Η Ελλάδα είναι από άποψη μελισσοκομικού ενδιαφέροντος μια χώρα με ξεχωριστές ιδιαιτερότητες και μεγάλη μελισσοκομική παράδοση και τεχνογνωσία :
Κατατάσσεται σε μία από τις πλουσιότερες σε βιοποικιλότητα χώρες του κόσμου σε φυτικά είδη με ένα σημαντικό ποσοστό ενδημικών φυτών που δεν απαντώνται πουθενά αλλού στον κόσμο (υπολογίζεται ότι 18% επί του συνόλου των φυτικών ειδών της χώρας μας είναι ενδημικά). Αν λάβουμε υπόψη μας και την σχετικά μικρή σε έκταση κάλυψη της χώρας μας τα παραπάνω στοιχεία αν μη τι άλλο είναι εντυπωσιακά.
Στο κλίμα, από ξηροθερμικό μέχρι υγρό και βροχερό, με σχετικά ήπιους χειμώνες και με ιδιαίτερα μεγάλη περίοδο ηλιοφάνειας σχεδόν στο σύνολο της χώρας. Με άλλα λόγια κλιματολογικές συνθήκες που είναι ιδιαίτερα ευνοϊκές για την ανάπτυξη της μελισσοκομίας.
Στο γεωγραφικό ανάγλυφο, συνεχείς αλλαγές από πεδινά εδάφη σε ορεινά – ημιορεινά και νησιωτικά το οποίο δύσκολα συναντάτε σε άλλες χώρες με αντίστοιχη εναλλαγή.
Στην βιοποικιλότητα των φυτικών ειδών ενώ σε πολλές περιπτώσεις φυτά & δένδρα από διαφορετικά εδάφη συμβιούν στις ίδιες περιοχές προσδίδοντας στο μέλι που συλλέγετε ιδιαιτέρες γεύσεις και αρώματα.
Στο ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο εμπειρίας & τεχνογνωσίας που κουβαλούν οι Έλληνες μελισσοκόμοι το οποίο μεταδίδεται από γενιά σε γενιά καθώς επίσης ο συνεχής εκσυγχρονισμός και ανάπτυξη τους.
Ο συνδυασμός των παραπάνω χαρακτηριστικών της πλούσιας ελληνικής φύσης με το θαυματουργό οργανισμό που λέγεται μέλισσα μας δίνει ποικιλίες μελιού εξαιρετικής ποιότητας με μοναδικά χαρακτηριστικά και γεύση που αναγνωρίζονται διεθνώς.
Πέρα από τα θετικά χαρακτηριστικά της ελληνικής φύσης που σε συνδυασμό με την τεχνογνωσία που διαθέτουν οι Έλληνες μελισσοκόμοι μας δίνουν το μοναδικό ελληνικό μέλι υπάρχουν και κάποια μειονεκτήματα που συμβάλουν στο υψηλό κόστος παραγωγής του Ελληνικού μελιού το οποίο και αποτυπώνεται και στην υψηλότερη τιμή πώλησης σε σχέση με μέλια άλλων χωρών.
Οι περισσότερες περιοχές όπου συλλέγετε ο μεγαλύτερος όγκος των ελληνικών μελιών είναι δύσβατες με χωματόδρομους & μεγάλης διάρκειας ταξίδια εξαιτίας και των μορφολογικών χαρακτηριστικών της Ελληνικής υπαίθρου με αποτέλεσμα το κόστος παραγωγής να επιβαρύνεται με σημαντικά έξοδα για καύσιμα και φθορές στα μελισσοκομικά αυτοκίνητα.
Σπάνια σε μία περιοχή μπορεί να ασκηθεί σταθερή (μόνιμη) μελισσοκομική μονάδα καθώς σχεδόν όλα τα μελισσοκομικά φυτά της χώρας μας δεν βρίσκονται στην ίδια περιοχή, έχουν διαφορετικές περιόδους νεκτραροέκρισης και το σημαντικότερο έχουν μικρή περίοδο νεκταροέκρισης η μελιτώματος που σπάνια ξεπερνά τον ένα μήνα.
Το αποτέλεσμα είναι ο επαγγελματίας μελισσοκόμος να βρίσκεται μονίμως στο κυνήγι των μελισσοβοσκών για να μπορέσει να έχει μια καλή παραγωγή με ότι αυτό συνεπάγεται (μεγάλα έξοδα μετακίνησης, μειωμένες παραγωγές, απώλειες μελισσών κτλ.)
Μελετώντας όλα τα παραπάνω τα οποία συνοπτικά αναφέρονται μπορούμε να έχουμε μια γενική εικόνα για την διαφορετικότητα και μοναδικότητα του Ελληνικου μελιού.
Για να φτιάξετε οργανικό λίπασμα, θα χρειαστείτε τα ακόλουθα υλικά:
Οργανική ύλη, όπως κομπόστ, κοπριά ή φύλλα. Αυτό θα παρέχει τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται τα φυτά για να αναπτυχθούν.
Νερό. Αυτό θα βοηθήσει στη διάσπαση της οργανικής ύλης και στη δημιουργία του λιπάσματος.
Ένα δοχείο με καπάκι. Αυτό θα χρησιμοποιηθεί για την αποθήκευση του οργανικού λιπάσματος καθώς διασπάται.
Για να φτιάξετε οργανικό λίπασμα, ακολουθήστε τα παρακάτω βήματα:
Συλλέξτε την οργανική ύλη που θα χρησιμοποιήσετε για να φτιάξετε το λίπασμα. Αυτό μπορεί να είναι κομπόστ, κοπριά ή φύλλα. Εάν χρησιμοποιείτε κομπόστ ή κοπριά, φροντίστε να την αναμίξετε με ίσα μέρη νερού για να δημιουργήσετε έναν πολτό.
Τοποθετήστε την οργανική ύλη στο δοχείο και προσθέστε αρκετό νερό για να την καλύψετε πλήρως.
Ανακατέψτε καλά το μείγμα για να ενωθούν η οργανική ύλη και το νερό.
Τοποθετήστε το καπάκι στο δοχείο και αφήστε το να παραμείνει για αρκετές εβδομάδες. Η οργανική ύλη θα διασπαστεί και θα απελευθερώσει τα θρεπτικά συστατικά της στο νερό, δημιουργώντας ένα υγρό λίπασμα.
Μετά από αρκετές εβδομάδες, το υγρό λίπασμα θα είναι έτοιμο για χρήση. Μπορείτε να το εφαρμόσετε απευθείας στο χώμα γύρω από τα φυτά σας ή να το αραιώσετε με νερό και να το χρησιμοποιήσετε ως ψεκασμό φυλλώματος.
Ακολουθώντας αυτά τα βήματα, μπορείτε να φτιάξετε το δικό σας οργανικό λίπασμα χρησιμοποιώντας υλικά που μπορείτε εύκολα να βρείτε στον κήπο ή την αυλή σας. Αυτό το είδος λιπάσματος είναι ασφαλές για το περιβάλλον και θα βοηθήσει τα φυτά σας να αναπτυχθούν υγιή και δυνατά.
Μια πολύ καλή λύση είναι η εκτροφή κόκκινου σκουληκιού.
Τα κόκκινα σκουλήκια, η red wigglers είναι ένας τύπος σκουληκιού κομποστοποίησης που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή οργανικού λιπάσματος. Αυτά τα σκουλήκια χρησιμοποιούνται συνήθως στη βερμικοκομποστοποίηση, έναν τύπο κομποστοποίησης που χρησιμοποιεί σκουλήκια για να διασπάσει την οργανική ύλη και να δημιουργήσει πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά κομπόστ.
Για να χρησιμοποιήσετε τα κόκκινα σκουλήκια για να φτιάξετε οργανικό λίπασμα, θα χρειαστείτε τα ακόλουθα υλικά:
Ένα δοχείο ή κάδο. Αυτό θα χρησιμοποιηθεί για να φιλοξενήσει τα κόκκινα σκουλήκια και την οργανική ύλη που θα διασπάσουν.
Κόκκινα σκουλήκια. Αυτά μπορούν να αγοραστούν από ένα κατάστημα με είδη κηπουρικής ή κομποστοποίησης.
Οργανική ύλη. Αυτό μπορεί να είναι κομπόστ, κοπριά ή απορρίμματα τροφίμων. Τα κόκκινα σκουλήκια θα τρέφονται με την οργανική ύλη και θα τη διασπούν σε κομπόστ.
Νερό. Αυτό θα βοηθήσει να διατηρηθεί η οργανική ύλη υγρή και να διασπαστεί πιο γρήγορα.
Για να φτιάξετε οργανικό λίπασμα χρησιμοποιώντας κόκκινα σκουλήκια, ακολουθήστε τα παρακάτω βήματα:
Τοποθετήστε την οργανική ύλη στο δοχείο ή τον κάδο και προσθέστε αρκετό νερό για να την υγρανθεί.
Προσθέστε τα κόκκινα σκουλήκια στο δοχείο ή τον κάδο. Θα αρχίσουν να τρέφονται με την οργανική ύλη και να τη διασπούν σε λίπασμα.
Διατηρήστε την οργανική ύλη υγρή προσθέτοντας νερό ανάλογα με τις ανάγκες.
Μετά από αρκετές εβδομάδες, τα κόκκινα σκουλήκια θα έχουν μετατρέψει την οργανική ύλη σε κομπόστ. Αυτό το κομπόστ μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως φυσικό λίπασμα για τα φυτά σας.
Χρησιμοποιώντας κόκκινα σκουλήκια για να φτιάξετε οργανικό λίπασμα, μπορείτε να δημιουργήσετε ένα πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά κομπόστ που είναι ασφαλές για το περιβάλλον και θα βοηθήσει τα φυτά σας να αναπτυχθούν υγιή και δυνατά. Τα κόκκινα σκουλήκια είναι εύκολα στη φροντίδα τους και θα βοηθήσουν στη γρήγορη διάσπαση της οργανικής ύλης, καθιστώντας τα πολύτιμο εργαλείο στον κήπο.
Προσπαθώ στο Παρατηρητήριο της κάθε εβδομάδας να κλείσω τα όσα συνέβησαν σε μια και μόνη φράση. Ίσως από αντίδραση στα άλλα δημοσιεύματα που καθημερινά «βομβαρδίζουν» με συχνά ασήμαντες λεπτομέρειες, που από μόνες τους η κάθε μία μπορεί να οδηγήσει και σε λάθος συμπεράσματα.
Αυτή λοιπόν την πρώτη εβδομάδα του Δεκεμβρίου 2023 θα την χαρακτήριζα σαν την εβδομάδα που οι τιμές στην Ελλάδα ανεβαίνουν ονομαστικά, χωρίς όμως να υπάρχουν οι ανάλογες εμπορικές συναλλαγές πραγματικού προϊόντος. Άρα οι “αναλύσεις” του τύπου “με μεγάλη ένταση ανεβαίνουν οι τιμές” έχουν μικρή αξία αν δεν συνοδεύονται από τους όγκους των συναλλαγών.
Η Λακωνία ανέβηκε στα 9,05 €/κιλό με δύο βυτία του συνεταιρισμού των Αγίων Αποστόλων. Πράγματι αυτή η πράξη αποτελεί την επισφράγιση της ανοδικής τάσης των τελευταίων εβδομάδων. Δεν παύει όμως να είναι κατώτερη του 9,25 €/κιλό που πουλήθηκε πριν 2 μήνες το πρώτο και μοναδικό βυτίο, το οποίο συνεχίζει να αποτελεί την μέχρι τώρα κορυφή όλης της Ελλάδας (βλ.Με 9,25 €/κιλό έκλεισε η διαπραγμάτευση στον Α.Σ. Αγίων Αποστόλων).
Πολύ πιθανό αυτή η κορυφή αργότερα να ξεπεραστεί. Παραδοσιακά και συνήθως, ο Δεκέμβριος αποτελεί τον μήνα με την μεγαλύτερη προσφορά άρα και τις χαμηλότερες τιμές. Κανείς δεν μπορεί να ξέρει τι θα επακολουθήσει. «Πλέουμε σε αχαρτογράφητα νερά» όπως έχουμε γράψει επανειλημμένα για να περιγράψουμε τα όσα πρωτοφανή συμβαίνουν (Παρατηρητήριο τιμών ελαιολάδων της διεθνούς αγοράς 5/2/2023).
Εξ άλλου γνωρίζουμε πως όσο κι αν μειωθεί η παγκόσμια κατανάλωση, είναι βέβαιο πως το ισοζύγιο της 2023/2024 θα είναι ελλειματικό. Άρα ανοδική πίεση στις τιμές θα υπάρξει, αναμένοντας την άνοιξη το 2024 τις πρώτες σαφείς ενδείξεις για την επόμενη εσοδεία 2024/2025.
Φέτος, έχουμε μια επιπλέον στρέβλωση του κανονικού εμπορίου για λόγους φορολογικούς. Φαίνεται πως αρκετοί παραγωγοί είναι απρόθυμοι να «κόψουν το λάδι τους» (να πουλήσουν το ελαιόλαδό τους) για να μην επιβαρύνουν την φορολογική τους δήλωση, προτιμώντας μετά την 01/01/2024 (βλ.Παρατηρητήριο Τιμών Ελαιολάδου 17/11/2023)
Το «ελληνικό παράδοξο» των τελευταίων ημερών και εβδομάδων θα πρέπει να συγκριθεί με το τι συμβαίνει στις άλλες ελαιοπαραγωγικές χώρες.
Στην Ιταλία για τα καλά έξτρα (ποικιλία coratina), η καθαρή τιμή χωρίς το ΦΠΑ ανέβηκε μεν αλλά «φρέναρε», σταθεροποιήθηκε -προσωρινά;- περίπου στα 8,70 €/κιλό, τα οποία αποτελούν τιμή κατώφλι για τις ελληνικές εξαγωγές αφαιρουμένων των μεταφορικών, τουλάχιστον.
Η Ισπανία έχει το δικό της ενδιαφέρον. Το έξτρα μετά το καλοκαίρι ανέβηκε και έπιασε «ταβάνι» περί τα μέσα Σεπτεμβρίου οπότε ξεκίνησε μια πλαγιοκαθοδική κίνηση φτάνοντας μετά από δύο περίπου μήνες, τα μέσα Νοεμβρίου, σε ένα «πάτωμα» από το οποίο ξαναξεκίνησε μια βήμα – βήμα άνοδος. Ήδη αυτή την εβδομάδα οι τιμές τείνουν να αγγίξουν το «ταβάνι» του Σεπτεμβρίου χωρίς ακόμη να το έχουν πιάσει, περί τα 8,30 €/κιλό, δηλαδή ένα σκαλί πιο κάτω από την Ιταλική coratina που προαναφέραμε. Οι ισπανικές τιμές κινήθηκαν αυτούς τους μήνες σε ένα εύρος περί τα 80 σεντ. Πράγματα δηλαδή φυσιολογικά καθώς συνοδεύονται από ικανοποιητικές συναλλαγές περί τους 25-30 χιλιάδες τόνους το μήνα.
Για αυτό, εδώ στο olivenews.gr, στο Ελιά & Ελαιόλαδο, και τώρα στο κανάλι Olivenews Plus, στο Youtube, προσπαθούμε να βλέπουμε τη «μεγάλη εικόνα», το «δάσος», και όχι τα μεμονωμένα δέντρα. Δεν χρειάζεται να ταλαιπωρούμε τους αναγνώστες μας με αυτό τον καταιγιστικό ρυθμό (δήθεν) πληροφοριών που διαβάζουμε δεξιά και αριστερά.
Μετά από τη μεγάλη διαρκή άνοδο από το Μάιο έως τον Σεπτέμβριο, τα ισοζύγια λίγο-πολύ αποκρυσταλλώθηκαν οπότε θα κινηθούμε με μικρά σκαμπανεβάσματα μέχρι να έχουμε πραγματικές ειδήσεις την άνοιξη.
Πουλάμε σταδιακά στην άνοδο, κρατιόμαστε χωρίς πανικό στις πτώσεις, επιδιώκουμε ένα καλό μέσο όρο, μένουμε συντονισμένοι σε αξιόπιστους ασύρματους με απλωμένους χάρτες και πυξίδες.
Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να ελέγξετε αν το μέλι που σας δόθηκε είναι νοθευμένο. Ακολουθούν μερικές απλές δοκιμές που μπορείτε να κάνετε στο σπίτι:
Δοκιμή νερού: Ανακατέψτε μερικές σταγόνες μέλι με ένα ποτήρι νερό. Αν το μέλι είναι καθαρό, θα διαλυθεί στο νερό και δεν θα σχηματίσει σβώλους. Εάν το μέλι είναι νοθευμένο, θα σχηματίσει σβόλους ή θα επιπλέει στην επιφάνεια του νερού.
Δοκιμή φλόγας: Βυθίστε ένα σπίρτο ή μια μπατονέτα στο μέλι και ανάψτε το. Εάν το μέλι είναι καθαρό, θα καεί με μπλε φλόγα. Εάν το μέλι είναι νοθευμένο, δεν καίγεται ή καίγεται με κίτρινη φλόγα.
Δοκιμή με τον αντίχειρα: Τοποθετήστε μια μικρή ποσότητα μελιού στον αντίχειρά σας και πιέστε τον απαλά. Εάν το μέλι είναι αγνό, δεν θα απλωθεί ή θα τρέξει. Εάν το μέλι είναι νοθευμένο, θα απλωθεί ή θα τρέξει εύκολα.
Δοκιμή διάρκειας ζωής: Το καθαρό μέλι έχει μεγάλη διάρκεια ζωής και δεν αλλοιώνεται εύκολα.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτές οι δοκιμές δεν είναι αλάνθαστες και μπορεί να μην εντοπίζουν πάντα με ακρίβεια αν το μέλι είναι νοθευμένο.
Ο καλύτερος τρόπος για να βεβαιωθείτε ότι το μέλι που καταναλώνετε είναι αγνό είναι να το αγοράσετε από μια αξιόπιστη πηγή και να ελέγξετε την ετικέτα για τυχόν πληροφορίες σχετικά με την ποιότητα και την καθαρότητα του μελιού.
Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο έχει σημαντικά διατροφικά, υγιεινά και γαστρονομικά οφέλη σε σύγκριση με τα άλλα φυτικά έλαια (σπορέλαια) ακόμη και από τις άλλες κατηγορίες ελαιολάδων. Χημικά, το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είναι το καλύτερο ελαιόλαδο λόγω των οργανοληπτικών χαρακτηριστικών, της σταθερότητας και της χημικής του σύστασης και είναι το μόνο φυτικό έλαιο που μπορεί να καταναλωθεί απευθείας στην ακατέργαστη κατάσταση, στην προκειμένη περίπτωση όπως βγαίνει από το ελαιοτριβείο.
Τα μοναδικά χαρακτηριστικά του έξτρα παρθένου ελαιολάδου είναι τόσο πολύτιμα ώστε να δικαιολογούν την ιδιαίτερη προσοχή στη συσκευασία και την αποθήκευσή του.
Συνήθως η μόνη ένδειξη στις ετικέτες των φιαλών έξτρα παρθένου ελαιολάδου για τη σωστή αποθήκευση είναι να φυλάσσεται μακριά από πηγές φωτός και θερμότητας.
Το φως και οι απότομες μεταβολές της θερμοκρασίας, είναι οι εχθροί του έξτρα παρθένου ελαιολάδου και μειώνουν σημαντικά τη διάρκεια ζωής του.
Η ιδανική θερμοκρασία για την αποθήκευση του ελαιολάδου είναι 15-18 βαθμοί, αλλά μέχρι 25 βαθμούς το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, ειδικά αν είναι καλής ποιότητας και πλούσιο σε πολυφαινόλες, τείνει να διατηρεί τα χαρακτηριστικά του για μεγάλο χρονικό διάστημα. Είναι σημαντικό, ωστόσο, να αποφεύγονται οι απότομες αλλαγές στη θερμοκρασία, για παράδειγμα να μην τοποθετείται κοντά στην κουζίνα.
Το φως είναι επίσης ένας επικίνδυνος εχθρός του ελαιολάδου. Ακόμη και αν έχετε αγοράσει ένα σκούρο μπουκάλι, ένα μέρος του φωτός εξακολουθεί να διαπερνά το μπουκάλι όταν εκτίθεται τόσο στο ηλιακό φως όσο και σε λαμπτήρες. Επομένως, είναι πάντα καλό, μετά τη χρήση, να αποθηκεύετε το μπουκάλι σε ένα σκοτεινό μέρος, όπως ένα ντουλάπι.
Αλλά αυτό δεν αρκεί.
Η ποιότητα και η διάρκεια ζωής του έξτρα παρθένου ελαιολάδου περιορίζεται και από την οξείδωση. Η οξείδωση προκαλεί το τάγγισμα του ελαιολάδου και το καθιστά ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση.
Επομένως, το οξυγόνο είναι επίσης εχθρός του λαδιού: το οξυγόνο (ο χώρος μεταξύ του ελαιολάδου και του πώματος της φιάλης), η φυσική περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά και το οξυγόνο στο ελαιόλαδο κατά την εμφιάλωση είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν το επίπεδο οξείδωσης κατά την αποθήκευση.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Teatro Naturale, αμερικανική έρευνα αξιολόγησε την επίδραση του περιορισμένου κενού οξυγόνου σε διαφανή, σκοτεινά δοχεία σε διαφορετικές θερμοκρασίες αποθήκευσης (10 °C και 28 °C) στην ποιότητα και τη διάρκεια ζωής του έξτρα παρθένου ελαιολάδου. Ο χώρος ανάμεσα στη φιάλη και το πώμα των φιαλών ελέγχθηκε σε τέσσερις διαφορετικές συγκεντρώσεις οξυγόνου: 2, 5, 10 και 21%. Οι παράμετροι ποιότητας προσδιορίστηκαν μετά από 3, 6, 9 και 12 μήνες αποθήκευσης: ελεύθερα λιπαρά οξέα, τιμή υπεροξειδίων, συντελεστές απορρόφησης Κ270 και Κ230, ολικές πολυφαινόλες, περιεκτικότητα σε χλωροφύλλη, δείκτης οξειδωτικής σταθερότητας και χρώμα.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα μειωμένα επίπεδα οξυγόνου στο κενό, 2 και 5%, αύξησαν σημαντικά τη διάρκεια ζωής του έξτρα παρθένου ελαιολάδου που αποθηκεύτηκε σε σκοτεινές, διαφανείς φιάλες στους 10°C. Αντίθετα, η διάρκειας ζωής ήταν μικρότερη όταν αποθηκεύτηκε στους 28°C.
Τα αποτελέσματα αυτά υποδηλώνουν ότι είναι σημαντικό να ελαχιστοποιείται το οξυγόνο στο κενό στις συσκευασίες του έξτρα παρθένου ελαιολάδου.
Τι σημαίνει η μείωση του οξυγόνου στο κενό των φιαλών για να διατηρηθεί περισσότερο το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο κατά την αποθήκευση στο σπίτι; Σημαίνει ότι ένα ανοιχτό μπουκάλι έξτρα παρθένου ελαιολάδου πρέπει να διαρκεί όσο το δυνατόν λιγότερο χρόνο στην κουζίνα, καθώς η στάθμη του λαδιού μειώνεται και η στάθμη του οξυγόνου αυξάνεται με κάθε χρήση. Επομένως, συνιστάται η σωστή επιλογή της συσκευασίας κατά την αγορά. Εάν καταναλώνετε πολύ λίγο έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, είναι σίγουρα καλύτερο να αγοράζετε μικρές συσκευασίες (250 ml), οι οποίες εξαντλούνται ταχύτερα από τα 750 ml ή το ένα λίτρο.
Επιπλέον πληροφορίες: Είναι όλο και πιο συνηθισμένο να αγοράζετε δοχεία έξτρα παρθένου ελαιολάδου 3 και 5 λίτρων απευθείας από τους παραγωγούς. Αφού ανοίξετε το λευκοσιδηρό δοχείο, καλό θα ήταν να αδειάσετε το περιεχόμενο ελαιόλαδο σε καθαρά μπουκάλια, απαλλαγμένα από υπολείμματα ή νερό και όχι πλυμένα με δύσοσμα σαπούνια, και στη συνέχεια να τα κλείσετε με βιδωτό καπάκι. Με τον τρόπο αυτό μειώνεται το κενό στο στόμιο άρα και την ποσότητα του οξυγόνου που μπορεί να βλάψει το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, συμβάλλοντας στη διατήρηση της φρεσκάδας και της γεύσης του.
Μπορεί οι αγρότες (γεωργοί και κτηνοτρόφοι) ειδικά φέτος να μην έχουν μεγάλες προσδοκίες από την εξόφληση των επιδοτήσεών τους και να κρατούν ”μικρό καλάθι”, όμως είναι απολύτως σίγουρο ότι θα επιδιωχθεί να ”’μπουν” τα χρήματα της δεύτερης δόσης της βασικής ενίσχυσης πριν από τα Χριστούγεννα, όπως γίνεται κάθε χρόνο.
Όμως, φέτος Χριστούγεννα έχουμε ημέρα Δευτέρα και όλες οι εκτιμήσεις ”θέλουν” τη στόχευση των πληρωμών από την Τετάρτη 20 Δεκεμβρίου και το αργότερο έως την Παρασκευή 22 του μήνα, για να προλάβει ο κόσμος να γιορτάσει με χρήματα στην τσέπη.
Το μεγάλο στοίχημα, είναι να γίνουν οι πληρωμές πριν το σαββατοκύριακο που μεσολαβεί, λόγω του γεγονότος ότι θα είναι κλειστές οι τράπεζες. Δηλαδή, φέτος δεν υπάρχει η δυνατότητα να γίνουν οι πληρωμές την παραμονή 24 του μήνα, εκτός και αν θα πάει η εξόφληση στην τελευταία εβδομάδα του χρόνου, δηλαδή μετά τα Χριστούγεννα, κάτι πάντως που δε συνηθίζεται από τις εκάστοτε κυβερνήσεις και τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Σύμφωνα με το neakriti, αναμένεται το βράδυ της Τετάρτης 20 Δεκεμβρίου η πίστωση των λογαριασμών με το υπόλοιπο 30% της βασικής ενίσχυσης. Δε μιλάμε πλέον για εξόφληση της ενιαίας ενίσχυσης, αφού το λεγόμενο “πρασίνισμα” της προηγούμενης Κ.Α.Π δεν είναι πλέον δεδομένο ώστε να δοθεί σε όλους, αλλά ”πέρασε” στα λεγόμενα οικολογικά σχήματα, όπου επικρατεί από την πρώτη χρονιά της νέας Κ.Α.Π ένα απίστευτο μπάχαλο. Θα πληρωθούν τελικά την άνοιξη όπως έχει διαρρεύσει; Και σε πόσους δικαιούχους και μέσα από ποιες διαδικασίες;
Βέβαια, πέρα από την πίστωση των λογαριασμών των αγροτοκτηνοτρόφων, σημασία έχει να αποδώθούν στους δικαιούχους τα κομμένα ποσά ή μέρος αυτών, που συνολικά ανέρχονται σε 88 εκατομμύρια ευρώ. Θα δουν οι αγρότες να λαμβάνουν μέρος ή το σύνολο των κομμένων τους χρημάτων;
Επίσης, από το πρώτο βράδυ πίστωσης των λογαριασμών, οι παραγωγοί που έχουν βιβλιάρια στην Τράπεζα Πειραιώς θα μπορούν να εισπράξουν τα χρήματά τους μέσω των ΑΤΜ. Οι αγρότες που έχουν λογαριασμούς στις άλλες τράπεζες θα έχουν αυτή τη δυνατότητα μετά από μία ή δύο μέρες, αν όλα βέβαια πάνε καλά.
Στο μεταξύ, πάντως, μετά και τις τελευταίες δηλώσεις του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων από το Ηράκλειο, οι σχέσεις του υπουργού και του προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ βρίσκονται στη χειρότερη φάση τους, με τον υπουργό να περιμένει με αγωνία τη λήξη της θητείας του, και να προαναγγέλλει την ίδρυση ενός νέου ΟΠΕΚΕΠΕ, που θα είναι απαλλαγμένος, όπως ο ίδιος είπε, «από τη σαπίλα του προέδρου και από κεντρικά στελέχη της διοίκησης, που έχει αποδειχτεί ότι μέχρι σήμερα δεν έχουν προσφέρει τη δουλειά που έπρεπε να προσφέρουν»…
Πάντως, στην ανακοίνωση του ΟΠΕΚΕΠΕ, επί της πληρωμής της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης, αναφέρονταν τα εξής: «Η συνολική βασική ενίσχυση που προβλέπεται για το 2023 είναι 829 εκατ. ευρώ, έναντι 1.068 εκατ. ευρώ το 2022. Η διαφορά των 239 εκατ. ευρώ έχει μεταφερθεί στην αναδιανεμητική ενίσχυση (178 εκατ. ευρώ), τις νέες συνδεδεμένες ενισχύσεις και τα τομεακά προγράμματα και θα καταβληθεί αργότερα.
Εξ αυτών, ο αρχικός υπολογισμός της πληρωμής µε βάση τις υποβληθείσες αιτήσεις ΟΣΔΕ του 2023 εκκίνησε από τα 741.813.749 ευρώ, το 70% των οποίων αντιστοιχεί στα 519.269.910 ευρώ.
Για τις βοσκοτοπικές εκτάσεις, που δηλώνονται ως βοσκότοποι σε καλή γεωργική κατάσταση, προκειμένου να είναι επιλέξιμες προς ενίσχυση, αυτό επιτυγχάνεται µόνο µε τη δήλωση ζωικού κεφαλαίου. Για τον λόγο αυτό, ήδη από το 2022 δεν έχει κατανεμηθεί Εθνικό Απόθεμα σε βοσκοτόπια χωρίς ζώα, γεγονός που αποτέλεσε τη βασικότερη αιτία δέσμευσης των δικαιούχων αυτών, τη µη πληρωμή τους και εντέλει την απομείωση του συνολικού ποσού της πληρωμής της βασικής ενίσχυσης κατά 14,5 εκατ. ευρώ».
Αναλυτικότερα, εκτός από την εξόφληση της βασικής ενίσχυσης, αναμένεται στις ίδιες πληρωμές να κατατεθούν στους λογαριασμούς των δικαιούχων και τα χρήματα της αναδιανεμητικής ενίσχυσης και της εξισωτικής αποζημίωσης, ύψους περίπου 650 εκατ. ευρώ, αλλά και το ποσό των 14,5 εκατ. ευρώ για το Εθνικό Απόθεμα.
Για τα περίφημα οικολογικά σχήματα, συνολικού ύψους 425 εκατομμυρίων ευρώ, όλες οι πληροφορίες αναφέρουν ότι μετατίθενται οι πληρωμές τους για την ερχόμενη άνοιξη, πιθανότατα για τον μήνα Μάρτιο. Εκκρεμεί, επίσης, η πληρωμή συμπληρωματικής ενίσχυσης νεαρών αγροτών 28 εκατομμυρίων ευρώ, που κανείς δεν ξέρει αν θα γίνει με την εξόφληση της βασικής ενίσχυσης πριν από τις γιορτές των Χριστουγέννων.
Καλπάζει η τιμή του ελαιολάδου στη Λακωνία, όπως αποκαλύπτει το σχετικό Δελτίο του ΣΕΔΗΚ.
Πιο συγκεκριμένα, στις 5 Δεκεμβρίου καταγράφηκαν τιμές από 8 έως 9 ευρώ, με τα εν λόγω ποσά να αφορούν οξύτητα 0,3 γραμμές και να κλιμακώνονται στις περισσότερες περιπτώσεις κατά 0,05€ ανά επιπλέον γραμμή οξύτητας προς τα κάτω.
Η κεραλοιφή είναι μια πανάρχαια συνταγή καλλωπισμού και περιποίησης του δέρματος. Βασικό συστατικό της είναι το μελισσοκέρι. Όταν όμως συνδυαστεί με ελαιόλαδο, τότε δημιουργείται η γνωστή κεραλοιφή, η οποία είναι εξαιρετικά ωφέλιμη για το δέρμα μας.
Τι μπορεί να κάνει; Περιποιείται το δέρμα μας και το ενυδατώνει (σκασμένα χείλη, συγκάματα) και όχι μόνο. Δερματοπάθειες, μολύνσεις, έλκη, και εγκαύματα.
Έχει αντισηπτικές, αντιφλεγμονώδεις, αντιμυκητιακές, καταπραϋντικές, επουλωτικές, ενυδατικές και μαλακτικές ιδιότητες. Εφαρμόζεται σε όλο το σώμα χωρίς περιορισμό, είναι πολύ ευεργετική, πανεύκολη στη παρασκευή της και κοστίζει ελάχιστα χρήματα.
Η γιαγιά Αλτάνη από τη Γουριά Μεσολογγίου μας δείχνει τη μυστική συνταγή που έμαθε από τη γιαγιά της.
Ας δούμε λοιπόν πως μπορούμε να κάνουμε μόνοι μας αυτή την θαυματουργή αλοιφή!
Μοναδικό μέλημα της εταιρίας ΚΟΛΙΟΣ Α.Ε είναι η δημιουργία μιας ποικιλίας από κορυφαία προϊόντα με άριστες πρώτες ύλες.
Παράδοση στην ποιότητα από το 1948
Από το 1948 που έχει ξεκινήσει η ΚΟΛΙΟΣ Α.Ε. Ελληνική Βιομηχανία Γάλακτος, έχουν αλλάξει πολλά γύρω μας. Αυτό που σίγουρα δεν έχει αλλάξει είναι η επιμονή της εταιρείας στις άριστες πρώτες ύλες και στις προηγμένες διαδικασίες παραγωγής που χρησιμοποιεί, για να δημιουργήσει τα αγνά, ελληνικά παραδοσιακά τυροκομικά και γαλακτοκομικά προϊόντα που αξίζουν μια θέση στο τραπέζι, αλλά και τη διατροφή μας. Σήμερα η εταιρεία αποτελεί μία από τις δυναμικότερες ελληνικές βιομηχανίες τροφίμων και τις πιο σύγχρονες βιομηχανίες του κλάδου στην Ευρώπη και κατέχει στην Ελλάδα εξέχουσα θέση στην παραγωγή τυροκομικών και γαλακτοκομικών προϊόντων.
Υπερσύγχρονο εργοστάσιο στην καρδιά της Μακεδονίας
Στο Λιμνότοπο Πολυκάστρου Κιλκίς, βρίσκεται το εργοστάσιο της ΚΟΛΙΟΣ με επιφάνεια που καλύπτει 48.000 τ.μ. Στις υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις της, γίνεται επεξεργασία του ολόφρεσκου πρόβειου, γίδινου και αγελαδινού γάλακτος, το οποίο συλλέγει η εταιρεία καθημερινά από επιλεγμένες και ελεγχόμενες κτηνοτροφικές μονάδες της Μακεδονίας και άλλων περιοχών της Ελλάδας.
Άριστη πρώτη ύλη και προηγμένες διαδικασίες παραγωγής
Η άριστη πρώτη ύλη, οι αυτοματοποιημένες γραμμές παραγωγής, το εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό και οι αυστηροί έλεγχοι σε κάθε στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας εξασφαλίζουν την υψηλή ποιότητα και ασφάλεια των προϊόντων ΚΟΛΙΟΣ. Το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης ποιότητας και αυτοελέγχου που εφαρμόζει η εταιρεία είναι πιστοποιημένο σύμφωνα με τα αυστηρότερα διεθνή πρότυπα: ISO 22000, ISO 9001, BRC, IFS, ενώ τα προϊόντα της κατέχουν και πιστοποιήσεις Π.Ο.Π. (Agrocert), Organic (Bio Hellas).
H ΚΟΛΙΟΣ έχει ολοκληρώσει επιτυχώς τον έλεγχο βέλτιστης πρακτικής SMETA 4-πυλώνων βάσει του κώδικα της Πρωτοβουλίας ∆εοντολογικού Εµπορίου (ΕΠ∆) µαζί µε τους κανονισμούς και την ισχύουσα εθνική νομοθεσία. Ο έλεγχος των 4 πυλώνων περιλαμβάνει πρότυπα για τις εργασιακές συνθήκες, για την υγεία και την ασφάλεια, για την επιχειρηματική ακεραιότητα και για το περιβάλλον.
Προσήλωση στην ποιότητα και διεθνείς βραβεύσεις
Η προσήλωση της ΚΟΛΙΟΣ στην ποιότητα έχει επιβραβευθεί με την κατάκτηση σειράς διεθνών βραβείων και τιμητικών διακρίσεων. Τα προϊόντα της έχουν τιμηθεί συνολικά με πάνω από 60 βραβεία ποιότητας και γεύσης ενώ τα γιαούρτια της ΚΟΛΙΟΣ έχουν βραβευθεί επί σειρά ετών με την ανώτερη βαθμολογία Γεύσης & Ποιότητας και από τον διεθνή οργανισμό “iTQi” στις Βρυξέλλες. Τη μεγαλύτερη επιβράβευση όμως για την ΚΟΛΙΟΣ αποτελεί η καθημερινή προτίμηση των καταναλωτών αλλά και των επαγγελματιών, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό που γνωρίζουν και εμπιστεύονται τη σταθερή, εγγυημένη ανώτερη ποιότητα των προϊόντων της.
Δημιουργία κορυφαίων προϊόντων και ξεχωριστών στιγμών
Η ΚΟΛΙΟΣ φτιάχνει κάτι περισσότερο από κορυφαία γαλακτοκομικά προϊόντα, γιατί είναι πάντα εκεί, στις καθημερινές στιγμές των καταναλωτών που προτιμούν και γεύονται τα προϊόντα της και προσφέρει απλόχερα όλο το μεράκι, την αυθεντία και την παράδοση που εμπεριέχονται στη φιλοσοφία της εταιρείας και των ανθρώπων της. Με αυτές τις στιγμές είναι γεμάτη κι η επικοινωνιακή υπόσχεση της εταιρείας με βασικό μήνυμα «Γεύσου την κάθε στιγμή». Αυτές που όλοι έχουμε ζήσει, μόνοι ή με τους αγαπημένους μας, που μας γεμίζουν με χαρά και αξέχαστες αναμνήσεις.
Μεγάλη ποικιλία προϊόντων για κάθε στιγμή και για όλες τις προτιμήσεις
Κύρια προϊόντα της ΚΟΛΙΟΣ είναι η Φέτα Π.Ο.Π. και τα λευκά τυριά, όπως το Κατσικίσιο και το Σπιτικό, τα σκληρά και ημίσκληρα τυριά, όπως το Κασέρι Π.Ο.Π. και Tο Παραδοσιακό ΚΟΛΙΟΣ, το οποίο παράγει η εταιρεία από το 1948. Στη γκάμα της, επίσης περιλαμβάνονται η βιολογική Φέτα Π.Ο.Π., τυριά Light, είδη διατροφής με φυτικά λιπαρά και vegan νηστίσιμα προϊόντα, καθώς και φρέσκα γαλακτοκομικά προϊόντα όπως το στραγγιστό γιαούρτι, βιολογικό στραγγιστό γιαούρτι και γιαούρτι με φρούτα και μέλι. Όλα έτοιμα να κατακτήσουν απολαυστικά, ακόμα και τον πιο απαιτητικό ουρανίσκο και να προσφέρουν τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά σε κάθε οργανισμό, αλλά και να δώσουν τη γευστική αφορμή για ξεχωριστές, αξέχαστες στιγμές. Τα προϊόντα ΚΟΛΙΟΣ διατίθενται σε πρακτικές και ελκυστικές συσκευασίες και απευθύνονται τόσο στον τελικό καταναλωτή, όσο και στον επαγγελματικό τομέα και τη μαζική εστίαση.
Πανελλαδική διανομή και εξαγωγές
Οι «στιγμές» με προϊόντα ΚΟΛΙΟΣ συμβαίνουν παντού και πάντα, γιατί τα προϊόντα ΚΟΛΙΟΣ διανέμονται μέσα από το άρτια οργανωμένο δίκτυο διανομής και τον στόλο φορτηγών-ψυγείων της εταιρείας σε όλη την Ελλάδα, προσφέροντας άριστο επίπεδο εξυπηρέτησης στους εμπορικούς πελάτες της. Παράλληλα η ΚΟΛΙΟΣ έχοντας έντονη εξαγωγική δραστηριότητα σε πάνω από 55 χώρες σε όλο τον κόσμο, αναβαθμίζει την εθνική εξωστρέφεια. Συμμετέχει δυναμικά στην προώθηση και την καταξίωση των ελληνικών τυριών και γιαουρτιών παγκόσμια.
Διαρκής εξέλιξη
Στοχεύοντας στη διαρκή εξέλιξή της, η ΚΟΛΙΟΣ επενδύει σταθερά σε νέες τεχνολογίες και στη δια βίου εκπαίδευση του προσωπικού της. Συνδυάζοντας παράδοση και τεχνογνωσία πράττει τα μέγιστα, ώστε να προσφέρει εκπληκτικά γαλακτοκομικά προϊόντα κορυφαίας ποιότητας και απαράμιλλης γεύσης.
Φαίνεται πως οι αρχαίοι Έλληνες αγαπούσαν ιδιαίτερα τα φρούτα, είτε γιατί είχαν ανακαλύψει τις ευεργετικές τους ιδιότητες, είτε γιατί τους ήταν σχετικά εύκολο να τα προσθέσουν στην καθημερινή τους διατροφή, γιατί οι αναφορές των συγγραφέων και των ποιητών της εποχής σε αυτά είναι πολυάριθμες.
Τα δαμάσκηνα ήταν γνωστά και δημοφιλή στην αρχαιότητα ιδιαίτερα στους Ρόδιους και τους Σικελούς, και ονομαζόντουσαν ‘βράβυλα’ ή και ‘κόκκυμπλα’.
Τα μήλα υπήρχαν σε αρκετές ποικιλίες και έπαιρναν την ονομασία τους από την γεύση τους ή από την προέλευσή τους. Τα γλυκά τα έλεγαν ‘ορβικλάτα’, τα ζουμερά τα έλεγαν ‘σητάνια’ ή ‘πλατάνια’, ενώ τα μήλα που προέρχονταν από την Κορινθία τα έλεγαν ‘εφύρα’ (η Εφύρα ήταν πόλη της αρχαίας Κορινθίας). Τα πορτοκάλια δεν ήταν γνωστά ακόμη, αφού εμφανίστηκαν στην Ευρώπη περίπου τον 15ο αιώνα, ήταν γνωστά όμως τα κυδώνια, που ονομαζόντουσαν ‘στρουθία’ ή ‘κοδύματα’. Δημοφιλή φρούτα επίσης ήταν τα σταφύλια, σε αρκετές ποικιλίες, που τα καλλιεργούσαν όμως περισσότερο να την παραγωγή κρασιού.
Το πιο αγαπητό φρούτο στους αρχαίους προγόνους μας ήταν το σύκο. Ήταν σχεδόν αντικείμενο λατρείας και γι αυτό οι αναφορές σε αυτό από ποιητές και συγγραφείς της εποχής δεν ήταν λίγες. Το σύκο της Αττικής θεωρείτο εξαιρετικής ποιότητας και νοστιμιάς, τόσο, που υπήρχε η αντίληψη ότι δεν θα έπρεπε να εξάγεται σε άλλες περιοχές αλλά να το απολαμβάνουν μόνο οι Αθηναίοι. Υπάρχουν αναφορές σε πολλές ποικιλίες σύκων όπως τα χελιδώνια, τα αγριόσυκα, οι φιβαλέοι, οι οπωροβασιλίδες, τα ασπρόσυκα γνωστά ως ‘λευκερίνεα’ και τα ‘οξάλια’ με ξινή γεύση, τα βασιλικά σύκα.
Στην Αχαΐα τα σύκα ωρίμαζαν τον χειμώνα και τα έλεγαν ‘κοδώνια’, ενώ στην Κέα υπήρχαν συκιές που καρποφορούσαν τρείς φορές τον χρόνο και λεγόντουσαν ‘τρίφορες’.
Η αγάπη των αρχαίων Ελλήνων για τα σύκα ήταν τέτοια που είχαν δημιουργήσει αρκετά τοπωνύμια (μερικά διατηρούνται μέχρι σήμερα) με το όνομα του φρούτου αυτού.
Η Μεσογειακή διατροφή, όπως έχει καθιερωθεί να ονομάζεται γενικά η παραδοσιακή διατροφή των χωρών της Μεσογείου, είναι πλέον γενικά αποδεκτό ότι αποτελεί μια εξαιρετική επιλογή τόσο για τη διαχείριση του βάρους μας όσο και για την υγεία μας.
Σύμφωνα με έρευνες, η Μεσογειακή διατροφή μειώνει τον κίνδυνο για:
διαβήτη, καρδιακές παθήσεις, καρκίνο, νευροεκφυλιστικές ασθένειες – όπως άνοια, Αλτσχάιμερ, Πάρκινσον – ενώ μπορεί να αυξήσει τη μακροζωία.
Για όλους αυτούς τους λόγους οι περισσότεροι –αν όχι όλοι– επιστημονικοί οργανισμοί προτρέπουν τους υγιείς ενήλικες να υιοθετήσουν μια υγιεινή διατροφή όπως η Μεσογειακή, προκειμένου να αποτρέψουν σοβαρές χρόνιες ασθένειες και να ζήσουν περισσότερο και με καλύτερη υγεία.
Αξίζει μάλιστα να αναφερθεί ότι η παραδοσιακή Μεσογειακή διατροφή, ανακηρύχθηκε από τον Εκπαιδευτικό, Επιστημονικό και Πολιτιστικό Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών (UNESCO) ως Πολιτιστική Κληρονομιά της Ανθρωπότητας.
Οι διατροφικές οδηγίες σύμφωνα με την παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή απεικονίζονται με τη μορφή ενός τριγώνου ή πυραμίδας, η βάση της οποίας περιλαμβάνει τρόφιμα που συστήνεται να καταναλώνονται πολύ συχνά και η κορυφή τρόφιμα που πρέπει να καταναλώνονται σπάνια, με τα υπόλοιπα να καταλαμβάνουν τις ενδιάμεσες θέσεις αυτής.
Στην πυραμίδα της μεσογειακής διατροφής απεικονίζονται τα βασικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν τη δίαιτα αυτή, καθώς επίσης και οι συχνότητες κατανάλωσής τους. Εάν και δεν αναγράφονται οι ακριβείς ποσότητες (π.χ. γραμμάρια) που πρέπει να καταναλώνονται τα τρόφιμα αυτά, η πυραμίδα περιλαμβάνει τις μικρομερίδες των τροφίμων που πρέπει να καταναλώνονται, οι οποίες βοηθούν τους καταναλωτές να ποσοτικοποιήσουν τις μερίδες που πρέπει να τρώνε σε ημερήσια ή εβδομαδιαία βάση.
Για παράδειγμα, μία μικρομερίδα αντιστοιχεί περίπου σε μία φέτα ψωμιού (25 γρ.), 100 γρ. πατάτες, ½ κούπα μαγειρεμένου ρυζιού ή ζυμαρικών, 1 κούπα ωμά φυλλώδη λαχανικά, 1 μήλο, 30 γρ. τυριού, 60 γρ. μαγειρεμένου άπαχου κρέατος ή ψαριού κα.
Πιο συγκεκριμένα, τα τρόφιμα που συστήνεται να καταναλώνονται σε καθημερινή βάση βρίσκονται στη βάση της πυραμίδας και αυτά είναι:
τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα φρούτα, τα λαχανικά, το ελαιόλαδο, τα γαλακτοκομικά προϊόντα.
Σύμφωνα με την πυραμίδα της μεσογειακής διατροφής, καθημερινά θα πρέπει να καταναλώνονται περίπου 8 μικρομερίδες δημητριακών ολικής άλεσης ή προϊόντων τους, συμπεριλαμβανομένου και του ψωμιού. Τα δημητριακά, και κυρίως τα ολικής άλεσης, προτιμώνται να καταναλώνονται καθώς αποτελούν καλή πηγή φυτικών ινών, συγκριτικά με τα επεξεργασμένα δημητριακά.
Τα φρούτα και τα λαχανικά αποτελούν δύο από τις βασικότερες ομάδες τροφίμων της μεσογειακής διατροφής, καθώς συνίσταται η κατανάλωση περίπου 6 μικρομερίδων λαχανικών και 3 μικρομερίδων φρούτων καθημερινά. Τα φρούτα και τα λαχανικά, εκτός του ότι μας παρέχουν σημαντικές ποσότητες φυτικών ινών, είναι πλούσια σε πληθώρα μικροθρεπτικών συστατικών και ιχνοστοιχείων όπως το κάλιο, το ασβέστιο, η βιταμίνη C, βιταμίνη B6, βιταμίνη E, το φυλλικό όξυ κα. Επίσης, συστήνεται να μην παραλείπεται η κατανάλωση των χόρτων, τα οποία κατατάσσονται στα λαχανικά και αποτελούν μέρος της παραδοσιακής ελληνικής διατροφής, καθώς αποτελούν εξαιρετική πηγή αντιοξειδωτικών ουσιών.
Ακόμη, καθημερινά προτείνεται να καταναλώνονται κατά μέσο όρο 2 μικρομερίδες γαλακτοκομικών, με τη μορφή τυριού, παραδοσιακού γιαουρτιού και γάλακτος, καθώς επίσης να χρησιμοποιείται όποτε είναι δυνατό, τόσο σε σαλάτες όσο και κατά το μαγείρεμα των τροφίμων, το ελαιόλαδο ως προστιθέμενο λίπος.
Τα λαχανικά στη διατροφή
Στην Αθήνα αν και το έδαφος δεν ήταν και τόσο εύφορο, πολλά σπίτια στα περίχωρα διέθεταν κήπους στους οποίους καλλιεργούσαν σκόρδα, κρεμμύδια, κουκιά, φασόλια, μπιζέλια, λούπινα, βολβούς, μαρούλια, αρακά, αγκινάρες, βλίτα, ρεβίθια και φακές. Τα μανιτάρια, τα μάραθα, τα σπαράγγια και διάφορα άλλα χορταρικά, τ’ αναζητούσαν στις ακροποταμιές, και στα χωράφια. Ακόμη και οι τρυφερές τσουκνίδες είχαν την θέση τους στο τραπέζι.
Το σέλινο, ο άνηθος και ο δυόσμος ήταν τα αγαπημένα τους μυρωδικά για τις σαλάτες οι οποίες περιείχαν οπωσδήποτε σκόρδα και κρεμμύδια, ενώ οι τομάτες τους ήταν άγνωστες. Τα αγγούρια τους ήταν γνωστά σε διάφορες μάλιστα ποικιλίες, και πίστευαν ότι γινόντουσαν πιο δροσερά, αν πριν το φύτεμα, ο σπόρος έμενε για λίγο διάστημα μέσα σε γάλα, ή σε μέλι διαλυμένο σε νερό.
Τα μανιτάρια αποτελούσαν αγαπημένο και περιζήτητο έδεσμα αν και υπήρχε φόβος για το δηλητήριο τους. Τα όσπρια τα έτρωγαν βραστά, ψητά ή σε πουρέ με τα κουκιά να είναι το λιγότερο αγαπητό πιάτο από αυτά. Τα χορταρικά τα ‘έντυναν’ με μια σάλτσα φτιαγμένη από λαδόξυδο και διάφορα καρυκεύματα.
Πολλοί καλλιεργούσαν τα λαχανικά λόγων των φαρμακευτικών τους ιδιοτήτων. Υπάρχουν αναφορές στον βασιλιά της Περγάμου τον Άτταλο, ο οποίος έβρισκε ευχαρίστηση στο λαχανόκηπό του, όπου, εκτός των άλλων, καλλιεργούσε υοσκύαμο, ελλέβορο και κώνειο. Κάποιοι υποστηρίζουν πως καλλιεργούσε αυτά τα φυτά γιατί έκανε έρευνες για τις φαρμακευτικές τους ιδιότητες. Άλλοι όμως παρατηρούν ότι αυτό που ενδιέφερε περισσότερο το φιλότεχνο βασιλιά ήταν η δραστικότητα τους ως δηλητηρίων, που, όπως λεγόταν φρόντιζε να στέλνει στους ‘φίλους’ του.
Οι βολβοί
Οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν τους βολβούς ως την κατεξοχήν αφροδισιακή τροφή. Στην ώριμη ηλικία τους έτρωγαν βολβούς μετά μανίας, προτιμώντας, για… “καλύτερα αποτελέσματα”, τους λεγόμενους “βασιλικούς” βολβούς, ενώ οι “κοκκινόξανθοι” έρχονταν δεύτεροι στην προτίμηση τους.
Ο Αθηναίος (Β’ 63ί-64&) αναφέρεται στην αφροδισιακή ιδιότητα των βολβών, παραθέτοντας στίχους από τον Βουταλίωνα, έργο του ποιητή της Μέσης Αττικής Κωμωδίας, Ξέναρχου:
Κακός δαίμονας ώρμησε κι ακάθεκτος
κατέλυσε τον οίκο των Πελοπιδών.
Γενιά ήταν ανίκανη. Ούτε ο βραστός βολβός,
τέκνο της γης και σύνοικος της Δήμητρας,
μπόρεσε να ωφελήσει
αν και ευνοεί το αφροδίσιο πάθος
σε όλους όσοι αγαπούν.
Τους βολβούς τους μαγείρευαν με διάφορους τρόπους (απ1., Α’ 5ο) και τους συνδύαζαν και με αφροδισιακές σάλτσες, οι οποίες περιείχαν μέλι, σουσάμι κ.ά.
Οι αρχαίοι προγονοί μας πίστευαν βέβαια ότι οι βολβοί διεγείρουν τις σωματικές ορμές, παράλληλα όμως υιοθετούσαν και την παροιμία εκείνης της εποχής, σύμφωνα με την οποία:
Τί να σου κάνει ο βολβός, αν το νεύρο σου είναι σκάρτο;
Υπάρχουν αναφορές στον βασιλιά της Περγάμου τον Άτταλο, ο οποίος εύρισκε ευχαρίστηση στο λαχανόκηπό του, όπου, εκτός των άλλων, καλλιεργούσε υοσκύαμο, ελλέβορο και κώνειο
Το σκόρδο
Το σκόρδο ήταν γνωστό από πολύ παλιά. Του απέδιδαν μαγικές και θεραπευτικές ιδιότητες και το χρησιμοποιούσαν κατά της βασκανίας και της μαγείας. Στην Αίγυπτο οι κατασκευαστές των πυραμίδων κατανάλωναν σκόρδο σε μεγάλες ποσότητες. Το σκόρδο από αρχαιοτάτων χρόνων θεωρήθηκε φυτό ερωτικό, αναζωογονητικό και φαρμακευτικό.
Οι αρχαίοι Έλληνες ήταν σκορδοφάγοι από την εποχή του Ομήρου. Έτρωγαν το σκόρδο ως προσφάι ή ως άρτυμα στα διάφορα εδέσματα ή το πρόσθεταν στις σαλάτες τους. Αποτελούσε, όπως και σήμερα, το κύριο συστατικό της σκοροδάλμης, δηλαδή της σκορδαλιάς, η οποία ήταν γνωστή και ιδιαίτερα αγαπημένη στους αρχαίους- ένα είδος σκορδαλιάς ήταν και ο μυτ-τωτός, χυλός παρασκευασμένος στο γουδί, που περιείχε τυρί, σκόρδα, αυγά, μέλι και λάδι.
Κατά την κλασική εποχή, τα σκόρδα τα πουλούσαν σε ειδικό σημείο στην αγορά τροφίμων της Αθήνας, που ήταν και τόπος συνάντησης των Αθηναίων. Οι πωλητές έκαναν μάλιστα και διάφορους αστεϊσμούς, προκειμένου να τα πουλήσουν, διαλαλώντας τις ιδιαίτερες αφροδισιακές τους ιδιότητες. Οι Αθηναίοι χρησιμοποιούσαν πολύ τα σκόρδα και ιδιαίτερα στις κοκορομαχίες. Συνήθως έβαζαν δύο πετεινούς να μονομαχήσουν, στους οποίους προηγουμένως είχαν δώσει να φάνε σκόρδα και κρεμμύδια, για να αυξήσουν την επιθετικότητα τους. Όσοι στοιχημάτιζαν πλήρωναν ακριβά τα κοκόρια που ήταν ικανά να νικήσουν. Αυτού του είδους οι κοκορομαχίες απεικονίζονται σε αγγεία εκείνης της εποχής.
Τα Μέγαρα φημίζονταν για τα περίφημα σκόρδα τους. Και αξίζει να επισημανθεί ότι το σκόρδο το συνιστούσαν ως δυναμωτικό στους αθλητές των Ολυμπιακών αγώνων.
Το κρεμμύδι
Το κρεμμύδι, όπως και το σκόρδο, το κατανάλωναν οι προγονοί μας καθημερινά. Εκτός από θεραπευτικό το θεωρούσαν επίσης και αφροδισιακό. Οι κωμωδιογράφοι της εποχής το είχαν σε ιδιαίτερη εκτίμηση.
Το πράσο
Το πράσο ήταν γνωστό στην Αίγυπτο από τα πρώτα χρόνια της βιβλικής ιστορίας. Οι αρχαίοι Έλληνες το θεωρούσαν αφροδισιακό, μάλλον λόγω του φαλλικού του σχήματος, και εμπιστεύονταν τις διουρητικές και υπακτικές ιδιότητες του.
Τα μανιτάρια
Ο Αθηναίος στους Δειπνοσοφιστές (Β’ 62ο) παραθέτει την άποψη του Δίφιλου, σύμφωνα με τον οποίο τα μανιτάρια είναι νόστιμα, καθαρτικά και θρεπτικά, αλλά επίσης δύσπεπτα και προκαλούν αέρια, ενώ πολλά από αυτά είναι δηλητηριώδη.
Για αντίδοτο οι αρχαίοι Έλληνες μεταχειρίζονταν υδρόμελι ή οξύμελι, νίτρο και ξύδι. Όποιος δηλητηριαζόταν από μανιτάρια έπρεπε να πιει οπωσδήποτε το μείγμα αυτό και μετά να κάνει εμετό.
Από τα μανιτάρια, αφροδισιακό θεωρούσαν ιδιαίτερα το ονομαζόμενο νδνο ή τρούφα, που φύτρωνε σε αμμώδεις παραλίες κάτω από τη γη και ήταν σπάνιο και πανάκριβο (ό.π., Β’ 62). Σήμερα οι τρούφες καλλιεργούνται, γι’ αυτό και η τιμή τους είναι προσιτή.
Το τρελομανίταρο ή αμανίτης ο μυγοκτόνος ήταν επίσης ένα είδος μανιταριού που θεωρούσαν ότι είναι διεγερτικό. Πρόκειται για το γνωστό μανιτάρι με το κόκκινο καπέλο και τις λευκές βούλες, το οποίο φύεται στα δάση. Κατά τις Διονυσιακές τελετές, λέγεται ότι οι μαινάδες και οι σάτυροι, οι οποίοι εκστασιάζονταν χορεύοντας προς τιμήν του Διόνυσου, έπιναν κρασί που περιείχε τρελομανίταρο.
Το σατύριον
Το σατύριον είναι φυτό της οικογένειας των Ορχεωδών και αναφέρεται από τον Διοσκουρίδη ότι το χρησιμοποιούσαν ως εξαιρετικό αφροδισιακό. Στα Υγιεινά Παραγγέλματα (126 Β’) ο Πλούταρχος διερωτάται “τί διαφορά έχει να κεντρίζει και να διεγείρει κάποιος την ηδονή χρησιμοποιώντας σατύριον (αφροδισιακά) από το να ερεθίζει τη γεύση του με οσμές και καρυκεύματα;“.
Ο σταφυλίνος
Ο σταφυλίνος ήταν φυτό που φύτρωνε από σπόρο, μόνος του, στα χωράφια. Ο κωμωδιογρά-φος της Νέας Αττικής Κωμωδίας Δίφιλος τον αναφέρει ως μαλακτικό για το στομάχι ενώ του απέδιδαν και υπακτικές ιδιότητες (Αθηναίος, Θ’ 3715). Τον σταφυλίνο τον ονόμαζαν και φίλτρο, θεωρώντας ότι διεγείρει τη σεξουαλική διάθεση.
Αναφροδισιακά λαχανικά
Το μαρούλι
Το μαρούλι οι αρχαίοι Έλληνες το θεωρούσαν αναφροδισιακό. Και δεν είναι τυχαίο ότι υπήρχε και μύθος, σύμφωνα με τον οποίο η Αφροδίτη μέσα σ’ ένα μαρούλι έκρυψε νεκρό τον Άδωνι.
Πολλοί ποιητές χρησιμοποίησαν τον μύθο αυτό για να μιλήσουν αλληγορικά και ήταν κοινή η πεποίθηση ότι όσοι έτρωγαν μαρούλια σε μεγάλες ποσότητες και για μεγάλο χρονικό διάστημα είχαν μείωση των αφροδίσιων ορμών τους.
Ο Εύβουλος, ποιητής της Μέσης Αττικής Κωμωδίας, στους Ανίκανους έγραφε: “Γυναίκα, πάρε απ’ το τραπέζι τα μαρούλια. Διαφορετικά, να ξέρεις, δεν θα φταίω εγώ. Σ’ αυτό το λάχανο ξάπλωσε νεκρό τον Άδωνι η Αφροδίτη, αυτό το λάχανο είναι νεκρών τροφή.”
Εξάλλου ο κωμικός ποιητής Άμφις, σύγχρονος του Πλάτωνος, στο έργο του Ιάλεμος* έκανε ειδική μνεία στα μαρούλια, όπως μας παραδίδει ο Αθηναίος (Β’ 695-ο):
Απ’ τα μαρούλια αν έτρωγε κάποιος γύρω στα εξήντα,
και τύχαινε με γυναίκα να βρεθεί μετά,
άπραγος θα στριφογύριζε όλη νύχτα,
χωρίς να εκπληρώσει επιθυμία καμιά
και αντί να κάνει τη δουλειά του όπως ξέρει,
με το χέρι του και μόνο θα ξεθύμαινε!
“Ευνούχο” αποκαλούσαν οι Πυθαγόρειοι το μαρούλι και οι γυναίκες «αστύη», δηλαδή χόρτο της ανικανότητας, γιατί πίστευαν ότι οι άνδρες που έτρωγαν μαρούλι είχαν μειωμένη σεξουαλική απόδοση.
Ο δυόσμος
Ο δυόσμος, όταν τρώγεται συχνά, πίστευε ο Ιπποκράτης (Περί Διαίτης, Β’ 54), διαλύει το σπέρμα και το κάνει να ρέει, εμποδίζει τη στύση και εξασθενίζει το σώμα.
Υπήρχε όμως και η ακριβώς αντίθετη άποψη, σύμφωνα με την οποία ο δυόσμος είναι άριστο αφροδισιακό. Λέγεται ότι ο Αριστοτέλης είχε συμβουλεύσει τον Αλέξανδρο να μην επιτρέπει στους στρατιώτες του να καταναλώνουν αφέψημα δυόσμου στις εκστρατείες, επειδή το θεωρούσε αφροδισιακό.
Το αγγούρι
Στην αρχαιότητα το αγγούρι το αποκαλούσαν συκιό, από τα ρήματα σεύομαι, δηλαδή κουνιέμαι, και κίω, δηλαδή πηγαίνω. Θεωρούσαν ότι είναι δροσιστικό, αλλά ότι είναι δύσπεπτο και προκαλεί δυσκοιλιότητα. Κατά μία εκδοχή (Αθηναίος, Γ 73ο), το αγγούρι καταστέλλει τη γενετήσια ορμή.
