέτοιο διάστημα είχαμε να διαθέσουμε για το Πάσχα κοντά στα 6.500 αρνιά και τώρα δεν αγγίζουμε ούτε τα 850», εξηγεί στον ΟΤ ο αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ) Δημήτρης Μόσχος.

Μάστιγα τα «βαφτίσια»

Με δεδομένο ότι οι ποσότητες ελληνικού αρνιού και κατσικιού είναι περιορισμένες φέτος, όπως επισημαίνει ο κ. Μόσχος, «αυτή την περίοδο γίνονται εισαγωγές όπως γίνεται τόσα χρόνια. Το ζητούμενο είναι κατά πόσο ο καταναλωτής θα γνωρίζει τι προέλευσης αρνί ή κατσίκι θα αγοράσει. Ευελπιστούμε ότι θα εφαρμοστεί επιτέλους ο νόμος και θα υπάρχει διακριτή σφραγίδα το εισαγόμενο σε σχέση με το ελληνικό».

Και επειδή είναι πάντα ορατός ο κίνδυνος για ελληνοποιήσεις και αισχροκέρδεια, όπως σημειώνει ο αντιπρόεδρος του ΣΕΚ «θα πρέπει το υπουργείο να προχωρήσει σε συγκεκριμένους ελέγχους για να υπάρξει αποτέλεσμα. Δεν ξέρω κατά πόσο μπορεί να ελεγχθεί όλη η αλυσίδα. Εδώ και χρόνια το φωνάζουμε, είναι μεγάλη μάστιγα για μας».

Ως παράδειγμα αισχροκέρδειας ανέφερε την περίπτωση της αύξησης των τυροκομικών προϊόντων. «Την ίδια στιγμή που εμείς έχουμε χάσει σταδιακά από πέρσι 20 λεπτά στο γάλα, τα τυροκομικά έχουν ανέβει κατά 35% επάνω. Κανείς δεν έχει ουσιαστικά ασχοληθεί με την κτηνοτροφία και το κόστος παραγωγής. Όταν μιλάμε μόνο για τις τιμές και όχι για το κόστος παραγωγής νομίζω ότι βλέπουμε μόνο την μία όψη του νομίσματος», σημείωσε.

Χωρίς περιθώρια κέρδους

Χωρίς περιθώρια κέρδους στο αρνί είναι ο κτηνοτρόφος αυτός είναι ο ουσιαστικός λόγος, όπως τονίζει στον ΟΤ ο κ. Μπαλούκας «για την έλλειψη ελληνικού αρνιού και κατσικιού στην αγορά για το Πάσχα. Δεν έχουμε κίνητρο να ασχοληθούμε συστηματικά με την πάχυνση αρνιών στα 10 και 15 κιλά, καθώς το κόστος είναι υψηλό και η τιμή στον παραγωγό χαμηλή. Στόχος μας είναι να φεύγουν τα αρνιά από τις μονάδες μας νωρίτερα στα 5-6 κιλά, όπως έγινε στις εξαγωγές την περίοδο του καθολικού Πάσχα, ώστε να μην επιβαρυνόμαστε με έξτρα κόστος».

Αν και υπάρχει μεγάλη ζήτηση για ελληνικό αρνί και κατσίκι, δυστυχώς όπως τονίζει ο κ. Μπαλούκας στον ΟΤ, οι ποσότητες που θα διατεθούν είναι περιορισμένες: «Είναι έντονος ο κίνδυνος για ελληνοποιήσεις και αισχροκέρδεια, τα οποία υπονομεύουν τη βιωσιμότητα των κτηνοτρόφων. Δυστυχώς και φέτος ο καταναλωτής θα πληρώσει ένα αρνί Ελασσόνας, Καρύστου, Νάξου κ.ά αλλά θα είναι από κάποια χώρα των Βαλκανίων. Εμείς θέλουμε να έρχονται αρνιά απ’ όλο τον κόσμο, έχουμε ελεύθερη αγορά. Όμως, ο καταναλωτής θα πρέπει να γνωρίζει ότι δεν είναι ελληνικό και να επιλέξει τι αρνί θέλει να αγοράσει. Γι’ αυτό επαναλαμβάνουμε ότι υπάρχει ανάγκη για ουσιαστικούς ελέγχους σε όλα τα σημεία».

Έβρος: «Έφυγε» το 70% – 80% στις εξαγωγές

Περιορισμένα είναι τα διαθέσιμα προς πώληση αρνιά και κατσίκια και στον Έβρο, καθώς όπως λέει στον ΟΤ ο πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού «Θρακών Αμνός» Στέλιος Τσολακίδης, από την περιοχή «έφυγαν» προς εξαγωγή σχεδόν το 70% – 80% των ποσοτήτων.

Σε ό,τι αφορά τις τιμές στον παραγωγό επισημαίνει ότι αυτές είναι σταθερές από τις αρχές της χρονιάς φτάνοντας το αρνί στα 4,70 με 4,80 ευρώ/κιλό ζων βάρος (στα 6,50 ευρώ/κιλό σφάγιο) και το κατσίκι στα 4 με 4,20 ευρώ/κιλό ζων βάρος.

«Όσο και να φτάσει η τιμή του αρνιού και το κατσίκι στον καταναλωτή, από τον παραγωγό θα φύγει στην ίδια τιμή που ήταν τα τελευταία 3 χρόνια. Από κει και πέρα την τιμή την καθορίζουν οι έμποροι», τονίζει ο κ. Τσολακίδης, σημειώνοντας ότι με τις τιμές που πουλάνε οι κτηνοτρόφοι «έχουμε μπει μέσα με μαθηματική ακρίβεια. Γι’ αυτό άλλωστε και επιλέγουμε να τα διώξουμε μικρά, ώστε να μην επιβαρυνόμαστε με το κόστος παραγωγής».

Πηγή www.ot.gr

Μία από τις σπουδαιότερες γεωργικές εργασίες, αναμφισβήτητα είναι η λίπανση των καλλιεργουμένων φυτών. Ο μεγάλος Ρώσος φυσιολόγος Τιμιριάζεφ έλεγε: ”Η τέχνη της γεωργίας επικεντρώνεται σε ένα σημείο. Στη θρέψη και τη λίπανση των φυτών”. Άνθρωποι και ζώα εξαρτώνται από τα φυτά για την τροφή τους και τα φυτά εξαρτώνται από τα θρεπτικά στοιχεία, τα στοιχεία της ζωής, για την ανάπτυξη και την απόδοσή τους.

Τα θρεπτικά αυτά στοιχεία, ούτε δημιουργούνται ούτε χάνονται, απλά αλλάζουν τη χημική τους μορφή και κυκλοφορούν από θέση σε θέση. Αυτή η αέναη κυκλοφορία των θρεπτικών στοιχείων (ανακύκληση) στη φύση αποτελεί το βασικό θεμέλιο της ζωής. Η ανακύκληση η οποία γίνεται στη φύση, είτε αυτόματα, είτε με παρεμβάσεις των ανθρώπων, διασφαλίζει σε μικρό ή μεγάλο βαθμό την αειφορία.

Πολλές από τις επεμβάσεις των ανθρώπων στο χειρισμό εδάφους και φυτών αποσκοπούν σ΄ αυτή την ανακύκληση για τη διατήρηση της γονιμότητας των εδαφών. Η διατήρηση της γονιμότητας των εδαφών, κύριο μέλημα των εδαφολόγων, είναι μια ολόκληρη επιστήμη που βρίσκεται συνεχώς σε δυναμική κατάσταση.

Το έδαφος είναι πολύπλοκο τριφασικό σύστημα που αποτελείται από τη στερεή, υγρή και αέρια φάση. Η στερεή φάση περιλαμβάνει οργανικά και ανόργανα τεμαχίδια, που περιέχουν αποθέματα θρεπτικών στοιχείων σε οργανικές ή ανόργανες μορφές. Η ανοργανοποίηση οργανικών πηγών παρέχει θρεπτικά στοιχεία σε διαθέσιμες για τα φυτά μορφές.

η αμειψισπορά αναφέρεται από τον μεν Βιργίλιο ως ‘mutato sidere‘  και από τον Πλίνιο ως ‘Ordo‘

Άλλα φυσικά λιπάσματα 

Εκτός από την κόπρο, οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν και άλλα φυσικά λιπάσματα. Έτσι αναμείγνυαν την ιλύ με τέλματα και άγρια χόρτα που προέρχονταν από τα σκαλίσματα. Τα σκουπίδια και τα απορρίμματα των βυρσοδεψείων χρησιμοποιούνταν ιδίως για τα καρποφόρα δένδρα. Τα χλωρά λιπάσματα, ήτοι χόρτα των αγρών τα οποία θάβονταν με τα εαρινά κυρίως οργώματα. Πρέπει να σημειωθεί ότι προς διαφύλαξη της γονιμότητας των καλλιεργούμενων εδαφών και εξασφάλιση μιας κάποιας αειφορίας, οι αρχαίοι Έλληνες απαγόρευαν τη βόσκηση ζώων εντός των καλλιεργούμενων εκτάσεων. Η απαγόρευση ίσχυε ακόμη και για τα χωράφια που βρίσκονταν σε αγρανάπαυση.

Στη Μακεδονία και στη Θεσσαλία, έσπερναν το φθινόπωρο κουκιά, ίσως και άλλα ψυχανθή, τα οποία παράχωναν με το όργωμα όταν αυτά βρίσκονταν στην άνθηση (‘…ο δε κύαμος ώσπερ ελέχθη και άλλως ού βαρύ και έτι κοπρίζειν δοκεί την γήν δια μανότητα και ευσηψίαν, διό και οι περί Μακεδονίαν και Θετταλίαν όταν ανθώσιν ανατρέπουσι τας αρούρας’: τα κουκκιά όπως ακριβώς ειπώθηκε και διαφορετικά φαίνεται ότι λιπαίνουν το έδαφος χωρίς να το επιβαρύνουν λόγω του ότι το κάνουν χαλαρότερο και γιατί σαπίζουν εύκολα, γι΄αυτό και αυτοί που κατοικούν γύρω από τη Μακεδονία  και τη Θεσσαλία, όταν ανθίζουν τα κουκιά οργώνουν τα χωράφια). Γνωστή είναι εξάλλου η λαϊκή παροιμία κατά την οποία το έδαφος προτρέπει το αφεντικό του να το λιπάνει με τη φράση: ‘ή κούπρισέ με ή κούκκισέ με’. Τέλος, ως χλωρά λίπανση θεωρούνταν και τα πίπτοντα φύλλα των φυλλοβόλων δένδρων.

Αγρανάπαυση 

Η λίπανση δια της αγραναπαύσεως (νεός ή νειός δηλαδή νέα γή). Κατά την αρχαιότητα, ενώ όπως προαναφέρθηκε δεν εφαρμοζόταν η αμειψισπορά (εναλλαγή καλλιεργειών), εφαρμοζόταν με μεγάλη συχνότητα η αγρανάπαυση. Παρατηρήθηκε, ότι ύστερα από μακρά περίοδο καλλιέργειας, η παραγωγή ενός αγρού που σπερνόταν κάθε χρόνο, γινόταν επί μάλλον και μάλλον μικρότερη. Το έδαφος εγήρασκε όπως και οι άνθρωποι και το εγκατέλειπαν για να πάνε λίγο μακρύτερα και να καλλιεργήσουν άλλο έδαφος, το οποίο ήταν ακόμη παρθένο.

Ύστερα από παρέλευση πολλών ετών, οπότε ο πρώτος εγκαταλειφθείς αγρός ανελάμβανε και έπαιρνε την όψη παρθένου εδάφους, επανήρχοντο σ’ αυτόν και εύρισκαν ότι μπορούσε να παράγει αρκετά καλή σοδειά. Βέβαια στα εδάφη αυτά, το γήρας επανερχόταν ταχύτερα. Την μέθοδο της αγρανάπαυσης όπως είναι γνωστό έχει υιοθετήσει σήμερα και η Ευρωπαϊκή Ένωση και την ενθαρρύνει με τη χορήγηση ειδικών επιδοτήσεων.

Η καύση ξύλων και χόρτων

Όταν παρατηρούσαν ότι η γη αδυνάτιζε και δεν μπορούσε να παρέχει τροφή ακόμα και στα αγριόχορτα, τότε μεταχειρίζονταν ένα έσχατο μέσο. Συγκέντρωναν στο άγονο αυτό χωράφι ξηρά ξύλα, κλαδιά και άγρια χόρτα και τα έκαιγαν. Η στάχτη άφηνε στο έδαφος ανόργανα θρεπτικά στοιχεία και κυρίως κάλιο. Η μέθοδος όμως αυτή προκαλούσε καταστροφή της οργανικής ουσίας των εδαφών, η οποία στα περισσότερα των Ελληνικών εδαφών βρίσκεται σε χαμηλά έως πολύ χαμηλά επίπεδα.

Τα ορυκτά λιπάσματα 

Οι αρχαίοι Έλληνες, αν και γνώριζαν και τα ορυκτά λιπάσματα, τα χρησιμοποιούσαν πολύ λιγότερο. Πολλές φορές η απλή ανάμιξη γαιών καλυτερεύει το έδαφος. Ένα πολύ ελαφρό χαλαρό έδαφος μπορούσε να καταστεί συνεκτικότερο, ενώ ένα βαρύ αδιαπέρατο να καταστεί ελαφρότερο και περισσότερο διαπερατό. (‘Μίσγειν δε και την γήν την εναντίαν οίον, τη βαρεία την κούφην και την κούφη την βαρείαν και την λεπτήν τη πιείρα ωσαύτως δε και την ερυθράν και την λευκήν και εί τις άλλη εναντιότης‘: αναμειγνύουν τους διαφόρους τύπους του εδάφους, όπως το ελαφρύ με το βαρύ και το βαρύ με το ελαφρύ και το άγονο με το γόνιμο, με τον ίδιο τρόπο και το ερυθρό με το λευκό και όποια άλλη διαφορετικότητα υπάρχει).

Ο Πλίνιος αναφέρει τη χρήση της λευκής αργίλου, η οποία αναμφίβολα ισοδυναμεί με την αργιλλασβέστωση. Πιστεύεται ότι η Αθηναϊκή γιορτή των Σκιροφορείων, σχετιζόταν με τη χρησιμοποίηση από τους Έλληνες γεωργούς της γύψου και της ασβέστου. Τα δύο αυτά ορυκτά χρησιμοποιούνται και σήμερα στη σύγχρονη γεωργία. Η γύψος χρησιμοποιείται στην εξυγίανση αλατούχων εδαφών, ενώ η άσβεστος στη διόρθωση της οξύτητας (pH) πολύ όξινων εδαφών.

Χρησιμοποιείται επίσης σε ασβεστόφιλα φυτά όπως είναι η μηδική. Το ασβέστιο δε υπό μορφή διαφόρων ανόργανων και οργανικών σκευασμάτων, χρησιμοποιείται ευρύτατα σήμερα κυρίως στη δενδροκομία, αλλά και στη λαχανοκομία, για την αντιμετώπιση πληθώρας φυσιολογικών ανωμαλιών οι οποίες σχετίζονται με έλλειψη ασβεστίου, ή με μη ισόρροπη σχέση αυτού με άλλα στοιχεία και κυρίως του αζώτου, του καλίου και του μαγνησίου. Η χρησιμοποίηση των σκευασμάτων αυτών γίνεται είτε με ψεκασμούς του φυλλώματος και των καρπών επί των δέντρων, είτε με την εμβάπτιση των καρπών μέσα σε διαλύματα των διαφόρων σκευασμάτων μετά τη συγκομιδή.

” ή κούπρισέ με ή κούκκισέ με ”

Τα χημικά λιπάσματα 

Η χρήση των χημικών λιπασμάτων εμφανίστηκε για πρώτη φορά με τη χρησιμοποίηση νίτρου στην Ερέτρια και στην Αίγυπτο. Το νίτρο μάλιστα έφερε την ονομασία ”λίτρον”. Πότιζαν τις κράμβες με νιτρικά ύδατα για να τις κάνουν τρυφερότερες. Αναφέρεται μάλιστα ότι η κράμβη η οποία καλλιεργείτο στην Ερέτρια, την Κύμη και τη Ρόδο, έφερε το όνομα ”αλμυρίς”. Σε ποιά εποχή έγινε η χρήση αυτή του νίτρου, δεν το γνωρίζουμε.

Αρχή της λίπανσης εδάφους – φυτού 

Κατά την εφαρμογή των λιπασμάτων στο έδαφος υπάρχουν δύο βασικές αρχές λίπανσης: Η λίπανση των καλλιεργειών και η λίπανση του εδάφους. 

Η λίπανση των καλλιεργειών εφαρμόστηκε στα μέσα του 19ου αιώνα από τον Liebig. Κατά τον Liebig. θα πρέπει να προσδιοριστούν οι ποσότητες των θρεπτικών που προσλαμβάνονται από τις καλλιέργειες και στη συνέχεια να λιπαίνουμε με τις ποσότητες αυτές. Σήμερα, όταν ο γεωργός εφαρμόζει θρεπτικά στοιχεία, είτε σε οργανική είτε σε ανόργανη μορφή, είναι κατά πρώτο λόγο το έδαφος που λιπαίνεται και όχι το φυτό. Μόνο έμμεσα μέσω του εδάφους οι καλλιέργειες επωφελούνται από τις εισροές που έχουν εφαρμοστεί. Το έδαφος λειτουργεί ως ένα σύστημα μετατροπών που αποθηκεύει, μεταβάλλει, εναλλάσσει και μεταφέρει θρεπτικά στοιχεία.

Οι αρχαίοι Έλληνες κατά την εφαρμογή των διαφόρων λιπάνσεων, απέβλεπαν κυρίως στη λίπανση του εδάφους (καύση ξύλων, αγρανάπαυση, χλωρά λίπανση, χρήση κοπριάς, εφαρμογή ορυκτών). Ωστόσο και τα φυτά δεν ήταν έξω από το ενδιαφέρον τους. Η μη εφαρμογή ισχυρής κοπριάς στα σιτηρά για την αποφυγή πλαγιάσματος, η επιλεκτική εφαρμογή των διαφόρου προελεύσεως κόπρων στα διάφορα φυτά, δείχνει τη φροντίδα τους για αναβάθμιση της ποιότητας των παραγόμενων προϊόντων. Π.χ. η πίστη του Θεόφραστου ότι η κόπρος των χοίρων κάνει τα ξινά ρόδια γλυκά και η χρήση νίτρου για να βελτιωθεί η υφή στις κράμβες, δείχνουν την προσπάθειά τους, παράλληλα με τη διατήρηση της γονιμότητας των εδαφών, να αναβαθμίσουν και την ποιότητα των προϊόντων.

Γράφουν

Δ. Στυλιανίδης1, Θ. Σωτηρόπουλος2 
1Επ. Δ/ντής Ινστιτούτου Φυλλοβόλων Δένδρων,2Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.)

Βιβλιογραφία

Λέτσας Α. 1957. Μυθολογία της γεωργίας .Τόμος ΙΙΙ. σελ. 291-297.
Παπασωτηρίου Δ. 1952. Η πρακτική Γεωπονία. Έκδοση Σ. Σπύρου. Σελίδες 689.
Στυλιανίδης Δ., Σιμώνης Α., Συργιαννίδης Γ. 2002, Θρέψη-λίπανση φυλλοβόλων οπωροφόρων δένδρων. Εκδόσεις Σταμούλη. Σελίδες 675.

Πηγή – worldagronomists.blogspot.com

Με στόχο τα κρητικά προϊόντα να κατακτήσουν τον κόσμο και να νιώσουν, όσοι τα γεύονται, το άρωμα, τον γαστρονομικό πολιτισμό και τις ομορφιές του νησιού, άνοιξε τις πύλες του το 3ο Forum Κρητικών Προϊόντων στην Helexpo, τα εγκαίνια του οποίου πραγματοποίησε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Λευτέρης Αυγενάκης.

Με όπλο τη μοναδική ποιότητα των προϊόντων της Κρήτης και της κρητικής κουζίνας, που, όπως είπε ο ΥπΑΑΤ, «αποτελεί τη συνέχεια της παράδοσης γεύσεων, αρωμάτων και προϊόντων που έχει τις ρίζες της στη μινωική εποχή και φτάνει ως τις μέρες μας», οι παραγωγοί, πρέπει να επενδύσουν στην εξωστρέφεια και να προσδώσουν υπεραξία στα κρητικά προϊόντα.

«Έτσι θα αλλάξουμε και θα μετασχηματίσουμε τον αγροδιατροφικό μας τομέα, ώστε να μετεξελιχθεί. Οφείλουμε να εκμεταλλευθούμε τις ευκαιρίες που μας δίνει η ψηφιακή εποχή, να διεισδύσουμε στις αγορές του κόσμου, ενισχύοντας την βιωσιμότητα των παραγωγών μας και εξασφαλίζοντάς τους μια καλύτερη θέση στην αλυσίδα αξίας», τόνισε ο υπουργός.

Παράλληλα αναφέρθηκε στη βιωματική γαστρονομική εμπειρία που νιώθουν οι επισκέπτες στην Κρήτη, ενώ επισήμανε ότι «η Ελλάδα μας, μια μικρή χώρα, βρίσκεται στην πρώτη πεντάδα παγκοσμίως στα προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ, με την Κρήτη να έχει ισχυρό αποτύπωμα. Το ελαιόλαδο της Βιάννου, η γραβιέρα και η ξυνομυζήθρα Κρήτης, το ξύγαλο από τη Σητεία, το κρητικό παξιμάδι, τα πορτοκάλια από το Μάλεμε, τα κρασιά από κάθε άκρη του νησιού μας…».

Αναφερόμενος στο forum το χαρακτήρισε «πύλη εισόδου» για τους παραγωγούς, καθώς μέσα από αυτό μπορούν να μπουν τα προϊόντα τους σε ξενοδοχεία, εστιατόρια, super markets και δίκτυα διανομής.

Η κρητική διατροφή

Ο ΥπΑΑΤ υπενθύμισε ότι στα προηγούμενα χρόνια ως υφυπουργός Αθλητισμού, σε συνεργασία με τα Επιμελητήρια της Κρήτης και την Περιφέρεια, έγινε η αρχή για να συνδεθεί η κρητική διατροφή με την ευεξία, καθώς άλλωστε τα κρητικά προϊόντα αποτελούν τη βάση της φημισμένης κρητικής διατροφής! Και αναφέρθηκε στην μελέτη των 7 χωρών που επιστημονικά συνέδεσε τον κρητικό τρόπο ζωής με την μακροζωία και την προστασία από πολλές ασθένειες, η οποία, όπως σημείωσε «αποτελεί την επιστημονική απόδειξη του οφέλους που μπορεί να προσφέρει η κατανάλωσή τους».

Ο υπουργός επισήμανε ότι η κρητική διατροφή δεν πρέπει να τσουβαλιάζεται στον όρο μεσογειακή διατροφή, γιατί είναι κάτι διαφορετικό. Υιοθέτησε δε, πλήρως προηγούμενη δήλωση του ΓΓ Απόδημου Ελληνισμού, Γιάννη Χρυσουλάκη, λέγοντας ότι «η Κρήτη δεν είναι τόπος, είναι τρόπος».

Το Forum, όπως είπε ο ΥπΑΑΤ δεν είναι ένα «πανηγύρι», αλλά «μια σοβαρή επαγγελματική διοργάνωση». Πλέον η διοργάνωση αποτελεί θεσμό που, όπως είπε, οι στόχοι μεγαλώνουν και οι ορίζοντες διευρύνονται. «Για αυτό και όπως έχω ήδη ανακοινώσει, θα κάνουμε το 1ο Φόρουμ Κρητικών προϊόντων στην καρδιά της Ευρώπης, στις Βρυξέλλες. Ώστε να δείξουμε τον διατροφικό μας πλούτο, την γαστρονομική μας παράδοση και να καταφέρουμε, αν και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, με μια μπουκιά γραβιέρα και μια γουλιά κρασί, να τους κάνουμε να νιώσουν λες και βρίσκονται στο νησί μας! Το Υπουργείο, τα Επιμελητήρια και η Περιφέρεια Κρήτης θα στηρίξουν την προσπάθεια, αλλά θέλουμε και τη δική σας συμμετοχή, ώστε να ακουστεί δυνατά η φωνή της Κρήτης στο κέντρο της Ευρώπης!».

Και πρόσθεσε ότι τελικός στόχος είναι τα κρητικά προϊόντα είναι να κατακτήσουν τον κόσμο. Όπως είπε ο ΥπΑΑΤ μπορεί οι Κρητικοί να έχουν μεταξύ τους πολλές διαφορές, από πολιτικές έως προσωπικές, ωστόσο όταν τίθεται κάποιος ουσιαστικός στόχος, τότε προτάσσεται ο «συγκρητισμός», ενώνονται δυνάμεις και γίνεται από κοινού αγώνας για την επίτευξη του στόχου που έχει τεθεί.

Ο ΥπΑΑΤ έκανε αναφορά στις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει για τη δημιουργία Διεπαγγελματικής Γραβιέρας Κρήτης ΠΟΠ, αλλά και στη λειτουργία της Σχολής Μεσσαράς, στην οποία την επόμενη εβδομάδα ξεκινούν οι εργασίες συντήρησης και καθαρισμού. Τέλος, αναφέρθηκε και στο έργο του Κατσαμπά, στις κτηριακές εγκαταστάσεις του οποίου θα συγκεντρωθούν όλες οι υπηρεσίες που ασχολούνται με τον πρωτογενή τομέα, ώστε και οι πολίτες να εξυπηρετούνται καλύτερα αλλά και να υπάρχει νοικοκύρεμα και οικονομίες κλίμακας.

Επίσκεψη στα περίπτερα

Νωρίτερα, λίγο πριν από τα εγκαίνια, ο ΥπΑΑΤ περιηγήθηκε στα περίπτερα των εκθετών και χορηγών του 3ου Forum Κρητικών προϊόντων, όπου συνομίλησε με παραγωγούς, δίδοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στην ανάδειξη της δυναμικής του πρωτογενούς τομέα της Κρήτης, τόσο εντός, όσο και εκτός Ελλάδος.

Μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψης στα Περίπτερα, ο ΥπΑΑΤ, Λευτέρης Αυγενάκης, σε δηλώσεις του στο CRETA tv, ευχαρίστησε τα επιμελητήρια της Κρήτης και τους χορηγούς για την τρίτη, κατά σειρά, διοργάνωση του Forum Κρητικών Προϊόντων και στην Αθήνα.

Σημείωσε ότι φέτος μετέχουν 120 εταιρείες, 65 όμιλοι και 722 ξενοδοχειακές επιχειρήσεις. Και πρόσθεσε ότι από τις περίπου 17.500 συναντήσεις Β2Β που έχουν προγραμματισθεί θα προκύψουν και σημαντικές συμφωνίες: «Είναι πολύ σημαντικό να βλέπεις τα κρητικά προϊόντα να εξελίσσονται, να βγαίνουν έξω από τα σύνορα της Κρήτης. Στόχος μας είναι να επεκταθεί το Forum, άρα και η αναζήτηση συνεργασιών και στις Βρυξέλλες. Είναι το στοίχημα για την επόμενη χρονιά. Είμαι βέβαιος ότι θα τα καταφέρουμε. Μας αρέσουν τα δύσκολα. Άλλωστε είναι ένα θέμα που αγκαλιάσθηκε με πολλά χαμόγελα ικανοποίησης από τους παραγωγούς στην Κρήτη. Όλοι θα εργαστούμε για να το πραγματοποιήσουμε με επιτυχία για να ταξιδέψουν παντού τα κρητικά προϊόντα. Άλλωστε η κρητική διατροφή διακρίνεται. Υπάρχουν μελέτες και έρευνες που επιβεβαιώνουν ότι τα προϊόντα που παράγει η κρητική γη είναι μοναδικά και ενισχύουν την ποιότητα της ζωής και βοηθούν στη μακροζωία. Άρα τα έχουμε όλα. Καλούμε όλον τον κόσμο να έλθει και να απολαύσει, τις ομορφιές της Κρήτης, τα τουριστικά θέρετρα, τον πολιτισμό, την κρητική διατροφή, τον ήλιο και φυσικά τους κατοίκους που έχουν κάτι μοναδικό. Μεταξύ μας μπορεί να υπάρχουν πολλά που μας χωρίζουν, αλλά μας ενώνει η αγάπη για τον τόπο μας και η προσπάθεια που γίνεται εδώ».

Χιλιάδες παγίδες σε ολόκληρη τη χώρα δεν έχουν ακόμα δοθεί στους ελαιοπαραγωγούς, αλλά τα γεωπονικά καταστήματα πριν λήξει η προηγούμενη χρονιά εισέπραξαν τα χρήματα, εξέδωσαν τα τιμολόγια προς τους παραγωγούς, προκειμένου να προλάβουν τις διαδικασίες για να ενταχθούν στα Οικολογικά Σχήματα.

Μεταξύ αυτών ήταν και η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Ηρακλείου, με τους παραγωγούς να εκφράζουν την ανησυχία τους, αφού σε λίγο καιρό θα πρέπει να έχουν στα χέρια τους τις παγίδες για να τις τοποθετήσουν στους ελαιώνες τους!

«Ήδη έχουμε αρχίσει να φέρνουμε παγίδες στους παραγωγούς μας. Δε γινόταν διαφορετικά λόγω των προθεσμιών», παραδέχεται στο neakriti.gr ο πρόεδρος της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Ηρακλείου Σταύρος Γαβαλάς. Τονίζει πάντως πως «η Ένωση Ηρακλείου δεν ήταν σε θέση τότε να προμηθεύσει τους παραγωγούς της, γιατί αυτές οι παγίδες είναι ένα καινούργιο προϊόν που δεν είχε ακόμα παραχθεί από το εργοστάσιο. Σήμερα που τις παίρνουμε από την εταιρεία που τις παράγει, τις δίνουμε σταδιακά στους παραγωγούς μας», όπως είπε στο neakriti.gr ο πρόεδρος της ΕΑΣΗ.

«Εμείς πάντως το κάναμε για να προλάβουμε τις προθεσμίες. Για να δούμε κάποιοι ιδιώτες πώς λειτούργησαν», πρόσθεσε. Και βάζει το ερώτημα αν και κατά πόσο όλοι οι ιδιώτες γεωπόνοι θα παραδώσουν τις παγίδες στους παραγωγούς τους ή θα αρκεστούν στην έκδοση των τιμολογίων!

Καταλήγοντας, ο συνεταιριστής μάς είπε ότι «μέχρι τα μέσα του Μάη θα έχουν οι εκατοντάδες ελαιοπαραγωγοί που μας εμπιστεύτηκαν λάβει τις παγίδες τους»…

«Κίνδυνος καταχρηστικών συμβάσεων εις βάρος αγροτών δικαιούχων»… 

Στο μεταξύ, κατόπιν της πρόσφατης συνάντησης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΘΕΑΣ με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Λευτέρη Αυγενάκη, και σε συνέχεια των προτάσεων της ΕΘΕΑΣ για την απλοποίηση της νέας ΚΑΠ, η Οργάνωση απέστειλε έγγραφο προς το υπουργείο και τον ΟΠΕΚΕΠΕ με προτάσεις για την αποφυγή στρεβλώσεων κατά την επικείμενη πληρωμή των οικολογικών σχημάτων, ζημιών και άνισης μεταχείρισης στους παραγωγούς από αθέμιτες πρακτικές.
Ζήτησε, μεταξύ άλλων, να ληφθούν υπόψη οι δαπάνες που έχουν προβεί οι αγρότες, καθώς και να ενημερωθούν για τις τιμές ενίσχυσης για καθένα από τα οικολογικά σχήματα, νωρίτερα από την ημερομηνία πληρωμής, τουλάχιστον μία εβδομάδα, ώστε να προστατευτούν από καταχρηστικές συμβάσεις ή εκχωρήσεις.

Η επιστολή αναφέρει: 

«Αξιότιμε κ. υπουργέ,
Σε συνέχεια της σύσκεψης, που διεξήχθη στις 9/4/2024 στο ΥΠΑΑΤ με το Δ.Σ. της ΕΘΕΑΣ και κατόπιν των θεμάτων που συζητήθηκαν, σας αποστέλλουμε τις προτάσεις μας που πρέπει να ληφθούν υπόψη στις επικείμενες πληρωμές των οικολογικών σχημάτων του έτους 2023, μετά τη διαπίστωση της υπέρβασης κατά 550 εκατ. ευρώ περίπου του διατιθέμενου προϋπολογισμού των 425 εκατ. ευρώ. Στόχος αυτής της παρέμβασής μας είναι να αποφευχθεί:

1. Η άνιση μεταχείριση μεταξύ των παραγωγών, η οποία δημιουργεί σε μια περίοδο ιδιαίτερων δυσκολιών, ένα είδος αθέμιτου ανταγωνισμού με την κατανομή των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων.
2. Η δημιουργία ζημιών σε παραγωγούς που επένδυσαν ή προέβησαν σε σημαντικά έξοδα, εμπιστευόμενοι τη διαδικασία επιλογής των οικολογικών σχημάτων, με βάση τις αρχικές προβλεπόμενες ενδεικτικές τιμές ενίσχυσης, που περιλαμβάνονται στο εγκεκριμένο Σ.Σ. ΚΑΠ (Κομφούζιο, βιοδιεγέρτες, ειδικά λιπάσματα αργής διάσπασης, δακοπαγίδες κ.λπ.).

III. Η αδικαιολόγητη αφαίρεση πάνω από 40 εκατ. ευρώ από τους δικαιούχους από καταχρηστικές χρεώσεις, δήθεν συμβουλών κατά την απλή συμπλήρωση των δηλώσεων ΟΣΔΕ 2023, για τις οποίες οι παραγωγοί ήδη είχαν καταβάλει το κόστος κατά την υποβολή των δηλώσεων.

Για να αποφευχθούν τα παραπάνω, προτείνουμε τα ακόλουθα που πρέπει κατά τη γνώμη μας να ληφθούν υπόψη από τις υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ, τη Διαχειριστική Αρχή και τον ΟΠΕΚΕΠΕ, κατά τη διαδικασία προσαρμογής των απαιτήσεων των αιτημάτων στον υπάρχοντα προϋπολογισμό και συγκεκριμένα:

1) Ισόρροπη κατανομή των οικολογικών ενισχύσεων στις τρεις αγορανομικές περιφέρειες, δενδρώδεις-πολυετείς, αρόσιμες-ετήσιες και βοσκότοποι, ώστε να αποφευχθεί η συγκέντρωση των ενισχύσεων σε μια αγορανομική περιφέρεια. Ως εκ τούτου, οι συμβουλές για πλειοδοσία πολλαπλών αιτημάτων οικολογικών σχημάτων ασύμβατων μεταξύ τους λόγω εσφαλμένων συμβουλών πρέπει να θεραπευτούν.

2) Τα οικολογικά σχήματα εισήχθησαν για να βοηθήσουν τους παραγωγούς, ώστε κατά την εφαρμοζόμενη παραγωγική διαδικασία γεωργικών προϊόντων να βελτιώσουν την εφαρμοζόμενη πρακτική και να έχουν καλύτερο οικολογικό αποτύπωμα. Ως εκ τούτου, η απουσία ελάχιστης συσχέτισης των οικολογικών σχημάτων με την παραγωγή εκτός των περιοχών οικολογικής εστίασης πρέπει να διερευνηθεί.

3) Οι παραγωγοί που προέβησαν σε δαπάνες δεν μπορούν να λάβουν ενισχύσεις μικρότερες των δαπανών, όταν αυτές είναι εντός των αρχικών ενδεικτικών τιμών ενίσχυσης. Κατά τους υπολογισμούς του ύψους ενίσχυσης, τα παραστατικά δαπανών θα πρέπει να αναζητηθούν π.χ. μέσω της ΑΑΔΕ, ώστε αυτοματοποιημένα να γίνουν ενδεικτικοί έλεγχοι.

4) Οι πιστοποιήσεις ειδικά του μέτρου 9 θα πρέπει να αξιολογηθούν ιδιαίτερα αφού έχει αναγνωρισθεί το πρόβλημα, τόσο της τήρησης των ελάχιστων απαιτήσεων και της έκδοσης των πιστοποιητικών, όσο και της εφαρμοζόμενης παραγωγικής διαδικασίας.

5) Ο προϋπολογισμός και οι τιμές ενίσχυσης για καθένα από τα οικολογικά σχήματα είναι σημαντικά και θα πρέπει να γίνουν γνωστά στους παραγωγούς νωρίτερα από την ημερομηνία πληρωμής τουλάχιστον 1 εβδομάδα. Έτσι, οι παραγωγοί θα μπορέσουν να τροποποιήσουν ή να ακυρώσουν τις καταχρηστικές συμβάσεις ή εκχωρήσεις οι οποίες είναι επαχθείς και προκαλούν απώλεια ενισχύσεων και συνεπώς αδικαιολόγητο κόστος».

Πηγή: neakriti.gr

Τί είναι και τα οφέλη της κομποστοποίησης~Συμβουλές για αρχάριους

Τα οφέλη της κομποστοποίησης για την προστασία του περιβάλλοντος παρουσιάστηκαν μεταξύ άλλων στο διήμερο φεστιβάλ κατά της σπατάλης τροφίμων, που διοργανώθηκε από την «Καλύτερη Ζωή» του WWF Ελλάς και το ΜΠΟΡΟΥΜΕ.

Πέρα από την πρόληψη δημιουργίας μεγάλης ποσότητας απορριμμάτων τροφής, υπάρχει πάντα ένα μικρό κομμάτι προϊόντων που δεν μπορεί να αξιοποιηθεί και παραμένει στην κουζίνα ενός νοικοκυριού ως απόβλητο. Αυτό συμβαίνει με διάφορα υλικά, όπως φλούδες από πατάτες και πορτοκάλια, τσόφλια από αυγά, χαρτί κουζίνας, ρίζες χορταρικών για σαλάτα που περίσσεψε και άλλα.

Τι είναι η κομποστοποίηση;

Πρόκειται για μια διαδικασία η οποία μετατρέπει τα οργανικά υλικά σε μια πλούσια σκούρα ουσία, που λέγεται κομπόστ ή χούμους ή εδαφοβελτιωτικό. Τα βακτήρια, οι μύκητες και άλλα μικρόβια είναι οι ‘εργάτες’ της κομποστοποίησης. Το τελικό αποτέλεσμα είναι το κομπόστ (πλούσιο, σκούρο, θριφτό και άοσμο), τέλειο λίπασμα για τον κήπο.

Ποια τα οφέλη;

Εξοικονόμηση χρημάτων, μείωση των σκουπιδιών του νοικοκυριού, βελτίωση της ποιότητας του εδάφους, προστασία του περιβάλλοντος και περαιτέρω συμμόρφωση με τους περιβαλλοντικούς κανόνες της ΕΕ είναι μερικά από τα οφέλη της κομποστοποίησης. Εκτιμάται ότι το 35% των οικιακών απορριμμάτων μπορούν να κομποστοποιηθούν.

Πώς να κομποστοποιήσουμε;

Σε πρακτικό επίπεδο, για επιτυχημένη κομποστοποίηση πρέπει να γίνεται σωστός και συχνός αερισμός ώστε να αναπληρώνεται το οξυγόνο, η υγρασία να διατηρείται σε σωστά επίπεδα και η θερμοκρασία στο εσωτερικό του δοχείου να κυμαίνεται από 45 έως 75ο C.

Τι κομποστοποιείται και τι όχι;

Στον κομποστοποιητή μπορούν να μπουν από κομμάτια χαρτιού και κλαδιά μέχρι τσόφλια αυγών και στάχτη από ξύλα. Τα καφέ στοιχεία-ξηρά, σκληρά και πλούσια σε άνθρακα- είναι πηγή τροφής του κομπόστ, ενώ τα πράσινα υπολείμματα-μαλακά, υγρά και πλούσια σε άζωτο– είναι βασικοί ενεργοποιητές του κομπόστ.

Η ευρύτερη λίστα εμπεριέχει επίσης λαχανικά, χορταρικά, φρούτα, φλούδια, υπολείμματα από σαλάτες, χαρτιά κουζίνας, ροκανίδια, άχυρα, υπολείμματα από καφέ και τσάι, αλλά και κοπριά από φυτοφάγα ζώα (κότες, αγελάδες, άλογα). Σε κάθε περίπτωση χρειάζεται προσεκτική επιλογή των υλικών που θα μπουν στον κομποστοποιητή.

Τα καφέ

Ξηρά, σκληρά και πλούσια σε άνθρακα – πηγή τροφής του κομπόστ!

Τα πράσινα

Μαλακά, υγρά, πλούσια σε άζωτο – ενεργοποιητές του κομπόστ!

Στη λίστα των υλικών που δεν κομποστοποιούνται συμπεριλαμβάνονται τα μαγειρεμένα ζωικά είδη (κρέας, ψάρι, πουλερικά, γαλακτοκομικά), το γυαλί, το αλουμίνιο, το πλαστικό, η στάχτη από κάρβουνα, το ξύλο με βαφή ή βερνίκι, οι ακαθαρσίες σκύλων και γάτων.

Τί δεν κομποστοποιείται

Μαγειρεμένα, ζωικά είδη

Οδηγίες κομποστοποίησης

Το ώριμο κομπόστ μοιάζει με σκούρο, μαλακό, σπογγώδες χώμα, και μυρίζει όπως το δάσος μετά τη βροχή. Μπορεί να παραχθεί σε κτήματα με τη δημιουργία σωρού, ή στο σπίτι σε κάδο κομποστοποίησης. Η διαδικασία διαρκεί 3-6 μήνες.

Η κομποστοποίηση φέρνει πολλαπλά οφέλη: Εξοικονομούμε χρήματα, μειώνουμε τα σκουπίδια του νοικοκυριού, βελτιώνουμε την ποιότητα του εδάφους, προστατεύουμε το περιβάλλον και βοηθάμε την Ελλάδα να αποφύγει πρόσθετα τσουχτερά περιβαλλοντικά πρόστιμα, καθώς εκτιμάται πως η κομποστοποίηση μπορεί να φέρει μείωση του όγκου των σκουπιδιών που καταλήγουν στις χωματερές έως και 30%.

Βασικοί παράγοντες για πετυχημένη κομποστοποίηση

Χρήσιμες Συμβουλές:

Βρες το κατάλληλο σημείο για τον κάδο

Η υπερβολική ζέστη ή το υπερβολικό κρύο μπορούν να βλάψουν τη διαδικασία της κομποστοποίησης. Αν και οι περισσότεροι απλοί κομποστοποιητές μπορούν να τοποθετηθούν οπουδήποτε, προτίμησε να βρεις ένα σκιερό μέρος για τον κάδο σου, ώστε να δημιουργήσεις τις κατάλληλες συνθήκες για την αποικοδόμηση των απορριμμάτων της κουζίνας σου.

• Η θερμοκρασία στο εσωτερικό να παραμένει μεταξύ 45 έως 75οC.

Πρόσεξε τα υλικά που θα βάλεις στον κομποστοποιητή

Για να πετύχει η διαδικασία της κομποστοποίησης, πρέπει να προσθέσεις την ιδανική αναλογία υλικών που περιέχουν άνθρακα και άζωτο. Μην πανικοβάλλεσαι! Δεν θα μπλέξεις με χημεία. Είναι πολύ απλό:

• Τα υλικά που περιέχουν άνθρακα είναι πιο ξερά, απορροφητικά και συνήθως καφέ, π.χ. ξερά φύλλα, ξερά κλαδιά, χαρτί κουζίνας, άχυρα, πριονίδια ξύλου (όχι επεξεργασμένου) και στάχτες.
• Τα υλικά που περιέχουν άζωτο είναι τα φρέσκα και συνήθως πράσινα, π.χ. κομμένο γρασίδι, χλωρά φύλλα, λαχανικά, φρούτα, τσόφλια αυγών, κατακάθι του καφέ και φακελάκια από τσάι.

Για κάθε ένα μέρος από “πράσινα” υλικά, βάζεις 3 μέρη από “καφέ” υλικά.

Προσοχή! Μη βάζεις στον κάδο λίπη, έλαια, άρρωστα ή μολυσμένα φυτά, λεμόνια, ξίδι, μαγειρεμένο φαγητό, ζωικά τρόφιμα, ρίζες, σπόρους και απορρίμματα των κατοικίδιων, καθώς είτε αναστέλλουν τη διαδικασία της κομποστοποίησης είτε ελκύουν έντομα και τρωκτικά.

Πρόσθεσε μία στρώση φρέσκου χώματος

Η κομποστοποίηση είναι μία διαδικασία που παρατηρούμε στη φύση και για να πραγματοποιηθεί χρειάζεται χώμα ή μικροοργανισμούς που συμβάλλουν στην αποικοδόμηση των απορριμμάτων.

Εφόσον ο κάδος στο μπαλκόνι σου δεν επικοινωνεί με το χώμα, πρέπει να βάλεις μία παχιά στρώση φρέσκου χώματος στον πάτο. Φρέσκο χώμα μπορεί να είναι το υγρό χώμα ή άλλο κομπόστ. Με αυτόν τον τρόπο θα προσφέρεις στο μείγμα τους απαραίτητους μικροοργανισμούς που χρειάζονται για τη διαδικασία της κομποστοποίησης.

Ξεκίνα να γεμίζεις τον κάδο

Τώρα που ξέρεις τι θα βάζεις μέσα στον κάδο κι έχεις φτιάξει τη βάση χώματος, ήρθε η ώρα να συνθέσεις το μείγμα από σκουπίδια για το κομπόστ.

Βάλε μία στρώση από “πράσινα” υλικά – δηλαδή τα σκουπίδια από την κουζίνα σου, όπως είπαμε παραπάνω – μία στρώση από θρυμματισμένο χαρτί κουζίνας και μία στρώση από ξερά φύλλα ή κλαδιά. Κάθε φορά που προσθέτεις “πράσινα” υλικά, φρόντισε να καλύπτεις με μία στρώση “καφέ” υλικών, τα οποία εμποδίζουν την απελευθέρωση άσχημης μυρωδιάς από το μείγμα σου και βοηθούν στην αποικοδόμηση των “πράσινων”.

Όταν γεμίσει ο κάδος, κάλυψε με μία γενναία στρώση χώματος και κλείσε το καπάκι. Ώρα να “μαγειρευτεί” το κομπόστ!

Tip!

Φρόντισε να κόβεις σε πολύ μικρά κομμάτια τα υλικά που βάζεις στον κάδο, για να κομποστοποιηθούν γρηγορότερα!

Ανακάτευε συχνά το μείγμα

Για να προωθήσεις τη διαδικασία της κομποστοποίησης, φρόντισε να ανακατεύεις το περιεχόμενο του κάδου με μία μακριά πιρούνα κάθε δύο εβδομάδες. Με αυτόν τον τρόπο το μείγμα σου γεμίζει οξυγόνο και βοηθάς τους μικροοργανισμούς που βρίσκονται μέσα στον κάδο να αναπνεύσουν.

Αν προτιμήσεις περιστρεφόμενο κομποστοποιητή, χρειάζεται να τον περιστρέφεις κάθε τρεις με τέσσερις ημέρες για να πετύχεις την απαραίτητη ανάμειξη των υλικών.

Πότε θα είναι έτοιμο το κομπόστ;

Το χρονικό διάστημα παραγωγής κομπόστ εξαρτάται από την αναλογία των υλικών, το μέγεθος του κάδου και το είδος του κομποστοποιητή. Σε γενικές γραμμές, όταν κάνεις κομποστοποίηση σε απλό στατικό κάδο, χρειάζεται να περιμένεις 4 έως 6 μήνες – ίσως και παραπάνω – για να αποικοδομηθούν τα απορρίμματα. Ναι, χρειάζεται υπομονή!

Αν χρησιμοποιήσεις, όμως, περιστρεφόμενο κομποστοποιητή, θα περιμένεις περίπου 1-2 μήνες για το παραγόμενο κομπόστ.

Πώς θα καταλάβεις ότι είναι έτοιμο;

Όταν το κομπόστ κατεβάσει θερμοκρασία, μυρίζει όπως το φρέσκο χώμα και έχει σκούρο χρώμα, τότε είναι έτοιμο! Αν δεις κάποια κομμάτια από φρούτα ή λαχανικά στον κάδο, μην ανησυχήσεις. Απλά ήταν αρκετά μεγάλα για να αποικοδομηθούν από τους μικροοργανισμούς.

Και τώρα; Χρησιμοποίησε το κομπόστ σαν λίπασμα στον κήπο ή στις γλάστρες σου και δες τα λαχανικά ή τα φυτά σου να ομορφαίνουν! Μην ξεχάσεις να κρατήσεις λίγο κομπόστ για να ξεκινήσεις τον επόμενο κύκλο κομποστοποίησης.

Είσαι αρχάριος με την κομποστοποίηση;

Ξεκίνα να την κάνεις σε έναν μικρό κάδο για να πειραματιστείς πρώτα με τη διαδικασία. Αφού επαναλάβεις 1-2 φορές, προχώρησε σε ένα μεγαλύτερο κάδο. Όταν εξοικειωθείς με την κομποστοποίηση, μπορείς να διατηρείς 2 – 3 κάδους, έτσι ώστε όταν γεμίζει ο ένας, να χρησιμοποιείς τον άλλον και τούμπαλιν.

Είμαστε πάντα δίπλα στον αγρότη! Στο e-Αgrotis.gr βρίσκουμε, ψάχνουμε και είμαστε δίπλα στον αγρότη, προσφέροντας ουσιαστική στήριξη και πλήρεις ενημερώσεις για τα θέματα που τον απασχολούν.

Οι αγρότες αναμένουν με ανυπομονησία την πληρωμή του Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προς τους Αγρότες (ΟΠΕΚΕΠΕ) πριν το Πάσχα, χαρακτηρίζοντας αυτήν την αναμονή ως μια οικονομική ανάσα για την κάλυψη των δαπανών της καλλιέργειας και της εκτροφής.

Σύμφωνα με πληροφορίες από τον e-Agrotis.g, προβλέπεται ότι πριν από το Πάσχα θα γίνουν πληρωμές ύψους 245 εκατομμυρίων ευρώ από τις συνδεδεμένες ενισχύσεις. Οι παραγωγοί ελπίζουν ότι αυτό θα αποτελέσει μια ανακούφιση για τις οικονομικές τους δυσκολίες.

Εντολές από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έχουν οδηγήσει το προσωπικό του ΟΠΕΚΕΠΕ σε διπλοβάρδιες εργασίες, επιταχύνοντας τους απαραίτητους ελέγχους για την έκδοση των πληρωμών.

Όσον αφορά στα οικολογικά σχήματα, αναφέρεται ότι ένα μέρος του κονδυλίου των 425 εκατομμυρίων ευρώ θα καταβληθεί πριν το Πάσχα, ενώ τα υπόλοιπα θα ακολουθήσουν μετά τις γιορτές. Παρόλα αυτά, η πλήρης πληρωμή των αδιάθετων 88 εκατομμυρίων ευρώ της ενιαίας ενίσχυσης για το 2023 είναι δύσκολο να επιτευχθεί πριν το Πάσχα.

Όπως δήλωσαν εκπρόσωποι του ΟΠΕΚΕΠΕ, όλα τα απαραίτητα μέτρα έχουν ληφθεί προκειμένου να είναι έτοιμη η πληρωμή των ενισχύσεων μέχρι τη Μεγάλη Δευτέρα, ενώ η διαδικασία αναμένεται να ξεκινήσει στη Μεγάλη Εβδομάδα.