Mια σημαντική ανακάλυψη που θα μπορούσε να σώσει τη βιομηχανία πατάτας της Σκωτίας από την κατάρρευση έχουν κάνει επιστήμονες.

Σύμφωνα με το BBC, ένα παράσιτο που ονομάζεται νηματώδης κύστης πατάτας (PCN) μολύνει σταθερά τα χωράφια και τα καθιστά άχρηστα για την καλλιέργεια πατατόσπορου.

Μια ομάδα από το Ινστιτούτο James Hutton έχει δοκιμάσει ποικιλίες που είναι ανθεκτικές στο PCN διατηρώντας παράλληλα τη γεύση τους.

Έχουν ανακαλύψει πολλές ποικιλίες και έχουν συνεργαστεί με σούπερ μάρκετ για να βεβαιωθούν ότι μπορούν να αντικαταστήσουν τις πατάτες που είναι πιο ευάλωτες.

Ο Τζέιμς Πράις, παθολόγος μοριακών φυτών στο Ινστιτούτο, λέει ότι «οι συγκεκριμένες πατάτες έχουν κάθε δυνατότητα να σώσουν τη βιομηχανία».

«Έχοντας αντοχή και στα δύο είδη της νηματώδης κύστης πατάτας που βλέπουμε στη Σκωτία και το Ηνωμένο Βασίλειο, θα μπορέσουν να διατηρήσουν μειωμένους αριθμούς στο έδαφος», είπε. «Αυτό σημαίνει ότι οι σπόροι θα μπορούσαν να φυτευτούν σε αυτά τα εδάφη όταν τα PCN δεν είναι πλέον ανιχνεύσιμα στο έδαφος», προσέθεσε.

Οι επιστήμονες είχαν προβλέψει ότι το PCN θα εξαφάνιζε τη βιομηχανία πατατόσπορου της Σκωτίας μέχρι το 2050.

Οι πατατόσποροι είναι εκείνοι που καλλιεργούνται για να πουληθούν σε άλλους αγρότες οι οποίοι στη συνέχεια τους χρησιμοποιούν για την καλλιέργεια πατάτας.

Οι πατάτες φαγητού είναι οι πατάτες που αγοράζουμε για φαγητό στο σπίτι, σε εστιατόρια ή ως επεξεργασμένα τρόφιμα όπως πατατάκια και πατατάκια.

Ο κλάδος έχει αξία 4,5 δισεκατομμυρίων λιρών για την οικονομία με σχεδόν το 80% των σπόρων πατάτας της Βρετανίας να προέρχεται από τη Σκωτία.

Αυτοί οι σπόροι χρειάζονται για την επισιτιστική ασφάλεια του Ηνωμένου Βασιλείου, με τις πατάτες να αποτελούν ένα τεράστιο βασικό συστατικό της βρετανικής διατροφής.

Ο Δρ Kerry Leslie, ειδικός πατάτας στη SAC Consulting, πιστεύει ότι υπάρχει μικρή διαφορά στη γεύση των ανθεκτικών ποικιλιών σε σύγκριση με τις παραδοσιακές πατάτες.

Ανέφερε επίσης ότι η γεύση ήταν το κλειδί για τους λιανοπωλητές να συμμετάσχουν.

«Εφόσον αυτές οι ποικιλίες δεν διαφέρουν σημαντικά ως προς τη γεύση και την υφή, είναι εφικτό να τις πάρουν τα σούπερ μάρκετ», δήλωσε ο Kerry Leslie.

Ανακαλύψτε περισσότερες ειδήσεις και εξελίξεις στον αγροτικό τομέα στο e-agrotis.gr. Μείνετε ενημερωμένοι με τα τελευταία αγροτικά νέα και καινοτομίες που αλλάζουν το μέλλον της γεωργίας!

Η καλλιέργεια πεπονιών στο Τυχερό Έβρου ανοίγει νέους ορίζοντες για τους Έλληνες παραγωγούς, με την καινοτομία που επιτρέπει την παραγωγή πεπονιών όλο τον χρόνο.

Αυτή η πρωτοποριακή μέθοδος καλλιέργειας όχι μόνο αυξάνει την παραγωγικότητα, αλλά και καθιστά το ελληνικό πεπόνι διαθέσιμο στην αγορά για όλες τις εποχές. Στο άρθρο αυτό, θα εξετάσουμε τις τεχνικές και τις προοπτικές αυτής της μεθόδου, καθώς και τα οφέλη που προσφέρει στους παραγωγούς και καταναλωτές.

Παλιές ποικιλίες που είχαν χαθεί, επανέρχονται δυναμικά χάρη στις προσπάθειες των καλλιεργητών στο Τυχερό του Έβρου, που παράγουν μοναδικά πεπόνια “long life”.

Από τους τυχερούς ο δημοσιογράφος της ΕΡΤ Δημήτρης Σταματάκης, έχει την δυνατότητα να δοκιμάσει τα πεπόνια και να παρουσιάσει προϊόντα κυριολεκτικά με ονομασία προέλευσης, τα οποία έτσι πρέπει να τα αναζητούν οι καταναλωτές.

Από τους τυχερούς ο δημοσιογράφος της ΕΡΤ Δημήτρης Σταματάκης, έχει την δυνατότητα να δοκιμάσει τα πεπόνια και να παρουσιάσει προϊόντα κυριολεκτικά με ονομασία προέλευσης, τα οποία έτσι πρέπει να τα αναζητούν οι καταναλωτές.

Δείτε το Βίντεο από την ΕΡΤ εδω

Πλούσια γεύση, ξεχωριστό άρωμα και διάρκεια στον χρόνο είναι τα χαρακτηριστικά των τοπικών ποικιλιών σύμφωνα με τον γεωπόνο Βαγγέλης Δέδογλου. Όπως εξηγεί μπορούν να διατηρηθούν για μεγάλο διάστημα μετά την συγκομιδή και να είναι το φρούτο των χριστουγέννων. Χάρη σε αυτές του τις ιδιότητες από τις αρχές του 20ου αιώνα τα πεπόνια του Τυχερού ταξίδευαν για την Κωνσταντινούπολη.  «Για κάποιους οι υψηλές θερμοκρασίες φέτος ήταν καταστροφικές, αλλά για τα συγκεκριμένα πεπόνια ήταν μια καταπληκτική χρονιά».

Κατά το παρελθόν υπήρχε μεγάλη παραγωγή των δύο ποικιλιών της «χρυσής κεφαλής» και του «κρεμαστού», οι οποίες διαθέτουν ένα φυσικό συντηρητικό.  

Όπως λέει ο κ. Δέδογλου, υπάρχουν και άλλες περιοχές που παράγουν τις ίδιες ποικιλίες, αλλά οι συγκεκριμένες διαφέρουν ως προς τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά. Σε αυτό βοηθά η ιλύς του ποταμού, η άμμος και η άργιλος (πηλός).

«Θέλουμε να διατηρήσουμε τις παλιές μεθόδους καλλιέργειας σε συνδυασμό με τις νέες τεχνικές για να αυξηθεί η παραγωγή και να προσφέρεται ένα προϊόν για όλο τον χρόνο».

Σημειώνεται ότι κατά την περίοδο του χειμώνα αφθονούν στα σούπερ-μάρκετ τα πεπόνια εισαγωγής, τα οποία ως γεύση μοιάζουν με τα αγγουράκια θερμοκηπίου.

Πηγή ertnews.gr

Μάθετε περισσότερα για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι αγρότες και τις λύσεις που υπάρχουν, επισκεφθείτε το e-agrotis.gr για ενημέρωση και συμβουλές σχετικά με τον αγροτικό τομέα.

 Ελισάβετ Αϊνατζόγλου – businessvoice.gr

Το τυροκομείο που από την μικρή τοπική αγορά αναδείχθηκε σε μια επιτυχημένη επιχείρηση που πουλάει ακόμη και στην Γερμανία. Η Έλλη Γκόλτσιου, ιδρύτρια του τυροκομείου Το Αληθινό της Φανής, είναι μια πρωτοπόρος επιχειρηματίας που αγαπά την παράδοση και την ποιότητα. Με αγάπη για τη γη και την τέχνη της τυροκομίας δημιούργησε έναν χώρο, όπου η παράδοση συναντά τη σύγχρονη γεύση. 

Με αφοσίωση στην ποιότητα και τη γεύση, η Έλλη δημιούργησε μια σειρά προϊόντων στο Τυροκομείο που αποπνέουν γνήσιο ελληνικό πνεύμα και γίνονται αγαπητά τόσο στο εγχώριο όσο και στο διεθνές κοινό. Η πορεία της αποδεικνύει πώς η αγάπη για τη γεύση και η δέσμευση στην ποιότητα μπορούν να οδηγήσουν σε μια επιτυχημένη επιχείρηση που αναδεικνύει την αξία της ελληνικής γαστρονομίας.

Πότε ξεκίνησε η ενασχόληση σας με την τυροκομία;

Τα Καλύβια Ολύμπου είναι ένα χωριό όπου η αγροτιά και η κτηνοτροφία ήταν από πάντα τα βασικά επαγγέλματα. Οι παππούδες μας έφτιαχναν μόνοι τους τα περισσότερα από τα προϊόντα που κατανάλωναν. Οι γονείς μας το ίδιο. Αναπόφευκτα η γνώση στα αντικείμενα αυτά πέρασε και στη δική μας γενιά. Στα τραπέζια μας πρώτα έμπαινε το τυρί και μετά το ψωμί. Το 2016 εκμεταλλευόμενοι ένα από τα προγράμματα του ΕΣΠΑ φτιάξαμε επιτέλους το δικό μας τυροκομείο. Το 2017 βγαίνουμε στην αγορά με το πρώτο μας προϊόν, τη φέτα, η οποία έχει την ιδιαιτερότητα, ότι παράγεται από 100% πρόβειο γάλα. Ακολουθεί η παραγωγή νέων προϊόντων όπως Βούτυρο πρόβειο, Ξινοτύρι, Ξινοτύρι καυτερό, Μυζήθρα νωπή και πρόβειο παραδοσιακό γιαούρτι.

Δηλαδή είχατε ασχοληθεί και νωρίτερα με το επάγγελμα της τυροκομίας;

Είμαστε κτηνοτρόφοι από το 2003. Οι συγκυρίες που βιώναμε, πώληση του γάλακτος σε χαμηλή τιμή -σε σχέση με το αυξημένο κόστος παραγωγής-, μας οδήγησε στην αναζήτηση επιπλέον πόρων εισοδήματος. Το σκεφτήκαμε, το μελετήσαμε και το αποφασίσαμε. Κάνουμε το μεγάλο βήμα και δημιουργούμε το τυροκομείο μας, ώστε να αξιοποιήσουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την πρώτη ύλη που ήδη είχαμε, το πρόβειο γάλα,  για την παραγωγή τυροκομικών προϊόντων.

Παλαιότερα η τυροκομία ήταν μία εμπειρική τέχνη που περνούσε από γενιά σε γενιά, αλλά πλέον οι συνθήκες έχουν αλλάξει. Τι αλλαγές έχετε εντοπίσει;

Όταν μιλάμε για «τέχνη» ακόμη μιλάμε για την εμπειρία που περνάει από γενιά σε γενιά. Η εμπειρία οδηγεί στη γνώση και η γνώση στο επάγγελμα. Όταν μιλάμε για «επάγγελμα» μιλάμε για όλες εκείνες τις γνώσεις και τις αλλαγές που συμβαίνουν και σχετίζονται με την τεχνολογία, την τεχνογνωσία και το περιβάλλον. Στην πραγματικότητα απλώς έχουμε περισσότερα εργαλεία που κάνουν πιο εύκολη την παραγωγή και οφείλουμε να τα χρησιμοποιούμε σωστά.

Ποια είναι τα προβλήματα και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει ένας τυροκόμος; Υπάρχει κάποιο μειονέκτημα στην ενασχόληση με τη τυροκομία;

Οι προσκλήσεις στο επάγγελμα μας πολλές. Αρχικά η εύρεση και διασφάλιση της σωστής πρώτης ύλης. Στην περίπτωση μας αυτό είναι ένα προτέρημα. Σαν κτηνοτρόφοι έχουμε τη δυνατότητα να ελέγχουμε και να διασφαλίζουμε την άριστη πρώτη ύλη. Μέγιστο πρόβλημα αποτελεί η προστασία των ΠΟΠ προϊόντων της χώρας μας, γεγονός που δεν αφορά μόνο τους τυροκόμους, αφού οι εξαγωγές γαλακτοκομικών είναι σημαντικός οικονομικός παράγοντας της χώρας μας. Ακολουθούν τα εμπορικά ζητήματα, οι τιμές πρέπει να κρατηθούν χαμηλά  ενώ παράλληλα πρέπει να πληρωθεί ο κόπος των κτηνοτρόφων και να αντιμετωπιστεί ο ανταγωνισμός σε εγχώριο και παγκόσμιο επίπεδο.

Γνωρίζετε και τα προβλήματα του κτηνοτρόφου από πρώτο χέρι αφού το γάλα που χρησιμοποιείτε στο τυροκομείο σας είναι παραγωγή σας

Ο κτηνοτρόφος στην καθημερινότητά του απασχολείται με τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εκμετάλλευσης των ζώων, με τη μελέτη για κατάλληλες ζωοτροφές, φάρμακα, μηχανήματα και νέες μεθόδους εργασίας και τελειώνει με την παραγωγή γάλακτος. Η βοήθεια είναι δυσεύρετη και όταν τελικά βρεθεί, όχι μόνο κοστίζει αλλά δεν έχει και διάρκεια. Ο χρόνος που αφιερώνει ο κτηνοτρόφος είναι δυσανάλογος των αποδοχών του και όταν βγει από τον στάβλο με γεμάτα τα «καρδάρια» έχει να αντιμετωπίσει τον τυροκόμο που θέλει να αγοράσει το γάλα του όσο πιο φθηνά γίνεται, τις εισαγωγές ξένου γάλακτος που βαπτίζεται «ελληνικό», την πολιτεία που εισπράττει όλο και περισσότερα από φόρους και λογαριασμούς, ενώ ταυτόχρονα μειώνει τις επιδοτήσεις και τέλος την αγορά που συνεχώς ακριβαίνει ενώ τα έσοδα μειώνονται.

Έχετε σκεφτεί να επεκταθείτε και στον αγροτικό τομέα;

Εννοείται, πως σαν κτηνοτρόφους μας αφορά άμεσα και ο αγροτικός τομέας. Μελλοντικό σχέδιο μας αποτελεί η παραγωγή βιολογικών ζωοτροφών, με το σκεπτικό ότι θα καλύπτουν εξολοκλήρου τις ανάγκες της κτηνοτροφικής μας μονάδας.

Πως πιστεύετε ότι θα μπορούσε να ανασυνταχθεί η αγροτική παραγωγή;

Ζούμε σε μια χώρα που μας παρέχει μεγάλο πλούτο. Επιβάλλεται να το εκμεταλλευτούμε αυτό και να το αξιοποιήσουμε στο μέγιστο. Ο πρωτογενής τομέας αποτελεί τον πυλώνα της ελληνικής οικονομίας και έτσι πρέπει να τον βλέπουμε και να τον αξιοποιούμε. Πρωτίστως, απαιτείται ο εκσυγχρονισμός του πρωτογενή τομέα.

Υπάρχουν ειδικοί σύμβουλοι και  προγράμματα που μπορούν να εκμεταλλευτούν αγρότες και τυροκόμοι. Επιπλέον, χρήσιμη θα ήταν η πράσινη μετάβαση στη μεταποίηση των αγροτικών προϊόντων. Ο αγροτουρισμός, η εξαγωγή των αγροτικών προϊόντων και σαφώς η δημιουργία συνεταιρισμών.

Παράλληλα, το κράτος οφείλει να διενεργεί εντατικούς ελέγχους για την πραγματική ταυτότητα των προϊόντων, να επιβάλει κυρώσεις στα «ελληνοποιημένα» τρόφιμα και να συμβάλει μείωση της γραφειοκρατίας, εξαιτίας της όποιας ο Έλληνας πολίτης δυσανασχετεί να υλοποιήσει τα παραπάνω.

Ποια είναι η σημασία της καινοτομίας για το τυροκομείο, όσον αφορά στην παραγωγική διαδικασία και τα προϊόντα; Και ποιος ο ρόλος των νέων τεχνολογιών στην παραγωγή;

Όπως προαναφέρθηκε χρησιμοποιούμε μόνο γάλα που παράγουν τα δικά μας ζώα και γνωρίζουμε ακριβώς πόσο εξαιρετικό ποιοτικά είναι αφού γνωρίζουμε τόσο τι τρώνε τα πρόβατά μας που μεγαλώνουν στους πρόποδες του Ολύμπου, όσο και τις συνθήκες διαβίωσής τους. Η πρώτη μας ύλη είναι καθαρά πρόβειο γάλα όπως ήταν η παραδοσιακή συνταγή που πήραμε από τους προγόνους μας. 

Η καινοτομία λοιπόν της εταιρείας μας έγκειται στην αγνότητα και στην αυθεντικότητα που συνδυάζει η παράδοση, όταν όλος ο κόσμος τρέχει να προλάβει «ψεύτικα» προϊόντα και απολαύσεις.

Έχετε δημιουργήσει ένα κινητό κατάστημα – τυροκομείο όπου διανέμετε τα προϊόντα σας σε όλη την Ελλάδα. Πως σας ήρθε αυτή η ιδέα;

Τα social media ήταν ο βασικός συντελεστής αυτής της ιδέας. Υπήρξε ενδιαφέρον για τα προϊόντα μας μέσω της ομάδας αλλά λόγω ευαισθησίας των προϊόντων μας, οι αποστολές με μεταφορικές εταιρείες ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθούν. Έτσι, το καλύτερο που μπορούσαμε να κάνουμε για τα ευπαθή προϊόντα μας και τους ανθρώπους που μας τιμούσαν, ήταν οι προσωπικές διανομές. Η πρώτη διανομή στην Αθήνα πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2021. Σήμερα αυτή η διαδρομή γίνεται κάθε 20 μέρες στην Αθήνα, ενώ κάθε εβδομάδα σε Θεσσαλονίκη, Κατερίνη και Λάρισα.

Οι εποχές είναι δύσκολες και ο ανταγωνισμός μεγάλος. Πως καταφέρνετε να κρατήσετε χαμηλές τιμές σε σχέση με το ποιοτικό προϊόν παραγωγής;

Θεωρούμε τα προϊόντα μας χρυσής ποιότητας και αξίας! Απορροφούμε όσο μπορούμε τις αυξήσεις της αγοράς και κατανοώντας ως καταναλωτές την ανάγκη για χαμηλές τιμές, προσφέρουμε την καλύτερη σχέση ποιότητας-τιμής. Επιτυγχάνουμε αυτό τον στόχο μας , καθώς τα προϊόντα μας είναι από την δική μας παραγωγή και μέχρι να φτάσουν στην πόρτα του καταναλωτή δεν υπάρχει κανένας μεσάζοντας.

Σας ενδιαφέρει το άνοιγμα στο εξωτερικό;

Έχουμε ήδη συνεργάτες σε Γερμανία και Πολωνία τα τελευταία χρόνια. Οι καλές συνεργασίες όμως, πάντα μας ενδιαφέρουν είτε αυτές είναι εντός, είτε εκτός συνόρων.

Ο τρύγος του 2024 αναμένεται να είναι ένας από τους πιο πρώιμους των τελευταίων ετών, με τις πρώτες εκτιμήσεις να δείχνουν ότι η ποιότητα των σταφυλιών θα είναι εξαιρετική.

Πώς όμως αυτό θα επηρεάσει τις τιμές παραγωγού και τι μπορούν να αναμένουν οι οινοπαραγωγοί από αυτή τη χρονιά;

Ρεκόρ πρωιμότητας καταγράφεται φέτος στον τρύγο οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου για την παραγωγή κρασιού, με τις πρώτες εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για μειωμένες ποσότητες, οι οποίες όμως παρουσιάζουν εξαιρετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Ο τρυγητός σχεδόν σε όλες τις αμπελουργικές ζώνες φέτος παρουσιάζει πρωιμότητα σχεδόν 20 ημερών, ενώ η συγκομιδή σταφυλιών στο σύνολο της χώρας, η οποία παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις, αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου.

Τα πρώτα μηνύματα για τη φετινή σεζόν είναι ανάμεικτα, καθώς υπάρχουν περιοχές, οι οποίες «χτυπήθηκαν» από τις υψηλές θερμοκρασίες και την ξηρασία, δημιουργώντας προβλήματα στα κλίματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Σαντορίνη, όπου η παραγωγή αναμένεται μειωμένη κατά 65%, ενώ όπως χαρακτηριστικά λένε εκπρόσωποι του αμπελουργικού τομέα «τα αμπέλια στο νησί βρίσκονται στα όρια της επιβίωσής τους». Παρόμοια προβλήματα αντιμετωπίζει και η Κρήτη, με την παραγωγή να αναμένεται να φτάσει στη μισή συγκριτικά με πέρσι.

«Είμαστε ακόμα στην αρχή», σχολιάζουν στον ΟΤ εκπρόσωποι των οινοποιών

Στον αντίποδα, αυτό που κρατά τη φετινή παραγωγή είναι η ποιότητα, καθώς οι οινοποιήσιμες ποικιλίες είναι «καθαρές» από μυκητολογικές προσβολές και εχθρούς, εν αντιθέσει με την περσινή σεζόν, όπου μεγάλο μέρος της παραγωγής «χάθηκε» από τον περονόσπορο.

«Είμαστε ακόμα στην αρχή», σχολιάζουν στον ΟΤ εκπρόσωποι των οινοποιών, σημειώνοντας ότι αν και υπάρχει μια μείωση της παραγωγής, όχι όμως στον ίδιο βαθμό για κάθε περιοχή, παρόλα αυτά «τα οινοποιεία θα διασφαλίσουν τις ποσότητες που τους χρειάζονται για την παραγωγή κρασιού».

Πού θα κυμανθούν οι τιμές παραγωγού

«Ο τρύγος σε κάποια σημεία της Ελλάδας έχει ολοκληρωθεί ήδη αλλά και σε άλλες περιοχές όπου παραδοσιακά τρυγούν αργότερα, όπως είναι η Μαντινεία, θα καταγράψει ρεκόρ πρώιμης συγκομιδής», λέει στον ΟΤ ο πρόεδρος του Συνδέσμου Μικρών Οινοποιών Γιάννης Παπαργυρίου, σημειώνοντας ότι για δεύτερη χρονιά, οι ποσότητες που θα συγκομιστούν θα είναι μειωμένες.

Ταυτόχρονα, σύμφωνα με τον ίδιο, οι τιμές παραγωγού για τα σταφύλια που έχουν παραδοθεί μέχρι σήμερα είναι υψηλές, οι οποίες κυμαίνονται από 0,40 ευρώ/κιλό για ποικιλίες όπως ο Ροδίτης και το Σαβατιανό και στα 0,60 ευρώ/κιλό έως 1 ευρώ/κιλό για ποικιλίες όπως το Ασύρτικο. «Η αυξητική αυτή τάση δικαιολογείται σε ένα βαθμό από τις μικρές παραγωγές», εξηγεί ο κ. Παπαργυρίου.

Για αύξηση των τιμών παραγωγού κάνει λόγο στον ΟΤ και ο πρόεδρος της ΚΕΟΣΟΕ Χρήστος Μάρκος, ο οποίος όμως σημειώνει ότι το κόστος παραγωγής παραμένει σε υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα το εισόδημα των αμπελουργών να χάνεται. «Τα τελευταία 30 χρόνια οι τιμές που απολαμβάνουν οι παραγωγοί είναι του 1980», λέει χαρακτηριστικά.

Κόστος παραγωγής, λειψυδρία, έλλειψη εργατικών χεριών και ελληνοποιήσεις βρίσκονται ψηλά στη λίστα των προβλημάτων

Εγκαταλείπουν την καλλιέργεια

Τον κώδωνα του κινδύνου για την αυξητική τάση, παραγωγοί να εγκαταλείπουν τα αμπέλια τους και το επάγγελμα κρούει ο πρόεδρος της ΚΕΟΣΟΕ.

«Χρόνια τώρα είχαμε προβλέψει αυτή την εξέλιξη, η οποία όμως δεν οφείλεται μόνο από την κλιματική αλλαγή. Η απώλεια κέρδους από την καλλιέργεια οδήγησε σε σωρεία εγκαταλείψεων», τόνισε στον ΟΤ ο κ. Μάρκου, φέρνοντας ως παράδειγμα τον αττικό αμπελώνα: «Η Αττική που ήταν ο μεγαλύτερος αμπελώνας της χώρας, το 1985 οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις έφταναν σχεδόν τα 200.000 στρέμματα. Σήμερα με στοιχεία του 2023 είναι 59.723 στρέμματα. Τα επόμενα 5 χρόνια δεν θα υπάρχουν αμπέλια στην περιοχή».

Χρόνια προβλήματα ζητούν λύσεις

Κόστος παραγωγής, λειψυδρία, έλλειψη εργατικών χεριών και ελληνοποιήσεις βρίσκονται ψηλά στη λίστα των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η ελληνική αμπελουργία. «Απαιτείται άμεσα ένα εθνικό στρατηγικό σχέδια για να διασωθεί ο κλάδος», τονίζει ο κ. Μάρκου.

Αντίστοιχα, από την πλευρά του ο πρόεδρος του Συνδέσμου Μικρών Οινοποιών, τονίζει την ανάγκη να δοθεί άμεσα λύση στο πρόβλημα της λειψυδρίας, με αρδευτικά έργα που θα δώσουν ανάσα όχι μόνο στα αμπέλια αλλά σε όλες τις καλλιέργειες. «Ακούγεται ως ευχολόγιο το να δοθεί επιτέλους λύση στο πρόβλημα της λειψυδρίας, όμως πλέον έχουμε φτάσει στο παρά πέντε. Αμπέλια στις πιο ζεστές περιοχές, στα πεδινά και ημιορεινά αντιμετωπίζουν τεράστιο πρόβλημα επιβίωσης. Χαρακτηριστικά, η ανατολική Κορινθία έχει στεγνώσει», επισημαίνει στον ΟΤ ο κ. Παπαργυρίου, υπογραμμίζοντας ότι «πρέπει να γίνουν ουσιαστικά βήματα για παράδειγμα για την λειτουργία των λιμνοδεξαμενών, τη διαχείριση χειμάρρων. Δεν χρειάζεται να γίνουν φαραωνικά έργα, αλλά και πιο απλές λύσεις μπορούν να έχουν αποτέλεσμα».

Σε ό,τι αφορά τις αθρόες εισαγωγές και τις ελληνοποιήσεις, από την πλευρά του ο κ. Μάρκου επισημαίνει ότι αποτελούν πρόβλημα ύψιστης σημασίας για τον αμπελουργικό κλάδο, σημειώνοντας μάλιστα, ότι μούστοι που έρχονται από το εξωτερικό «οινοποιούνται εν πλω και στη συνέχεια πωλούνται συνέχεια ως ελληνικά κρασιά».

Πηγή ot.gr

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον τρύγο και την οινοπαραγωγή, καθώς και για τις τελευταίες εξελίξεις στην αγορά, επισκεφθείτε το e-agrotis.gr και ενημερωθείτε με αναλυτικά άρθρα και ειδήσεις που θα σας κρατήσουν ενήμερους για όλα τα θέματα του αγροτικού τομέα.

Η ανάλυση εδάφους είναι ένα βασικό εργαλείο για κάθε παραγωγό που επιθυμεί να εξασφαλίσει τη βέλτιστη απόδοση της καλλιέργειάς του.

Πρόκειται για τη μόνη μέθοδο που αποκαλύπτει τα χαρακτηριστικά του εδάφους, όπως η γονιμότητα και η περιεκτικότητα σε θρεπτικά στοιχεία.

Αυτές οι πληροφορίες επιτρέπουν την κατάλληλη προσαρμογή των λιπαντικών και καλλιεργητικών πρακτικών, συμβάλλοντας έτσι στην αύξηση της παραγωγικότητας και τη μείωση των δαπανών.

Τι είναι η ανάλυση του εδάφους 

Είναι ο μόνος τρόπος για να μάθουμε μια σειρά από χαρακτηριστικά του εδάφους που καθορίζουν το επίπεδο της γονιμότητας του, δηλαδή την ικανότητά του να διαθέτει στα φυτά τα απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία σε επαρκείς ποσότητες και στις σωστές αναλογίες. Με βάση τα αποτελέσματα της ανάλυσης και τους άλλους εξωγενείς παράγοντες όπως μικροκλίμα, καλλιεργητικές τεχνικές , ποικιλία κλπ καθορίζονται όλες εκείνες οι επεμβάσεις που είναι απαραίτητες για την βελτίωση της γονιμότητας του εδάφους καθώς και η καταλληλότερη (και οικονομικότερη) λιπαντική αγωγή που πρέπει να εφαρμοστεί στην καλλιέργεια. 

Αφορά τη μέτρηση μιας σειράς φυσικών και χημικών χαρακτηριστικών του εδάφους, όπως pH, αγωγιμότητα, οργανική ουσία κ.α. καθώς και στοιχείων που χρειάζονται στη θρέψη των φυτών , σε πολύ μεγαλύτερες (μακροστοιχεία) ή σε μικρές (ιχνοστοιχεία) ποσότητες όπως ασβέστιο , μαγνήσιο, κάλιο, φώσφορος σίδηρος, βόριο, ψευδάργυρος κ. α.

Βέβαια μια ανάλυση εδάφους δεν σημαίνει ότι πρέπει να περιλαμβάνει όλα τα παραπάνω. Μπορεί να αναφέρεται σε κάποια από αυτά, ανάλογα με το πρόβλημα που κατά περίπτωση ο παραγωγός αντιμετωπίζει. 

Πως ερμηνεύονται τα αποτελέσματα μιας ανάλυσης εδάφους 

Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων μιας ανάλυσης εδάφους γίνεται από γεωπόνους με γνώση και εμπειρία σε θέματα εδαφολογίας και θρέψης φυτών. 

Δεν υπάρχουν απόλυτοι κανόνες για την αξιολόγηση των αναλύσεων παρά μόνο κάποιες γενικές αρχές. Κάθε έδαφος έχει τις ιδιομορφίες του , το δικό του ιστορικό (προηγούμενες καλλιέργειες, λιπάνσεις που έχουν εφαρμοστεί στο παρελθόν, ποιότητα εφαρμοζόμενου νερού άρδευσης, κ.α.)και αποτελεί μια ξεχωριστή περίπτωση. 

Με βάση τα αποτελέσματα των αναλύσεων μπορούν να αντιμετωπισθούν θέματα όπως:

– Χαμηλές αποδόσεις που οφείλονται στη μειωμένη γονιμότητα του εδάφους ή υποβαθμισνένης ποιότητας προϊόντα 

– Προβλήματα ανισορροπίας θρέψης των φυτών από εφαρμογή λανθασμένης λιπαντικής αγωγής, και 

– Επιβάρυνση του κόστους παραγωγής λόγω υπερβολικής κατανάλωσης λιπασμάτων στην εφαρμογή στο χωράφι. 

Αποστολή εδαφικών δειγμάτων στο εργαστήριο 

Το δείγμα προσκομίζεται στο Εργαστήριο από τον ίδιο τον παραγωγό εκτός και αν αυτό είναι απαγορευτικό λόγω απόστασης. Εκεί, εκτός από την προσωπική επαφή, που είναι πάντα χρήσιμη, θα ζητηθούν μια σειρά από σημαντικές πληροφορίες για την μετέπειτα σωστή αξιολόγηση των αποτελεσμάτων από τους γεωπόνους του Εργαστηρίου. 

Τα αποτελέσματα παραλαμβάνονται γραπτώς με αλληλογραφία, ΦΑΞ ή αυτοπροσώπως. Στην τελευταία περίπτωση προηγείται τηλεφωνική συνεννόηση για την ακριβή ημέρα και ώρα. Έτσι θα υπάρξει καλύτερη εξυπηρέτηση και ενημέρωση από το επιστημονικό προσωπικό για την συνιστώμενη λίπανση. 

Διαδικασία ορθής δειγματοληψίας 

Αρχικά ελέγχουμε τα χαρακτηριστικά του χωραφιού που φαίνονται με το μάτι, όπως χρώμα, σύσταση, κλίση, φυσική βλάστηση και με βάση αυτά το χωράφι χωρίζεται σε ομοιόμορφες ζώνες. Από κάθε ομοιόμορφη ζώνη παίρνουμε 2-3 υποδείγματα εδάφους ανά στρέμμα από θέσεις που απέχουν μεταξύ τους 25- 50 μέτρα. Η δειγματοληψία είναι το πρώτο ίσως και το πιο σημαντικό στάδιο για μια σωστή ανάλυση. Σκοπός είναι να αποκτηθεί ένα δείγμα χώματος που να είναι όσο το δυνατόν πιο αντιπροσωπευτικό του χωραφιού. 

Συνήθως το τελικό δείγμα εδάφους που αποστέλλεται στο εργαστήριο ζυγίζει 1-2 κιλά. Κατά συνέπεια είναι πολύ σημαντικό το δείγμα να προέρχεται από όσο το δυνατόν περισσότερα σημεία του χωραφιού. 

Από ποια σημεία του χωραφιού παίρνουμε δείγμα 

Σε δενδρώδεις καλλιέργειες η δειγματοληψία γίνεται κάτω από την κόμη των δέντρων ενώ σε κηπευτικές από την γραμμή φύτευσης, εκεί δηλαδή που πέφτουν τα λιπάσματα και «δουλεύει» το ριζικό σύστημα των φυτών. 

Για την δειγματοληψία αποφεύγονται μη χαρακτηριστικές περιοχές , όπως κοντά σε δρόμους , τα σύνορα του χωραφιού, περιοχές που νεροκρατούν, σαμάρια, σημεία με πρόσφατη λίπανση, κ.α. Η δειγματοληψία θα πρέπει να γίνεται σε απόσταση τουλάχιστον 2 μ. από τις παραπάνω θέσεις. Επίσης αποφεύγουμε να παίρνουμε δείγμα μετά από μια έντονη βροχή ή μετά από πότισμα της καλλιέργειας. Περιμένουμε το χώμα που θέλουμε να αναλύσουμε να είναι «στον ρόγο του» 

– Για κηπευτικές – λαχανοκομικές καλλιέργειες, θερμοκηπιακές ή υπαίθριες παίρνουμε δείγματα από βάθος 0-20 εκατοστά. 

– Για δενδρώδεις καλλιέργειες και αμπέλια παίρνουμε δείγματα από βάθος 0-40 εκατοστά. 

– Για προσδιορισμό αναγκών μόνο σε ασβέστιο παίρνουμε δείγματα από βάθος 0-15 εκατοστά. 

– Για καλλιέργειες σε σαμάρια παίρνουμε δείγματα από τα σαμάρια (το ύψος των σαμαριών συνυπολογίζεται στο βάθος δειγματοληψίας). 

Σε χωράφια που εμφανίζουν διαφορετικές στρώσεις κατά βάθος παίρνονται δείγματα ξεχωριστά από κάθε στρώση και τοποθετούνται σε χωριστές σακούλες. Φυσικά για οποιαδήποτε απορία επικοινωνεί ο παραγωγός με τους ειδικούς Εδαφολόγους –  Γεωπόνους του Εργαστηρίου. 

Πως πρέπει να πάρουμε το δείγμα 

Αρχικά απορρίπτουμε την επιφανειακή στρώση (χορτάρια, υπολείμματα φύλλων, κλπ.) και με έναν κατάλληλο δειγματολήπτη παίρνουμε δείγμα από το επιθυμητό βάθος. Οι δειγματολήπτες είναι ουσιαστικά μεταλλικοί σωλήνες που βυθίζονται στο έδαφος και αφαιρούν ένα ομοιόμορφο δείγμα χώματος. 

Αν δεν υπάρχει δειγματολήπτης ανοίγουμε έναν λάκκο με το επιθυμητό βάθος χρησιμοποιώντας φτυάρι, τσάπα, πατόφτυαρο. Από μια πλευρά του λάκκου παίρνουμε μια φέτα χώματος από την επιφάνεια έως το βάθος που απαιτείται. Επαναλαμβάνεται η διαδικασία και στα υπόλοιπα σημεία δειγματοληψίας. Το χώμα που έχει συλλεχτεί ανακατεύεται για να ομογενοποιηθεί και σε μια σακούλα βάζουμε το τελικό δείγμα βάρους 1-2 κιλά. Η σακούλα να είναι καθαρή και όχι από λιπάσματα ή γεωργικά φάρμακα. 

Σε ένα χαρτί που συνοδεύει το μείγμα σημειώνουμε: ονοματεπώνυμο, διεύθυνση, τηλέφωνο, περιοχή δειγματοληψίας, ημερομηνία, καλλιέργεια, έκταση χωραφιού, βάθος δειγματοληψίας, τρόπος ποτίσματος και όποια άλλα στοιχεία κρίνουμε απαραίτητα. Ταυτόχρονα ειδοποιούμε το εργαστήριο για την αποστολή του δείγματος. 

Κάθε πότε να κάνουμε ανάλυση εδάφους 

Στις δενδρώδεις καλλιέργειες κάνουμε ανάλυση συνήθως κάθε 3-4 χρόνια. Σε αμμώδη εδάφη με πολλές βροχοπτώσεις, ανάλυση εδάφους θα πρέπει να γίνεται πιο συχνά. 

Στις κηπευτικές και θερμοκηπιακές καλλιέργειες γίνεται συνήθως κάθε χρόνο. 

Σε επαναληπτικές αναλύσεις θα πρέπει να παίρνουμε δείγμα από τις ίδιες περίπου θέσεις. 

Τι περιλαμβάνει η ανάλυση εδάφους 

Η ανάλυση περιλαμβάνει μια σειρά από μετρήσεις που αφορούν: 

– Μηχανική ή κοκκομετρική σύσταση, 

– Οξύτητα PH 

– Ηλεκτρική αγωγιμότητα 

– Περιεκτικότητα σε ανθρακικό ασβέστιο (ολικό & ενεργό) 

– Οργανική ουσία 

– Ανταλλάξιμα κατιόντα Ca, Mg,K & Na 

– Αφομοιώσιμο Φώσφορο 

– Ιχνοστοιχεία (Fe, Mn,Zn, Cu, B) και 

– Εκχυλίσιμο Κάλιο 

Μηχανική σύσταση του εδάφους 

Με τον όρο Μηχανική σύσταση του εδάφους εννοούμε τη σύστασή του με βάση των διαχωρισμό των συστατικών του ανάλογα με το μέγεθός τους. Το έδαφος που προσκομίζεται στο εργαστήριο κοσκινίζεται και ξεχωρίζει εκείνο το τμήμα που τα συστατικά του έχουν διάμετρο <2 χιλιοστά (λεπτή γη). Έτσι έχουμε : 

– Άμμος με διάμετρο από 0,02-2 χιλιοστά

– Ιλύς με διάμετρο από 0,002 εως 0,02 χιλιοστά 

– Άργιλος με διάμετρο <0,002 χιλιοστά. 

Ανάλογα με το ποσοστό περιεκτικότητας σε άμμο, ιλύ και άργιλο κατατάσσονται σε διάφορες κατηγορίες όπως αμμώδη, πηλώδη, αργιλοπηλώδη κλπ. 

Εδάφη με μεγάλο ποσοστό αργίλου, παρουσιάζουν μεγάλη ικανότητα συγκράτησης νερού, στραγγίζουν και κατεργάζονται δύσκολα, θερμαίνονται αργά και είναι πλούσια σε θρεπτικά στοιχεία. Αντίθετα αμμώδη εδάφη συγκρατούν λιγότερο νερό και θρεπτικά στοιχεία , κατεργάζονται εύκολα και θερμαίνονται γρήγορα. 

Ένα έδαφος με ίση περίπου περιεκτικότητα σε άμμο, ιλύ και άργιλο θεωρείται ότι έχει όλες τις επιθυμητές ιδιότητες. 

PH εδάφους 

Επιπλέον τα διάφορα στοιχεία μετατρέπονται σε αφομοιώσιμες μορφές σε διαφορετικές τιμές . Κατά συνέπεια η μέτρηση του ΡΗ, αλλά και η διόρθωση του όπου χρειάζεται έχει μεγάλη σημασία στην γεωργική πρακτική. Ο όρος PH (οξύτητα) αφορά την συγκέντρωση των ιόντων του υδρογόνου και των υδοξυλίων στο έδαφος. Εκφράζεται σε μια κλίμακα από το 1-14. Στα καλλιεργήσιμα εδάφη οι τιμές του PH κυμαίνονται από 4 έως 8,5. Τα φυτά προσλαμβάνουν τα διάφορα θρεπτικά στοιχεία σε συγκεκριμένες μορφές που λέγονται αφομοιώσιμες. Υπάρχει περίπτωση κάποιο στοιχείο να υπάρχει στο έδαφος αλλά τα φυτά να μην μπορούν να το απορροφήσουν γιατί δεν βρίσκεται στην αφομοιώσιμη μορφή του. Το PH επηρεάζει σημαντικά τις διαδικασίες εκείνες που μετατρέπουν τις μη αφομοιώσιμες μορφές των στοιχείων σε αφομοιώσιμες για τα φυτά.

Διόρθωση PH

 Η διόρθωση μικρών αποκλίσεων από το άριστο PH για την ανάπτυξη της καλλιέργειας , δεν πρέπει να είναι πρωταρχικός στόχος. Απαιτεί προσεκτικούς χειρισμούς και συνεχή παρακολούθηση από τους ειδικούς. 

Διόρθωση PH όξινου εδάφους 

Σε ΡΗ μικρότερο του 6,5 μειώνεται η αφομοιωσιμότητα ορισμένων στοιχείων, κυρίως φωσφόρου, ασβεστίου και μολυβδαινίου γιατί σχηματίζονται δυσδιάλυτες ενώσεις με τα ιόντα σιδήρου, μαγγανίου και αργίλου. 

Η αύξηση του ΡΗ του εδάφους γίνεται συνήθως με την ασβέστωση. 

Υλικά ασβέστωσης 

Τα συνήθη υλικά που χρησιμοποιούνται για την ασβέστωση όξινων εδαφών είναι: ο λειοτριβημένος ασβεστόλιθος ή μαρμαρόσκονη (CaCO3), ο δολομίτης (που είναι μείγμα ανθρακικού ασβεστίου και ανθρακικού μαγνησίου), το οξείδιο του ασβεστίου ή μη σβησμένη άσβεστος (CaO) και το υδροξείδιο του ασβεστίου ή σβησμένη άσβεστος ( Ca(OH)2). 

H εφαρμογή της σβησμένης και της μη σβησμένης άσβεστου είναι δύσκολη λόγω της καυστικότητας τους και της αντίδρασης με το νερό που έχει σαν συνέπεια δέσμευση κάποιων στοιχείων και απότομη αύξηση της θερμοκρασίας του εδάφους. 

Για το λόγο αυτό πρέπει να αποφεύγεται η προσθήκη τους σε χρονικό διάστημα λιγότερο των 2-3 εβδομάδων πριν τη σπορά ή την μεταφύτευση για να μην προκληθεί ζημιά στους σπόρους και στα νεαρά φυτά. 

Η μαρμαρόσκονη είναι το πιο διαδεδομένο υλικό ασβέστωσης. Η δράση της είναι πιο αργή από τα δυο προηγούμενα υλικά , ενώ η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται από την καθαρότητα και τον βαθμό κονιορτοποίησης της. Ο δολομίτης χρησιμοποιείται σε εδάφη που είναι φτωχά ταυτόχρονα σε Ca και Μg. Τα τεμαχίδια της μαρμαρόσκονης δεν μετακινούνται εύκολα στο έδαφος και συνεπώς πρέπει να τοποθετούνται στην περιοχή ανάπτυξης του ριζικού συστήματος των φυτών. 

Η ενσωμάτωση γίνεται στις δενδρώδεις καλλιέργειες το φθινόπωρο όταν το έδαφος βρίσκεται στον ρόγο του ενώ στις κηπευτικές και θερμοκηπιακές καλλιέργειες 3-4 εβδομάδες πριν την φύτευση. 

ΡΗ σε Αλκαλικά εδάφη 

Εδάφη με ΡΗ μεγαλύτερο του 7,5 μπορούν να οξινίσουν με προσθήκη θείου, θειικού σιδήρου, θειικής αμμωνίας και φωσφορικού οξέος. 

Ο τρόπος που θα επιτευχθεί η  οξίνιση που απαιτείται προσδιορίζεται από την εργαστηριακή ανάλυση με βάση την καλλιέργεια, το ΡΗ και τη σύσταση του εδάφους. 

Αγωγιμότητα του εδάφους 

Με τον όρο ηλεκτρική αγωγιμότητα εννοούμε τη συγκέντρωση των διαλυτών αλάτων στο έδαφος. Η μέτρηση γίνεται με το αγωγιμόμετρο και εκφράζεται σε mS/cm .Μπορεί να μετρηθεί σε αιώρημα εδάφους σε αναλογία με απιονισμένο νερό 1:2 ή 1: 5 (κυρίως για εδάφη πολύ πλούσια σε οργανική ουσία όπως τύρφη) αλλά η πιο ασφαλής μέθοδος είναι στο εκχύλισμα κορεσμού. 

Η αγωγιμότητα του εδάφους κυρίως επηρεάζεται από: 

– Την ποιότητα του νερού άρδευσης. Όταν περιέχει πολλά άλατα, αυτά συσσωρεύονται στο έδαφος αυξάνοντας την αγωγιμότητά του 

– Τον τρόπο άρδευσης. Άρδευση με σταγόνες αυξάνει την αγωγιμότητα 

– Τη μηχανική σύσταση του εδάφους για την ίδια ποσότητα αλάτων στο έδαφος, τα βαριά εδάφη που συγκρατούν περισσότερο νερό εμφανίζουν μικρότερη αγωγιμότητα συγκριτικά με τα ελαφριά. 

– Το είδος και την ποσότητα των λιπασμάτων που χρησιμοποιούνται. 

Η αγωγιμότητα του εδάφους δεν παραμένει σταθερή αλλά μεταβάλλεται κατά την διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου ανάλογα με τα ποτίσματα και τις λιπάνσεις. 

Στις δενδρώδεις καλλιέργειες κυμαίνεται από 0,7-1,5 και στα θερμοκήπια μπορεί να φτάνει το 2,5-3 μετρούμενη πάντα στο εκχύλισμα κορεσμού. 

Τα φυτά απορροφούν τα απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία με την μορφή ιόντων. Ιόντα είναι οι χημικές μορφές που προκύπτουν από την διάσπαση των αλάτων στο νερό του εδάφους ή εδαφικό διάλυμα. Με τον όρο «εδαφικό διάλυμα» εννοούμε το νερό που υπάρχει στο έδαφος και περιέχει διαλυμένα μια σειρά από ιόντα, μεταξύ των οποίων και αυτά που είναι απαραίτητα για την θρέψη των φυτών. Θρεπτικά στοιχεία υπάρχουν δεσμευμένα, λιγότερο ή περισσότερο ισχυρά και στην επιφάνεια των κολλοειδών που είναι τα πολύ μικρά σωματίδια του εδάφους.

Τα θρεπτικά στοιχεία που είναι δεσμευμένα στα κολλοειδή της αργίλου και αυτά που είναι στο εδαφικό διάλυμα βρίσκονται σε μια δυναμική ισορροπία. Δηλαδή συνεχώς στοιχεία απελευθερώνονται από τα κολλοειδή προς το εδαφικό διάλυμα και αντιστρόφως. Τα ιόντα που είναι δεσμευμένα στα κολλοειδή λέγονται ανταλλάξιμα και τα άλλα που υπάρχουν στο εδαφικό διάλυμα λέγονται υδατοδιαλυτά. Τα φυτά προσλαμβάνουν θρεπτικά στοιχεία κυρίως από το εδαφικό διάλυμα. 

Η συνεχής παρακολούθηση της αγωγιμότητας του εδάφους είναι πολύ σημαντική για τη σωστή θρέψη μιας καλλιέργειας. 

Στις περισσότερες των περιπτώσεων ιδιαίτερα στις κηπευτικές καλλιέργειες, προβλήματα δημιουργεί η υψηλή αγωγιμότητα παρά η χαμηλή. 

Η υψηλή αγωγιμότητα μπορεί να προκαλέσει μια σειρά από προβλήματα όπως: 

– Μάρανση των φυτών, ακόμα και νέκρωσής τους λόγω χαμηλής απορρόφησης νερού από το έδαφος, ιδιαίτερα όταν η εδαφική υγρασία είναι χαμηλή και επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες.

– Ανωμαλίες στη φυσιολογική ανάπτυξη των φυτών, λόγω της παρουσίας ορισμένων ιόντων που σε υψηλές συγκεντρώσεις είναι τοξικά για τα φυτά. 

Τελικό αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι η μείωση της παραγωγής που μπορεί σε ορισμένες καλλιέργειες να φτάσει σε υψηλά ποσοστά. 

Ταυτόχρονα γίνεται σπατάλη λιπασμάτων με όλες τις βλαπτικές συνέπειες (αυξημένο κόστος παραγωγής, μόλυνση υπογείων υδάτων κ.α.).