Ιταλία εναντίον Ισπανίας για το ελαιόλαδο — ποιος θα ελέγξει τα Bertolli και Carapelli;

Η ιταλική εταιρεία ελαιολάδου Coricelli κατέθεσε προσφορά ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ για την εξαγορά της ισπανικής Deoleo, του μεγαλύτερου ομίλου ελαιολάδου στον κόσμο και ιδιοκτήτη εμβληματικών —πρώην ιταλικών— μαρκών όπως τα Bertolli και Carapelli. Η κίνηση, που ανακοινώθηκε μέσω δημοσιεύματος του ιταλικού Identità, έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στη Μαδρίτη, καθώς θέτει σε κίνδυνο τον εθνικό έλεγχο μιας κλαδικά στρατηγικής βιομηχανίας.

Για τους Έλληνες παραγωγούς και εξαγωγείς η εξέλιξη δεν είναι απλώς μια εταιρική είδηση από τη γειτονική αγορά. Μια ενδεχόμενη αλλαγή στον έλεγχο της Deoleo —που διαχειρίζεται μεγάλο μέρος της διεθνούς διανομής ελαιολάδου, ιδίως στις ΗΠΑ— μπορεί να ανακατατάξει τις ισορροπίες προμήθειας και τιμολόγησης σε μια αγορά όπου η ελληνική παραγωγή ήδη παλεύει με πλεονάζοντα αποθέματα και πιεσμένες τιμές, όπως είχαμε καταγράψει στο ρεπορτάζ μας για τις άδειες δεξαμενές και τις πιέσεις στις τιμές.

Το ιστορικό της υπόθεσης

Η μάχη για την ελαιόλαδου αγορά της Μεσογείου βρίσκεται σε αναβρασμό εδώ και μήνες. Είχαμε αναλύσει πώς η Τυνησία εκτόξευσε τις εξαγωγές της σε 352.000 τόνους κερδίζοντας έδαφος στην αγορά των ΗΠΑ εις βάρος Ισπανίας και Ιταλίας, πώς ισπανικοί φορείς στράφηκαν ανοιχτά κατά της τυνησιακής επιθετικής τιμολόγησης, και πώς τα αποθέματα σε Ισπανία και Ιταλία έχουν διογκωθεί σε επίπεδα-ρεκόρ ενώ οι τιμές παραγωγού συνεχίζουν να υποχωρούν. Σε αυτό το τεντωμένο σκηνικό έρχεται τώρα να προστεθεί μια εντελώς νέα διάσταση: η μάχη δεν είναι πια μόνο εμπορική μεταξύ χωρών παραγωγής, αλλά εταιρική, με στόχο τον έλεγχο του ίδιου του κυκλώματος διανομής.

Τι είναι νέο: η προσφορά και οι αντίπαλοι

Το νέο στοιχείο είναι συγκεκριμένο και μετρήσιμο. Η Coricelli, μέσω της θυγατρικής της Farmers Elite Global —holding με έδρα τη Σεβίλλη που ελέγχει ήδη την ισπανική Aceites Abasa— κατέθεσε προσφορά 500 εκατ. ευρώ, ξεπερνώντας:

Η διαφορά των 40 εκατ. ευρώ πάνω από τη Dcoop είναι αρκετή για να την καταστήσει, προς το παρόν, την ισχυρότερη πρόταση στο τραπέζι — αλλά όχι τόσο μεγάλη ώστε να αποκλείει αντιπροσφορά, ιδίως αν παρέμβει το ισπανικό κράτος.

Γιατί τρομάζει η Μαδρίτη

Η ανησυχία της ισπανικής κυβέρνησης δεν είναι απλώς συμβολική. Η Deoleo δεν είναι μια οποιαδήποτε εταιρεία· είναι ο μηχανισμός μέσω του οποίου η Ισπανία διανέμει το προϊόν της σε αγορές-κλειδιά όπως οι ΗΠΑ, υπό μάρκες με ισχυρή αναγνωρισιμότητα. Μια αλλαγή ελέγχου προς ιταλικά χέρια σημαίνει ότι οι αποφάσεις τιμολόγησης, προώθησης και ανάμειξης προϊόντος —πιθανόν και ιταλικού ελαιολάδου κάτω από ισπανικές ετικέτες— θα λαμβάνονται στη Ρώμη, όχι στη Μαδρίτη. Το γεγονός ότι η μετοχή της Deoleo εκτινάχθηκε 160% στο χρηματιστήριο πριν καταρρεύσει μετά τα πρώτα σημάδια κυβερνητικής αντίδρασης δείχνει πόσο ασταθές είναι το πολιτικό έδαφος γύρω από τη συμφωνία.

Για να αμβλύνει τις αντιδράσεις, η Coricelli έχει δεσμευτεί ότι η διοίκηση της Deoleo θα παραμείνει στην Ισπανία και ότι οι θέσεις εργασίας δεν θα θιγούν. Αν η δέσμευση αυτή θα είναι αρκετή για να αποτρέψει κρατική παρέμβαση —μέσω μηχανισμών προστασίας στρατηγικών κλάδων, όπως εξετάζεται ήδη στη Μαδρίτη— παραμένει ανοιχτό ερώτημα.

Τι σημαίνει για την ελληνική αγορά

Η ελληνική ελαιοκομία παρακολουθεί την εξέλιξη από δεύτερη σειρά, αλλά όχι αδιάφορα. Αν η εξαγορά ολοκληρωθεί, ένας ενιαίος ιταλο-ισπανικός όμιλος θα ελέγχει ταυτόχρονα δύο από τα ισχυρότερα εμπορικά σήματα (Bertolli, Carapelli) και το ισχυρότερο δίκτυο διανομής παγκοσμίως, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη διαπραγματευτική ισχύ έναντι μικρότερων παραγωγών χωρών, όπως η Ελλάδα, όταν πρόκειται για τιμές χύδην αγοράς προς τυποποίηση. Παράλληλα, μια πιθανή αναδιάταξη της παραγωγικής βάσης της Deoleo θα μπορούσε να επηρεάσει τη ζήτηση για ελληνικό ελαιόλαδο ως πρώτη ύλη ανάμειξης — είτε θετικά, αν αναζητηθούν νέες πηγές εκτός Ισπανίας, είτε αρνητικά, αν ενισχυθεί η εσωτερική αυτάρκεια του ενοποιημένου ομίλου.

Στην πράξη, η υπόθεση Coricelli–Deoleo λειτουργεί ως δείκτης του πόσο έχει αλλάξει το παιχνίδι στη Μεσόγειο: από ανταγωνισμό τιμών παραγωγού, όπως αυτός που είχαμε καταγράψει με το ελαιόλαδο στα 3,65 ευρώ το κιλό, σε ανταγωνισμό ελέγχου ολόκληρων αλυσίδων αξίας.

Πηγή: lidentita.it