Ο ευρωπαϊκός κλάδος βιολογικής παραγωγής βρίσκεται μπροστά σε ένα ρολόι αντίστροφης μέτρησης: τον Δεκέμβριο του 2026 λήγουν οι ισχύουσες συμφωνίες της ΕΕ για το εμπόριο βιολογικών προϊόντων με τρίτες χώρες, και αν δεν ολοκληρωθεί εγκαίρως η αναθεώρηση του Κανονισμού 2018/848, οι επιπτώσεις θα είναι άμεσες και ορατές. Η Copa Cogeca, η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή οργάνωση αγροτών και αγροτικών συνεταιρισμών, εκτιμά θετικά την πρόσφατη ψηφοφορία της Επιτροπής Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αλλά εκφράζει ταυτόχρονα σοβαρές επιφυλάξεις για ανοιχτά ζητήματα.
Για τους Έλληνες παραγωγούς βιολογικών — από ελαιόλαδο μέχρι τυροκομικά και φρούτα — η εξέλιξη αυτή δεν είναι αφηρημένη νομοτεχνική υπόθεση. Η Ελλάδα είναι από τις χώρες με τη μεγαλύτερη έκταση βιολογικής καλλιέργειας στην ΕΕ, και το εξαγωγικό της προφίλ σε βιολογικά εξαρτάται άμεσα από τη σταθερότητα των κανόνων πρόσβασης σε αγορές τρίτων χωρών.
Τι αλλάζει μετά τον Δεκέμβριο του 2026
Σήμερα, το εμπόριο βιολογικών μεταξύ ΕΕ και χωρών εκτός Ένωσης βασίζεται στην αρχή της «ισοδυναμίας»: αρκεί ένας ξένος παραγωγός να αποδεικνύει ότι τηρεί πρότυπα αντίστοιχα με τα ευρωπαϊκά. Μετά τη λήξη των ισχυουσών συμφωνιών, το νέο νομικό πλαίσιο απαιτεί πλήρη «συμμόρφωση» — δηλαδή ακριβή τήρηση των ευρωπαϊκών προτύπων, όχι απλώς ισοδύναμη. Η διαφορά είναι κρίσιμη: πολλοί εξαγωγείς από χώρες όπως η Ινδία, η Τουρκία ή οι ΗΠΑ ενδέχεται να μην πληρούν τις νέες απαιτήσεις χωρίς σημαντικές προσαρμογές.
Αν η ΕΕ δεν έχει συνάψει νέες διμερείς εμπορικές συμφωνίες ή δεν έχει θεσπίσει μεταβατικές ρυθμίσεις πριν από τον Δεκέμβριο του 2026, το αποτέλεσμα θα είναι ένα νομικό κενό που μπορεί να διακόψει ή να περιορίσει δραστικά εισαγωγές βιολογικών πρώτων υλών — με αντίκτυπο και στην εγχώρια μεταποίηση.
Η Copa Cogeca και οι 230 τροπολογίες
Το κύριο ζήτημα στο νομοτεχνικό επίπεδο είναι η ταχύτητα. Η Copa Cogeca εξέφρασε «σοβαρή ανησυχία» για τον αρχικό αριθμό των σχεδόν 230 τροπολογιών που κατέθεσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο — ένας αριθμός που, κατά την οργάνωση, κινδύνευε να καθυστερήσει τις τριμερείς διαπραγματεύσεις (τρίλογος) και να θέσει σε κίνδυνο την τήρηση της προθεσμίας. Ευτυχώς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε σε ενοποίηση των τροπολογιών σε πιο συνεκτικό πλαίσιο.
Όπως είχαμε αναφέρει στο ρεπορτάζ μας για την αναθεώρηση του κανονισμού βιολογικών, η διαδικασία συνοδεύεται από αρκετές αμφιλεγόμενες διατάξεις που χωρίζουν παραγωγούς και θεσμικά όργανα.
Τι ζητά η Copa Cogeca — και τι απορρίπτει
Η ευρωπαϊκή οργάνωση χαιρετίζει συγκεκριμένες αλλαγές, όπως η μεγαλύτερη ευελιξία στις απαιτήσεις για στεγασμένους χώρους εκτροφής χοίρων. Ωστόσο, εκφράζει σαφή αντίθεση στη μεταφορά αρμοδιοτήτων για την πνευματική ιδιοκτησία του βιολογικού αναπαραγωγικού υλικού φυτών (PRM) στον Κανονισμό Βιολογικής Γεωργίας. Κατά την Copa Cogeca, τα ζητήματα αυτά ανήκουν στα υπάρχοντα, εξειδικευμένα νομικά πλαίσια της ΕΕ — και η ενσωμάτωσή τους στον βιολογικό κανονισμό θα δημιουργούσε επικαλύψεις και νομική αβεβαιότητα.
Επιπλέον, η οργάνωση ζητά απλοποίηση των κανόνων για τη χρήση ανόργανων λιπασμάτων, και συγκεκριμένα να επιτραπεί η χρήση κοπριάς από συμβατικές εκμεταλλεύσεις στη βιολογική γεωργία — ένα αίτημα που αφορά άμεσα και Έλληνες κτηνοτρόφους που συνδυάζουν συμβατική και βιολογική παραγωγή.
Τι σημαίνει αυτό για τον Έλληνα παραγωγό
Το ζήτημα δεν είναι μόνο γραφειοκρατικό. Αν ο τρίλογος καθυστερήσει και ο νέος κανονισμός δεν τεθεί σε ισχύ πριν από τον Δεκέμβριο του 2026, ο κλάδος βρίσκεται σε αχαρτογράφητα νερά: χωρίς σαφές καθεστώς για τις εισαγωγές βιολογικών πρώτων υλών, χωρίς βεβαιότητα για τις εξαγωγές σε αγορές τρίτων χωρών, και με ενδεχόμενες ανατιμήσεις στα βιολογικά εισαγόμενα υλικά.
Η Ελλάδα, ως σημαντικός εξαγωγέας βιολογικών προϊόντων, έχει συμφέρον να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις αυτές — και οι παραγωγοί που έχουν επενδύσει στη μετατροπή σε βιολογική καλλιέργεια δικαιούνται να ξέρουν ότι το εμπορικό πλαίσιο στο οποίο βασίζονται δεν θα καταρρεύσει από γραφειοκρατική καθυστέρηση.
Το χρονοδιάγραμμα είναι σφιχτό, η πολιτική βούληση φαίνεται να υπάρχει — αλλά οι 230 τροπολογίες έδειξαν πόσο εύκολα μπορεί να γλιστρήσει μια νομοθετική προθεσμία όταν ο καθένας θέλει να βάλει τη δική του σφραγίδα.
Πηγή: wiescirolnicze.pl
