Ελαιοκαλλιέργεια Κεντρικής Ελλάδας: 4 εχθροί, διαφορετική αντιμετώπιση ο καθένας
Νέο τεχνικό δελτίο φυτοπροστασίας για την ελιά εξέδωσε στις 16 Ιουνίου 2026 το ΠΚΠΦ Βόλου, με κεντρικό μήνυμα ύφεσης: οι συλλήψεις πυρηνοτρήτη στις φερομονικές παγίδες παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, ένδειξη ότι η πτήση της ανθόβιας γενιάς οδεύει προς το τέλος της. Ωστόσο το δελτίο δεν δίνει «πράσινο φως» χαλάρωσης — αντίθετα, στρέφει την προσοχή σε έναν δευτερεύοντα εχθρό που επωφελείται ακριβώς όταν ο πρώτος υποχωρεί: τον ρυγχίτη.
Για τον ελαιοπαραγωγό της Κεντρικής Ελλάδας, η πρακτική σημασία είναι ξεκάθαρη: μην σταματήσετε την παρακολούθηση παγίδων επειδή ο πυρηνοτρήτης φαίνεται να υποχωρεί — ο κίνδυνος απλά μετατοπίζεται.
Πυρηνοτρήτης: τέλος ανθόβιας γενιάς, αλλά παρακολούθηση συνεχίζεται
Κάθε ελαιώνας θεωρείται ιδιαίτερη περίπτωση, υπενθυμίζει το δελτίο. Παρά τη γενική πτωτική τάση, οι παραγωγοί καλούνται να συνεχίσουν να ελέγχουν τις δικές τους παγίδες — και σε περίπτωση αξιόλογης δραστηριότητας ακμαίων, να προστατεύσουν τους καρπούς με εγκεκριμένο εντομοκτόνο.
Ρυγχίτης: ο κίνδυνος για όσους «έχασαν» τον πυρηνοτρήτη
Σε ελαιώνες όπου η καταπολέμηση του πυρηνοτρήτη δεν ήταν έγκαιρη ή αποτελεσματική, εμφανίστηκε ήδη σημαντική προσβολή καρπών από τον ρυγχίτη — μικρό ρυγχοφόρο σκαθάρι, δευτερεύων εχθρός που όμως σε μεγάλους πληθυσμούς προκαλεί σημαντική καρπόπτωση. Τα ακμαία δημιουργούν τροφικά και ωοτοκικά βοθρία βαθιά μέχρι το ενδοκάρπιο — η προνύμφη τρέφεται από το ίδιο το σπέρμα του καρπού.
Η καταπολέμηση συνδυάζεται με αυτή του πυρηνοτρήτη, καθώς δραστηριοποιούνται αμέσως μετά την καρπόδεση. Για ελαιώνες με ιστορικό σοβαρής προσβολής ρυγχίτη τα δύο προηγούμενα χρόνια: παρακολούθηση από Απρίλιο έως ολοκλήρωση καρπόδεσης (Μάιος), με τίναγμα κλαδιών σε υποδοχείς τις πρωινές ώρες — μέθοδος ίδιας λογικής με αυτή που περιγράφεται και στα δελτία της Κρήτης.
Κοκκοειδή: το πρόβλημα συχνά το προκαλούμε εμείς
Το δελτίο εδώ προσφέρει μια σπάνια αυτοκριτική παρατήρηση: η αλόγιστη χρήση εντομοκτόνων ευρέως φάσματος είναι σημαντικός παράγοντας αύξησης πληθυσμών κοκκοειδών — επειδή καταστρέφει τους φυσικούς εχθρούς τους (αρπακτικά, παρασιτοειδή) που υπό κανονικές συνθήκες τα ελέγχουν αποτελεσματικά. Δηλαδή ο ψεκασμός κατά άλλου εχθρού μπορεί να δημιουργήσει το επόμενο πρόβλημα.
Τα κοκκοειδή ευνοούνται σε σκιερούς, απεριποίητους ελαιώνες όπου εμποδίζεται φωτισμός και αερισμός. Η σύσταση είναι πρωτίστως καλλιεργητική: σωστό κλάδεμα και ισορροπημένη θρέψη — όχι αυτόματη χημική επέμβαση.
Μαργαρόνια: η εξαίρεση που δεν χρειάζεται ψεκασμό
Το δελτίο είναι ρητό: όταν η προσβολή δεν είναι σημαντική, δεν συνιστάται ψεκασμός — οι προνύμφες έχουν σημαντικό αριθμό φυσικών εχθρών που τις ελέγχουν αποτελεσματικά. Μόνο σε μεγάλη προσβολή δικαιολογείται επέμβαση. Ιδιαίτερος κίνδυνος υπάρχει σε φυτώρια και νεαρά δενδροκομεία.
Προσοχή σε όλες τις επεμβάσεις: αποφυγή μελισσοτοξικών σκευασμάτων κατά την άνθηση, και όπου αναγκαίο, ψεκασμοί τις απογευματινές ώρες για προστασία μελισσών.
