Μπλόκο Ελλάδας και 6 χωρών: «Κάτω τα χέρια από τις ενισχύσεις στη νέα ΚΑΠ»
Τον αυστηρό διαχωρισμό των ευρωπαϊκών κονδυλίων που προορίζονται για την άμεση εισοδηματική στήριξη των αγροτών από τους πόρους που κατευθύνονται σε επενδύσεις μεταποίησης ζήτησαν επτά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Η παρέμβαση κατατέθηκε επίσημα με κοινή δήλωση στα πρακτικά του Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας, ενόψει των κρίσιμων διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη νέα ΚΑΠ της περιόδου 2028-2034.
Για τον Έλληνα παραγωγό, η κίνηση αυτή αποτελεί «γραμμή άμυνας» ώστε να μην υπάρξει διαρροή των άμεσων ενισχύσεων προς μεγάλες αγροδιατροφικές επιχειρήσεις ή ενδιάμεσους φορείς. Εάν το επίμαχο άρθρο περάσει ως έχει, ο κίνδυνος να περιοριστεί το καθαρό ποσό που φτάνει στην τσέπη των παραγωγών είναι άμεσος, σε μια συγκυρία όπου το κόστος παραγωγής και οι κλιματικές πιέσεις εξανεμίζουν τα αγροτικά περιθώρια κέρδους.
Το μέτωπο των «7» και το ιστορικό της διαπραγμάτευσης
Την κοινή δήλωση συνυπογράφουν η Ελλάδα, η Κροατία, η Κύπρος, η Φινλανδία, η Ουγγαρία, η Πορτογαλία και η Σλοβακία. Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια των σκληρών διεργασιών στις Βρυξέλλες, καθώς, όπως αναλύσαμε πρόσφατα, 17 κράτη-μέλη είχαν κινητοποιηθεί κατά των συνολικών περικοπών στις αγροτικές επιδοτήσεις, ενώ όπως είχαμε αναφέρει, οι υπουργοί Γεωργίας είχαν ήδη ανοίξει τη συζήτηση για τα κριτήρια του ενεργού αγρότη.
Το νέο στοιχείο που φέρνει η συγκεκριμένη παρέμβαση δεν αφορά το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού, αλλά την «εσωτερική κανιβαλικοποίηση» των πόρων: να μην χρηματοδοτηθούν επενδύσεις μη αγροτών από τη δεξαμενή του εισοδήματος.
Στο επίκεντρο το άρθρο 5 και το NRP Fund
Η τεχνική ουσία της διαφωνίας εστιάζει στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του προτεινόμενου κανονισμού για το Ταμείο Εταιρικής Σχέσης για τα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια (NRP Fund). Η διάταξη αυτή αφήνει νομικό παράθυρο ώστε δεσμευμένοι πόροι για το εισόδημα να απορροφηθούν από επιχειρηματικά επενδυτικά σχέδια του αγροδιατροφικού τομέα.
«Η χρήση αυτών των δεσμευμένων πόρων για τη χρηματοδότηση επενδύσεων άλλων δικαιούχων ενέχει τον κίνδυνο να μειωθούν τα διαθέσιμα κονδύλια για την εισοδηματική στήριξη των αγροτών, σε μια περίοδο κατά την οποία τα αγροτικά εισοδήματα βρίσκονται ήδη υπό σημαντική πίεση», επισημαίνουν χαρακτηριστικά οι επτά χώρες στην κοινή τους δήλωση.
Ποιος δικαιούται τι: Η πρόταση της Ελλάδας και των συμμάχων
Τα επτά κράτη-μέλη δεν απορρίπτουν τη στήριξη της μεταποίησης, ξεκαθαρίζουν όμως ότι πρέπει να ισχύσουν δύο διακριτοί κανόνες ανάλογα με την ιδιότητα του επενδυτή:
| Κατηγορία Επενδυτή | Τύπος Επένδυσης | Πηγή Χρηματοδότησης (Πρόταση των 7) |
|---|---|---|
| Επαγγελματίες Αγρότες | Μεταποίηση & εμπορία ιδίων προϊόντων | Παραμονή στο κονδύλι της εισοδηματικής στήριξης |
| Επιχειρήσεις / Μη αγρότες | Μεταποίηση & εμπορία αγροτικών προϊόντων | Ξεχωριστοί πόροι εκτός της εισοδηματικής κατανομής (NRP Fund) |
Με τη φόρμουλα αυτή, οι αγρότες που επενδύουν σε καθετοποίηση της δικής τους παραγωγής διατηρούν την πρόσβαση στους πόρους, ενώ οι αμιγώς εμπορικές και βιομηχανικές επιχειρήσεις παραπέμπονται σε άλλες χρηματοδοτικές γραμμές των Εθνικών και Περιφερειακών Σχεδίων.
Η γραμμή ερμηνείας: Η μάχη στο Ευρωκοινοβούλιο
Η παρέμβαση των «7» αναγνωρίζει τις προσπάθειες συμβιβασμού από την ιρλανδική προεδρία, ωστόσο στέλνει σαφές μήνυμα προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν «κλειδώσει» οριστικά ο κανονισμός.
Η πολιτική εκτίμηση είναι ξεκάθαρη: αν η είσοδος τρίτων επιχειρήσεων στα κονδύλια εισοδήματος νομιμοποιηθεί στον νέο κανονισμό 2028-2034, οι άμεσες ενισχύσεις θα μετατραπούν σε ένα γενικό αναπτυξιακό εργαλείο, στερώντας από τους πραγματικούς παραγωγούς το δίχτυ ασφαλείας που εγγυάται τη βιωσιμότητά τους στην ύπαιθρο.
