17 χώρες της ΕΕ ενώνονται κατά της Γερμανίας για να σώσουν τις αγροτικές επιδοτήσεις
Δεκαεπτά χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, υπέγραψαν την Παρασκευή κοινή επιστολή προς την ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, ζητώντας να μην περικοπεί η χρηματοδότηση για την Κοινή Αγροτική Πολιτική και την Πολιτική Συνοχής στο νέο επταετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028-2034. Την επιστολή, την οποία αποκάλυψε το Politico, συνυπέγραψαν μαζί με την Ελλάδα η Ιταλία, η Ισπανία, η Πολωνία και άλλες 13 χώρες, σε μια κίνηση που προμηνύει σκληρή σύγκρουση με τη Γερμανία και πέντε ακόμη χώρες που ζητούν οριζόντιες περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ.
Για τον Έλληνα αγρότη, η εξέλιξη αυτή δεν αλλάζει κάτι άμεσα στις πληρωμές του — αλλά καθορίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα διαμορφωθούν οι επιδοτήσεις του από το 2028 και μετά. Αν επικρατήσει η πρόταση της Κομισιόν, η ΚΑΠ κινδυνεύει να συρρικνωθεί από τα σημερινά περίπου 386 δισ. ευρώ σε περίπου 300 δισ. ευρώ για όλη την επταετία, κάτι που μεταφράζεται σε μειωμένες άμεσες ενισχύσεις ανά στρέμμα για όλους τους δικαιούχους στη χώρα.
Τι άλλαξε σε σχέση με όσα γνωρίζαμε
Όπως είχαμε αναφέρει από τον περασμένο Μάιο, η Ελλάδα και 15 ακόμη χώρες είχαν ήδη σχηματίσει μέτωπο κατά των περικοπών στον αγροτικό προϋπολογισμό, ενώ τον Ιούλιο η ελληνική κυβέρνηση είχε διατυπώσει δημόσια το αίτημα οι περικοπές να στραφούν αλλού, κυρίως προς την Άμυνα. Η νέα επιστολή της Παρασκευής δεν αλλάζει τη θέση αυτή — την επισημοποιεί και την αναβαθμίζει πολιτικά, καθώς πλέον το μέτωπο αριθμεί 17 χώρες αντί για 16, με προσθήκη νέου υπογράφοντα, ενώ αποκτά για πρώτη φορά συγκεκριμένο συντονιστικό σχήμα: την πρωτοβουλία συντόνισαν η Τζόρτζια Μελόνι και ο Νικουσόρ Νταν, οι οποίοι ανακοίνωσαν και άτυπη συνάντηση των 17 χωρών στις 15-16 Οκτωβρίου, στο περιθώριο του επόμενου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Αυτό είναι το ουσιαστικά νέο στοιχείο: για πρώτη φορά υπάρχει συγκεκριμένη ημερομηνία και θεσμικό σχήμα πίεσης, λίγο πριν η ιρλανδική προεδρία παρουσιάσει, εντός της επόμενης εβδομάδας, το αναθεωρημένο διαπραγματευτικό κείμενο («negobox») που θα αποτελέσει τη βάση συζήτησης των 27 ηγετών τον Οκτώβριο.
Ποιος κερδίζει χρόνο και ποιος πιέζει για ταχύτητα
Το γεγονός ότι οι 17 χώρες ζητούν ρητά τη διατήρηση της «συνολικής χρηματοδότησης» για ΚΑΠ και Συνοχή σημαίνει ότι η διαπραγμάτευση μπαίνει σε στάδιο ανοιχτής αντιπαράθεσης, όχι διπλωματικών διατυπώσεων. Η αντίπαλη πλευρά, η Γερμανία μαζί με πέντε ακόμη χώρες, έχει ήδη επαναλάβει το αίτημά της για περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ στο σύνολο του προϋπολογισμού ύψους σχεδόν 2 τρισ. ευρώ που πρότεινε η Κομισιόν για την περίοδο 2028-2034.
«Πιστεύουμε, επομένως, ότι η συνολική χρηματοδότηση για την Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική πρέπει να διατηρηθεί στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο», αναφέρουν οι 17 χώρες στην επιστολή τους προς τον Ιρλανδό πρωθυπουργό Μίχολ Μάρτιν.
Πέρα από το θέμα της ΚΑΠ, η ομάδα —που αυτοαποκαλείται «Φίλοι της Συνοχής»— έθεσε δύο ακόμη αιτήματα με έμμεση σημασία για τη δημοσιονομική πίεση στα κράτη-μέλη: τη μετάθεση της αποπληρωμής του χρέους της πανδημίας, που κοστίζει 25 δισ. ευρώ ετησίως, και την κατάργηση των εκπτώσεων («rebates») στις εισφορές των πλουσιότερων χωρών. Παράλληλα, τάχθηκαν κατά της αναδρομικής εφαρμογής τυχόν νέων ευρωπαϊκών φόρων («ίδιοι πόροι»), μία πρόταση της Κομισιόν που αναμένεται να αποφέρει 66 δισ. ευρώ ετησίως αλλά συναντά αντιδράσεις από αρκετές κυβερνήσεις που φοβούνται δυσανάλογη επιβάρυνση.
Γιατί η πίεση χρόνου είναι κρίσιμη
Η σύνδεση με το εκλογικό ημερολόγιο είναι το τρίτο νέο στοιχείο που δεν είχε αναδειχθεί στο προηγούμενο ρεπορτάζ μας: οι κυβερνήσεις της ΕΕ επιδιώκουν να κλείσουν τη συμφωνία έως το τέλος του 2026, προτού οι εθνικές εκλογές στη Γαλλία, την Πολωνία και την Ιταλία περιπλέξουν τις διαπραγματεύσεις. Αυτό σημαίνει ότι η επόμενη τριμηνία —από την παρουσίαση του «negobox» μέχρι τη σύνοδο της 15-16 Οκτωβρίου— θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό αν η ΚΑΠ θα διατηρήσει τα σημερινά της μεγέθη ή θα υποστεί την περικοπή που έχει ήδη προτείνει η Κομισιόν, όπως είχαμε αναλύσει στο ρεπορτάζ μας για το «ψαλίδι» στα 300 δισ. ευρώ.
Στην πράξη, για τον Έλληνα παραγωγό η μάχη αυτή δεν είναι αφηρημένη διπλωματία — είναι ο προκαθορισμός του ύψους της βασικής ενίσχυσης που θα λαμβάνει από το 2028, σε μια περίοδο που η χώρα διεκδικεί παράλληλα ειδικές μεταβατικές ρυθμίσεις, όπως είχαμε καταγράψει για τις εθνικές ενισχύσεις μετά το 2027, όπου η Ελλάδα έμεινε εκτός του αρχικού καταλόγου έξι χωρών που τις ζήτησαν.
