Ελαιόλαδο: Στα 5,31 ευρώ το κόστος, στα 3,50 η τιμή στην Ισπανία
Μεγάλο μέρος του ισπανικού ελαιώνα παράγει σήμερα με μηδενικά ή αρνητικά περιθώρια, προειδοποιεί η ομοσπονδία αγροτικών συνεταιρισμών της Ανδαλουσίας (Cooperativas Agro-alimentarias de Andalucía) σε ανακοίνωση που εξέδωσε στις 21 Αυγούστου 2026. Η ομοσπονδία επικαλείται πρόσφατη μελέτη της Ισπανικής Ένωσης Δήμων Ελαιοκομίας (AEMO), σύμφωνα με την οποία το μέσο κόστος παραγωγής του ελαιώνα αυξήθηκε περίπου 57% την τελευταία εξαετία, τη στιγμή που οι τιμές στην αφετηρία έχουν υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα της τριετίας.
Για τον Έλληνα ελαιοπαραγωγό το θέμα δεν είναι ισπανικό. Η Ισπανία παράγει περίπου το 70% του ευρωπαϊκού ελαιολάδου και η τιμή της αποτελεί το σημείο αναφοράς πάνω στο οποίο χτίζουν τις προσφορές τους οι Ιταλοί και Ισπανοί αγοραστές που έρχονται τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο στην Πελοπόννησο και την Κρήτη για χύμα λάδι. Όσο η Ισπανία κινείται στα 3,50 ευρώ, η διαπραγματευτική βάση του Έλληνα παραγωγού είναι δεδομένη, ανεξάρτητα από το δικό του κόστος.
Τι δείχνουν οι αριθμοί
Η αντιπαραβολή του κόστους της AEMO με τις τρέχουσες τιμές αφετηρίας δίνει την πιο καθαρή εικόνα του προβλήματος:
| Στοιχείο | €/κιλό |
|---|---|
| Κόστος παραγωγής – παραδοσιακός, μη μηχανοποιημένος ελαιώνας (AEMO) | 4,18 – 5,31 |
| Κόστος παραγωγής – ορισμένα εντατικά συστήματα (AEMO) | άνω των 3,00 |
| Τιμή έξτρα παρθένου, Ισπανία & Τυνησία (4/9/2026) | περίπου 3,50 |
| Τιμή έξτρα παρθένου, Ελλάδα (βυτίο, ex-factory) | 3,80 – 4,10 |
| Τιμή βιομηχανικού 5°, Ελλάδα | 2,50 |
| Τιμή έξτρα παρθένου, Ιταλία | 4,30 – 4,40 |
Τιμές: Παρατηρητήριο Τιμών Ελαιολάδου olivenews.gr, 4/9/2026. Κόστη: μελέτη AEMO, όπως τα παραθέτει η Cooperativas Agro-alimentarias de Andalucía.
Η ψαλίδα είναι εμφανής ακόμη και στα πιο αποδοτικά συστήματα. Στον παραδοσιακό ελαιώνα –αυτόν που κυριαρχεί και στην Ελλάδα, με χειροσυλλογή, μικρά τεμάχια και ορεινές κλίσεις– το κόστος βρίσκεται πάνω από κάθε τιμή που δίνεται σήμερα στην αγορά χύμα.
Η αγορά κινείται, οι τιμές όχι
Το στοιχείο που κάνει την ισπανική ανακοίνωση ενδιαφέρουσα δεν είναι η καταγγελία του κόστους, αλλά η αντίφαση που περιγράφει. Τον Ιούλιο οι εκτιμώμενες εξόδοι ελαιολάδου στην Ισπανία έφτασαν τους 135.312 τόνους, σχεδόν 20.000 τόνους πάνω από τον μέσο όρο Ιουλίου της τελευταίας πενταετίας. Τα συνολικά αποθέματα υποχώρησαν στις 31 Ιουλίου στους περίπου 568.700 τόνους, μειωμένα κατά πάνω από 113.000 τόνους μέσα σε έναν μήνα.
Δηλαδή το λάδι φεύγει, οι δεξαμενές αδειάζουν, αλλά η τιμή παραγωγού δεν ακολουθεί. Οι συνεταιρισμοί της Ανδαλουσίας υποστηρίζουν ότι ο δείκτης βιωσιμότητας του κλάδου δεν μπορεί να είναι πόσο λάδι εμπορεύεται, αλλά αν ο παραγωγός καλύπτει το κόστος του και του μένει ικανότητα να επενδύσει. Στην ίδια ανακοίνωση χαρακτηρίζουν τον ισπανικό Νόμο της Αλυσίδας –τη νομοθεσία που απαγορεύει την πώληση κάτω του κόστους– αναποτελεσματικό στην πράξη.
Τι ζητούν οι Ισπανοί συνεταιρισμοί
Δύο είναι τα κύρια αιτήματα προς Μαδρίτη και Βρυξέλλες. Πρώτον, αυστηρότερος έλεγχος και παρακολούθηση του ελαιολάδου τρίτων χωρών που εισέρχεται στην κοινοτική αγορά, τόσο μέσω δασμολογικών ποσοστώσεων όσο και μέσω του καθεστώτος τελειοποίησης προς επανεξαγωγή. Ζητούν να τηρούν όλες οι εισαγωγές τις ίδιες απαιτήσεις ποιότητας, ιχνηλασιμότητας και ασφάλειας τροφίμων με το κοινοτικό προϊόν, καθώς και διαφάνεια στους όγκους και τους προορισμούς αυτών των πράξεων.
Δεύτερον, συγκέντρωση της προσφοράς. Το επιχείρημα είναι ότι η παραγωγική υπεροχή –η Ισπανία είναι πρώτη παγκοσμίως και η Ανδαλουσία συγκεντρώνει περίπου τα τρία τέταρτα της ισπανικής παραγωγής– δεν έχει μεταφραστεί σε εμπορική ισχύ, και ότι χωρίς μεγαλύτερα συνεταιριστικά σχήματα ο παραγωγός θα συνεχίσει να δέχεται τιμές αντί να τις διαπραγματεύεται.
Γιατί αφορά τον ελληνικό ελαιώνα
Η ελληνική αγορά έχει ήδη ζήσει τη μεταφορά αυτής της πίεσης. Όπως είχαμε γράψει τον Νοέμβριο του 2025, η κατάρρευση του ισπανικού λαμπάντε στα 3,46 ευρώ λειτούργησε αμέσως ως οροφή για τις προσφορές προς τους Έλληνες παραγωγούς χύμα, και σε συνέχεια του ρεπορτάζ μας για την ισπανική σεζόν, η πίεση της βιομηχανίας για χαμηλότερα συμβόλαια δεν σταμάτησε στα ισπανικά σύνορα.
Υπάρχει όμως και μια διαφορά που δεν λέγεται συχνά: η Ισπανία διαθέτει μελέτη κόστους ανά παραγωγικό σύστημα, την οποία οι συνεταιρισμοί χρησιμοποιούν ως επιχείρημα απέναντι στην κυβέρνηση και την Κομισιόν. Στην Ελλάδα, όπου το κόστος του παραδοσιακού και ορεινού ελαιώνα είναι κατά τεκμήριο υψηλότερο λόγω χειροσυλλογής και κατακερματισμού, αντίστοιχο επίσημο εργαλείο δεν υπάρχει. Ο Έλληνας παραγωγός ξέρει ότι δεν βγαίνει, αλλά δεν έχει αριθμό να το αποδείξει σε καμία διαπραγμάτευση.
Η νέα ελαιοκομική περίοδος ξεκινά με φορτωμένα δέντρα και με τις δηλώσεις συγκομιδής να ανοίγουν από την 1η Οκτωβρίου, σύμφωνα με το πλαίσιο του Ελαιοκομικού Μητρώου. Το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει καρπός, αλλά σε ποια τιμή θα φύγει.
Η ισπανική ανακοίνωση αξίζει προσοχή γιατί λέει κάτι που δεν ακούγεται συχνά από την πλευρά της προσφοράς: όταν το λάδι πουλιέται κανονικά και η τιμή παραμένει κάτω από το κόστος, το πρόβλημα δεν είναι η ζήτηση — είναι το ποιος κρατάει την αξία στην αλυσίδα.
Πηγή: oliveoiltimes.com · agroalimentarias-andalucia.coop
