Αν και η ελληνική σεζόν για τα μήλα είχε μια πολλά υποσχόμενη αρχή, δυστυχώς η πραγματικότητα αποδείχθηκε πολύ διαφορετική. Από τον Νοέμβριο του 2023, η κατάσταση άρχισε να αλλάζει ραγδαία. Η Ματούλα Κατσίκα, υπεύθυνη εξαγωγών και πωλήσεων της ελληνικής εταιρείας A.C. Kissavos, μιλά για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η αγορά.

Αν και η αρχή της σεζόν για τα μήλα ξεκίνησε πολύ δυναμικά, η έναρξη του πολέμου στην Παλαιστίνη ανατρέπει τα δεδομένα. Από τον Νοέμβριο του 2023 μέχρι τον Φεβρουάριο του 2024, οι ποσότητες εξαγωγών στη Μέση Ανατολή μειώθηκαν σημαντικά, ένα γεγονός που έχει πλήξει τους παραγωγούς.

Ως αποτέλεσμα της χαμηλότερης ζήτησης, οι τιμές έχουν επίσης μειωθεί αρκετά, εξηγεί η Κατσίκα. Παρά την ενεργοποίηση πελατών με ανταγωνιστικές τιμές, η αγορά παραμένει αδύναμη. Οι τιμές για τις κόκκινες ποικιλίες μειώθηκαν κατά 20% και οι Granny Smiths κατά 10%. Σε σύγκριση με πέρυσι, οι τιμές πώλησης είναι σαφώς καλύτερες. Όμως οι καταναλωτές έχουν περιορίσει τις αγορές τους, δημιουργώντας προκλήσεις για τους παραγωγούς.

Δεν είναι ότι η αρχή της ελληνικής σεζόν των μήλων ήταν τέλεια από μόνη της, αλλά η έλλειψη όγκων φάνηκε να οδηγεί σε κερδοφόρες ευκαιρίες, δηλώνει η Κατσίκα: «Αν και στην αρχή του έτους οι ποσότητες μήλων μειώθηκαν κατά 40 έως 50 ανά σεντ λόγω παγετού και μόλυνσης από ασθένειες, φαινόταν ακόμα ότι θα ήταν μια εξαιρετική χρονιά. Ωστόσο, λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η εικόνα άλλαξε δραματικά.» Αυτή η απρόβλεπτη καμπυλότητα έχει οδηγήσει σε υπερβολικό όγκο απούλητων μήλων, αφήνοντας τους παραγωγούς με αβέβαιη προοπτική λόγω έλλειψης ζήτησης στην αγορά. Σημειώνεται ότι η καλλιέργεια της μηλιάς πλέον ευδοκιμεί σχεδόν σε όλο τον πλανήτη.

Η Κατσίκα πιστεύει ότι οι καταναλωτές δεν τρώνε τόσα μήλα όπως πριν. «Οι αγορές κινούνται με πολύ αργούς ρυθμούς, με τον οποίο εννοώ την υποκατανάλωση μήλων. Τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, υπάρχει μια συγκρατημένη στάση των αγορών. Ζητούνται μικρότερες ποσότητες και στις χαμηλότερες τιμές της αγοράς. Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα που έχει προκύψει είναι η μεταφορά και διανομή μήλων στις χώρες της Μέσης Ανατολής. Υπάρχουν μεγάλες καθυστερήσεις στις αποστολές μας, με κίνδυνο επιδείνωσης της ποιότητας και υψηλότερου κόστους μεταφοράς, με αποτέλεσμα να καθυστερούμε τις πληρωμές μας».

Καθώς η ζήτηση είναι αρκετά χαμηλή, πέφτουν και οι τιμές στα μήλα σύμφωνα με την Κατσικά: «Οι τιμές πέφτουν τώρα και αυτό γιατί μεγάλες ποσότητες μήλων παραμένουν απούλητες στις ψυκτικές αποθήκες. Ο καιρός που περνάμε μας ωθεί να κινούμαστε πιο εντατικά στις πωλήσεις, γιατί σε λίγους μήνες ξεκινάμε τα καλοκαιρινά φρούτα, όπως τα κεράσια και τα βερίκοκα, μπορεί να υπάρχει μεγαλύτερη κινητικότητα, αλλά αυτό εξαρτάται από τη διάθεση των αγορών και τη διάθεση του καταναλωτή να καταναλώσει το προϊόν μας».

Συνολικά, η ελληνική σεζόν των μήλων έχει ταλαιπωρηθεί από όλες αυτές τις προκλήσεις. Όμως η Κατσίκα τονίζει ότι είναι στο χέρι τους να βγουν από την κατάσταση, πιο δυνατοί από πριν. «Πιστεύω ότι όσο διαρκεί αυτή η παγκόσμια αναταραχή, με τους πολέμους που μας έχουν περικυκλώσει, η απώλεια εισοδήματος των καταναλωτών και η κλιματική αλλαγή,

μαζί με τα έντονα καιρικά φαινόμενα, ειδικά εδώ στην περιοχή μας που επλήγη από την καταιγίδα Daniel, θα συνεχιστεί να μας επηρεάσει αρνητικά Ως Αγροτικός Συνεταιρισμός Κισσάβου, παρά τις αντίξοες συνθήκες που περνάμε, προσπαθούμε να διατηρήσουμε την ποιότητα και τις τιμές σε σταθερά επίπεδα, κάτι που θα μας επιτρέψει να γίνουμε πιο ανταγωνιστικοί και γενικά να προσφέρουμε το καλύτερο έχουμε στους πελάτες μας».

Πηγή fresher.gr

Η διάθεση των τελικών φαρμακευτικών προϊόντων κάνναβης για ιατρικούς λόγους είναι πραγματικότητα και στη χώρα μας και πλέον οι ασθενείς δεν χρειάζεται να ρισκάρουν με μια μη νόμιμη διαδικασία την προμήθεια του φαρμάκου τους από το εξωτερικό.

Οι γιατροί που τα συνταγογραφούν χαιρετίζουν το γεγονός, αλλά σπεύδουν να διευκρινίσουν εμφατικά, ότι παρότι πολλοί μπορούν να ωφεληθούν με την σωστή καθοδήγηση από τον γιατρό τους από αυτή την εξέλιξη, η κάνναβη ως φαρμακευτικό προϊόν δεν είναι πανάκεια και απαιτεί υπομονή από ασθενή και γιατρό, όσον αφορά την εύρεση της, σωστή δόση και τα αποτελέσματα της θεραπείας.

«Δεν νομίζω ότι υπάρχει περιορισμός. Όλοι δυνητικά μπορούν να ωφεληθούν και όλοι μπορεί να δουν τις προσδοκίες τους να μην επαληθεύονται», λέει χαρακτηριστικά η κ. Χρυσούλα Καραναστάση, αναισθησιολόγος και πρόεδρος της Ελληνικής Ιατρικής Εταιρείας για τα Κανναβινοειδή.

«Τα κανναβινοειδή είναι μία νέα ομάδα φαρμακολογικά δραστικών ουσιών, που συμπεριφέρονται με διαφορετικό τρόπο από τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα φάρμακα. Δεν θα έλεγα ότι καλύπτουν κάποιο συγκεκριμένο κενό, μάλλον έρχονται να συμπληρώσουν τις θεραπευτικές μας επιλογές» εξηγεί η ίδια μιλώντας στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Σήμερα στη χώρα μας, ο ασθενής αφού αξιολογηθεί από τον ειδικό, θα λάβει τη σχετική συνταγή – ή εφόσον ο θεράπων δεν έχει δικαίωμα συνταγογράφησης θα τον παραπέμψει στον αντίστοιχο ειδικό, λέει η κ. Καραναστάση.

«Η συνταγή εκτελείται σε οποιαδήποτε ιδιωτικό φαρμακείο, όσον αφορά δε τους ανθούς – που μέχρι σήμερα είναι η μόνη διαθέσιμη φαρμακοτεχνική μορφή στη χώρα μας – συνοδεύεται από την αγορά της ειδικής εγκεκριμένης ιατροτεχνολογικής συσκευής».

Το σύνολο του κόστους της θεραπείας επιβαρύνει τον ασθενή, καθότι τα τελικά φαρμακευτικά προϊόντα κάνναβης ανήκουν στα μη αποζημιούμενα φάρμακα.

«Η δοσολόγηση γίνεται σταδιακά – διαδικασία που ακολουθούμε σε αρκετές θεραπείες και καλείται ‘τιτλοποίηση’. Δεν έχει όμως θέση εδώ η κλασική προσέγγιση της δοσολόγησης σε γραμμάρια, χιλιοστόγραμμα, μονάδες ή κάτι αντίστοιχο. Κάθε ασθενής έχει τη δική του θεραπευτική δόση και η εύρεση της θα γίνει σε συνεργασία με το θεράποντα, γι’ αυτό η συνεργασία αυτή είναι κομβικής σημασίας. Ούτε υπάρχει μέγιστη επιτρεπόμενη ημερήσια δόση, παρότι στη χώρα μας υπάρχει σχετικός περιορισμός» καταλήγει η κ. Καραναστάση.

Ποιος μπορεί να συνταγογραφεί και με ποιες ενδείξεις

Δικαίωμα αρχικής συνταγογράφησης για τη φαρμακευτική κάνναβη έχουν σήμερα στη χώρα μας οι αναισθησιολόγοι, οι νευρολόγοι, οι παθολόγοι – ογκολόγοι, οι παθολόγοι λοιμωξιολόγοι οι παθολόγοι- ρευματολόγοι.

Η συνταγή μπορεί να επαναληφθεί από γιατρό άλλης ειδικότητας για 6 μήνες, αλλά στη συνέχεια χρειάζεται επαναξιολόγηση της θεραπείας από ειδικό. Αξίζει να σημειωθεί πως η συνταγογράφιση της φαρμακευτικής κάνναβης δεν είναι μια διαδικασία που πρέπει να γίνεται με ελαφρά τη καρδία, καθώς απαιτεί ο γιατρός να είναι πολύ καλός γνωστής του αντικειμένου και εκπαιδευμένος σε αυτό.

Να σημειωθεί ότι όλα αυτά αφορούν τα προϊόντα που περιέχουν Δ9-τετραϋδροκανναβινόλη σε ποσοστό άνω του 0,2%.

«Ωστόσο, πρέπει να θυμόμαστε ότι ακόμα και προϊόντα που περιέχουν μικρότερη ποσότητα και δεν απαιτείται η συνταγογράφησή τους, είναι φαρμακολογικά δραστικά, και συνεπώς δεν θα πρέπει να λαμβάνονται χωρίς επίβλεψη από κάποιον επαγγελματία υγείας με σχετική εκπαίδευση», επισημαίνει η Χρυσούλα Καραναστάση, η οποία εκφράζει την ελπίδα να θεσπιστούν κριτήρια στη συνταγογράφηση που δεν θα επιτρέπουν την αλόγιστη χρήση.

Όσον αφορά τις διεθνώς αναγνωρισμένες ενδείξεις χρήσης που αναγράφονται και στο ελληνικό «φύλλο οδηγιών χρήσης» της Δ9-THC , αυτές περιλαμβάνουν :

1. Τη ναυτία και τον έμετο που οφείλονται σε χημειοθεραπεία για τον καρκίνο ή τη νόσο HIV/AIDS.

2. Τον πόνο και τη σπαστικότητα στη σκλήρυνση κατά πλάκας.

3. Τον ανθεκτικό πόνο που δεν ανταποκρίνεται σε άλλες διαθέσιμες θεραπείες ή όταν οι διαθέσιμες θεραπείες δεν γίνονται καλά ανεκτές από τον ασθενή,

4. Ως διεγερτικό της όρεξης σε ασθενείς που λαμβάνουν φροντίδα για το τέλος της ζωής τους (παρηγορική/ανακουφιστική φροντίδα).

«Οι ασθενείς όμως λαμβάνουν κάνναβη για πολλές άλλες παθήσεις, από τον καρκίνο μέχρι τη διαταραχή μετατραυματικού στρες και τα ρευματικά νοσήματα μέχρι το γλαύκωμα. Και φυσικά δεν λαμβάνουν μόνο αυτό που καλείται ιατρική κάνναβη, δηλαδή Δ9-THC, αλλά και τα υπόλοιπα κανναβινοειδή, όπως η κανναβιδιόλη (CBD), που δεν κατατάσσεται στις ουσίες ελεγχόμενης συνταγογράφησης. Και θα πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι διαφορετικοί συνδυασμοί κανναβινοειδών, αλλά και τερπενοειδών και φλαβονοειδών, μπορεί να έχουν διαφορετική δράση στον οργανισμό», συμπληρώνει η κ. Καραναστάση.

Μπορεί να είναι μια από τις πιο γνωστές και πιο μελετημένες διαδικασίες στον κόσμο, ωστόσο η φωτοσύνθεση έχει ακόμα καλά κρυμμένα μυστικά.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature, η διαδικασία της φωτοσύνθεσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέους τρόπους παραγωγής ενέργειας.

Μια διεθνής ομάδα αποτελούμενη από φυσικούς, χημικούς και βιολόγους, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ, μελέτησε τα πρώτα στάδια της φωτοσύνθεσης και ανακάλυψε νέους τρόπους εξαγωγής ενέργειας από τη διαδικασία αυτή, ένα εύρημα που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέους τρόπους παραγωγής καθαρών καυσίμων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Χρησιμοποιώντας εξαιρετικά γρήγορες φασματοσκοπικές τεχνικές για τη μελέτη της κίνησης της ενέργειας, οι ερευνητές βρήκαν ότι οι χημικές ουσίες που μπορούν να εξάγουν ηλεκτρόνια από τις υπεύθυνες για τη φωτοσύνθεση μοριακές δομές, κάνουν τη διαδικασία αυτή στα αρχικά στάδια και όχι πολύ αργότερα, όπως υπήρχε η πεποίθηση προηγουμένως.

Οι ερευνητές λένε ότι η δυνατότητα εξαγωγής φορτίων σε προγενέστερο στάδιο της διαδικασίας της φωτοσύνθεσης, θα μπορούσε να κάνει τη διαδικασία πιο αποτελεσματική κατά το χειρισμό των διαδρομών της φωτοσύνθεσης για την παραγωγή καθαρών καυσίμων από τον Ήλιο. Επιπλέον, η ικανότητα ρύθμισης της φωτοσύνθεσης θα μπορούσε να σημαίνει ότι οι καλλιέργειες θα μπορούσαν να γίνουν πιο ικανές να ανέχονται το έντονο ηλιακό φως.

«Δεδομένου ότι τα ηλεκτρόνια από τη φωτοσύνθεση διασπείρονται σε ολόκληρο το σύστημα, αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να έχουμε πρόσβαση σε αυτά», λέει η Λόρα Γουέι, μία από τους επικεφαλής συγγραφείς της μελέτης, από το Τμήμα Βιοχημείας του Πανεπιστημίου, η οποία τώρα εργάζεται στο Πανεπιστήμιο του Τουρκού, στη Φιλανδία. «Το γεγονός ότι δεν γνωρίζαμε ότι υπήρχε αυτό το μονοπάτι είναι συναρπαστικό, γιατί θα μπορούσαμε να το αξιοποιήσουμε για την εξαγωγή περισσότερης ενέργειας για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», προσθέτει.

Το χρονοδιάγραμμα απόδοσης ενισχύσεων, αποζημιώσεων και άλλων μέτρων για τους αγρότες για το αμέσως επόμενο διάστημα παρουσίασε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Λευτέρης Αυγενάκης, στα πλαίσια ευρείας διυπουργικής σύσκεψης για την στήριξη των πληγέντων στη Θεσσαλία.

Συγκεκριμένα, ο κ. Αυγενάκης ανακοίνωσε την διόρθωση ενιαίας ενίσχυσης 2023, καθώς έχει ήδη ανοίξει η πλατφόρμα για διορθώσεις έως 10 Μαρτίου 2024 και έως το Πάσχα θα γίνει η διορθωτική πληρωμή του υπολοίπου των 88 εκατ. της βασικής ενίσχυσης των αγροτών που δεν είχε απορροφηθεί.

Επιπλέον, ανακοινώθηκε η πληρωμή των συνδεδεμένων ενισχύσεων εντός του Απριλίου, στα 245 εκατ. ευρώ αλλά και το άνοιγμα των νέων αιτήσεων ΟΣΔΕ 2024 εντός του Μαρτίου.

Ο κύριος υπουργός ανέφερε πως έχει ήδη ανοίξει η πλατφόρμα για διορθώσεις στα Οικολογικά Σχήματα η πληρωμή των οποίων, ύψους 425 εκατ. ευρώ, αναμένεται να γίνει έως το Πάσχα. Παράλληλα έχουν ξεκινήσει οι διαδικασίες προκειμένου να αποπληρωθούν οι δικαιούχοι για τα έτη 2014-2019 με βάση την παλιά ΚΑΠ όσο και για τη μεταβατική περίοδο 2020 – 2022.

Επιπλέον, τονίστηκε πως ξεκίνησε η εκκαθάριση των 16.000 δεσμευμένων ΑΦΜ και αποδέσμευση των νομίμων ενώ τα υπόλοιπα θα οδηγηθούν στη Δικαιοσύνη.

Τέλος, στη σύσκεψη προαναγγέλθηκε ο σταδιακός έλεγχος και πληρωμή όσων δικαιούχων έχουν προσφύγει και δικαιωθεί από τη Δικαιοσύνη για λάθη στην πληρωμή παρελθόντων ετών.

Γιάννης Τσατσάκης – ypaithros.gr

Πρόωρο τέλος … στο τέλος επιτηδεύματος προσανατολίζεται να βάλει η κυβέρνηση, σε μια προσπάθεια να αντιστρέψει το βαρύ -λόγω της τεκμαρτής φορολόγησης- κλίμα στις τάξεις των ελεύθερων επαγγελματιών, αλλά και να στείλει μήνυμα οριστικής ρήξης με την εποχή των μνημονίων, ενόψει και των επερχόμενων ευρωεκλογών.

Ο σχεδιασμός ούτως ή άλλως προέβλεπε την οριστική κατάργηση του μέτρου από το φορολογικό έτος 2025 (δηλώσεις 2026), ωστόσο το σενάριο που εξετάζεται το τελευταίο διάστημα θέλει την εξέλιξη αυτή να έρχεται έναν χρόνο νωρίτερα, με την παροχή έκπτωσης 100% στο τέλος επιτηδεύματος για τα εισοδήματα του 2024.

Οι οριστικές αποφάσεις θα ληφθούν εντός του πρώτου εξαμήνου κι αφού σχηματισθεί πλήρης εικόνα για τα σχετικά δημοσιονομικά περιθώρια, δεδομένου ότι ο εν λόγω φόρος φέρνει στα κρατικά ταμεία πάνω από 300 εκατ. ευρώ ετησίως. Εφόσον το υπουργείο Οικονομικών ανάψει το «πράσινο φως», το τάιμινγκ των ανακοινώσεων θα επιλεγεί από τον πρωθυπουργό.

Μείωση 50% για επιτηδευματίες

Η διαφαινόμενη κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος θα αφορά τόσο τους ελεύθερους επαγγελματίες όσο και τις επιχειρήσεις, με το σύνολο των ωφελούμενων να ξεπερνά τους 650.000.

Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με τον τελευταίο φορολογικό νόμο, φέτος (σ.σ. δηλώσεις 2024 για τα εισοδήματα που αποκτήθηκαν το 2023) το τέλος επιτηδεύματος που θα κληθούν να καταβάλουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι αυτοαπασχολούμενοι και οι ατομικές επιχειρήσεις -όλοι όσοι «αγγίζονται», δηλαδή, από το νέο σύστημα φορολόγησης βάσει τεκμηρίων- θα είναι μειωμένο κατά 50%, στα 325 ευρώ. Επιπλέον, για τις ίδιες κατηγορίες φορολογουμένων προβλέπεται και μείωση 50% για κάθε υποκατάστημα, με τη σχετική επιβάρυνση να διαμορφώνεται στα 300 ευρώ (αντί για 600).

Αντίθετα, δεν παρέχεται καμία έκπτωση στο τέλος επιτηδεύματος για τις νομικές οντότητες (ΙΚΕ, ΑΕ, ΟΕ, ΕΕ), οι οποίες θα πρέπει να καταβάλουν 1.000 ευρώ εφόσον έχουν την έδρα τους σε πόλεις με πληθυσμό άνω των 200.000 κατοίκων ή 800 ευρώ, εφόσον η έδρα τους είναι σε τουριστικούς τόπους και σε πόλεις ή χωριά με πληθυσμό έως 200.000 κατοίκους. Για τις ίδιες επιχειρήσεις, επίσης, προβλέπεται επιβάρυνση 600 ευρώ για κάθε υποκατάστημα που ιδρύουν.

”Νέα παρέμβαση, αν χρειαστεί”

Ανεξάρτητα, πάντως, από το αν θα καταργηθεί από φέτος ή του χρόνου το τέλος επιτηδεύματος, ειλημμένη φαίνεται ότι είναι στους κόλπους της κυβέρνησης η απόφαση να μην επιβαρυνθεί με το εν λόγω «χαράτσι» ο αγροτικός τομέας. Όπως είναι γνωστό, οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ απαλλάσσονται ούτως ή άλλως από το τέλος επιτηδεύματος, διότι δεν θεωρούνται επιτηδευματίες. Εξάλλου, με νομοθετικές παρεμβάσεις που λήφθηκαν τα προηγούμενα χρόνια, εξαιρέθηκαν από την υποχρέωση καταβολής για τα φορολογικά έτη 2019, 2020, 2021 και 2022 οι αγρότες του κανονικού καθεστώτος, για τους οποίους είχαν παρέλθει τα πρώτα πέντε χρόνια από την ημερομηνία τήρησης βιβλίων και ένταξης στο κανονικό καθεστώς. Η ίδια εξαίρεση ίσχυσε και για τους αλιείς παράκτιας αλιείας που εκμεταλλεύονται, ατομικά ή με τη μορφή συμπλοιοκτησίας/κοινωνίας αστικού δικαίου, αλιευτικά σκάφη μέχρι 12 μέτρα, μεταξύ καθέτων.

Σύμφωνα με πληροφορίες της ypaithros, παρόμοια νομοθετική πρωτοβουλία για την απαλλαγή των αγροτών του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ και των αλιέων από το τέλος επιτηδεύματος για το φορολογικό έτος 2023 αναμένεται να αναληφθεί και φέτος, εκτός κι αν η κυβέρνηση κάνει στο μεταξύ … την έκπληξη και ανακοινώσει νωρίτερα την οριστική κατάργησή του για όλους τους επιτηδευματίες και τις επιχειρήσεις.

Υψηλόβαθμο στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών, με το οποίο συνομίλησε η ypaithros, ήταν κατηγορηματικό ότι «τέλος επιτηδεύματος δεν πρόκειται να επιβληθεί στους αγρότες ούτε φέτος, ούτε μέχρι να καταργηθεί οριστικά ο εν λόγω φόρος».

Επιβράβευση για τους «μικρούς» που έκαναν προσλήψεις το 2023

Πέραν των αγροτών, με βάση το ισχύον καθεστώς, από την καταβολή του τέλους επιτηδεύματος απαλλάσσονται επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα έως 2 εκατ. ευρώ, που αύξησαν το 2023 τον αριθμό των εργαζομένων πλήρους απασχόλησης κατά τουλάχιστον τα 3/12 σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ομοίως και οι επιτηδευματίες που ασκούν τη δραστηριότητά τους σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά κάτω από 100 κατοίκους, εκτός αν πρόκειται για τουριστικούς προορισμούς. Εξάλλου, από το οικονομικό έτος 2023 και εφεξής εξαιρούνται τα πρόσωπα που ασκούν ατομική εμπορική επιχείρηση ή ελευθέριο επάγγελμα και παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του 80%.

Γράφει

Δήμητρα Μανιφάβα – kathimerini.gr

Σχεδόν τρεις φορές πάνω από την τιμή που ένα φρούτο ή λαχανικό φεύγει από το χωράφι καταλήγει να το πληρώσει ο καταναλωτής στην Ελλάδα, χωρίς μάλιστα το μεγαλύτερο ποσοστό από αυτή τη διαφορά να καταλήγει στον παραγωγό. 

Ο τελευταίος βάζει στην τσέπη του, υπό τη μορφή κέρδους και όχι εσόδων, ποσό που αντιστοιχεί μόλις στο 8%-9% της τιμής που τελικά πληρώνει ο καταναλωτής. 

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Πέρα από τους απαραίτητους ενδιάμεσους κρίκους στην εφοδιαστική αλυσίδα, απαραίτητοι βάσει του τρόπου που σήμερα διακινούνται τα οπωροκηπευτικά, δεν λείπουν οι «γκρίζες ζώνες»: παραγωγοί που αποφεύγουν να μιλήσουν επώνυμα καταγγέλλουν ότι συχνά είναι δέσμιοι των «εργολάβων» που διαχειρίζονται τα συνεργεία με τους εργάτες γης, «εργολάβοι» που δεν αποκλείεται να είναι αυτοί που κρατούν το μεγαλύτερο μέρος της αμοιβής αντί για τους εργάτες γης, στη συντριπτική τους πλειονότητα αλλοδαποί.

Ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά παραδείγματα είναι ίσως αυτό της διαδρομής που κάνει το μαρούλι iceberg από ένα χωράφι στην Πελοπόννησο μέχρι το πιάτο μας. Το κόστος παραγωγής για ένα κιλό του δημοφιλούς και στην Ελλάδα λαχανικού είναι 0,50 ευρώ/κιλό, με την έννοια του κόστους να περιλαμβάνει τα λιπάσματα, το νερό, την ενέργεια. Τα μεταφορικά και η συσκευασία είναι περίπου 0,20 ευρώ/κιλό κι έτσι, κατά συνέπεια, όταν ο παραγωγός πωλεί το προϊόν στον χονδρέμπορο προς 0,90 ευρώ/κιλό, το κέρδος του είναι μόλις 0,20 ευρώ/κιλό. Στη συνέχεια ο χονδρέμπορος πωλεί το προϊόν στον λιανέμπορο προς 1,25 ευρώ/κιλό, με το περιθώριο του πρώτου να είναι στην ουσία 0,35 ευρώ/κιλό.

Η λιανική τιμή προ ΦΠΑ διαμορφώνεται σε 2,09 ευρώ/κιλό, με το κέρδος του λιανεμπόρου να είναι περίπου 0,84 ευρώ, αν και έχει κάποιο κόστος και ο ίδιος για τη μεταφορά από τις κεντρικές αποθήκες στα καταστήματα, καθώς και για τη συντήρηση, με το τελευταίο να αφορά λιγότερο τα κηπευτικά, που έχουν μικρότερο χρόνο ζωής σε σύγκριση με τα φρούτα. Τι πληρώνει ο καταναλωτής; 2,36-2,40 ευρώ το κιλό.

Αντιστοίχως, ένα κιλό πορτοκάλια για φαγητό που φτάνει να πωλείται στο ράφι του σούπερ μάρκετ προς 1,40 ευρώ/κιλό, όταν έφευγε από το χωράφι για να περάσει από το συσκευαστήριο κόστιζε περίπου 0,30-0,40 ευρώ, με το κέρδος για τον παραγωγό να είναι το πολύ 0,14 ευρώ/κιλό, καθώς το κόστος παραγωγής είναι 0,20 ευρώ και το κόστος συγκομιδής 0,06 ευρώ/κιλό. Ο λιανέμπορος αγοράζει από τον χονδρέμπορο προς 0,73 ευρώ/κιλό και διαθέτει το προϊόν προς 1,22 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ).

Να σημειωθεί σε όλα τα παραπάνω ότι ουκ ολίγες φορές οι παραγωγοί είναι δέσμιοι «συμφωνιών» που έχουν γίνει ανάμεσα στους εργολάβους με τα συνεργεία εργατών γης και στα συσκευαστήρια, αλλά και θύματα πρακτικών όπως η χρέωση μεγαλύτερης φύρας από την πραγματική ή η αφαίρεση μεγαλύτερου απόβαρου από το πραγματικό.

Πώς θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί όλα τα παραπάνω; Εάν, για παράδειγμα, οι παραγωγοί ήταν οργανωμένοι σε συνεταιρισμούς που είχαν τα δικά τους συσκευαστήρια και προμήθευαν οι ίδιοι απευθείας το λιανεμπόριο. Τέτοια παραδείγματα συνεταιρισμών υπάρχουν στην Ελλάδα, όπως ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Ζαγοράς Πηλίου, γνωστός από τα μήλα με την ονομασία «Ζαγορίν», ο οποίος έχει απευθείας συμφωνίες με τα σούπερ μάρκετ, καθώς διαθέτει τις δικές του εγκαταστάσεις, διαλογητήρια, αποθήκες, ψυκτικούς θαλάμους.

Λύση, η οποία είχε υποδειχθεί και από την Επιτροπή Ανταγωνισμού το 2013, είναι τα δημοπρατήρια, εκεί όπου θα μπορούσαν οι παραγωγοί μέσω των συνεταιρισμών ή μέσω των ομάδων παραγωγών να διαπραγματευτούν απευθείας με τους αγοραστές (κυρίως αλυσίδες σούπερ μάρκετ) τις τιμές των προϊόντων. Οι χώρες που αξιοποιούν στον μέγιστο βαθμό τον θεσμό των δημοπρατηρίων είναι το Βέλγιο και η Ολλανδία, κάτι μάλιστα που το κάνουν με επιτυχία για πάνω από 70 χρόνια.

Τα πορτοκάλια πάνε βόλτα

Στην Ελλάδα, επίσης, λείπουν τα κατά τόπους εφοδιαστικά κέντρα, με συνέπεια συχνά να επιβαρύνεται η τιμή ενός προϊόντος με άσκοπο κόστος μεταφορικών. Μοιάζει ακραίο, παράδοξο, αλλά συμβαίνει: πορτοκάλια που παράγονται στη Σκάλα Λακωνίας είναι πολύ πιθανό ότι, για να τροφοδοτήσουν το υποκατάστημα μιας μεγάλης αλυσίδας σούπερ μάρκετ, υποκατάστημα που βρίσκεται σε μια κοντινή πόλη της Πελοποννήσου, θα ταξιδέψουν πρώτα στην Αθήνα, στις κεντρικές αποθήκες της αλυσίδας, για να ξαναφύγουν από την πρωτεύουσα και να επιστρέψουν στην Πελοπόννησο, στο υποκατάστημα της αλυσίδας.

Συνεχίζονται οι καταβολές της πρώτης αρωγής, σε συνέχεια της ολοκλήρωσης της υποβολής αιτήσεων  και των σχετικών διασταυρώσεων που έγιναν από τα στελέχη της γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

Νέες πληρωμές πρώτης αρωγής προς τους πληγέντες από τις πλημμύρες που εκδηλώθηκαν στις αρχές Σεπτεμβρίου σε διάφορες περιοχές της Θεσσαλίας, αλλά και στη Στερεά Ελλάδα, πραγματοποιήθηκαν σήμερα, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

Συγκεκριμένα, πιστώθηκαν 1.402.692 ευρώ στους τραπεζικούς λογαριασμούς πολιτών.

Ειδικότερα, σήμερα, καταβλήθηκαν 218.409 ευρώ σε 68 φυσικά πρόσωπα για την αντιμετώπιση πρώτων βιοτικών αναγκών και απλών επισκευαστικών εργασιών ή/και την αντικατάσταση οικοσκευής σε περιοχές που επλήγησαν από τις πλημμύρες του Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για πληρωμές που προέκυψαν μέσα από τις διασταυρώσεις που έκαναν τα στελέχη της γενικής γραμματείας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής στις αιτήσεις που υποβλήθηκαν στην πλατφόρμα πρώτης αρωγής, arogi.gov.gr. Παράλληλα, διενεργήθηκαν πληρωμές 18.283 ευρώ προς 6 δικαιούχους πρώτης αρωγής έναντι στεγαστικής συνδρομής. Τέλος, διενεργήθηκαν πληρωμές ύψους 1.166.000 ευρώ προς 160 επιχειρήσεις ως πρώτη αρωγή έναντι της επιχορήγησης των επιχειρήσεων που επλήγησαν από τις πλημμύρες, στις οποίες περιλαμβάνονται οι κτηνοτροφικές μονάδες και οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις, σε συνέχεια ολοκλήρωσης των αιτήσεων του δεύτερου κύκλου.

Αθροιστικά, λοιπόν, μέχρι σήμερα, στο πλαίσιο του πρώτου και του δεύτερου κύκλου της πρώτης αρωγής, έχουν καταβληθεί 156.738.373 εκατ. ευρώ προς 45.674 νοικοκυριά, επιχειρήσεις, αγροτικές εκμεταλλεύσεις και κτηνοτροφικές μονάδες που επλήγησαν από το πρωτόγνωρο πλημμυρικό φαινόμενο που έπληξε τη Θεσσαλία, αλλά και άλλες περιοχές.

Η διαδικασία διασταυρώσεων των αιτήσεων που υπεβλήθησαν, στο πλαίσιο του πρώτου αλλά και του δεύτερου κύκλου, στην πλατφόρμα της πρώτης αρωγής, arogi.gov.gr, συνεχίζεται και θα ακολουθήσουν τις επόμενες ημέρες νέες καταβολές.

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ