Ένας Έλληνας αγρότης από το Μαυροχώρι Καστοριάς κατάφερε να φιγουράρει στην λίστα με τους τρεις φιναλίστ των «EU Organic Awards για το 2023», στην κατηγορία του καλύτερου «παραγωγού βιολογικών προϊόντων». Οι φιναλίστ επιλέχθηκαν ανάμεσα από εκατό συμμετοχές από όλη την Ευρώπη, με μεγαλύτερη παρουσία να έχουν οι υποψήφιοι από την Κεντρική Ευρώπη και τις Βαλτικές χώρες. Ο Θωμάς Μόσχος στην κούρσα της τελικής κατάταξης για την πρώτη θέση, που τα αποτελέσματά της θα γνωστοποιηθούν σε ειδική εκδήλωση στις 25 Σεπτεμβρίου στις Βρυξέλλες, έχει να συναγωνιστεί δύο συμμετοχές από χώρες με οργανωμένη παράδοση στον βιολογικό αγροτοδιατροφικό τομέα όπως είναι η Ιταλία και η Ισπανία.
Τα EU Organic Awards διοργανώθηκαν για πρώτη φορά το 2022 ως μέρος της προσπάθειας της ΕΕ για την αναγνώριση της αξίας της βιολογικής γεωργίας και παραγωγής προϊόντων. Το πρόγραμμα βιολογικών βραβείων της ΕΕ περιλαμβάνει 7 κατηγορίες και 8 ατομικά βραβεία όπως «την καλύτερη παραγωγό βιολογικών προϊόντων (γυναίκα), τον καλύτερο παραγωγό βιολογικών προϊόντων (άνδρα), την καλύτερη βιολογική περιοχή, την καλύτερη βιολογική πόλη, την καλύτερη βιολογική «βιο-περιοχή», την καλύτερη βιολογική επεξεργασία τροφίμων ΜΜΕ, τον καλύτερο λιανοπωλητή βιολογικών τροφίμων, το καλύτερο βιολογικό εστιατόριο και την καλύτερη υπηρεσία φαγητού.
Οι συμμετέχοντες θα πρέπει να παράγουν εξαιρετικά, καινοτόμα, βιώσιμα και εμπνευσμένα προϊόντα με χαμηλό ανθρακικό αποτύπωμα, με πραγματική προστιθέμενη αξία για τη βιολογική παραγωγή και την κατανάλωση. Ο Θωμάς Μόσχος που διαθέτει μια οικογενειακή αγροτική επιχείρηση (Φάρμα Μόσχου) στο Μαυροχώρι Καστοριάς, μιλώντας στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, δήλωσε «πανευτυχής για την εξέλιξη ως ένα πρώτο σταθμό μιας προσπάθειας που κράτησε τουλάχιστον μια πενταετία» και αφορά όλη την γραμμή παραγωγής της φάρμας, από την καλλιέργεια των χωραφιών που γίνεται με μεθόδους γεωργίας ακριβείας, μέχρι την εφαρμογή τεχνολογιών για την ελάχιστη κατανάλωση νερού στην άρδευση της αγροτικής παραγωγής, την βιολογική παραγωγή τυριών (κασέρι και φέτα) καθώς και την αναγνώριση της βιολογικής ταυτότητας του τυροκομείου της φάρμας. Όπως αναφέρει, η Επιτροπή αναγνώρισε ότι «τα προϊόντα μας, από την παράγωγη έως την κατανάλωση, έχουν χαμηλό ανθρακικό αποτύπωμα, αφού το 80% της παραγωγής μας για να φθάσει στην φάρμα όπου επεξεργάζεται και ακολούθως στην κατανάλωση, διανύει ελάχιστες αποστάσεις» .
Ο Θωμάς Μόσχος δείχνει συγκρατημένη αισιοδοξία για την έκβαση του τελικού διαγωνισμού, λέει ότι «έχουμε ακόμη δρόμο να διανύσουμε» ενώ δεν παραλείπει να αναφέρει ότι «το αποτέλεσμα ανήκει στους 12 εργαζόμενους της φάρμας σε κάθε γραμμή παραγωγής», από την σπορά των χωραφιών που γίνεται χωρίς όργωμα, την παραγωγή γάλακτος και κρέατος από την μονάδα βοοειδών και προβάτων έως και την παραγωγή διαφόρων ποικιλιών τυριών στο υπερσύγχρονο τυροκομείο, που ακολούθησαν με συνέπεια το πρόγραμμα της βιολογικής αλυσίδας σε όλη την γραμμή παραγωγής της φάρμας.
Τα βραβεία διοργανώνονται από κοινού από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών, την COPA-COGECA και την IFOAM Organics Europe. Η κριτική επιτροπή για τα βραβεία αποτελείται από εκπροσώπους αυτών των οργανισμών, καθώς και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ.
Στις επτά κατηγορίες με τους φιναλίστ των βιολογικών βραβείων της ΕΕ η μοναδική συμμετοχή της Ελλάδας είναι αυτή του Θωμά Μόσχου από την Καστοριά Στο διαγωνισμό βραβείων μπορεί να συμμετέχει οποιοσδήποτε παράγοντας ή ίδρυμα στην αλυσίδα αξίας βιολογικών προϊόντων αρκεί να διαθέτει ένα καινοτόμο, βιώσιμο προϊόν που συμβάλλει στη μεγαλύτερη προσβασιμότητα και οικονομική προσιτότητα των βιολογικών προϊόντων στην ΕΕ.
Με πληροφορίες από Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων
Μαζί με τα κολοκυθάκια, αποτελεί ένα από τα λαχανικά που έχουν σημαδέψει τα καλοκαίρια μας.
Συνήθως, την απολαμβάνουμε στο φούρνο είτε με κιμά στα γνωστά μας παπουτσάκια είτε με φέτα στο επίσης αγαπημένο μπριάμ.
Ο λόγος για τη μελιτζάνα που, εκτός από νοστιμιά, κρύβει και πολύτιμα συστατικά, που συμβάλλουν στην εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού μας.
Πλούσιες σε φυτικές ίνες, βιταμίνες και μέταλλα, οι μελιτζάνες έχουν και διαφορετικές ποικιλίες, όλες όμως συγκεντρώνουν τα οφέλη που θα ανακαλύψετε παρακάτω.
Ένα φλιτζάνι (82 γραμμάρια) ωμής μελιτζάνας περιέχει 3 γραμμάρια φυτικών ινών, από τα οποία λαμβάνετε το 10% της ημερήσιας πρόσληψης μαγγανίου,
το 5% καλίου, 4% βιταμίνης Κ και 3% βιταμίνης C, αλλά και μικρές ποσότητες άλλων θρεπτικών συστατικών, όπως νιασίνη, μαγνήσιο και χαλκό.
Πλούσιες σε αντιοξειδωτικά
Οι μελιτζάνες έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ανθοκυανίνες, μια χρωστική ουσία με αντιοξειδωτικές ιδιότητες που μπορεί να προστατεύσει από κυτταρικές βλάβες. Ειδικότερα, περιέχουν την ιδιαίτερα ευεργετική νασουνίνη.
Τα αντιοξειδωτικά έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι συμβάλλουν στην πρόληψη πολλών τύπων χρόνιων ασθενειών, όπως οι καρδιακές παθήσεις και ο καρκίνος.
Θωρακίζουν την υγεία της καρδιάς
Χάρη στην περιεκτικότητά τους σε αντιοξειδωτικά, ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι οι μελιτζάνες μπορεί να συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου καρδιακών παθήσεων.
Σε μια μελέτη, τα πειραματόζωα με υψηλή χοληστερόλη που τρέφονταν με 10 ml χυμό μελιτζάνας καθημερινά για δύο εβδομάδες, είχαν χαμηλότερα επίπεδα τόσο της LDL χοληστερόλης όσο και των τριγλυκεριδίων,
δύο δείκτες στο αίμα που μπορούν να οδηγήσουν σε αυξημένο κίνδυνο καρδιακής νόσου όταν είναι αυξημένοι.
Σε μια διαφορετική μελέτη, τα πειραματόζωα τρέφονταν με ωμή ή ψητή μελιτζάνα για 30 ημέρες. Διαπιστώθηκε ότι και οι δύο αυτοί τύποι βελτίωσαν τη λειτουργία της καρδιάς και μείωσαν τη σοβαρότητα της καρδιακής προσβολής.
Παρόλα αυτά, και οι δύο μελέτες αφορούσαν πειράματα σε ζώα, χωρίς να μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για τους ανθρώπους.
Ρυθμίζουν το σάκχαρο στο αίμα
Ως λαχανικό, και άρα πλούσιο σε φυτικές ίνες, οι μελιτζάνες θα μπορούσαν να να βοηθήσουν στη μείωση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα.
Αυτό επιτυγχάνεται επιβραδύνοντας τον ρυθμό πέψης και απορρόφησης του σακχάρου στο σώμα, αποτρέποντας τις διακυμάνσεις των τιμών τους.
Αντίστοιχα, οι πολυφαινόλες θα μπορούσαν να μειώσουν την απορρόφηση του σακχάρου και να αυξήσουν την έκκριση ινσουλίνης, τα οποία μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του σακχάρου στο αίμα.
Γι’ αυτό, το στρουμπουλό λαχανικό συστήνεται για τον έλεγχο του διαβήτη, στα πλαίσια της υψηλής πρόσληψης φυτικών ινών.
Φέτος είναι η πρώτη χρονιά που ενσωματώνεται η αναδιανεμητική ενίσχυση συνολικού ύψους 170 εκατ. ευρώ στις πληρωμές των αγροτών, με εν δυνάμει δικαιούχους 335.000 κατόχους αγροτικής εκμετάλλευσης, ενώ απαιτείται προσοχή για όσους δηλώνουν στρέμματα σε περισσότερο των μία αγρονομικών περιφερειών στην έννοια του «ισοδύναμου στρέμματος»
Πέντε παραδείγματα για την πληρωμή του φετινού πριμ μικρών αγροτών και ο κόφτης των 170 στρεμμάτων
Σημειώνεται πως σύμφωνα με ανακοίνωση του ΟΠΕΚΕΠΕ, σήμερα Τετάρτη 19 Ιουλίου, αναμένεται να δημοσιευτεί η σχετική εγκύκλιος του ΟΣΔΕ 2023 που θα ενσωματώνει τις οδηγίες υποβολής αίτησης και τους όρους ενίσχυσης για βασική, αναδιανεμητική και ενίσχυση νεαρών αγροτών. Για τα καθεστώτα των eco-schemes και τις συνδεδεμένες, η σχετική εγκύκλιος θα εκδωθεί έως την ερχόμενη Παρασκευή 21 Ιουλίου.
Ακολουθούν παραδείγµατα για τη λήψη της αναδιανεμητικής:
Παράδειγµα 1: Παραγωγός διαθέτει 30 στρέµµατα αροτραία, 10 στρέµµατα µόνιµη καλλιέργεια και 40 στρέµµατα βοσκότοπου. Πολλαπλασιάζοντας τα αντίστοιχα στρέµµατα µε τους παραπάνω συντελεστές προκύπτουν: 46,5 ισοδύναµα στρέµµατα στα αροτραία (30 επί 1,55), 42,5 ισοδύναµα στρέµµατα στις µόνιµες (10 επί 4,25) και 40 ισοδύναµα στρέµµατα στα βοσκοτόπια (40 επί 1). Σύνολο 129 ισοδύναµα στρέµµατα. Άρα η εκµετάλλευση αυτή δικαιούται να πάρει αναδιανεµητική ενίσχυση ύψους 1.238 ευρώ διότι τα ισοδύναµα στρέµµατά της είναι λιγότερα από 171.
Παράδειγµα 2: Αγρότης µε 90 στρµ. αροτραίες και 8 στρέµµατα δέντρα. ∆εν θα λάβει αναδιανεµητική, καθώς τα ισοδύναµα στρέµµατα είναι ίσα µε 173,5 (βλ. παράδειγµα 1 για υπολογισµό).
Παράδειγµα 3: Κτηνοτρόφος µε 160 στρέµµατα βοσκότοπο και έναν µικρό ελαιώνα 3 στρεµµάτων χάνει τα 2.720 ευρώ της αναδιανεµητικής που θα λάµβανε λόγω αυτών των 3 στρεµµάτων ελαιώνα καθώς έχει 172,75 ισοδύναµα στρέµµατα.
Παράδειγµα 4: Παραγωγός διαθέτει 50 στρέµµατα ζωοτροφές και 60 στρέµµατα βοσκότοπου. Θα λάβει αναδιανεµητική 1.752 ευρώ καθώς τα ισοδύναµα στρέµµατα είναι 137,5.
Παράδειγµα 5: Παραγωγός διαθέτει 15 στρέµµατα ακτινίδια και 50 στρέµµατα καλαµπόκι. Θα λάβει αναδιανεµητική 864 ευρώ καθώς τα ισοδύναµα στρέµµατα είναι 141,5.
Τα ποσά της αναδιανεµητικής και το σενάριο για συν 25%
Τα ποσά προσδιορίζονται σε 13,8 ευρώ το στρέµµα για τις αροτραίες, 11,6 ευρώ το στρέµµα για τις δενδρώδεις και στα 17,7 ευρώ το στρέµµα για τα βοσκοτόπια. Λόγω υποαπορρόφησης των κονδυλίων στο νέο πρασίνισμα, τα εν λόγω ποσά μπορεί να αναδιαμορφωθούν στο συν 25%.
Για ΟΣΔΕ μόνο σε μία αγρονομική περιφέρεια
Τα παραπάνω αφορούν µόνο εκείνους που δηλώνουν στρέµµατα σε παραπάνω από µία αγρονοµικές περιφέρειες. Για τους υπόλοιπους ισχύουν τα όρια:
– Αροτραίων καλλιεργειών: Ελάχιστη έκταση 20 στρµ., µέγιστη 110.
– Μονίµων καλλιεργειών: Ελάχιστη έκταση 10 στρµ., µέγιστη 40.
– Βοσκοτόπων: Ελάχιστη έκταση 10 στρµ., µέγιστη 170.
Οι χαραμάδες των Βιολογικών στη νέα ΚΑΠ και πώς ένα στρέμμα όσπρια δίνει 177 ευρώ επιδότηση
Στις λεγόµενες «ασυµβατότητες» µεταξύ των δράσεων eco-schemes (πρασίνισµα) και τα Μέτρα του ΠΑΑ, φαίνεται πως κρύβεται το πρώτο φίλτρο για την ένταξη στη «Διατήρηση Βιολογικής Γεωργίας».
Πώς ένα στρέμμα όσπρια μπορεί να δώσει 177 ευρώ επιδότηση
Από τη µία λοιπόν, η υπουργική απόφαση ασυµβατότητας (ΦΕΚ Β’ 3778/Β’/2023) λέει στον υποψήφιο δικαιούχο πως αν επιλέξει να ενταχθεί στη διατήρηση δεν θα µπορεί να λάβει κάποια άλλη επιδότηση πρασινίσµατος για το ίδιο αγροτεµάχιο. Από την άλλη, η ίδια απόφαση αφήνει να εννοηθεί πως αν επιλέξει ο παραγωγός να περιµένει την πρόσκληση ΠΑΑ για την Μετατροπή Βιολογικών που έχει και µεγαλύτερη ενίσχυση θα διατηρήσει το δικαίωµα να επιλέξει ανάµεσα σε 9 δράσεις πρασινίσµατος.
Ας δούµε προσεχτικά λοιπόν τις επιλογές:
Πρώτη επιλογή
Οι αγρότες που θα επιλέξουν να ενταχθούν στη Διατήρηση Βιολογικών (eco-schemes) φέτος, µε βάση τα τρέχοντα δεδοµένα και τις υπουργικές αποφάσεις που έχουν εκδοθεί, θα λάβουν το προβλεπόµενο πριµ, αλλά δεν θα έχουν δικαίωµα να αξιοποιήσουν το ίδιο αγροτεµάχιο ή εκτροφή για άλλες ενισχύσεις από το πρασίνισµα. Η δέσµευση αφορά το επίπεδο του αγροτεµαχίου/εκτροφής και όχι συνολικά ολόκληρη την εκµετάλλευση. Σηµειώνεται ότι εάν εκδοθεί πρόσκληση για Μετατροπή Βιολογικής Γεωργίας από το Πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) για την περίοδο 2023-2027, τα αγροτεµάχια/εκτροφές που έχουν δεσµευθεί στη διατήρηση δεν θα είναι δυνατό να ενταχθούν στη νέα πρόσκληση.
Αξίζει να σηµειωθεί εδώ πως κατά πάσα πιθανότητα οι κτηνοτρόφοι δεν χρειάζεται να προβληµατίζονται ιδιαίτερα, καθώς µόνο ουσιαστικά η βιολογική κτηνοτροφία (διατήρηση) θα τους πληρώσει το πρασίνισµα.
Δεύτερη επιλογή
Ένας αγρότης που θα επιλέξει να µην ενταχθεί στη ∆ιατήρηση Βιολογικών φέτος, αλλά να περιµένει την πρόσκληση Μετατροπής Βιολογικής Γεωργίας από το ΠΑΑ, έχει τη δυνατότητα να επιλέξει από µια λίστα άλλων ενισχύσεων πρασινίσµατος.
Αυτά µπορεί να περιλαµβάνουν µεταξύ άλλων:
Καλλιέργεια προσαρµοσµένων στις τοπικές συνθήκες ειδών και ποικιλιών:Εθνικού Καταλόγου ποικιλίες χειµερινών σιτηρών και ψυχανθών µε ενίσχυση 31,3 ευρώ και 62,8 ευρώ το στρέµµα αντίστοιχα. Αρωµατικά φυτά (π.χ λεβάντα) µε 82,4 ευρώ το στρέµµα.
Καλλιέργεια χειµερινών σιτηρών και ψυχανθών µικρού βιολογικού κύκλου: Αντικατάσταση βάµβακος, µηδικής, αραβοσίτου (δηλωµένα στο ΟΣΔΕ 2022) µε χειµερινά σιτηρά ή βίκο (δηλωµένα στο ΟΣΔΕ 2023).
Καλλιέργεια καινοτόµων ανθεκτικών καλλιεργειών:Οι αγρότες που θα δηλώσουν στο φετινό ΟΣΔΕ αγροτεµάχια µε τις καλλιέργειες Κινόα, Τεφ, Σιταροκρίθαρο, Μαύρο Σινάπι, Νιγκέλα, Μουκούνα, Τσουκνίδα, Λινάρι, Καµελίνα, Χία ή Τσία ή Κία, Γλυκοπατάτα, θα λάβουν επιδότηση 60,6 ευρώ/ στρέµµα.
Οι παραπάνω επιλογές είναι σύµφωνα µε τον πίνακα ασυµβατότητας δυνατές στο ίδιο αγροτεµάχιο που είναι «δεµένο» µε την πρόσκληση του ΠΑΑ 2014-2020.
Παράδειγµα
Αγρότης µε εκµετάλλευση µε όσπρια θα δηλώσει φέτος στο ΟΣ∆Ε πως έχει καλλιεργήσει ποικιλίες Εθνικού Καταλόγου. Σύµφωνα µε τον Εθνικό Κατάλογο (http://www.minagric.gr/index.php/el/for-farmer-2/crop-production/polylikomenu/553-nomothesia-polyliko/catpoik-polyliko/3047-enthnikoi-katalogoi-poikilion) αυτές είναι:
Εφόσον βάλει αυτό το αγροτεµάχιο σε διατήρηση βιολογικών φέτος θα λάβει φέτος 49,1 ευρώ το στρέµµα σε όλη την επιλέξιµη έκταση. Αν επιλέξει τη δράση «Καλλιέργεια προσαρµοσµένων ποικιλιών» θα λάβει πρασίνισµα 62,8 ευρώ το στρέµµα. Χρειάζεται προσοχή εδώ καθώς αν επιλέξουν πολλοί αγρότες αυτή τη δράση, η επιδότηση θα µειωθεί καθώς το συνολικό ποσό είναι συγκεκριµένο (το ίδιο φυσικά ισχύει και στη διατήρηση βιολογικών). Επίσης θα έχει την ευκαιρία να µπει και στο πρόγραµµα Μετατροπής Βιολογικών µε ενίσχυση 65,3 ευρώ το στρέµµα. Αν προσµετρηθεί εδώ η βασική ενίσχυση και η συνδεδεµένη τότε η επιδότηση, στη θεωρία, µπορεί να φτάσει τα 177 ευρώ/στρέµµα.
Τρίτη επιλογή
Οι 37.564 δικαιούχοι της Βιολογικής Γεωργίας (5η πρόσκληση λήξη δεσµεύσεων 2025) έχουν τις επιλογές πρασινίσµατος της «Περίπτωσης 2». Οι 16.120 δικαιούχοι της Βιολογικής Κτηνοτροφίας µπορούν να επιδοτηθούν (δύσκολο χωρίς διαχειριστικά σχέδια βόσκησης) από τα µέτρα «Μετακίνηση από υποβαθµισµένους βοσκοτόπους» και «Κατάρτιση και εφαρµογή βελτιωµένου σιτηρεσίου».
Ποια είναι τα ρίσκα
Πρώτον, να µην εκδοθεί η πρόσκληση εντός του έτους ή έστω αρχές του επόµενου.
Δεύτερον, να µείνει ο ενδιαφερόµενος εκτός της πρόσκλησης λόγω της µοριοδότησης. Στο ΠΑΑ, σε αντίθεση µε το πρασίνισµα, διατηρείται το µοντέλο µε τους επιλαχόντες.
Τρίτον, να χάσει την ευκαιρία για το υψηλό πριµ των Βιολογικών Διατήρηση) έστω και αν είναι µόνο για φέτος.
Τέταρτον, να αλλάξει ο πίνακας συµβατότητας για το ΠΑΑ 2023-2027 και οι αρχές να αποφασίσουν πως η Μετατροπή της Βιολογικής Γεωργίας δεν συνδυάζεται µε καµία δράση πρασινίσµατος. Ο πίνακας που έχουν δηµοσιεύσει οι αρχές αφορά προς το παρόν µόνο το ΠΑΑ 2014-2020, όχι τα νέα Μέτρα.
Οι αγρότες προφανώς πρέπει να ζυγίσουν τις επιλογές τους σε συνεννόηση µε τους µελετητές τους. Δεν είναι εύκολο ακόµα, ειδικότερα όσο έχουν στα χέρια τους µόνο τις υπουργικές αποφάσεις και όχι τις εγκυκλίους εφαρµογής του ΟΠΕΚΕΠΕ. Επίσης µένει να φανεί και αν θα υπάρξει κάποια τροποποίηση του πλαισίου της διατήρησης βιολογικών. Για τους κτηνοτρόφους, όπως προαναφέρθηκε, τα πράγµατα είναι πιο απλά καθώς µόνο από τη βιολογική κτηνοτροφία (διατήρηση) µπορούν ουσιαστικά να πληρωθούν το πρασίνισµα.
Ορατός ο κίνδυνος οριζόντιας περικοπής ενίσχυσης ή ακόµα και µείωση τσεκ
Στο µέτρο 11 του 2021 εντάχθηκαν νέοι παραγωγοί, αλλά και όλοι όσοι είχαν ήδη παλιώσει από τα µέτρα του 2017 και του 2018 µε συνολικό ποσό 705 εκατ. ευρώ (235 εκατ. ευρώ ετησίως). Οπότε εντός του 2025 που θα τελειώσουν οι δεσµεύσεις τους, θα ενταχθούν στο eco-scheme βιολογικών και θα πληρωθούν µαζί µε όσους έχουν µπει από την ενεργοποίηση του 2023, 2024, 2025. Δηλαδή, θα χρειάζονται το 2025, 235 εκατ. ευρώ ετησίως για αυτούς που έρχονται «τρένο» από το ΠΑΑ συν 235 εκατ. ευρώ για όσους αξιοποιήσουν το «ξεχείλωµα» της διατήρησης βιολογικών. Άρα µε πάνω από µισό δις ανάγκες ετησίως, πώς τα βγάζεις πέρα µε συνολικό µπάτζετ 425 εκατ. ευρώ για όλες τις δράσεις eco-schemes; Είτε µε µείωση βασικής είτε µε οριζόντιο «µαχαίρι» 50% στις επιδοτήσεις βιολογικών για να µείνει χαµηλά το µπάτζετ. Μοιάζει υπό αυτή την έννοια µονόδροµος το «συµµάζεµα» της διατήρησης βιολογικής γεωργίας στα eco-schemes.
Βγήκαν οι εφαρµοστικές αλλά όχι οι εγκύκλιοι
Προς το παρόν δεν έχουν βγει ακόµη οι εγκύκλιοι από τον ΟΠΕΚΕΠΕ που θα καθορίσουν και την εφαρµογή των eco-schemes όπως και των άλλων άµεσων ενισχύσεων. ∆εν υπάρχουν ακόµη ειδικοί όροι και προϋποθέσεις για µεταβιβάσεις, δικαιωµάτων, µισθωτηρίων, επιλεξιµότητα βοσκοτόπων, ΑΤΑΚ αγροτεµαχίων και άλλα στοιχεία και ουσιαστικά δεν υπάρχει δυνατότητα να οριστικοποιηθούν αιτήσεις ΟΣΔΕ. Επιπλέον το ΥΠΑΑΤ µέχρι σήµερα δεν έχει ακόµη ορίσει το θεσµικό πλαίσιο για κανένα Μέτρο από το νέο Πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης.
Οι συνδυασμοί επιδοτήσεων για ενταγμένα αγροτεμάχια στο ΠΑΑ 2014 – 2020
Ο συνδυασμός των δικαιούχων Αγροπεριβαλλοντικών του ΠΑΑ 2014-2020 με τα eco-schemes για φέτος έχει ως εξής:
Μέτρο 10.1.1 – Προστασία της Άγριας Ορνιθοπανίδας: 271 ενταγμένοι, λήξη δεσμεύσεων 30 Σεπτεμβρίου 2024. Συνδυασμός με καλλιέργεια προσαρμοσμένων στις τοπικές συνθήκες ειδών και ποικιλιών, λαλλιέργεια καινοτόμων ανθεκτικών καλλιεργειών, περιοχές οικολογικής εστίασης
Μέτρο 10.1.1 – Προστασία Παραδοσιακού Ελαιώνα Άμφισσας: 262 ενταγμένοι, λήξη δεσμεύσεων 18η Φεβρουαρίου 2024. Συνδυασμός με εφαρμογή βελτιωμένων πρακτικών φυτοκάλυψης, εφαρμογές κυκλικής οικονομίας στη γεωργία και τις περισσότερες δράσεις που εντάσσονται στο πλαίσιο του ψηφιακού εργαλείου
Μέτρο 10.1.3 – Διατήρηση αμπελοκομικής πρακτικής στον αμπελώνα Ν. Θήρας: 266 δικαιούχοι, λήξη δεσμεύσεων 30η Σεπτεμβρίου 2024. Συνδυασμός με εφαρμογή βελτιωμένων πρακτικών φυτοκάλυψης, εφαρμογές κυκλικής οικονομίας στη γεωργία, μηχανική ζιζανιοκτονία και κάλυψη με φυτικά υλικά εδαφοκάλυψης (mulch), δράσεις ψηφιακού εργαλείου.
Μέτρο 10.1.4 – Απονιτροποίηση: 915 δικαιούχοι λήξη δεσμεύσεων 15η Φεβρουαρίου 2024. Συνδυασμός με εφαρμογές κυκλικής οικονομίας στη γεωργία, χρήση της ψηφιακής εφαρμογής και δράσεις που έχουν να κάνουν με αυτήν.
Μέτρο 10.1.9 – Αυτόχθονες φυλές: 700 δικαιούχοι, λήξη δεσμεύσεων Απρίλιος 2024. Συνδυασμός με διατήρηση μεθόδων βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας, μετακίνηση από υποβαθμισμένους βοσκοτόπους, κατάρτιση και εφαρμογή βελτιωμένου σιτηρεσίου.
Μένει να φανεί πλέον ποιος συνδυασμός σε επίπεδο αγροτεμαχίου και εκτροφής θα είναι δυνατός στο πλαίσιο του ΠΑΑ 2023-2027.
Υγιεινή διατροφή: Ποιος είναι ο μαγικός αριθμός των φυτών στη διατροφή μας που μας απαλλάσσουν από τα περισσότερα προβλήματα υγείας;
Ένας ειδικός διατροφολόγος μοιράστηκε μια μυστική δίαιτα «30 φυτά την εβδομάδα» που ισχυρίζεται ότι θα «λύσει όλα τα προβλήματά σας». Ο καθηγητής Tim Spector, καθηγητής επιδημιολογίας στο King’s College του Λονδίνου, μίλησε στον γκουρού της δίαιτας Michael Mosley για τις κορυφαίες συμβουλές του όσον αφορά την τήρηση μιας υγιεινής διατροφής. Οι δυο τους μίλησαν στο Just One Thing, το podcast του Michael, για τα πάντα για τη διατροφή και την υγεία του εντέρου και ο καθηγητής Spector εξήγησε την ασυνήθιστη διατροφή την οποία ακολουθεί.
Η δίαιτα των 30 φυτών την εβδομάδα
Η ασυνήθιστη δίαιτα έχει περιγραφεί από τον γκουρού της διατροφής ότι απλώς ενσωματώνει 30 διαφορετικά φυτά στη διατροφή σας κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, κατά τη διάρκεια του πρωινού, του μεσημεριανού και του δείπνου. Ο καθηγητής Tim Spector είπε: «Είναι 30 φυτά την εβδομάδα. Αν μπορούσες να τρως 30 φυτά την εβδομάδα, σχεδόν λύνεις το 90 τοις εκατό των προβλημάτων σου». Ο Michael ρώτησε: “Και εννοείς 30 διαφορετικά φυτά;”
Ο ειδικός του εντέρου εξηγεί: “Όχι 30 μερίδες λάχανο, όχι, είναι σίγουρα 30 διαφορετικά φυτά. Και, νομίζω ότι είναι σημαντικό να θεωρηθούμε τι είναι ένα φυτό.”«Ένα φυτό δεν είναι μόνο ένα φρούτο, ένα λαχανικό, είναι επίσης ένας ξηρός καρπός, είναι επίσης ένας σπόρος, είναι επίσης ένα βότανο ή ένα μείγμα μπαχαρικών», εξήγησε ο καθηγητής Spector. Ευτυχώς για τους λάτρεις του καφέ και του φαγητού, ο Prof Spector μετράει τον καφέ και τα μπαχαρικά ως φυτά.
Έτσι, για παράδειγμα, γεύματα όπως το κάρυ και διάφορα πικάντικα φαγητά θα μετρήσουν ως την εβδομαδιαία πρόσληψη φυτών, καθώς τα μπαχαρικά και τα βότανα μετράνε. Και συνέχισε: “Και πραγματικά υπολογίζω τον καφέ ως φυτό, γιατί είναι ένας κόκκος που έχει υποστεί ζύμωση, έχει τόσο καλή προέλευση, γι’ αυτό είναι τόσο νόστιμος. Αυτό κάνω, παίρνω τα 30 φυτά μου την εβδομάδα και είναι πολύ πιο εύκολο από ό,τι ακούγεται, για όσους από εσάς δεν το έχετε ξανακούσει. Αποκτά ποικιλία στο πιάτο σας, το πρωί, έχω το μείγμα ξηρών καρπών και σπόρων στο γιαούρτι μου και σε αυτό το μείγμα, έχω τουλάχιστον οκτώ διαφορετικά φυτά».
Έτσι, επιλογές όπως τα μπολ γιαουρτιού, τα smoothies, ακόμη και το σνακ με πράγματα όπως τα κάσιους, μπορούν όλα να μετρήσουν στη δίαιτα των 30 φυτών την εβδομάδα. Ο Tim πρόσθεσε: «Κάθε φορά που παίρνετε κάρυ, αποδεικνύεται ότι εάν έχετε ένα κουταλάκι του γλυκού μείγμα μπαχαρικών, έχετε το μπόνους αυτών των πολυφαινολών που σας βοηθούν και αυτό έχει αποδειχθεί σε δοκιμές ότι λειτουργεί».
Τι δεν μετράει στον στόχο των 30 φυτών
Ο καθηγητής Spector σημείωσε επίσης ορισμένους υδατάνθρακες και τροφές που προσωπικά δεν θα υπολόγιζε στην εβδομαδιαία διατροφή του, καθώς θα έπρεπε να αφορά περισσότερο το τι μπορείτε να προσθέσετε σε ένα τυπικό γεύμα. Είπε: «Το άλλο πράγμα είναι ότι αν εστιάζετε σε αυτό και όχι σε οτιδήποτε άλλο, δεν χρειάζεται να εστιάσετε στις θερμίδες γιατί αυτό θα φροντίσει μόνο του. Αυτό συμβαίνει επειδή αναγκαστικά, κάνετε δίαιτα πλούσια σε φυτικές ίνες, προφανώς τα πατατάκια δεν μετράνε!
Επίσης, δεν θα μετρούσα το ρύζι, για παράδειγμα, πιστεύω ότι το ρύζι είναι μια πολύ φτωχή θρεπτική τροφή, όπως και τα ζυμαρικά. Αλλά μπορείτε να σκεφτείτε όλες τις απίστευτες πηγές που μπορείτε να βάλετε στα ζυμαρικά και το ρύζι, όπως τα φασόλια, τα όσπρια, θα αρχίσετε να σκέφτεστε το φαγητό με διαφορετικό τρόπο».
Ο Tim συνέχισε συζητώντας πώς η εστίαση σε πράγματα όπως η πρόσληψη θερμίδων ή η μείωση των λιπαρών τροφών δεν μπορεί να είναι πάντα ο τρόπος που πρέπει να κάνετε όταν κάνετε δίαιτα – θα πρέπει να αφορά το τι προσθέτετε στα γεύματά σας. Και πρόσθεσε: «Θα συνειδητοποιήσετε ότι το φαγητό δεν έχει να κάνει με μακροθρεπτικά συστατικά, δεν έχει να κάνει με θερμίδες, δεν έχει να κάνει με λίπη, σάκχαρα ή πρωτεΐνες. Πρόκειται για αυτές τις χιλιάδες διαφορετικές χημικές ουσίες σε κάθε φυτό που αλληλεπιδρούν με τα μικρόβια του εντέρου και το ανοσοποιητικό μας σύστημα».
Ο παππούς γιατρός και η επιμονή για ποιοτικό ελαιόλαδο
Αντλώντας έµπνευση από τον παππού του και ορθοπεδικό γιατρό, Καββαδία, ο οποίος έζησε στην Κέρκυρα αρκετά χρόνια πριν και είχε πάθος για την καλλιέργεια της ελιάς και την παραγωγή ελαιολάδου, ο Απόστολος Πορσανίδης αποφάσισε να επιστρέψει το 2010 από στο νησί των Φαιάκων, αφήνοντας πίσω την καριέρα του βιοµηχανικού σχεδιαστή στο Παρίσι.
ο Απόστολος Πορσανίδης αποφάσισε να επιστρέψει το 2010 από στο νησί των Φαιάκων, αφήνοντας πίσω την καριέρα του βιοµηχανικού σχεδιαστή στο Παρίσι
Αναγέννησε το κτήµα του παππού του στην Κέρκυρα µε τη βοήθεια των καλογριών από το µοναστήρι της Καµαρέλας Αγίων Δούλων. Το κτήµα γεννήθηκε κατά την δεκαετία του 1950 όταν ο εκ Κεφαλονιάς ορµώµενος γιατρός, Καββαδίας, αποφάσισε µε τη γυναίκα του, Κερκυραία στην καταγωγή, να µετοικίσει στο νησί. Εκεί αγόρασε γη, την οποία παρέλαβε αρκετά χρόνια αργότερα ο εγγονός του, δηµιουργώντας ένα επισκέψιµο κτήµα βιολογικής καλλιέργειας ελιάς και έκθλιψης έξτρα παρθένου ελαιολάδου. Αφοσιώθηκε σε δύο σπάνιες ποικιλίες, τη Λιανέλια και το Θιακό, όντας από τους πρώτους που ξεκίνησε να τρέχει τις δύο αυτές ποικιλίες στο νησί. Το Κτήµα µέσα από τη προσπάθεια που έκανε, επικεντρώνοντας στην ποιότητα, κατάφερε να αποσπάσει χρυσά βραβεία σε διεθνείς διαγωνισµούς στη Νέα Υόρκη και το Τόκιο, αναδεικνύοντας τις δύο συγκεκριµένες ποικιλίες.
Από πλευράς αποδόσεων η Λανελιά προσφέρει 10-14% ελαιόλαδο ανά κιλό καρπού ελιάς κατά την πρώιµη συγκοµιδή και το Θιακό αποδόσεις 14-16% ανά κιλό καρπού. Το Θιακό µαζεύεται αρχές Οκτωβρίου και η Λανελιά συλλέγεται επίσης πρώιµα στα µέσα Οκτωβρίου στα πιο ορεινά κτήµατα και στα υπόλοιπα περί τα µέσα Νοεµβρίου.
Αναγέννησε το κτήµα του παππού του στην Κέρκυρα µε τη βοήθεια των καλογριών από το µοναστήρι της Καµαρέλας Αγίων Δούλων
Η επιστροφή στις ρίζες και η βοήθεια από τις καλόγριες της Καμαρέλας
«Ήµουν βιοµηχανικός σχεδιαστής στο Παρίσι, ένα επάγγελµα που δεν υφίσταται στην Ελλάδα. Επιθυµία µου ήταν να µεγαλώσω τα παιδιά µου στην Ελλάδα. Είχαµε το εξοχικό µας στην Κέρκυρα, εκεί που είχε το κτήµα του ο παππούς µου. Ο ελαιώνας ήταν εγκαταλειµµένος για αρκετά χρόνια. Παρόλ’ αυτά αποφάσισα να µείνω στο νησί και να παράγω έξτρα παρθένο ελαιόλαδο. Κάποια στιγµή είχα δοκιµάσει λάδι από τη Σλοβενία, το οποίο ήταν πολυβραβευµένο. Μετά από αυτό, σκέφτηκα, ότι εφόσον κάνουν καλό λάδι στη Σλοβενία, θα µπορούσα και εγώ να κάνω καλό λάδι στην Κέρκυρα. Ξεκίνησα να παράγω το 2012, όταν δεν υπήρχε κανένας άλλος που να ασχολείται µε το ποιοτικό λάδι στο νησί», λέει ο Απόστολος Πορσανίδης. Αυτή τη στιγµή έχει στη διάθεσή του περίπου 300 στρέµµατα γης στις περιοχές Τζάβρο, Πουλάδες και Σκριπερό στην Κεντρική Κέρκυρα.
«Όταν ήρθαµε στο Κτήµα στην περιοχή του Τζάβρου, όπου βρίσκεται η βάση µας, δηµιουργήσαµε την πρώτη αγροτουριστική µονάδα συνδυάζοντας την παραγωγή µε τον τουρισµό. Στην πορεία ανακαλύψαµε κάποιες ρίζες που είχε φυτέψει το 1970 το Ινστιτούτο Ελιάς. Ήταν 200 ρίζες Θιακό, ωστόσο κανείς δεν γνώριζε τη συγκεκριµένη ποικιλία στην Κέρκυρα. Οι περισσότεροι πίστευαν ότι ήταν Κορωνέικη. Οι ελιές βρίσκονταν αρχικά σε κακή κατάσταση, ενώ µέσα από έρευνα διαπίστωσα ότι πρόκειται για την ποικιλία Θιακό µε προέλευση από Ιθάκη και Κεφαλονιά. Ξεκίνησε η πιστοποίηση των δέντρων, τα οποία άρχισαν σταδιακά να δίνουν παραγωγή».
Το Κτήµα µέσα από τη προσπάθεια που έκανε, επικεντρώνοντας στην ποιότητα, κατάφερε να αποσπάσει χρυσά βραβεία σε διεθνείς διαγωνισµούς στη Νέα Υόρκη και το Τόκιο, αναδεικνύοντας τις δύο συγκεκριµένες ποικιλίες
Οι τιµές και οι αποδόσεις
Η συνολική παραγωγή ετησίως για το Κτήµα Dr Kavvadia ανέρχεται σε 5 έως και 8 τόνους. Εξάγει στην Κορέα, την Αµερική, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, th Γερµανία, την Αγγλία, τη Δανία, ενώ ξεκινάει πωλήσεις σε Ντουµπάι και Εµιράτα. Κυκλοφορεί σε συσκευασίες των 100, 250 και 500 ml. Η τιµή λιανικής στο µισό λίτρο είναι 30 ευρώ, στα 250 ml είναι στα 15 ευρώ και τα 100 ml στα 8 ευρώ.
Όταν ήρθαµε στο Κτήµα στην περιοχή του Τζάβρου, όπου βρίσκεται η βάση µας, δηµιουργήσαµε την πρώτη αγροτουριστική µονάδα συνδυάζοντας την παραγωγή µε τον τουρισµό”
Γιατί σκάνε τα ρόδια κάθε χρόνο στον κήπο μας και τι προκαλεί το σκάσιμο;
Στις αρχές του φθινοπώρου, καθώς τα ρόδια μεγαλώνουν και ετοιμαζόμαστε να τα απολαύσουμε, μπορεί να παρατηρήσουμε τα ρόδια να σκάνε και να καταστρέφονται. Τ
Το σκάσιμο των ροδιών είναι ένα συχνό πρόβλημα στην καλλιέργεια της ροδιάς που προκαλεί ανομοιόμορφη ωρίμανση των καρπών. Επιπλέον, το σκάσιμο των καρπών της ροδιάς αποτελεί βασικό αίτιο δευτερογενών προσβολών από μυκητολογικές ασθένειες όπως η αλτερναρίωση, καθώς και από έντομα όπως η μελίγκρα.
Σε αρκετές περιπτώσεις, έχει ως άμεση συνέπεια η παραγωγή των ροδιών να υποβαθμίζεται ποιοτικά και να είναι ακατάλληλη για κατανάλωση.
Το σκάσιμο στα ρόδια μπορεί να έχει πολλά διαφορετικά αίτια και χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αντιμετώπισης για να προστατέψουμε την παραγωγή μας.
Ας δούμε αναλυτικά, σε ποιες αιτίες οφείλεται το σκάσιμο των ροδιών και πώς μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε για να απολαμβάνουμε υπέροχα ζουμερά ρόδια από τον κήπο μας.
Σε ποιες αιτίες οφείλεται το σκάσιμο στα ρόδια;
Το σκάσιμο των ροδιών οφείλεται σε μία ή παραπάνω αιτίες που έχουν σχέση τόσο με τις καλλιεργητικές εργασίες του ποτίσματος και της λίπανσης, καθώς και με τις κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν στις καλλιεργούμενες περιοχές.
Οι κύριες αιτίες που σκάνε τα ρόδια είναι οι εξής:
α) Τα ρόδια σκάνε λόγω έλλειψης νερού
Αν δεν ποτίζουμε τις ροδιές μας κατά την διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών, είναι πολύ πιθανό να έρθουμε αντιμέτωποι με το πρόβλημα του σκασίματος των ροδιών. Επίσης, τα ακανόνιστα ποτίσματα που κάνουμε στις ροδιές μας αποτελούν και αυτά βασική αιτία για να σκάνε τα ρόδια.
β) Τα ρόδια σκάνε λόγω μεταβολών θερμοκρασιών και υγρασίας
Οι μεγάλες διακυμάνσεις θερμοκρασίας ημέρας-νύχτας κατά την περίοδο ταχείας αύξησης του ενδοκαρπίου (εσωτερικό του καρπού) στις αρχές του φθινοπώρου μπορεί να κάνουν να ρόδια μας να σκάσουν. Αντίστοιχα συμπτώματα σκασίματος των καρπών της ροδιάς παρατηρείται και με την απότομη μεταβολή υγρασίας μέσα στην ημέρα.
γ) Τα ρόδια σκάνε λόγω λανθασμένης λίπανσης
Τα λιπάσματα αζώτου, κυρίως τα αμμωνιακά λιπάσματα, κατά την διάρκεια της καρποφορίας των δέντρων της ροδιάς προκαλούν σημαντική αύξηση του σκασίματος των καρπών. Ανάλογα φαινόμενα παρατηρούνται με την προσθήκη υψηλής ποσότητας κοπριάς στις ροδιές κατά την περίοδο του καλοκαιριού.
Πώς αντιμετωπίζουμε το σκάσιμο στα ρόδια;
Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του σκασίματος ροδιών και για να εξασφαλίσουμε ποιοτική παραγωγή καρπών, είναι απαραίτητο να πάρουμε αρκετά μέτρα σε προληπτικό επίπεδο τα οποία αναφέρουμε αναλυτικά παρακάτω.
1. Κάνουμε τακτικό πότισμα στις ροδιές
Ποτίζουμε τακτικά τις ροδιές μας 1 – 2 φορές τη βδομάδα, κατά την διάρκεια του καλοκαιριού, ανάλογα τις θερμοκρασίες που επικρατούν και το έδαφος του κήπου μας. Εξασφαλίζουμε σταθερό ομοιόμορφο σύστημα ποτίσματος για τις ροδιές προτιμώντας το σύστημα ποτίσματος με σταγόνες που παρουσιάζει αρκετά πλεονεκτήματα ως προς την αποτελεσματικότητα καθώς και ως προς την εξοικονόμηση νερού.
2. Ψεκάζουμε τις ροδιές με λίπασμα ασβεστίου
Για την προληπτική αντιμετώπιση του σκασίματος των ροδιών, ψεκάζουμε προληπτικά στο φύλλωμα των δέντρων της ροδιάς, με υγρό οικολογικό λίπασμα ασβεστίου. Ο ψεκασμός της ροδιάς ξεκινά στα μέσα του καλοκαιριού, αρχές Ιουλίου, και επαναλαμβάνεται κάθε 15 μέρες, μέχρι τις μέσα του φθινοπώρου που συγκομίζουμε τα ρόδια.
3. Βάζουμε το κατάλληλο λίπασμα στις ροδιές
Αποφεύγουμε την όψιμη αζωτούχα (αμμωνιακή) λίπανση στις ροδιές, αφού έχουν δέσει τους καρπούς τους. Eπιλέγουμε βιολογικά λιπάσματα με υψηλή περιεκτικότητα σε κάλιο για την καλή ωρίμανση των καρπών.
Κι ένα μυστικό για το σκάσιμο των ροδιών
Σε ροδιές που διαθέτουν λιγοστό φύλλωμα, το φαινόμενο του σκασίματος των ροδιών ενισχύεται λόγω της σκλήρυνσης της φλούδας των καρπών από τα ηλιεγκαύματα.
Νέα μέθοδος φωτογράφισης των ελαιοκαλλιεργειών σε διαφορετικά μήκη φωτός, δίνει πολύτιμες πληροφορίες για τα επίπεδα των θρεπτικών στοιχείων στα δέντρα, σύμφωνα με ρεπορτάζ του περιοδικού Mercacei
Οι σχετικές μελέτες πραγματοποιήθηκαν στο Alentejo της Πορτογαλίας, από ερευνητική ομάδα του πανεπιστημίου της Ουέλβα και του πορτογαλικού ινστιτούτου Αγροτικής και Κτηνιατρικής Έρευνας. Χρηματοδοτήθηκαν μετά από σχετική έγκριση από το Πρόγραμμα Interreg VA Ισπανία – Πορτογαλία (POCTEP) 2014-2020.
Η μέθοδος αυτή μπορεί να οδηγήσει σε έγκαιρη, στοχευμένη λίπανση των δέντρων και κατ’ επέκτασιν στην διατήρηση της καλής υγείας των ελαιοκομικών καλλιεργειών. Βασίζεται στην σάρωση ελαιώνων με drone, εξοπλισμένο με πολυφασματική κάμερα η οποία εκτελεί λήψη στιγμιοτύπων. Τα φάσματα φωτός που εκπέμπει κάθε ελαιόδεντρο, αναδεικνύουν τις ποσότητες καλίου, φωσφόρου και αζώτου που έχει.
Μέσα από τις εικόνες αυτές, φαίνεται αρχικά η γενική κατάσταση κάθε τομέα ελαίων. Η συνολική δειγματοληψία ευνοεί μάλιστα την εξατομικευμένη παρέμβαση, καθώς ο αγρότης μπορεί εύκολα να δει ποια ελαιόδεντρα χρειάζονται λίπασμα και σε τι ποσότητα. Αυτό επιτρέπει την εξισορρόπηση τυχόν ανεπαρκειών στα συστατικά των δέντρων, προκειμένου να μην αλλοιωθεί ο καρπός τους.
Η πρόσθετη λίπανση στα δέντρα γίνεται βάσει των δεδομένων που κατεγράφησαν από την πτήση drone. Συνεπώς είναι κρίσιμο να μην μεσολαβεί μεγάλο χρονικό διάστημα από την δειγματοληψία έως την εξαγωγή των αποτελεσμάτων της. Διότι σε άλλη περίπτωση, υπάρχει ο κίνδυνος να μην ανταποκρίνεται η λίπανση στην ακριβή κατάσταση των δέντρων.
Οι αντίστοιχες αναλύσεις πεδίου απαιτούν περισσότερο χρόνο. Για την εκτέλεσή τους, οι αγρότες προσλαμβάνουν εξειδικευμένες εταιρίες, οι οποίες παίρνουν τυχαία φυτικά δείγματα. Τα αποτελέσματα αυτού του είδους ανάλυσης συχνά καθυστερούν αρκετά. Eπιπροσθέτως, η ανάλυση ολόκληρης ελαιοκαλλιέργειας με αυτόν τον τρόπο είναι πολύ δαπανηρή.
Με βάση αυτά, φαίνεται λοιπόν ότι η νέα μέθοδος συμφέρει περισσότερο, τόσο από άποψη χρόνου όσο και κόστους.
Η άρδευση είναι ένα πολύ μεγάλο μέρος του κόστους παραγωγής των αρδευόμενωνκαλλιεργειών. Ιδιαίτερα για τις περιοχές που ποτίζουν με νερό από υπόγειους υδροφορείς (π.χ. Ανατολική Θεσσαλία) το κόστος φτάνει με κανονικές τιμές ενέργειας ακόμη και τα 100 ευρώ/στρ. Αλλά και σε περιοχές που αρδεύονται με επιφανειακά νερά το κόστος άντλησης και διανομής του νερού φτάνει τα 30-40 ευρώ /στρ. Υπάρχει ένα γενικότερο πρόβλημα διαχείρισης του νερού της Θεσσαλίας, για το οποίο έχω γράψει πολλές φορές τόσο στη στήλη όσο και σε δημοσιεύματα με την Ε.Δ.Υ.ΘΕ. (Επιτροπή Διεκδίκησης επίλυσης του Υδατικού προβλήματος της Θεσσαλίας).
η σωστή άρδευση επηρεάζει τόσο τις αποδόσεις των καλλιεργειών όσο και το κόστος παραγωγής
Ένα τμήμα της σωστής διαχείρισης είναι η εφαρμογή του νερού στο χωράφι. Αυτή είναι δουλειά των αγροτών και η σωστή άρδευση επηρεάζει τόσο τις αποδόσεις των καλλιεργειών όσο και το κόστος παραγωγής. Ποτίζουμε σήμερα σωστά τις καλλιέργειές μας; Φοβάμαι πως η απάντηση είναι αρνητική. Η εφαρμογή του αρδευτικού νερού είναι εμπειρική. Ο κάθε αγρότης γνωρίζοντας το χωράφι του και την καλλιέργεια εφαρμόζει τη δόση και τον χρόνο με κριτήρια που έχει διαμορφώσει με την εμπειρία του. Κάθε καλλιέργεια έχει τις δικές της απαιτήσεις. Άλλες καλλιέργειες, όπως το καλαμπόκι, θέλουν να έχουν συνεχώς επάρκεια νερού, ενώ άλλες, όπως το βαμβάκι, θέλουν σε κάποια στάδια να έχουν περιορισμένη επάρκεια νερού για να αναγκαστεί το φυτό να μπει σε στάδιο αναπαραγωγής και να μην παρατείνει το βλαστικό στάδιο που δημιουργεί μεγάλα φυτά με μικρή παραγωγή. Με την ανάπτυξη αισθητήρων τα τελευταία χρόνια έχουμε δυνατότητα να μετρούμε χαρακτηριστικά που μπορούν να μας βοηθήσουν να εκτιμήσουμε τον χρόνο που πρέπει να ποτίσουμε και την ποσότητα που θα εφαρμόσουμε.
Το έδαφος έχει δύο χαρακτηριστικές υγρασίες: Την υδατοϊκανότητα, δηλαδή την ποσότητα του νερού που μπορεί να συγκρατήσει το έδαφος μετά την απομάκρυνση του νερού με τη βαρύτητα (στράγγιση), οπότε μένουν και πόροι για κυκλοφορία του αέρα, και το σημείο μόνιμης μάρανσης, δηλαδή την περιεκτικότητα σε νερό που το φυτό δεν μπορεί πλέον να απορροφήσει και μαραίνεται μόνιμα. Θεωρητικά θα πρέπει να διατηρούμε το νερό στο έδαφος ανάμεσα στα δύο σημεία για να έχουμε συνεχή τροφοδοσία του φυτού και κανονική λειτουργία της ρίζας. Όταν εφαρμόζουμε νερό πάνω από την υδατοϊκανότητα, τότε το νερό με τη βαρύτητα στραγγίζει, μεταφέρεται στα βαθύτερα στρώματα του εδάφους και χάνεται για τα φυτά. Το κακό είναι ότι μαζί του μεταφέρει και τα υδατοδιαλυτά στοιχεία του εδάφους, όπως το άζωτο, που με τον τρόπο αυτόν χάνεται (για τα φυτά και την τσέπη μας) και οδηγείται τελικά στα υπόγεια νερά που ρυπαίνει (νιτρορρύπανση).
Επομένως, ο στόχος μας πρέπει να είναι να εφαρμόζουμε νερό μέχρι την υδατοϊκανότητα και να διατηρούμε την υγρασία πάνω από το σημείο μόνιμης μάρανσης. Σήμερα έχουμε εργαλεία για να βοηθήσουμε τους αγρότες να εφαρμόσουν την άρδευση στον σωστό χρόνο με τη σωστή ποσότητα. Υπάρχουν αισθητήρες που μπορούν να μετρούν την υγρασία του εδάφους σε διάφορα βάθη και σε διάφορα σημεία του χωραφιού. Μπορούμε, επομένως, να εκτιμήσουμε ένα βάθος ριζοστρώματος (εκεί που βρίσκεται το μεγαλύτερο μέρος της ρίζας των φυτών) και να μετρούμε την περιεκτικότητά του σε νερό.
Αν μετρήσουμε την υδατοϊκανότητα, τότε γνωρίζουμε πόσο νερό πρέπει να εφαρμόσουμε για να τη φτάσουμε. Αν γνωρίζουμε το σημείο μόνιμης μάρανσης, τότε γνωρίζουμε πού δεν πρέπει να αφήσουμε να φτάσει η υγρασία του εδάφους, οπότε θα έχουμε ζημιά στα φυτά μας. Επομένως, ορίζουμε ένα εύρος υγρασίας του εδάφους από την υδατοϊκανότητα μέχρι π.χ. 30% πάνω από το σημείο μόνιμης μάρανσης και μπορούμε να τη διατηρούμε, ώστε τα φυτά να έχουν συνεχώς επάρκεια νερού για τη μέγιστη δυνατή απόδοση. Αυτό ισχύει για καλλιέργειες που θέλουν πάντα επάρκεια νερού. Σε καλλιέργειες που θέλουμε να δημιουργήσουμε μικρές καταπονήσεις, όπως π.χ. στο βαμβάκια ή στα σταφύλια για οινοποίηση, θα εφαρμόζουμε μικρότερες ποσότητες νερού για ορισμένα διαστήματα.
Οι αισθητήρες μέτρησης της υγρασίας του εδάφους μπορούν να στέλνουν τις μετρήσεις ασύρματα και να λαμβάνονται και καταγράφονται από συσκευές στο όρια του χωραφιού και από εκεί όπου θέλουμε π.χ. στο κινητό μας.
Με βάση αυτά τα στοιχεία, μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα αυτόματο σύστημα ποτίσματος των καλλιεργειών μας. Η λειτουργία του συστήματος φαίνεται στην εικόνα με τη γραμμή με μπλε χρώμα (πάνω γραμμή) να είναι η υγρασία του εδάφους και με πορτοκαλί (κάτω γραμμή) να δείχνει την άρδευση. Όταν η πορτοκαλί γραμμή (κάτω γραμμή) είναι στο 1 έχουμε άρδευση και στο 0 όχι. Η συχνότητα της άρδευσης μεταβάλλεται ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν. Βλέπουμε την υγρασία του εδάφους να κυμαίνεται από 30 έως 40%, εξασφαλίζοντας συνεχώς επαρκή υγρασία για την ανάπτυξη των φυτών σε ένα θερμοκήπιο απ’ όπου έχουν ληφθεί τα στοιχεία για το διάγραμμα.
Είναι προφανές ότι με ένα τέτοιο σύστημα εξασφαλίζουμε τη διατήρηση της υγρασίας του εδάφους σε επίπεδα επάρκειας και επομένως, τη συνεχή λειτουργία των φυτών μας που θα μας δώσει τη μέγιστη παραγωγή. Επιπλέον, εξασφαλίζουμε να μην έχουμε βαθιά διήθηση του νερού πέρα από το βάθος ριζοστρώμματος που μας μειώνει τις απώλειες, τόσο του νερού όσο και των ευδιάλυτων θρεπτικών στοιχείων, όπως το άζωτο.
Ένα ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι πόσο κοστίζει ένα τέτοιο σύστημα και ποιο είναι το όφελος. Θα αναφερθώ σε ένα σύστημα που παράγει μια ελληνική νεοφυής επιχείρηση, η AGENSO. Ένα σύστημα με αισθητήρες που μπορούν να τοποθετηθούν σε διάφορα σημεία του χωραφιού κοστίζει περίπου 1.000 ευρώ. Ας υποθέσουμε ότι με το σύστημα ποτίζουμε ένα χωράφι 50 στρεμμάτων. Τότε το κόστος του συστήματος είναι 20 ευρώ/στρ. Η εταιρεία που κατασκευάζει το σύστημα υποστηρίζει ότι επιτυγχάνει μείωση της κατανάλωσης νερού κατά 30%, που αντιστοιχεί σε 9-12 ευρώ/στρ. για περιοχές με χαμηλό κόστος άρδευσης και 24-30 ευρώ/στρ. για τις περιοχές με υψηλό. Ακόμη και η μισή εξοικονόμηση αν επιτευχθεί στις υψηλού κόστους περιοχές, η απόσβεση γίνεται σε 1-2 χρόνια, ενώ στις χαμηλού κόστους θα γίνει σε διπλάσιο χρόνο.
Σε κάθε περίπτωση, ο χρόνος απόσβεσης είναι μικρός και η ωφέλεια σημαντική. Θα πρέπει να προσθέσουμε, επιπλέον, την ωφέλεια στην καλλιέργεια και την επιδότηση 5 ευρώ/στρ. της νέας ΚΑΠ από τη χρήση εξοπλισμού ψηφιακής γεωργίας. Να προσθέσουμε και τη σημαντική εξοικονόμηση του φυσικού πόρου νερό και την ωφέλεια στο περιβάλλον. Έχουμε, επομένως, ένα σύστημα με σημαντικές δυνατότητες.
Γράφει
Φάνης Γέμτος
γεωπόνος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, μέλος της Ε.Δ.Υ.ΘΕ.
Tο ΓΕΩΤ.Ε.Ε Θράκης καλεί τους πολίτες να μην πετάνε τα κουκούτσια των φρούτων στα σκουπίδια παρά να τα σκορπάνε σε ακαλλιέργητες εκτάσεις ώστε με αυτόν τον τρόπο θα συνδράμουν στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Κάτι αντίστοιχο γίνεται και στην Πτολεμαΐδα, το οποίο ξεκίνησε από τους ιδρυτές του THE OLD PARK Project, ενός καφέ το οποίο έδωσε ζωή στο παλιό πάρκο της Πτολεμαΐδας.
Διαβάστε την επίσημη ανακοίνωση του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας:
ΔΕΝ ΠΕΤΑΜΕ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΣΤΑ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ή ΠΩΣ ΤΑ ΚΟΥΚΟΥΤΣΙΑ ΘΑ ΑΝΤΙΣΤΡΕΨΟΥΝ ΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ
Τα περισσότερα φρούτα τα καταναλώνουμε τώρα το καλοκαίρι. Μεταξύ αυτών είναι και τα βερίκοκα, ροδάκινα, κεράσια, νεκταρίνια, δαμάσκηνα, κορόμηλα, αχλάδια κλπ. Όλα τα απομεινάρια τους (κυρίως τα κουκούτσια) τα πετάμε στα σκουπίδια. Αυτή η πράξη ισοδυναμεί με μια από τις μεγαλύτερες “ανοησίες” της ”έξυπνης” εποχής μας.
Το κουκούτσι είναι ο σπόρος για να μεγαλώσει ένα δένδρο. Είναι γενετικό υλικό που, αν εκτεθεί στα στοιχεία της φύσης, είναι πιθανόν να φυτρώσει, να μεγαλώσει, να καρπίσει και να δώσει όλα τα οφέλη που μπορούμε να πάρουμε από την παρουσία ενός οπωροφόρου δένδρου ή θάμνου. Μπορεί με τα φρούτα του να δώσει τροφή σε ανθρώπους και άγρια ζώα. Μπορεί να δώσει περισσότερο οξυγόνο από ότι η ποώδης βλάστηση. Επίσης η παρουσία δένδρων μπορεί να αντιστρέψει την κλιματική αλλαγή που βλέπουμε να συμβαίνει γύρω μας, όπως έχει επισημανθεί από πολλούς επιστήμονες.
Για αυτό λοιπόν στην υπόλοιπη ζωή μας καλό είναι να το βάλουμε ως στόχο. Όπως έχουμε βάλει στην ζωή μας τον διαχωρισμό των σκουπιδιών σε ανακυκλώσιμα και μη, έτσι πρέπει να κάνουμε και ένα κουτάκι όπου θα μαζεύουμε τους σπόρους (κουκούτσια) των φρούτων που καταναλώνουμε. Στην συνέχεια όπως θα πηγαίνουμε κάπου με το αυτοκίνητό μας ή το ποδήλατο, τα διασκορπίζουμε σε μέρη ακαλλιέργητα όπου παρατηρούμε την απουσία δένδρων. Για τα υπόλοιπα αφήστε την φύση να φροντίσει. Τα πιο υγιή, δυνατά και ευπροσάρμοστα θα μεγαλώσουν.
Γι αυτό λοιπόν : ” Σκορπίστε τα κουκούτσια σε ακαλλιέργητες εκτάσεις. Σίγουρα δεν θα φυτρώσουν όλα, αλλά και το 1% αυτών να φυτρώσει είναι πολύ καλύτερο από το να τα πετάμε στα σκουπίδια και να καταστρέφουμε γενετικό υλικό, που η βλάστησή του θα μπορούσε να κάνει τον πλανήτη μας καλύτερο ”.
