Αρχική Blog Σελίδα 692

Ο θησαυρός των άγριων χόρτων της ελληνικής γης

0

 

Τα χόρτα, µια από τις πολυτιµότερες τροφές της παραδοσιακής µας διατροφής και από τις βασικότερες της μεσογειακής, είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά αλλά δυστυχώς ξεχασμένα από πολλούς. Πρόκειται για φυσικά «φάρμακα» αφού σύμφωνα με μελέτες, έχουν ευεργετικές ιδιότητες σε διάφορες παθήσεις. 

Τα φαγώσιμα αγριόχορτα φυτρώνουν σχεδόν παντού στην Ελλάδα όπου υπάρχει χώμα, χωρίς καμία προσπάθεια και ανθρώπινη παρέμβαση. Η κατανάλωσή τους έχει ιστορία 2500 χρόνων και περισσότερο. Βρίσκουμε μαρτυρίες γι’αυτά στο Θεόφραστο, τον Διοκουρίδη, τον Πλούταρχο και πολλούς άλλους. 


Έρχονται όμως ξανά στο προσκήνιο μετά από έρευνες που έδειξαν ότι οι μεσογειακοί λαοί και ιδιαίτερα οι Κρητικοί οφείλουν την καλή τους υγεία στην κατανάλωση άγριων χόρτων. Κάποτε η συλλογή τους είχε πάρει διαστάσεις εθνικού σπορ αλλά μετά παραγκωνίστηκε. Στις μέρες μας πολλοί είναι αυτοί – ακόμη και καταξιωμένοι σεφ – που ασχολούνται ξανά μαζί τους βάζοντάς τα στις κατσαρόλες και το τραπέζι μας.

 

Τα χόρτα που φυτρώνουν στους αγρούς είναι ιδιαίτερα πλούσια σε βιταμίνη C, φλαβονοειδή, πολυφαινόλες, Ω3 λιπαρά οξέα και σε α-λινολενικό οξύ, συστατικά που συνεισφέρουν σημαντικά στην αντιοξειδωτική ικανότητα του οργανισμού. Περιέχουν επίσης μεγάλες ποσότητες φυτικών ινών που συμβάλλουν στην πέψη και την ομαλή λειτουργία του εντέρου, δεν περιέχουν λίπη και έχουν ελάχιστες θερμίδες. Σίδηρος, ασβέστιο, μέταλλα και πολλές άλλες πολύτιμες ουσίες υπάρχουν στα εκατοντάδες είδη βρώσιμης χλωρίδας. 


Ο Αντώνης Καφάτος, καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στην Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στην Ιατρική Σχoλή του Πανεπιστημίου Κρήτης που έχει μελετήσει σε βάθος τα άγρια χόρτα και τα οφέλη τους για την υγεία του οργανισμού, αναφέρει σε δημοσίευσή του:

 

«σε ανάλυση 70 λαχανικών που κάναμε πρόσφατα στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, βρήκαμε ότι τα άγρια χόρτα είναι αυτά που προφυλάσσουν περισσότερο από τους καρκίνους και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Περιέχουν πολλές αντιοξειδωτικές ουσίες, που μας προφυλάσσουν από το οξειδωτικό στρες, το οποίο είναι υπεύθυνο για την καρκινογένεση και την αθηρωμάτωση. Ακόμα, περιέχουν ιχνοστοιχεία που βοηθούν τα ένζυμα του οργανισμού να δράσουν και να ενισχύσουν την άμυνά μας. Επιπλέον, προστατεύουν την κυτταρική μεμβράνη και το DΝΑ από τοξικούς παράγοντες, όπως είναι οι διοξίνες. Οι παλιοί αγρότες, που αναμείγνυαν 20-30 διαφορετικά είδη χόρτων στις πίτες που έφτιαχναν καθημερινά, έπρατταν πολύ σοφά».

 

Ας δούμε λοιπόν, κάποια από τα πιο κοινά άγρια χόρτα της ελληνικής γης:

 

Αγριοζοχός (πικρίθρα, κουφολάχανο)
Φυτρώνει σχεδόν παντού τόσο σε ακαλλιέργητα όσο και σε καλλιεργημένα εδάφη. Η γεύση των φύλλων του είναι λίγο πικρή. Τρώγονται ωμά σε σαλάτες, σε χορτόπιτες αλλά και βραστά ή σε μαγειρευτά συνδυασμένα με κρέας.

 

Ζοχός (τσόχος, σφογκός)
Μαζεύεται από τις αρχές του φθινοπώρου μέχρι το τέλος της άνοιξης και έχει γλυκιά γεύση. Συμπληρώνει τις χορτόπιτες και τα «τσιγαριαστά» χόρτα αλλά τρώγεται και βραστός με μπόλικο λεμόνι.

 

Βρούβα (σινάπι)
Μεγάλη οικογένεια δημοφιλών χόρτων με πικάντικη έντονη γεύση που τρώγονται βραστά με ξύδι ή σε χορτόπιτες. Καλλιεργείται και για τους σπόρους που χρησιμεύουν στην παρασκευή μουστάρδας.

 

Ραδίκι (πικραλίδα, λαδάκι,παπαρόλα)
Ανάλογα την περιοχή που φυτρώνει έχει και άλλο τοπωνύμιο. Μπορεί να έχουν είτε πικρή είτε γλυκιά γεύση και γίνονται κυρίως βραστά.

 

Μολόχα (αμπελόχα)
Τα φύλλα της τρώγονται βραστά μαζί με άλλα χόρτα, ή γίνονται ντολμαδάκια.

 

Μυρώνι (κτενόχορτο της Αφροδίτης, σκαντζίκι, μυριαλίδα)
Το χρησιμοποιούμε κυρίως σε πίτες αλλά και σαν μυρωδικό σε φρέσκιες σαλάτες και σάλτσες.

 

Αγριόσκορδο (αγριόπρασο)
Έχει πικάντικη γεύση, μπαίνει σε λαχανόπιτες, σε φρέσκιες σαλάτες, σε σάλτσες και σε φρικασέ.

 

Ταραξάκος (δόντι του λιονταριού, πικροράδικο, αγριομάρουλο
Χόρτο – φάρμακο, ιδιαίτερα για τη χοληστερίνη και την αποτοξίνωση του συκωτιού. Έχει λεπτή, πικρή γεύση, γίνεται βραστό και το ζουμί του πίνεται πολύ ωραία με λεμόνι. Μπαίνει επίσης σε πίτες και μαγειρευτά .

 

Άγρια ρόκα (αζούματο)
Έχει πιπεράτη γεύση και τρώγεται ωμή κυρίως σε σαλάτες.

 

Τσουκνίδα (αγκινίδα ,κνίθα,τσούχνα)
Υπάρχουν διάφορα είδη όλες όμως έχουν γλυκιά γεύση. Οι τρυφερές κορφές μπαίνουν σε πίτες και στα τσιγαριστά χόρτα.

 

Ασκόλυμπρος (σκολιάμπρι, σκόλιαντρος, ασπράγκαθο)
Αγκαθωτό ψηλό χόρτο που όλα τα μέρη του τρώγονται.. Γίνεται βραστός αλλά είναι νοστιμότερος φρικασέ με αρνί ή κατσίκι ή ακόμη και τουρσί.

 

Σταμναγκάθι
Το άγριο έχει πολύ ιδιαίτερη, ελάχιστα πικρή γεύση. Γίνεται βραστό, φρικασέ ή τρώγεται ωμό σε σαλάτα.

 

Λάπαθο (ξυνολάπατο, ξινήθρα)
Με ελαφρά ξινή γεύση, συμπληρώνει πίτες και από τα φύλλα του φτιάχνουν ντολμάδες.

 

Παπαρούνα (κουτσουνάδα, κοκκινούδα)
Τα φύλλα και οι βλαστοί βράζονται και τρώγονται σκέτα ή με άλλα χόρτα. Χρησιμοποιείται ακόμα σε χορτόπιτες μαζί με άλλα μυρωδικά.

 

Κρίταμο
Ωμό έχει ελαφρώς πικάντικη γεύση, βρασμένο είναι πιο αλμυρό και συνηθίζεται και ως τουρσί.


Αλμύρα
Έχει λίγο αλμυρή και έντονη γεύση και τρώγεται ευχάριστα ελαφρά βρασμένη.

 

Άγρια σπαράγγια (σφαράγια, σπαραγγούδια, φρύγανα, κουτσαγρέλια)
Τα τρυφερά πρώιμα βλαστάρια τρώγονται ωμά σαν σαλάτα, ελαφρώς βρασμένα ή μπαίνουν σε ομελέτες και σάλτσες.

 

Αντράκλα (γλιστρίδα, σκλιμίτσα, τρέβα, χοιροβότανο)
Οι τρυφερές κορφές της τρώγονται συνήθως ωμές σε σαλάτα ή μαγειρεύονται γιαχνί.

 

Σέσκουλο (σέσκλο, γλυκορίζι)
Έχει γλυκιά γεύση, τρώγεται ωμό σε σαλάτα ή μαγειρεύεται μαζί με μυρωδικά, λαχανικά και ρύζι. Γίνονται και ντολμαδάκια και φυσικά χρησιμοποιούνται και σε χορτόπιτες.

 

Καυκαλήθρα (μοσχολάχανο, καυκαλίδα, αγριοκουτσουνάδα)
Τη χρησιμοποιούμε κυρίως σε πίτες αλλά και σαν μυρωδικό σε φασολάδες και σάλτσες.

 

Πηγή – itrofi.gr

Αποστάσεις φύτευσης μεταξύ δέντρων . Ανά πόσα μέτρα πρέπει να φυτεύομε

0


 

Διαδικασία φύτευσης

Κατά κανόνα, τα φυλλοβόλα οπωροφόρα, ακρόδρυα και καλλωπιστικά δέντρα φυτεύονται κατά τους μήνες Νοέμβριο έως Μάρτιο (κυρίως τα γυμνόριζα). Για τα δέντρα που είναι τοποθετημένα σε γλάστρα με χώμα, δύναται να φυτευτούν οποιαδήποτε εποχή του χρόνου με ιδιαίτερη όμως προσοχή, ώστε να μην αποχωριστούν οι ρίζες τους το χώμα και εκτεθούν στον αέρα.

Αρχικά, προετοιμάζουμε το έδαφος σκάβοντας με φτυάρι λακκούβα τέτοια ώστε να τοποθετηθεί η ρίζα του δέντρου. Ανάλογα με το μέγεθος της ρίζας, προετοιμάζουμε κατάλληλα και το έδαφος φύτευσης. 

Καλό θα είναι να αποφύγετε τη διάνοιξη της λακκούβας με μηχανικά μέσα (αρίδα φύτευσης κ.α.), γιατί τα τοιχώματα της λακκούβας σκληραίνουν και εμποδίζουν την ανάπτυξη και των αερισμό των ριζών, κατακρατώντας παράλληλα περίσσιο νερό με αρνητικές επιπτώσεις στο ριζικό σύστημα. Τα γυμνόριζα δέντρα πρέπει να φυτευτούν, σε σύντομο χρονικό διάστημα και να μην μένουν με εκτεθειμένες τις ρίζες τους στον αέρα. Στην ανάγκη, καλύψτε τα φυτά με λίγο χώμα ή άμμο και διατηρήστε τα υγρά, μέχρις ότου φυτευτούν οριστικά στην τελική τους θέση.

για τη φύτευση θα πρέπει να προσέξετε τις αποστάσεις φύτευσης μεταξύ των δέντρων οι οποίες ποικίλουν ανάλογα με το σύστημα φύτευσης (κυρίως για τους οργανωμένους οπωρώνες)

Πριν από τη φύτευση γυμνόριζων δέντρων, κόβουμε ελαφρώς τις ρίζες τους και μεριμνούμε ώστε εντός της λακκούβας, να έχουν αρκετό χώρο προς τα πλάγια και να μην τσακίζονται. Το δέντρο δεν πρέπει να φυτευτεί πιο βαθιά απ’ όσο ήταν φυτεμένο στο φυτώριο. Το σημείο εμβολιασμού πρέπει να βρίσκεται 5-10cm πάνω από το έδαφος για την αποφυγή ιώσεων του εμβολίου. Καλό είναι να τοποθετήσετε έναν πάσσαλο στήριξης δίπλα στο δέντρο, στον οποίο μπορείτε αργότερα να το δέσετε. 


Τοποθετήστε το φυτό κατακόρυφα και γεμίστε το λάκκο με το χώμα που αφαιρέσατε. Καθώς σκεπάζετε με χώμα, κουνήστε το φυτό προσεκτικά ή τραβήξτε το απαλά προς τα πάνω, ώστε να μη δημιουργηθούν μεγάλες κοιλότητες με αέρα ανάμεσα στις ρίζες. Τέλος, πατήσετε το χώμα γύρω από το δέντρο και αν το χώμα δεν έχει υγρασία, ποτίστε το. Μην ξεχάσετε να ποτίζετε τακτικά το δέντρο τις πρώτες μέρες μετά τη βλάστηση, αν ο καιρός είναι ξηρός.

Αξίζει να σημειωθεί ότι για τη φύτευση θα πρέπει να προσέξετε τις αποστάσεις φύτευσης μεταξύ των δέντρων οι οποίες ποικίλουν ανάλογα με το σύστημα φύτευσης (κυρίως για τους οργανωμένους οπωρώνες).

Ενδεικτικά, αποστάσεις φύτευσης μεταξύ των δέντρων σε σύστημα ελεύθερης διαμόρφωσης είναι:

  • Ροδακινιές: 4-5 m
  • Κερασιές: 5-6 m
  • Αχλαδιές: 5-6 m
  • Φουντουκιές: 4-5 m
  • Αμυγδαλιές: 6-7 m
  • Καρυδιές: 8-12 m
  • Βερικοκιές: 5-6 m
  • Κυδωνιές: 5-6 m
  • Δαμασκηνιές: 5-6 m
  • Λωτοί: 4-5 m
  • Μηλιές: 5-6 m
  • Καστανιές: 6-8 m
  • Ροδιές: 4-5 m
  • Συκιές: 5-7 m
Πηγή – fytoriagogis.gr

Η σούπερ τροφή που έτρωγαν καθημερινά οι Αρχαίοι Έλληνες

0


 

Τα αποξηραμένα σύκα είχαν σπουδαία θέση στη διατροφή των αρχαίων Ελλήνων, καθώς συχνά τα απολάμβαναν ως επιδόρπιο, τα λεγόμενα ”τραγήματα”.

Μέχρι σήμερα συνεχίζουμε να τα λατρεύουμε, καθώς αποξηραμένα στον ήλιο, γεμισμένα με ξηρούς καρπούς, βρασμένα σε ελαφρύ σιρόπι με μέλι, αλλά και στο φαγητό ή τις σαλάτες, τα ξερά σύκα είναι ένας πραγματικός θησαυρός για την υγεία.

Τι είναι: Τα αφυδατωμένα φρούτα της συκιάς, του φυλλοβόλου δέντρου που ευδοκιμεί σε πολλές περιοχές της χώρα μας. Τα δημιούργησε η ανάγκη του ανθρώπου να τα διατηρήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα. Τα πρώτα ξερά σύκα βρέθηκαν σε ανασκαφή μινωικής έπαυλης, στις Στέρνες Ακρωτηρίου Χανίων, και χρονολογούνται το 1340-1190 π.Χ.

Από τότε μέχρι και σήμερα η παραγωγή τους συνεχίζεται χωρίς διακοπή και με την ίδια σχεδόν μέθοδο. Τα ξερά σύκα, ασκάδες ή ισχάδες, στην αρχαιότητα και το Βυζάντιο, ήταν πάντα το πρόχειρο χειμωνιάτικο κέρασμα – τα έβαζαν σε μεταλλικό τάσι και μετά στη φωτιά για να μελώσουν.

Τα αποξηραμένα σύκα είχαν σπουδαία θέση στη διατροφή των αρχαίων Ελλήνων, καθώς συχνά τα απολάμβαναν ως επιδόρπιο, τα λεγόμενα ”τραγήματα”

Πώς & πού παράγονται: Για αιώνες τα ξερά σύκα ήταν αγαπητά στα νησιά του Αιγαίου, του Ιονίου, την Πελοπόννησο και την Κρήτη. Στις μέρες μας, το ξερό σύκο της Κύμης είναι αυτό που κατέχει ξεχωριστή θέση και μοναδικότητα στην εγχώρια παραγωγή. Από το 1980 και μετά, η συγκέντρωση, συσκευασία και εμπορία του σύκου Κύμης γίνεται αποκλειστικά από τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Περιφέρειας Κύμης που εδραίωσε τη συκοκαλλιέργεια και έσωσε το σπάνιο τοπικό προϊόν που έχει χαρακτηριστεί από την Ε.Ε. ως Π.Ο.Π.! 

Έχει σαν μέλη του όλους τους συκοπαραγωγούς της περιοχής Κύμης και ο μέσος όρος της ποσότητας που συγκεντρώνεται σήμερα είναι 150 τόνοι! Το «Σύκο Κύμης» έχει δύο τύπους: τον κλιβανισμένο, με σύκα που έχουν υποστεί το στάδιο της θείωσης, με λευκό χρώμα και είναι ο πιο γνωστός τύπος στον καταναλωτή, και τον ακλιβάνιστο ή φυσικό, με σύκα που δεν έχουν υποστεί θείωση. Έχουν σκούρο καφέ χρώμα και δεν κυκλοφορούν σε μεγάλες ποσότητες στην αγορά.

Ιδιότητες & χρήσεις: Τα ξερά σύκα είναι πλούσια σε φυτικές ίνες και σάκχαρα, σίδηρο, κάλιο, σελήνιο και ασβέστιο. Περιέχουν ακόμα μικρές ποσότητες βιταμίνης Α και C. Η αντιοξειδωτική τους σύνθεση προστατεύει το καρδιαγγειακό σύστημα, ενώ αποτελούν έναν από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους ”καθαρισμού” του οργανισμού. 

Οι φυτικές ίνες που περιέχονται σε αυτά απορροφούν το νερό, τη χοληστερίνη, το τοξικό λίπος και τα περιττά στοιχεία που έχουν ”τρυπώσει” στον οργανισμό σου, ενώ βοηθούν στην αποβολή τους ενισχύοντας γερά τη λειτουργία του εντέρου. Το πιο δυνατό τους όπλο μάλιστα στον εν λόγω καθαρισμό είναι τα ταπεινά τους σπόρια! Όσο για τις θερμίδες, που θα προσδώσουν, δεν χρειάζεται να ανησυχείς στο παραμικρό, καθώς τα σύκα είναι τα ξερά φρούτα με τις λιγότερες θερμίδες (109 θερμίδες ανά δύο σύκα) έχοντας ταυτόχρονα τη μαγική ιδιότητα να σε κάνουν να αισθάνεσαι χορτάτος λόγω της υψηλής περιεκτικότητας τους σε φυτικές ίνες.

Τα καλά σύκα πρέπει να έχουν μαλακή υφή. Διατηρούνται σε δροσερό στεγνό μέρος. Τα τοποθετείτε σε σειρές μέσα σε μεταλλικό κουτί που έχετε στρώσει λαδόκολλα και βάζετε ενδιάμεσα φύλλα δάφνης. Τα ξερά σύκα μπαίνουν σε γεμίσεις για κρεατικά, εμπλουτίζουν κομπόστες και σαλάτες, μπαίνουν σε κέικ, γίνονται τρουφάκια, μπισκότα και τάρτες. Ταιριάζουν με άλλα αποξηραμένα φρούτα, ξηρούς καρπούς και σουσάμι, αλλά η γαστρονομική τους αποθέωση είναι με προσούτο και γραβιέρα ή γαλλικό σεβρ.

Πηγή – olivemagazine.gr

Η ασυνήθιστη καλοκαιρία των τελευταίων μηνών, απόρροια της κλιματικής αλλαγής, σε συνδυασμό με την έλλειψη βροχοπτώσεων αποτελεί κίνδυνο υψίστης σημασίας

0


 

Οι ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες του φετινού χειμώνα απειλούν τη νέα εσοδεία


v

Από την Ήπειρο μέχρι την Κρήτη οι παραλίες είναι γεμάτες από κολυμβητές της λιακάδας. Κατά την περίοδο των φετινών γιορτών η παντελής έλλειψη κρύου δεν θύμισε σε τίποτα Χριστούγεννα και οι περισσότεροι επωφελήθηκαν από αυτό, είτε βγαίνοντας περισσότερο είτε χουχουλιάζοντας σπίτι τους στα ζεστά χωρίς να κάψουν πετρέλαιο. Όμως, αν αντιληφθεί κανείς τους κινδύνους που εγκυμονούν εξαιτίας ουσιαστικά της μη ύπαρξης χειμώνα κάθε άλλο παρά χαρούμενος μπορεί να είναι. Ας το εξετάσουμε πιο αναλυτικά.

Η ασυνήθιστη καλοκαιρία των τελευταίων μηνών, απόρροια της κλιματικής αλλαγής, σε συνδυασμό με την έλλειψη βροχοπτώσεων αποτελεί κίνδυνο υψίστης σημασίας για την φετινή ελαιοπαραγωγική περίοδο.

Καταρχάς, η παρατεταμένη καλοκαιρία επιφέρει σοβαρά προβλήματα στη φυσιολογία και στην καρποφορία των καρποφόρων δένδρων. Οι υψηλές θερμοκρασίες που παρατηρήθηκαν το φθινόπωρο που μας πέρασε αλλά και κατά τον Δεκέμβρη, αν συνεχιστούν κατ’ αυτόν τον τρόπο θα οδηγήσουν σε πρώιμη ανθοφορία των καρποφόρων δένδρων, στα οποία συγκαταλέγεται και η ελιά. Έτσι, ελλοχεύει ο κίνδυνος καταστροφής των ανθέων και των μικρών καρπών από τις επερχόμενες πιθανές χαμηλές θερμοκρασίες.

Επιπρόσθετα, οι υψηλές θερμοκρασίες θα προκαλέσουν μείωση του αριθμού των γόνιμων ανθέων, ανομοιομορφία στην άνθηση, μείωση της καρπόδεσης και της καρποφορίας. Το πρόβλημα θα είναι εντονότερο στη Νότια Ελλάδα, όπου οι υψηλές θερμοκρασίες συνδυάζονται με τις πολύ χαμηλές βροχοπτώσεις. Ακόμη, η έλλειψη βροχοπτώσεων κατά τον χειμώνα έως τον Μάρτιο οδηγεί στη μείωση του αριθμού των ανθέων και του ποσοστού των γόνιμων ανθέων με αποτέλεσμα τη μείωση της καρπόδεσης και της καρποφορίας.

Συνοψίζω, αναφέροντας ότι οι ανωτέρω συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξη εχθρών και ασθενειών της ελιάς, όπως μυκητολογικές ασθένειες (π.χ. γλοιοσπόριο), αλλά και την εμφάνιση του δάκου στις καλλιέργειες εξαιτίας της μείωσης της καρποφορίας και της έντασης του φαινομένου της παρενιαυτοφορίας.

Αξίζει λοιπόν να χαίρεται κανείς με τη φετινή χειμερινή καλοκαιρία;

Ας το ξανασκεφτούμε… γιατί δεν είναι μόνο η ελιά αλλά και τα απολύτως στοιχειώδη: το νερό, που δεν θα έχουμε να πιούμε αν δεν χιονίσει στα βουνά.

Πηγή www.olivenews.gr

Τα κορυφαία 5 οφέλη για την υγεία των ξηρών καρπών

0


 

Βολικοί και θρεπτικοί, οι ξηροί καρποί αποτελούν ένα νόστιμο σνακ και, παρά το γεγονός ότι είναι πλούσιοι σε λιπαρά, συμβάλλουν σημαντικά σε μια υγιεινή, ισορροπημένη διατροφή. Οι ξηροί καρποί είναι πυκνοί σε θρεπτικά συστατικά, βρώσιμοι πυρήνες σπόρων που περικλείονται σε σκληρό κέλυφος – οι πιο δημοφιλείς είναι τα αμύγδαλα, τα φουντούκια, τα καρύδια και τα φιστίκια, καθώς και τα κάσιους, τα κουκουνάρια, τα πεκάν, τα μακαντάμια και τα καρύδια Βραζιλίας.

Διατροφικά οφέλη

Μια μερίδα 30 g ανάμεικτων ξηρών καρπών παρέχει:

  • 174Kcal /722KJ
  • 7,1 g πρωτεΐνης
  • 14,7 γρ λίπος
  • 8,2g μονοακόρεστα λιπαρά
  • 3,5 g πολυακόρεστα λιπαρά
  • 3,5 γρ υδατάνθρακες
  • 1,9g φυτικές ίνες
  • 28 mg ασβεστίου
  • 67 mg μαγνησίου

Πλούσιοι σε προστατευτικά αντιοξειδωτικά

Οι ξηροί καρποί περιέχουν ενώσεις που ονομάζονται πολυφαινόλες, οι οποίες έχουν προστατευτική δράση στο σώμα το κάνουν βοηθώντας στην εξουδετέρωση των ασταθών μορίων που ονομάζονται ελεύθερες ρίζες που μπορούν να προκαλέσουν βλάβη.

Υποστηρίζουν την υγεία του εντέρου

Οι ξηροί καρποί είναι μια καλή πηγή φυτικών ινών, με τα αμύγδαλα, τα φουντούκια, τα φιστίκια Αιγίνης και τα πεκάν να είναι από τα πιο πλούσια. Τα στοιχεία δείχνουν ότι μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο για μια σειρά χρόνιων ασθενειών, συμπεριλαμβανομένων των καρδιακών παθήσεων και του διαβήτη.

Μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση βάρους

Οι ξηροί καρποί περιέχουν μια σειρά από θρεπτικά συστατικά και φυτοχημικά που δυσκολευόμαστε να αφομοιώσουμε, και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην μπορούμε να απορροφήσουμε περίπου το 5-15% των θερμίδων των ξηρών καρπών.

Υψηλοί σε λιπαρά

Με εξαίρεση τα κάστανα, οι ξηροί καρποί είναι τροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά , με επίπεδα που κυμαίνονται από 46% στα κάσιους και το φιστίκι έως 76% στα μακαντάμια. Ωστόσο, οι τύποι λιπών είναι εκείνοι που έχουν αποδεδειγμένα οφέλη για την υγεία, καθώς είναι χαμηλά σε κορεσμένα λιπαρά, με υψηλότερα επίπεδα των φιλικών προς την καρδιά μονοακόρεστων και πολυακόρεστων λιπαρών.

Υποστηρίζουν την υγεία της καρδιάς

Η συμπερίληψη των ξηρών καρπών στη διατροφή σας έχει συσχετιστεί με βελτιωμένη υγεία της καρδιάς . Αυτό συμβαίνει επειδή η κατανάλωση ξηρών καρπών βοηθά στη διατήρηση της υγείας της επένδυσης των αρτηριών, εξισορροπεί τη χοληστερόλη και μειώνει τη συσσώρευση εναποθέσεων που ονομάζονται πλάκες, ενώ παράλληλα μειώνει τον κίνδυνο θρόμβων αίματος.

ΠΗΓΗ

Αίτημα έγκρισης επιλαχόντων αγροτών στα Σχέδια βελτίωσης

0


 

Οι επιλαχόντες αγρότες του επενδυτικού προγράμματος αναμένουν την ένταξή τους από το 2018

Την έγκριση των επιλαχόντων αγροτών των σχεδίων βελτίωσης (πρόσκληση του 2018) του ΠΑΑ καθώς και την  άμεση μεταφορά κονδυλίων ζητούν με επιστολή προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Γιώργο Γεωργαντά η Συντονιστική Επιτροπή Αγροτών της Βόρειας-Κεντρικής-Νότιας Ελλάδας.

Όπως επισημαίνεται στη σχετική επιστολή, οι αγρότες αυτοί είναι επιλαχόντες, που επιθυμούν να προχωρήσουν σε επενδύσεις και να αγοράσουν αγροτικό εξοπλισμό, αλλά περιμένουν από το 2018. «Γιατί να περιμένουμε 5 έτη, ενώ κάποιοι από εμάς έχουν υλοποιήσει ήδη με κομμένα τιμολόγια, επενδύσεις», τονίζουν.

Με δεδομένο ότι έληξαν οι αιτήσεις πληρωμής των ήδη εγκεκριμένων σχεδίων βελτίωσης στις 13 περιφέρειες για το ελάχιστο 20%, οι επιλαχόντες αγρότες ζητούν να δοθεί από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εντολή μεταφοράς κονδυλίων για τις κάθε μία από τις 13 περιφέρειες εκεί όπου περισσεύουν και να ανακοινωθούν δημόσια.

Επίσης, το διάστημα αυτό μέσα στο 2023 ανακοινώνονται οι αξιολογήσεις από το μέτρο του 4.1.2 τα λεγόμενα αρδευτικά σχέδια βελτίωσης αρχικού προϋπολογισμού 37 εκατ. ευρώ. «Επειδή οι φήμες λένε για αρκετές απορρίψεις ζητούμε να μεταφέρετε εδώ και τώρα από το μέτρο αυτό τα κονδύλια που περισσεύουν τους επιλαχόντες αγρότες των σχεδίων βελτίωσης προκήρυξης 2018 του μέτρου 4.1.1», επισημαίνεται στην επιστολή.

Τέλος, ζητούν να ελεγχθεί αν περισσεύουν κονδύλια από τα παλιά προγράμματα του ΠΑΑ, που αξιολογούνται ακόμα όπως το μέτρο 5,1 αντιχαλαζικά ΕΛΓΑ , το μέτρο 16 Συνεργασία κά.

Πηγή www.in.gr

Στρατηγικές αντιμετώπισης παγωνιάς στην αμυγδαλιά

0

 

Γράφει ο Αλ. Παπαχατζής*

Ως καθηγητής Δενδροκομίας του Τμήματος Γεωπονίας – Αγροτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και ως εξειδικευμένος (Διδακτορικό) επακριβώς στο γνωστικό αντικείμενο της Δενδροκομίας, θα ήθελα να καθησυχάσω, αλλά και να προσανατολίσω με κάθε επίγνωση της βαρύτητας των λόγων μου, όπως έκανα όλα αυτά τα χρόνια, τους καλλιεργητές δέντρων ξηρών καρπών (Ακρόδρυων).

Σκέφτηκα δε, σήμερα να αρχίσω από την τόσο ταλαιπωρημένη και παρεξηγημένη καλλιέργεια της αμυγδαλιάς.

Τα τελευταία χρόνια με την «Κλιματική Αλλαγή» που άλλαξαν δραματικά οι καιρικές συνθήκες, γίνεται πολύς λόγος για τις ζημιές που παθαίνουν οι αμυγδαλιές, ακόμη και η «όψιμης» άνθισης ποικιλία Ferragnes (Φερανιά), από παγετούς την άνοιξη κατά τη διάρκεια της ανθοφορίας της.

Αυτό το πρόβλημα διαφάνηκε πολύ έντονα την περσινή άνοιξη του ’21 σε παραδοσιακές αμυγδαλοπαραγωγικές περιοχές, όπου παράγεται το 2% της παγκόσμιας παραγωγής (!) και ειδικότερα στον Δήμο Τεμπών, κυρίως στις περιοχές των Κοινοτήτων Συκουρίου και Όσσας του νομού Λάρισας, όπως και στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου Ελασσόνας.

Προτείναμε τότε, την πιλοτική αντιπαγετική προστασία της αμυγδαλιάς στη Θεσσαλία με τη χρήση «Ανεμομεικτών», με ζωντανό παράδειγμα έναν ιδιώτη αμυγδαλοπαραγωγό στο χωριό Όσσα, που βασίστηκε επιτυχώς σε χρήση Ανεμομείκτη  με διάσωση πάνω από το 30 – 40% της παραγωγής του, όταν η ζημιά σε ολόκληρη την περιοχή ήταν ολοσχερής (100%). 

Η τεχνική της προστασίας με ανεμομείκτες είναι ευρέως διαδεδομένη στην Πελοπόννησο και την Ήπειρο, ενώ η παρεχόμενη προστασία στην αμυγδαλιά θα μπορούσε ανεβάζοντας τη θερμοκρασία 2-3 βαθμούς να σώσει σε πολλές περιπτώσεις την ανθοφορία της. Η σχετική ωφέλεια, καθώς και οι αποζημιώσεις που δίνονται, υπερκαλύπτει τα συλλογικά κόστη στην παγετοπροστασία της περιοχής, λόγω του ότι το κόστος ενός ανεμομείκτη ανέρχεται περίπου στις 20 – 25 χιλιάδες ευρώ, καλύπτοντας σε ένα «δίκτυο» έως και 100 στρέμματα, αντί για 30 στρέμματα μόνος του.

Γράφει ο  δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής, καθηγητής Δενδροκομίας Παν/μίου Θεσσαλίας Τμήματος Γεωπονίας – Αγροτεχνολογίας, Λάρισα

Το πρόβλημα της αντιπαγετικής προστασίας της αμυγδαλιάς με «υψηλό καταϊονισμό νερού» με τη χρήση αρδευτικού νερού, δεν είναι μόνο η υπερβολική χρήση νερού για την αποφυγή παγετού, αλλά και η διάρκεια του παγετού. Οι κρίσιμες ώρες του παγετού ξεκινούν από τότε που η θερμοκρασία θα πέσει κάτω από τους +2οC για να τερματίσει όταν θα επανέλθει πάλι στην ίδια θερμοκρασία την άλλη μέρα. Στην περίπτωση που ο παγετός είναι μονοήμερος, το πρόβλημα όγκου παροχής – διαχείρισης νερού στον οπωρώνα είναι ανεκτό.
Αν όμως ο παγετός είναι πολυήμερος, τότε δημιουργείται σημαντικό θέμα βιωσιμότητας των δέντρων του οπωρώνα εξαιτίας της παρουσίας μεγάλου όγκου ελεύθερου νερού που θα λιμνάζει.

Μόνιμη λύση μπορεί να δώσει η αναδιάρθρωση της καλλιέργειας της αμυγδαλιάς με τη χρήση νέων οψιμανθών και αυτογόνιμων ποικιλιών. Θα μπορούσα να αναφέρω αντιπροσωπευτικά τις ισπανικές ποικιλίες π.χ. τη Μarinada, την Penta και τη Makako. H Μarinada ανθίζει περίπου 15 ημέρες μετά τη Φερανιά, όπως και η Μakako, ενώ η Penta ανθίζει έως και 20 ημέρες μετά (ξεκινώντας την άνοιξη του ’21, την 1η Απριλίου και μετά). Βέβαια, την περσινή άνοιξη είχαμε τις τελευταίες καταστροφικές παγωνιές στις 8 και 9 Απριλίου, ένα φαινόμενο που δεν είναι καθόλου σύνηθες στον ετήσιο κύκλο. Λόγω όμως του ότι όλες αυτές οι ποικιλίες είναι αυτογόνιμες (καθιστώντας τη μέλισσα μη απαραίτητη) και η ανθοφορία τους είναι παρατεταμένη με μεγάλη χρονική κατανομή βιολογίας άνθισης στην κόμη των δέντρων, έχει ως τελικό αποτέλεσμα τη σημαντική καρποφορία τους. 

Όσον αφορά τώρα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά, αν δούμε για τις δύο ποικιλίες, δηλ. της Penta και της Μakako, τις αναλύσεις που έγιναν, αυτές μας δείχνουν ότι φέρουν υψηλό σακχαρικό περιεχόμενο (4.43% και 4.34%, αντίστοιχα), όπως και λιπιδιακό φορτίο (55.73% και 57.68%, αντιστοίχως). Το εμπορεύσιμο τμήμα του καρπού (αμύγδαλο ψίχα) της Penta είναι πολύ πιο γλυκό σε γεύση ακόμη και από τη γνωστή πρώιμη ποικιλία Τexas, η οποία πλέον έχει «εκφυλιστεί» παρουσιάζοντας ακαρπία με το φαινόμενο «σκούπα της μάγισσας», έχοντας ως αποτέλεσμα να αρχίσει να φεύγει από την καλλιέργεια. Σαν αντικαταστάτριά της έρχεται η Penta, η οποία μέσα από την εξελικτική διαδικασία, αν και έχει πρόγονη ποικιλία της την Τuono, στα ποιοτικά της χαρακτηριστικά είναι πολύ καλύτερη από το μητρικό υλικό διασταύρωσης, όπως δείξαμε στις αναλύσεις παραπάνω και είναι καλύτερη ακόμη κι από την Texas.

Επισημαίνεται ακόμη ότι στην καλλιέργεια της αμυγδαλιάς, μπορούμε να πάμε και σε διατάξεις «Υπέρπυκνης Φύτευσης» με αποστάσεις δέντρων 1.5 μέτρο (πάνω στη σειρά) Χ 3.5 – 4 μέτρα (σειρά από σειρά) και να έχουμε μεγάλο όγκο παραγωγής, ξεκινώντας μόλις από το 2ο έτος και με την παραγωγή εξολοκλήρου μηχανικά συγκομιζόμενη. Αρκεί βέβαια να κάνουμε τον σωστό συνδυασμό ποικιλίας και υποκειμένου.

Και μιας και ανέφερα ποικιλίες, να πω ότι αξιολογότατες αυτογόνιμες ποικιλίες που ανθίζουν την εποχή της Φερανιάς, είναι και η Vairo, η Marta, η Soleta, η Avijor (3 – 4 μέρες μετά τη Φερανιά), η Belona, η Guara, η Antoneta (ανθεκτική σε ξερικές συνθήκες) κ.ά.

Πηγή – eleftheria.gr


Tι επιτρέπεται να μεταφέρει ένα αγροτικό pick-up;

0

 

Πολλοί από εμάς έχουμε κάποιον γνωστό ή συγγενή με pick-up, στον οποίο σκεφτόμαστε να καταφύγουμε όταν θέλουμε να μεταφέρουμε μεγάλα ή/και βαριά αντικείμενα. Αυτό μπορεί να είναι μια μετακόμιση, ξύλα για το τζάκι, μια ηλεκτρική συσκευή για την οποία θέλουμε να γλιτώσουμε τα μεταφορικά ή οτιδήποτε άλλο.


Tι επιτρέπεται να μεταφέρει ένα pick-up;

Θεωρητικά αλλά και τεχνικά ένα pick-up μπορεί να χρησιμοποιηθεί με άνεση σε οποιαδήποτε από τις παραπάνω περιπτώσεις και σε πάρα πολλές άλλες. Το πρόβλημα είναι ότι αυτό δεν το επιτρέπει ο νόμος, ο οποίος είναι πολύ συγκεκριμένος και ξεκάθαρος.

Τα αντικείμενα που επιτρέπεται να μεταφέρει ένα pick-up είναι μόνο αυτά που προβλέπει η άδειά του. Για παράδειγμα αν το pick-up ανήκει σε μια βιοτεχνία επίπλων και έχει την ανάλογη άδεια, μπορεί να μεταφέρει μόνο έπιπλα, αν ανήκει σε αγρότη προορίζεται αποκλειστικά για αγροτικά προϊόντα κ.ο.κ.

Ωστόσο, εκτός από την φόρτωση αποκλειστικά με τα προβλεπόμενα από την άδεια προϊόντα, ο νόμος επιβάλει ακόμα μία υποχρέωση. Αυτή είναι να υπάρχει πάντα δελτίο αποστολής. Δηλαδή για τα έπιπλα του πρώτου παραδείγματος θα πρέπει το δελτίο να αναγράφει τον πελάτη στον οποίο πάνε (είτε πρόκειται για πελάτη λιανικής είτε χοντρικής). Στο δεύτερο παράδειγμα θα πρέπει να αναγράφεται ο προορισμός των αγροτικών προϊόντων (πελάτης λιανικής, λαχαναγορά, λαϊκή αγορά, μανάβικο ή οτιδήποτε άλλο).

Ο νόμος βάζει τους φραγμούς

Τα παραπάνω μεταφράζονται σε ένα πράγμα. Ακόμα και όταν στον περίγυρό μας υπάρχει κάποιο pick-up, αν θέλουμε να μεταφέρουμε κάτι ή να κάνουμε μια μετακόμιση θα πρέπει να καταφύγουμε σε κάποιον επαγγελματία.

Συμφωνείς με τη νομοθεσία ή εκνευρίζει κι εσένα το γεγονός ότι δεν μπορείς να δανειστείς ένα pick-up και να κάνεις τσάμπα μια μεταφορά;

Πηγή – gocar.gr

Όρεξη, γνώσεις και εμπειρία, συνθέτουν, στην περίπτωση της Χαράς Παπαδοπούλου, το τρίπτυχο για την εξέλιξη της οικογενειακής αγροτικής επιχείρησης στο Καρπερό Γρεβενών.

0


 

Η 29χρονη Χαρά αποτελεί την τρίτη γενιά αγρότισσας, καθώς μετά τον παππού της και τον πατέρα της έχει μπει δυναμικά στο επάγγελμα, επιστρέφοντας το 2018 από τη Θεσσαλονίκη στα Γρεβενά και από τις σπουδές γεωπονίας στην καλλιέργεια οσπρίων, σιτηρών και βιομηχανικής ντομάτας.

Η ενασχόληση της οικογένειας μου με τον αγροτικό τομέα έχει ξεκινήσει από τον παππού μου, ο οποίος καλλιεργούσε όσπρια. Έπειτα, ανέλαβε ο πατέρας μου, ενώ το 2018, και με τη δική του βοήθεια και καθοδήγηση, μπήκα και εγώ επαγγελματικά στο συγκεκριμένο αντικείμενο. Ξεκινήσαμε με την παραγωγή οσπρίων, όπως φάβα, φασόλι μαυρομάτικο και μαύρη φακή μπελούγκα, και επεκταθήκαμε έπειτα στα σιτηρά και στη βιομηχανική ντομάτα” αναφέρει στην ypaithros.gr.  

Όσπρια Χασίων 

” Όσπρια Χασίων ”

Με τη συμμετοχή και της ίδιας στην επιχείρηση, ξεκίνησε και η επεξεργασία των οσπρίων και της βιομηχανικής ντομάτας. Όπως εξηγεί, ”από το 2016, μέσω του Leader, έχουμε δημιουργήσει εγκαταστάσεις στις οποίες καθαρίζουμε τα όσπρια και τα σιτηρά, τα συσκευάζουμε και τα προωθούμε στην αγορά με την επωνυμία Όσπρια Χασίων. Επίσης, στις ίδιες εγκαταστάσεις επεξεργαζόμαστε τη βιομηχανική ντομάτα, από την οποία φτιάχνουμε σάλτσα και η οποία από το χωράφι μέχρι και το ράφι είναι δικής μας παραγωγής. Πρόσφατα, επεκταθήκαμε και στα ζυμαρικά, φτιάχνοντας χειροποίητο τραχανά. Τα προϊόντα αυτά κυκλοφορούν στην αγορά με την ίδια επωνυμία”.

Εκτός από τα παραπάνω, η οικογένεια ετοιμάζεται να βγάλει στην αγορά και μια σειρά από βιολογικά όσπρια, καθώς η παραγωγή τους εντάσσεται στο πλαίσιο της βιολογικής καλλιέργειας.

Από τη γεωπονία στην παραγωγή

Αν και προέρχεται από αγροτική οικογένεια, η ίδια δεν είχε σκεφτεί το ενδεχόμενο να ενταχθεί στο επάγγελμα. Οι σπουδές της στη γεωπονία, όμως, την έκαναν να αγαπήσει το κομμάτι της παραγωγής και τη φύσης. Σπούδασα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, στο τμήμα Γεωπονίας και παρόλο που μπήκα κατά τύχη στη συγκεκριμένη σχολή, τελικά μου άρεσε πολύ. 

Αποδείχθηκε πολύ ενδιαφέρουσα, με ένα ευρύ πεδίο γνώσεων που δεν τελειώνει ποτέ. Επίσης, η σχολή ήταν αυτή που με έκανε να έρθω σε επαφή με τον αγροτικό τομέα, τον οποίο μόλις γνώρισα αποφάσισα ότι θα ασχοληθώ επαγγελματικά” αναφέρει η ίδια. Η εκπαίδευση στη γεωπονία ήταν, εκτός των άλλων, αυτή που την έχει βοηθήσει μέχρι σήμερα να έχει τον έλεγχο της παραγωγής και να αντιλαμβάνεται τις ανάγκες της καλλιέργειας. 

Όπως αναφέρει η ίδια, ”είναι σημαντικό σήμερα οι αγρότες να διαθέτουν γνώσεις, όπως επίσης και να μπαίνουν νέοι άνθρωποι στο αγροτικό επάγγελμα, καθώς με την καθοδήγηση των προηγούμενων γενιών και της εμπειρίας, σε συνδυασμό με την πιο σύγχρονη νοοτροπία που διαθέτουν, μπορούν να εξελίξουν τον αγροτικό τομέα. Οι νέοι είναι πιο ευέλικτοι και ανοιχτόμυαλοι, ενημερώνονται πιο εύκολα για τις απαιτήσεις της αγοράς και τις ακολουθούν πιο γρήγορα. Για αυτό πιστεύω ότι είναι μια καλή ευκαιρία για τους νέους να ασχοληθούν με τον αγροτικό τομέα, γιατί η Ελλάδα είναι μια χώρα παραγωγική. Το δύσκολο, όμως, είναι να ξεκινήσει κάποιος από το μηδέν σήμερα, να κάνει την αρχή”.

”από το 2016, μέσω του Leader, έχουμε δημιουργήσει εγκαταστάσεις στις οποίες καθαρίζουμε τα όσπρια και τα σιτηρά, τα συσκευάζουμε και τα προωθούμε στην αγορά με την επωνυμία Όσπρια Χασίων


Προώθηση προϊόντων


Το δίκτυο προώθησης προϊόντων στήθηκε σιγά σιγά καθώς, όπως εξηγεί η Χαρά, ”χρειάζεται αρκετός χρόνος για να βρει κάποιος τους κατάλληλους συνεργάτες αλλά και να γνωρίσει ο κόσμος τα προϊόντα. Εμείς καταφέραμε να βρούμε συνεργάτες και να δοκιμάσει το καταναλωτικό κοινό τα προϊόντα μας μέσω των εκθέσεων. Σήμερα, προωθούμε τα προϊόντα μας στη Θεσσαλονίκη, σε κάποιες πόλεις της Δυτικής Μακεδονίας όπως η Καστοριά, η Πτολεμαΐδα και η Κοζάνη, στην Αθήνα και σε κάποια νησιά. Επίσης, τα τελευταία δύο χρόνια, έχουμε ξεκινήσει τις εξαγωγές προϊόντων, όπως οι φακές και ο τραχανάς, στη Γερμανία”.

Επόμενα σχέδια

Η επέκταση του δικτύου προώθησης των προϊόντων και η προσθήκη νέων κωδικών βρίσκεται ανάμεσα στα σχέδια της οικογένειας. Εκτός από αυτά, ”στόχος είναι να επεκταθούμε και σε άλλες χώρες όσον αφορά τις εξαγωγές, κρατώντας όμως πάντα την ποιότητα των προϊόντων μας. Για αυτό τον λόγο δεν κάνουμε βιαστικά βήματα, για να ισορροπήσουμε την ποιότητα με την ποσότητα”.

(Βικτωρία Αποστολοπούλου – ypaithros.gr)

θα ανθίσουν και φέτος οι κερασιές ;

0


 

Έλληνες ερευνητές εκφράζουν την ανησυχία τους για τη φετινή παραγωγή φυλλοβόλων οπωροφόρων δένδρων, καθώς μπήκαμε στη νέα χρονιά και οι θερμοκρασίες παραμένουν υψηλές επιβραδύνοντας την ανθοφορία

Οι Έλληνες παραγωγοί των πυρηνοκάρπων (όπως οι ροδακινιές, δαμασκηνιές, κερασιές, βυσσινιές και βερικοκιές) στη Βόρεια Ελλάδα, για άλλη μια φορά ανησυχούν για την παραγωγή τους, καθώς μπήκαμε στον Ιανουάριο και δεν είδαν ακόμη τις παγωνιές που έχουν ανάγκη τα δένδρα για να καρπίσουν. Παρόμοιες σοβαρές ανησυχίες έχουν και άλλοι παραγωγοί σε διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας, όπως οι ακτινιδοπαραγωγοί στην Άρτα και βερικοπαραγωγοί στον Βόλο.

Την ανησυχία τους ενστερνίζονται και οι ερευνητές στο Τμήμα Φυλλοβόλων Οπωροφόρων Δένδρων του Ινστιτούτου Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων, EΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ που βρίσκεται στη Νάουσα Ημαθίας, οι οποίοι μελετώντας δεδομένα θερμοκρασιών του τελευταίου μισού αιώνα, διαπιστώνουν ότι πραγματικά το κλίμα στην ευρύτερη περιοχή έχει αλλάξει, με τη θερμοκρασία να αυξάνεται τόσο κατά τους χειμερινούς, όσο και κατά τους θερινούς μήνες.

«Οι ροδακινιές όπως και άλλα φυλλοβόλα οπωροφόρα δένδρα έχουν αναπτύξει έναν μηχανισμό προσαρμογής για να μπορούν να επιβιώνουν στις χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα. Για να ανθίσουν και να παράγουν κανονικά απαιτείται η έκθεσή τους σε χαμηλές θερμοκρασίες και κατόπιν σε υψηλές. Η μη κάλυψη των αναγκών σε ψύχος προκαλεί καθυστέρηση στον χρόνο άνθησης, έκπτυξη των βλαστοφόρων οφθαλμών, παρατεταμένη άνθηση, πτώση των οφθαλμών παρουσία ατελών ανθών και μειωμένη καρπόδεση και παραγωγή», περιγράφει η Δρ. Παυλίνα Δρογούδη, επισημαίνοντας πως η κλιματική κρίση αποτελεί σήμερα μία επιπλέον απειλή για το εισόδημα του παραγωγού και τη συνέχιση της καλλιέργειας των φυλλοβόλων οπωροφόρων δένδρων.

Μελέτη της Eurostat το 2022 αναφέρει πως η Ελλάδα είναι η χώρα που είχε μέχρι τώρα τις μεγαλύτερες απώλειες στην αγροτική παραγωγή ανά κάτοικο λόγω της κλιματικής κρίσης. Τα τελευταία έτη, συνέπεια της κλιματικής αλλαγής στη Βόρεια Ελλάδα ήταν και η παρουσία παρατεταμένων θερινών βροχοπτώσεων που σχετίζεται με αυξημένη εξάτμιση του νερού λόγω υψηλών θερμοκρασιών, η οποία προκάλεσε τεράστιες απώλειες στην παραγωγή του πολύ ντελικάτου φρούτου, του ροδάκινου. Σήμερα κορυφαία προτεραιότητα τόσο για τους ερευνητές όσο και για τους αγρότες είναι η ανεύρεση των μέσων για την αντιμετώπιση αυτής της κρίσης.

Αλλάζουν οι προτεραιότητες στη δημιουργία νέων ποικιλιών

Οι δημιουργοί νέων ποικιλιών καλούνται τώρα λόγω της κλιματικής αλλαγής να δώσουν προτεραιότητα, εκτός από την καλύτερη ποιότητα καρπού, και στη δημιουργία ποικιλιών με προσαρμοστικότητα και ανθεκτικότητα σε αντίξοες συνθήκες (ακραία καιρικά φαινόμενα, ασθένειες και εχθρούς).

Ερευνητές στο Τμήμα Φυλλοβόλων Οπωροφόρων Δένδρων Νάουσας, μέσω του έργου FREECLIMB, μελετούν τρόπους για να διαχειριστούν την κλιματική αλλαγή: «Το FREECLIMB είναι ένα ερευνητικό έργο χρηματοδοτούμενο από την Ευρωμεσογειακή πρωτοβουλία PRIMA (Partnership for Research and Innovation in the Mediterranean Area) που ξεκίνησε το 2019 και αφορά έξι καλλιέργειες: Αμύγδαλο, Βερίκοκο, Εσπεριδοειδή, Σταφύλι, Ελιά και Ροδάκινο. Το κύριο ερώτημα που προσπαθεί να απαντήσει το FREECLIMB είναι πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή, ξεκινώντας από αυτό που έχουμε και αξιοποιώντας το, εκμεταλλευόμενοι τη φυσική γενετική ποικιλότητα  των τοπικών ποικιλιών φρούτων», διευκρινίζει η επιστημονικά υπεύθυνη του έργου, Δρ. Δρογούδη, στο οποίο επίσης συμμετέχουν οι Δρ. Γ. Παντελίδης, Δρ. Χ. Μπαζάκος και Δρ. Ι. Μάνθος.

Σε 15 πανεπιστήμια και ερευνητικά ινστιτούτα από 9 χώρες της Μεσογείου μελετώνται, στο πλαίσιο του έργου, οι τοπικές ποικιλίες για να προσδιοριστεί η ανθεκτικότητά τους σε καταπονήσεις. Με τη χρήση σύγχρονων μοριακών εργαλείων θα επιταχυνθεί η διαδικασία εντοπισμού και επιλογής των ανθεκτικότερων ποικιλιών, οι οποίες θα χρησιμοποιηθούν ως γονεϊκές που θα μεταφέρουν σε νέες ποικιλίες-τις οποίες θα προμηθευτούν οι παραγωγοί- το χαρακτηριστικό της «ανθεκτικότητας σε καταπονήσεις». Επιπλέον θα δημιουργηθούν συλλογές αναφοράς (ποικιλιών) που εκφράζουν την γενετική παραλλακτικότητα για κάθε καλλιέργεια, οι οποίες θα φυτευτούν σε διαφορετικές χώρες, κάτω από διαφορετική κλιματική πίεση για να προσδιοριστεί το ανθεκτικότερο δέντρο για κάθε περιοχή.

Σε αυτούς τους κήπους του μέλλοντος, οι ερευνητές θα είναι σε θέση να διατηρήσουν την τοπική βιοποικιλότητα χρησιμοποιώντας παλιά-τοπικά δέντρα και να δοκιμάσουν στα χωράφια τα καλύτερα προσαρμοσμένα δέντρα σε κάθε περιοχή. Αυτοί οι κήποι θα λειτουργούν ως ένα είδος φυσικού καταλόγου, μέσα από τον οποίο οι αγρότες θα μπορούν να επιλέγουν νέες ποικιλίες ανάλογα με τις ανάγκες και την τοποθεσία τους.

Η ροδακινιά αποτελεί ένα φυτό μοντέλο για τη μελέτη χαρακτηριστικών της ποιότητας καρπών, της ανθεκτικότητας στη μονίλια (μύκητας) και της αντοχής στην ξηρασία. Οι ερευνητές στοχεύουν στη δημιουργία μιας λίστας γενοτύπων με ανθεκτικότητα σε βιοτικές (μονίλια και ωίδιο) και αβιοτικές (περιορισμένη άρδευση και αλατότητα) καταπονήσεις. Στη βερικοκιά μελετώνται επίσης τοπικές ποικιλίες ως προς την ανθεκτικότητα στον ανοιξιάτικο παγετό, τις απαιτήσεις σε ψύχος για τη διάσπαση του ληθάργου, την αντοχή στο βακτήριο Pseudomonas spp., την αντοχή στην ξηρασία, τον χρόνο ωρίμανσης και πολλά ποιοτικά χαρακτηριστικά του καρπού.

Επιλογή ποικιλίας ανάλογα με το χειμερινό ψύχος κάθε περιοχής

Σύμφωνα με τους ερευνητές στο Τμήμα Φυλλοβόλων Οπωροφόρων Δένδρων Νάουσας, οι απαιτήσεις σε ψύχος κατά τους χειμερινούς μήνες για ομαλή καρποφορία είναι ένα γενετικά καθορισμένο χαρακτηριστικό. Έτσι υπάρχουν διαφορές μεταξύ των ποικιλιών, που δίνουν τη δυνατότητα της επιλογής τους ανάλογα με το κλίμα της κάθε περιοχής.

Οι ίδιοι, τα τελευταία τέσσερα χρόνια μελέτησαν μεγάλο αριθμό εμπορικών και τοπικών ποικιλιών κυρίως ροδακινιάς, βερικοκιάς και κερασιάς αλλά και άλλων ειδών ως προς τις απαιτήσεις τους σε ψύχος και συγκέντρωσαν πολύ χρήσιμα για τον παραγωγό δεδομένα που αποτελούν κριτήριο επιλογής μίας ποικιλίας για κάθε περιοχή φύτευσης. Αυτά τα δεδομένα προκύπτουν από τον υπολογισμό των ‘απαιτήσεων’ σε ψύχος με το ‘Δυναμικό’ (Dynamic) μοντέλο μέτρησης, το οποίο αναδεικνύεται ως το καταλληλότερο συγκριτικά με το μοντέλο μέτρησης ωρών με θερμοκρασία 0-7,2°C, που χρησιμοποιείται ευρέως από παραγωγούς και γεωπόνους για λόγους ευκολίας. Οι μελέτες έγιναν στα πλαίσια των έργων ”Fruitrees2Safegaurd” και ”Freeclimb” με χρηματοδότηση από τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι πριν τα Χριστούγεννα κυκλοφόρησε και ο πρώτος οδηγός χαρακτηριστικών τοπικών ποικιλιών με τίτλο «Τοπικές ποικιλίες οπωροφόρων δένδρων: Περιγραφές πυρηνοκάρπων και αχλαδιάς από την ηπειρωτική και νησιωτική Ελλάδα» (264 καταγραφές/131 περιγραφές από 32 περιοχές της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας ), με επιμέλεια της κας. Παυλίνας Δρογούδη και τη συνεισφορά 13 γεωπόνων και ερευνητών από το Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών και το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

«Οι τοπικές ποικιλίες δημιουργήθηκαν με την επιλογή και πολλαπλασιασμό τυχαίων σπορόφυτων από τους παραγωγούς και έχουν σταθερή παραγωγή καρπών με ιδιαίτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά, που μπορεί να είναι το απαραίτητο υλικό για τη δημιουργία νέων ποικιλιών ανθεκτικών σε καταπονήσεις. Συνεπώς, η διάσωση και η αξιοποίησή τους έχει μεγάλη σημασία για την αειφορική παραγωγή και τη διατροφική ασφάλεια. Ευελπιστούμε πως η παρούσα καταγραφή των φαινοτυπικών χαρακτηριστικών τοπικών ποικιλιών οπωροφόρων δένδρων θα αποτελέσει ένα σημείο αναφοράς για τον εντοπισμό και τη διάσωσή τους», λέει η κα. Δρογούδη.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να βρουν το βιβλίο σε μορφή PDF στον ιστότοπο του Τμήματος Φυλλοβόλων Οπωροφόρων Δένδρων Νάουσας ΕΔΩ 


(Βασιλική Μιχοπούλου – dikaiologitika.gr)