Αρχική Blog Σελίδα 52

Αζωτούχος λίπανση της ελιάς: Το «μυστικό» για τη σωστή δοσολογία κρύβεται στη βροχόπτωση

Η αζωτούχος λίπανση αποτελεί τον θεμέλιο λίθο για την υγιή ανάπτυξη και την επίτευξη υψηλών αποδόσεων στον ελαιώνα. Ωστόσο, το άζωτο που ρίχνουμε στο χωράφι δεν είναι πάντα άμεσα διαθέσιμο στο δέντρο. Η αποτελεσματικότητά του εξαρτάται σε απόλυτο βαθμό από δύο αλληλένδετους παράγοντες: τη βροχόπτωση και την εδαφική υγρασία.

Πόσο άζωτο πρέπει τελικά να προσθέσουμε; Η απάντηση δεν είναι ενιαία, αλλά προσαρμόζεται αυστηρά στις καιρικές συνθήκες της κάθε περιοχής, προκειμένου να μεγιστοποιήσουμε την παραγωγή και να μειώσουμε το περιβαλλοντικό και οικονομικό κόστος.

«Διαβάστε επίσης: Ασθένειες Φιστικιάς: Το «τρίπτυχο» της καταστροφής και πώς να σώσετε τα δέντρα σας»

Γιατί το άζωτο “διψάει” για εδαφική υγρασία

Το άζωτο απορροφάται από τις ρίζες της ελιάς κυρίως με τη μορφή νιτρικών ιόντων (NO₃). Η διαδικασία αυτή, όμως, είναι αδύνατη χωρίς την παρουσία νερού.

  • Σε ξηρά εδάφη με χαμηλές βροχοπτώσεις, το άζωτο παραμένει αδιάλυτο και δεν μπορεί να μεταφερθεί στο ριζικό σύστημα.
  • Αντίθετα, σε υπερβολικά βρεγμένα εδάφη, το άζωτο “ξεπλένεται” (έκπλυση), χάνεται στα βαθύτερα στρώματα και ρυπαίνει τον υδροφόρο ορίζοντα, χωρίς να θρέψει το δέντρο.

Για τον λόγο αυτό, στους μη αρδευόμενους (ξηρικούς) ελαιώνες απαιτείται τεράστια προσοχή στην ποσότητα του λιπάσματος, ενώ στους αρδευόμενους η κατάσταση είναι πιο ελεγχόμενη.

Οδηγός λίπανσης για ξηρικά δέντρα (ανάλογα με τη βροχή)

Εφόσον ο ελαιώνας σας δεν αρδεύεται, η ποσότητα αζώτου (Ν) που θα εφαρμόσετε πρέπει να είναι απόλυτα ευθυγραμμισμένη με τα χιλιοστά βροχής της περιοχής σας. Ο γενικός κανόνας διαμορφώνεται ως εξής:

  • Λιγότερο από 400 mm βροχής: Εφαρμόστε 100 g αζώτου ανά δέντρο για κάθε 100 mm βροχής. Εδώ το νερό είναι ο κύριος περιοριστικός παράγοντας. Εστιάστε στην καταστροφή των ζιζανίων, στον περιορισμό της φυλλικής επιφάνειας με σωστό κλάδεμα και στη βελτίωση του εδάφους για να αποθηκεύει την ελάχιστη υγρασία.
  • Από 400 έως 700 mm βροχής: Εφαρμόστε 150 g αζώτου ανά δέντρο για κάθε 100 mm βροχής.
  • Πάνω από 700 mm βροχής: Μπορείτε να εφαρμόσετε έως και 1,5 kg αζώτου ανά δέντρο για κάθε 100 mm βροχής.

Τι ισχύει για τους αρδευόμενους ελαιώνες

Στους ελαιώνες που ποτίζονται, προτείνεται η τακτική που ισχύει για τις βροχερές περιοχές (άνω των 700 mm), δηλαδή 1,5 kg αζώτου ανά δέντρο.

Ωστόσο, το απόλυτο εργαλείο για τους αρδευόμενους ελαιώνες είναι η φυλλοδιαγνωστική. Η ανάλυση φύλλων θα σας δείξει αν βρίσκεστε στα ιδανικά επίπεδα (μεταξύ 1,6% και 1,8% ξηρής ουσίας). Ενδεικτικά, για ένα ενήλικο και παραγωγικό δέντρο, η συνιστώμενη συνολική ποσότητα αζώτου κυμαίνεται από 1,0 έως 1,5 kg ανά δέντρο.

Οι κίνδυνοι της λανθασμένης εφαρμογής

Η λογική «ρίχνω παραπάνω λίπασμα για να βγάλω περισσότερες ελιές» είναι απόλυτα λανθασμένη και κρύβει σοβαρές συνέπειες:

  • Υπερβολική βλάστηση: Το πολύ άζωτο, ειδικά σε ξηρές περιοχές, “φουντώνει” το δέντρο δίνοντας υπερβολική βλάστηση εις βάρος της καρποφορίας (μειωμένη παραγωγή).
  • Απώλεια χρημάτων: Η υψηλή βροχόπτωση μπορεί να προκαλέσει έκπλυση του αζώτου, κάνοντας τη λίπανσή σας πρακτικά άχρηστη.
  • Περιβαλλοντική ζημιά: Η ανεξέλεγκτη ρίψη αζώτου μολύνει σοβαρά τα τοπικά υδατικά συστήματα.

ΠΗΓΗ: olivenews.gr

Εφιάλτης στην Τουρκία: Τεράστιες τρύπες «καταπίνουν» ξαφνικά τα χωράφια – Ο τρόμος των αγροτών

0

Σκηνές που θυμίζουν ταινία επιστημονικής φαντασίας εκτυλίσσονται στην κεντρική αγροτική περιοχή της Τουρκίας. Εκατοντάδες γιγάντιες τρύπες –αρκετά μεγάλες για να καταπιούν ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα– ανοίγουν ξαφνικά μέσα στα χωράφια, σκορπώντας τον τρόμο στους παραγωγούς.

Το φαινόμενο, το οποίο αποδίδεται ξεκάθαρα στην παρατεταμένη ξηρασία και την κλιματική αλλαγή, καταστρέφει καλλιέργειες και απειλεί ευθέως τις τοπικές κοινότητες.

Πώς δημιουργούνται οι “κρατήρες” – Πλησιάζουν τις 700 οι δολίνες

Αυτές οι γιγάντιες οπές είναι γνωστές στη γεωλογία ως δολίνες. Προκαλούνται από την υποχώρηση του εδάφους λόγω της διάβρωσής του από τα υπόγεια ύδατα. Όταν το νερό κάτω από την επιφάνεια της γης εξαντλείται, το έδαφος χάνει τη συνοχή και τη στήριξή του, με αποτέλεσμα να καταρρέει βίαια, δημιουργώντας τεράστια, επικίνδυνα κενά.

Στην περιοχή Καραπινάρ (επαρχία του Ικονίου), η κατάσταση έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Ανάμεσα σε καλλιέργειες καλαμποκιού, σιταριού και σακχαρότευτλων, έχουν εντοπιστεί μεμονωμένα χωράφια που “φιλοξενούν” έως και δέκα δολίνες!

Σύμφωνα με τον Φετουλά Αρίκ, καθηγητή Γεωλογίας στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Ικονίου, το φαινόμενο εξαπλώνεται με ανησυχητικά ταχείς ρυθμούς, με τον αριθμό των δολινών να πλησιάζει πλέον τις 700. «Ως αποτέλεσμα της ξηρασίας, ο υδροφόρος ορίζοντας πέφτει λίγο κάθε χρόνο», επισημαίνει ο καθηγητής.

Ο φαύλος κύκλος: 120.000 παράνομες γεωτρήσεις

Το πρόβλημα επιδεινώνεται ραγδαία από την ανθρώπινη παρέμβαση. Η έλλειψη βροχοπτώσεων αναγκάζει τους αγρότες να αντλούν ολοένα και περισσότερα υπόγεια ύδατα για να σώσουν τη σοδειά τους, δημιουργώντας έναν καταστροφικό φαύλο κύκλο.

Τα νούμερα προκαλούν ίλιγγο: Υπολογίζεται ότι μόνο στην περιοχή του Καραπινάρ, πέρα από τις 40.000 νόμιμες, λειτουργούν περίπου 120.000 παράνομες γεωτρήσεις! Αποτέλεσμα αυτής της αλόγιστης χρήσης είναι ο ρυθμός υποχώρησης του υδροφόρου ορίζοντα να φτάνει πλέον τα 4-5 μέτρα ετησίως, ενώ την προηγούμενη δεκαετία δεν ξεπερνούσε το μισό μέτρο.

Ο τρόμος των αγροτών: «Ακούστηκε ένα τρομακτικό βουητό»

Μέχρι στιγμής, από καθαρή τύχη, δεν έχουν καταγραφεί τραυματισμοί ή απώλειες ανθρώπινων ζωών, ωστόσο ο κίνδυνος να «καταπιεί» η γη κάποιο τρακτέρ είναι πλέον ορατός.

«Αν ανησυχούμε; Φυσικά και ανησυχούμε», δηλώνει στο πρακτορείο Reuters ο Μουσταφά Σικ, αγρότης από το Καραπινάρ, στα χωράφια του οποίου έχουν ανοίξει ήδη δύο δολίνες την τελευταία διετία.

Όπως περιγράφει με τρόμο, η δεύτερη τρύπα άνοιξε ξαφνικά τον περασμένο Αύγουστο. Η κατάρρευση του εδάφους συνοδεύτηκε από «ένα δυνατό, τρομακτικό υπόκωφο βουητό», τη στιγμή μάλιστα που ο αδελφός του βρισκόταν σε πολύ μικρή απόσταση. Η φύση, εξαντλημένη από την ξηρασία και την υπεράντληση των υδάτων, δείχνει πλέον τα δόντια της στην περιοχή.

Πηγές:

  • Πρακτορείο Reuters

Καταπέλτης το ΕΕΣ: Πήγε «στράφι» 1 δισ. ευρώ για καινοτομία χωρίς πρακτικό όφελος για τους αγρότες

0

Ένα ηχηρό μήνυμα για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση τα κονδύλια για την αγροτική καινοτομία αποτελεί η νέα ειδική έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ). Σύμφωνα με τα ευρήματα, παρά τη διάθεση 1 δισεκατομμυρίου ευρώ κατά την περίοδο 2014-2022, τα περισσότερα έργα απέτυχαν να προσφέρουν ουσιαστικές λύσεις στις καθημερινές ανάγκες των γεωργών .

Το εργαλείο EIP-AGRI και οι χαμένες ευκαιρίες

Η Ευρωπαϊκή Σύμπραξη Καινοτομίας για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της γεωργίας (EIP-AGRI), που θεσπίστηκε το 2012, χρηματοδότησε πάνω από 4.000 έργα καινοτομίας. Στόχος ήταν η συνεργασία μεταξύ γεωργών, ερευνητών και επιχειρήσεων. Ωστόσο, το εργαλείο αυτό δεν αξιοποιήθηκε στο έπακρο.

Ο João Leão, αρμόδιο Μέλος του ΕΕΣ, ήταν ξεκάθαρος, τονίζοντας πως ορισμένες ευκαιρίες χάθηκαν επειδή δεν καλύφθηκαν οι πρακτικές ανάγκες των γεωργών. Αντίθετα, όπου υπήρξε άμεση εμπλοκή των ίδιων των παραγωγών, οι πιθανότητες επιτυχίας των έργων ήταν αισθητά αυξημένες.

Καινοτομία για… σούπερ μάρκετ και όχι για χωράφια

Η ανάλυση 70 έργων σε Ισπανία, Γαλλία, Κάτω Χώρες και Πολωνία έβγαλε στο φως άκρως προβληματικά στοιχεία.

  • Το δυναμικό καινοτομίας σπάνια αποτελούσε καθοριστικό παράγοντα για την επιλογή των έργων.
  • Σχεδόν το ένα τρίτο των έργων είχε μικρή άμεση συνάφεια με τη γεωργία.
  • Πάνω από τα μισά έργα δεν οδήγησαν σε επιτυχείς καινοτομίες.

Ενδεικτικά είναι τα παραδείγματα που καταγράφηκαν. Στην Πολωνία, ένα έργο αφορούσε τη βιομηχανική παραγωγή βουτύρου, προσφέροντας ελάχιστα στους τοπικούς κτηνοτρόφους. Στην Ισπανία, τα ευρωπαϊκά κονδύλια χρησιμοποιήθηκαν απλώς για να ενισχυθεί η εμπορική ταυτότητα μιας αλυσίδας σούπερ μάρκετ!

Στον αντίποδα, όταν τα έργα αφορούσαν την πραγματική γεωργία –όπως ένα πρόγραμμα στην Ισπανία για την ξηρή σπορά ρυζιού– η τεχνική υιοθετήθηκε με τεράστια επιτυχία σε ολόκληρη την περιοχή.

Το πρόβλημα της διάδοσης και το κενό του «Ορίζοντα»

Ακόμα και όταν προέκυψαν χρήσιμες καινοτομίες, η διάδοσή τους ήταν απογοητευτική. Μόλις 6 από τα 18 επιτυχημένα έργα του δείγματος υιοθετήθηκαν σε ευρεία κλίμακα. Τα κράτη-μέλη απέτυχαν να προωθήσουν τις νέες πρακτικές σε τοπικό επίπεδο, παρότι υπήρχαν διαθέσιμα κονδύλια από την ΚΑΠ για κατάρτιση και συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Τέλος, το ΕΕΣ εντόπισε τεράστιο κενό στη συνεργασία με το πρόγραμμα «Ορίζων 2020». Παρόλο που το συγκεκριμένο πρόγραμμα διέθεσε πάνω από 1,5 δισ. ευρώ για έρευνα σε γεωργία και δασοκομία (2014-2020), κανένα από τα 70 έργα που ελέγχθηκαν δεν εκμεταλλεύτηκε αυτή τη χρηματοδότηση.

Πηγή elllinasagrotis.gr

«Οικονομική ασφυξία» στο ΠΑΑ: Η ΕΘΕΑΣ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου στην ΑΑΔΕ για τα μπλοκαρισμένα εκατομμύρια

0

Σε καθεστώς απόλυτης οικονομικής ομηρίας βρίσκονται χιλιάδες παραγωγοί και συνεταιρισμοί, καθώς παρατηρείται νέα, επικίνδυνη συσσώρευση καθυστερήσεων στις πληρωμές των παρεμβάσεων του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) και του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023–2027.

Η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), ως θεσμικός εκπρόσωπος του αγροτικού συνεταιριστικού κινήματος, παρενέβη δυναμικά με κατεπείγουσα επιστολή της προς την ηγεσία της ΑΑΔΕ, ζητώντας άμεσες λύσεις πριν καταρρεύσουν οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις.

«Διαβάστε επίσης: FarmClick: Ανοίγει η νέα ψηφιακή αγορά της Τράπεζας Πειραιώς για φθηνά αγροεφόδια και εξοπλισμό

Το «αγκάθι» της γραφειοκρατίας και η ασφυξία

Όπως επισημαίνει η ΕΘΕΑΣ, μπορεί να είναι κατανοητή η περίοδος προσαρμογής που απαιτείται λόγω της δημιουργίας του τμήματος ελέγχων (ΓΔΕΛΕΠ) στην ΑΑΔΕ, ωστόσο η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο. Οι καθυστερήσεις του Πυλώνα ΙΙ (Προγράμματα) έρχονται να προστεθούν σε αυτές του Πυλώνα Ι (Άμεσες Ενισχύσεις), δημιουργώντας ένα εκρηκτικό μείγμα.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι πόροι εκατομμυρίων ευρώ, που αφορούν ήδη καταβεβλημένες δαπάνες και ολοκληρωμένες επενδύσεις των παραγωγών, δεν έχουν πιστωθεί. Το κομβικό σημείο αυτής της εμπλοκής είναι η μη εκχώρηση αρμοδιοτήτων. Οι διαδικασίες αναγνώρισης και εκκαθάρισης δαπανών δεν έχουν περάσει ακόμη στις αρμόδιες περιφερειακές και τοπικές υπηρεσίες (Περιφέρειες, ΔΑΟΚ, ΔΑΟΠ, ΕΛΓΑ), με αποτέλεσμα το σύστημα να παραμένει ερμητικά κλειστό.

Τα 10 βασικά προγράμματα που έχουν «παγώσει»

Σύμφωνα με την ΕΘΕΑΣ, απαιτείται η άμεση ενεργοποίηση και εκχώρηση αρμοδιοτήτων για μια σειρά από κομβικές παρεμβάσεις, οι οποίες κρατούν “όμηρους” χιλιάδες δικαιούχους:

  1. Σχέδια Βελτίωσης (Π3-73-2.1 / ΠΕ3 73.2.2 / ΠΕ3 73.2.6 / ΠΕ3.73.2.9)
  2. Νέοι Αγρότες (ΠΕ3-75.1)
  3. Δημόσια Δασικά (Π3-73.1)
  4. Ύδωρ 2.0
  5. Κυκλική Οικονομία και Θερμοκήπια
  6. Μεταποίηση (Π3 73.2.4)
  7. Αντιχαλαζικά (ΠΕ3-73-2.5)
  8. Ομάδες Παραγωγών – ΟΕΦ – Προγράμματα Προώθησης (ΠΕ3-77-1)
  9. Εκπαίδευση (ΠΕ3-78.1)
  10. Σύμβουλοι (ΠΕ3-78.2)

Τι ζητά η ΕΘΕΑΣ για να σωθεί η παρτίδα

Η συνεχιζόμενη αυτή παράλυση προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις: από τη μη καταβολή ενισχύσεων σε δικαιούχους που είναι απολύτως τυπικοί στις υποχρεώσεις τους, μέχρι την αναστολή νέων επενδυτικών σχεδίων λόγω έλλειψης ρευστότητας.

Μπροστά σε αυτό το αδιέξοδο, η ΕΘΕΑΣ ζητά από την ΑΑΔΕ:

  • Την άμεση ολοκλήρωση των διαδικασιών εκχωρήσεων αρμοδιοτήτων προς τις ΔΑΟΚ και τις λοιπές υπηρεσίες.
  • Την άμεση ενεργοποίηση των διαδικασιών πληρωμών χωρίς άλλες αναβολές.
  • Την επίσημη παροχή ενός δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος πληρωμών, το οποίο θα επιτρέψει στους παραγωγούς και τους συνεταιρισμούς να προγραμματίσουν τις υποχρεώσεις τους και να αποφύγουν περαιτέρω οικονομική ζημιά.

Πηγή: Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ)

Κομισιόν: Ανοίγει ο «Διάλογος για τα τρόφιμα» – Οι αλλαγές που έρχονται από το χωράφι στο πιάτο

0

Μια νέα, κρίσιμη διαδικασία που αναμένεται να καθορίσει το μέλλον της ευρωπαϊκής γεωργίας και της διατροφής ξεκινά επίσημα αύριο, 5 Μαρτίου, στις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δίνει το εναρκτήριο λάκτισμα στον πρώτο «Διάλογο για τα Τρόφιμα», με κεντρικό άξονα την αποκατάσταση του ουσιαστικού δεσμού μεταξύ γεωργίας, εδάφους και τροφής.

Η φιλοδοξία της Κομισιόν είναι να φέρει στο ίδιο τραπέζι όλους τους κρίκους της αλυσίδας: από τους πρωτογενείς παραγωγούς και τη βιομηχανία, μέχρι τους εμπόρους λιανικής και τους καταναλωτές, μετατοπίζοντας επιτέλους τη συζήτηση από τις θεωρητικές διακηρύξεις, στις πρακτικές λύσεις.

«Διαβάστε επίσης: Τράπεζα Πειραιώς: Ο παγκόσμιος χάρτης των τιμών στα αγροτικά προϊόντα – Τι δείχνει η νέα ανάλυση»

Στόχος η ανθεκτικότητα και το «χτύπημα» στους μεσάζοντες

Σε μια περίοδο που το κόστος ζωής, οι κλιματικές πιέσεις και οι γεωπολιτικές κρίσεις “συμπιέζουν” ταυτόχρονα παραγωγούς και καταναλωτές, η Επιτροπή βάζει στο επίκεντρο την εδαφική ανθεκτικότητα. Με απλά λόγια, επιδιώκει να ενδυναμώσει την τοπική παραγωγή ώστε να αντέχει στις διακυμάνσεις των τιμών.

Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μπαίνουν άμεσα:

  • Η παροχή κινήτρων για την κατανάλωση τοπικών, εποχιακών και βιολογικών προϊόντων.
  • Η ενίσχυση των «βραχύτερων αλυσίδων εφοδιασμού». Ο στόχος είναι να μειωθούν οι αποστάσεις (και οι μεσάζοντες) από το χωράφι στο ράφι, ώστε να βελτιωθεί η ιχνηλασιμότητα και η προστιθέμενη αξία να παραμένει στις τσέπες των ίδιων των παραγωγών και των τοπικών κοινωνιών.

Δημόσιες συμβάσεις: Τέλος στη «φθηνότερη τιμή»;

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρωινή συνεδρία υψηλού επιπέδου (με τη συμμετοχή του Επιτρόπου Γεωργίας, Christophe Hansen, και του Αντιπροέδρου Stéphane Séjourné).

Εκεί θα συζητηθεί η τεράστια δύναμη που έχουν οι δημόσιες συμβάσεις (π.χ. τα γεύματα σε σχολεία, νοσοκομεία και δημοτικές δομές) για να αλλάξουν την αγορά. Η ΕΕ προωθεί το μοντέλο της «βέλτιστης αξίας». Αυτό σημαίνει ότι οι διαγωνισμοί δεν θα πρέπει να επιβραβεύουν απλώς τη χαμηλότερη τιμή, αλλά να δίνουν προτεραιότητα στην ποιότητα, τη βιωσιμότητα και την ενίσχυση της τοπικής τροφικής αλυσίδας.

Το παράδειγμα των πόλεων και η επόμενη μέρα

Το απόγευμα της ίδιας ημέρας θα ακολουθήσει ένα πρακτικό τεχνικό εργαστήριο, όπου θα παρουσιαστούν επιτυχημένα παραδείγματα (από πόλεις όπως το Μιλάνο, η Κοπεγχάγη, το Παρίσι και η Γάνδη) για το πώς οι τοπικές αρχές μπορούν να στηρίξουν έμπρακτα τους παραγωγούς της περιοχής τους.

Ο διάλογος αυτός είναι μόνο η αρχή. Μέσα στο 2026, η Επιτροπή έχει προγραμματίσει νέα σύνοδο με θέμα την «Ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας τροφίμων». Το μεγάλο στοίχημα για τις Βρυξέλλες είναι διπλό: να γίνει η ευρωπαϊκή γεωργία πιο “πράσινη”, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την οικονομική επιβίωση των παραγωγών απέναντι στον σκληρό διεθνή ανταγωνισμό.

ΕΘΕΑΣ (etheas.gr)

Γέφυρα χρηματοδότησης 1,17 εκατ. ευρώ για τα έργα Leader: Διασφαλίζεται η ομαλή συνέχεια

0

Μια κρίσιμη απόφαση που αποτρέπει τον κίνδυνο να «παγώσουν» σημαντικά έργα τοπικής ανάπτυξης στην ελληνική ύπαιθρο υπεγράφη από τη Γενική Γραμματέα Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ).

Με τη νέα απόφαση, δημιουργείται μια χρηματοδοτική «γέφυρα» για τα έργα Leader, εξασφαλίζοντας την ομαλή μετάβασή τους από το παλιό στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο, ώστε να ολοκληρωθούν απρόσκοπτα.

«Διαβάστε επίσης:Παρέμβαση ΓΕΩΤΕΕ για τους επικονιαστές: Επιστημονική τεκμηρίωση και όχι “τυφλές” οριζόντιες ρυθμίσεις»

Πώς λειτουργεί η χρηματοδοτική «γέφυρα»

Συγκεκριμένα, καθορίζεται η συνέχιση επιλεγμένων πράξεων του υπομέτρου 19.2 του ΠΑΑ 2014–2022 (CLLD/LEADER) και η ομαλή ένταξή τους στην Παρέμβαση Π3-77-4.2 του νέου Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023–2027.

Σύμφωνα με το επίσημο έγγραφο του Υπουργείου, τα οικονομικά δεδομένα της μετάβασης διαμορφώνονται ως εξής:

  • Ολοκληρωμένο τμήμα: Βεβαιώνεται η ολοκλήρωση ενός τμήματος των πράξεων, με οριστικοποιημένες πληρωμές (έως τις 31/12/2025) συνολικού ύψους 126.117,66 ευρώ.
  • Συνεχιζόμενα έργα: Ο συνολικός προϋπολογισμός των έργων που δεν έχουν ολοκληρωθεί και μεταφέρονται στο νέο πλαίσιο για να συνεχιστούν, ανέρχεται σε 1.173.908,60 ευρώ.

Η συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη θα εγγραφεί κανονικά στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΣΑ 082/7), με φορέα χρηματοδότησης το ίδιο το ΥΠΑΑΤ. Η συνολική παρέμβαση συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ).

Η αυστηρή προθεσμία για τους δικαιούχους

Το Υπουργείο, ωστόσο, θέτει ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Ως καταληκτική ημερομηνία για την ολοκλήρωση των πληρωμών ορίζεται ρητά η 31η Δεκεμβρίου 2026.

Παράλληλα, το έγγραφο εφιστά την προσοχή στους δικαιούχους των προγραμμάτων, υπενθυμίζοντας τις αυστηρές υποχρεώσεις τους όσον αφορά:

  1. Την πλήρη συμμόρφωση με το θεσμικό πλαίσιο.
  2. Την τήρηση των κανόνων δημοσιότητας των έργων.
  3. Τη διασφάλιση του στόχου της τοπικής ανάπτυξης με πρωτοβουλία των ίδιων των κοινοτήτων.

Πηγές: ΕΘΕΑΣ (etheas.gr) – Σχετική Απόφαση ΓΓ Ενωσιακών Πόρων (PDF)

ΕΕ: Αλλάζουν όλα στους σπόρους – Ο νέος κανονισμός, τα κριτήρια βιωσιμότητας και οι ανταλλαγές αγροτών

0

Σε μια ιστορική και κρίσιμη φάση για το μέλλον της γεωργικής παραγωγής εισήλθε η Ευρωπαϊκή Ένωση τον Φεβρουάριο του 2026. Οι τριμερείς διάλογοι (trilogues) μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμών ξεκίνησαν επίσημα, με αντικείμενο τον νέο κανονισμό για την παραγωγή και την εμπορία φυτικού αναπαραγωγικού υλικού (ΑΜΚ) – κοινώς, για τους σπόρους, τους κόνδυλους, τα μοσχεύματα και τα νεαρά φυτά.

Η πρόταση της Κομισιόν έρχεται να σαρώσει το παλιό νομοθετικό πλαίσιο, αντικαθιστώντας 10 από τις 12 υφιστάμενες οδηγίες. Δεν πρόκειται απλώς για μια γραφειοκρατική τεχνική λεπτομέρεια. Η νομοθεσία αυτή θα καθορίσει το τι επιτρέπεται να κυκλοφορεί ως εγκεκριμένο υλικό και, κατ’ επέκταση, το τι θα καλλιεργείται στα χωράφια, επηρεάζοντας άμεσα την ανθεκτικότητα της γεωργίας απέναντι σε ξηρασίες και νέες ασθένειες.

«Διαβάστε επίσης: Κάστανο Πάικου: Διεκδικεί πιστοποιήσεις ΠΟΠ, ισχυρισμό υγείας και ορεινή ταυτότητα»

Το νέο κριτήριο VSCU: Σπόροι ανθεκτικοί και “πράσινοι”

Η συζήτηση στις Βρυξέλλες συνδέεται άμεσα με τους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας και της στρατηγικής «Από το Αγρόκτημα στο Πιάτο». Η βασική καινοτομία του νέου κανονισμού είναι η εισαγωγή αυστηρών κριτηρίων βιωσιμότητας για την καταχώριση νέων ποικιλιών που προορίζονται για τους επαγγελματίες αγρότες.

Η μέχρι σήμερα γνωστή αξιολόγηση «Αξίας για Καλλιέργεια και Χρήση» (VCU) αλλάζει και μετεξελίσσεται σε «Αξία για Βιώσιμη Καλλιέργεια και Χρήση» (VSCU). Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι νέες ποικιλίες θα πρέπει να αποδεικνύουν:

  • Μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε ασθένειες.
  • Προσαρμοστικότητα στις πιέσεις της κλιματικής αλλαγής.
  • Μειωμένη ανάγκη για εξωτερικές εισροές, όπως χημικά φυτοφάρμακα και λιπάσματα.

Εξαιρέσεις: Ερασιτέχνες, τράπεζες σπόρων και ανταλλαγές

Την ίδια στιγμή που οι κανόνες για τους επαγγελματίες γίνονται πιο απαιτητικοί προς την κατεύθυνση της βιωσιμότητας, το προσχέδιο προβλέπει σημαντικές εξαιρέσεις και «ελαφρύτερους» κανόνες για άλλες κατηγορίες:

  1. Ερασιτέχνες Κηπουροί: Το υλικό που απευθύνεται σε ερασιτέχνες θα απαλλάσσεται από τις αυστηρές απαιτήσεις καταχώρισης και πιστοποίησης, φέροντας απλώς μια ειδική σήμανση ότι δεν είναι επίσημα πιστοποιημένο.
  2. Τράπεζες Σπόρων: Οργανισμοί διατήρησης της βιοποικιλότητας θα εξαιρούνται από πολλές υποχρεώσεις, με τη μοναδική προϋπόθεση να τηρούν επίσημα μητρώα.
  3. Παραδοσιακές Ποικιλίες: Οι λεγόμενες «ποικιλίες διατήρησης» θα αντιμετωπίζονται με λιγότερο αυστηρούς όρους, αναγνωρίζοντας το γεγονός ότι εκ φύσεως δεν διαθέτουν την απόλυτη ομοιομορφία των εμπορικών υβριδίων.

Επιπλέον, στο επίκεντρο του νέου κανονισμού μπαίνει ένα πάγιο αίτημα του αγροτικού κόσμου: η ανταλλαγή σπόρων μεταξύ γεωργών. Η πρόταση επιτρέπει πλέον τις ανταλλαγές «σε είδος», εφόσον πρόκειται για μικρές ποσότητες και λειτουργούν ως εργαλείο διατήρησης της γενετικής ποικιλότητας στο χωράφι. Ωστόσο, μπαίνουν “κόκκινες γραμμές”: Απαγορεύεται η εμπλοκή μεσαζόντων, καθώς και η ανταλλαγή ποικιλιών που προστατεύονται από κατοχυρωμένα πνευματικά δικαιώματα (πατέντες).

Διχάζει η νέα νομοθεσία: Αντιδράσεις από εταιρείες και οργανώσεις

Όπως ήταν αναμενόμενο, οι νέοι κανόνες έχουν ανοίξει τον ασκό του Αιόλου στις διαπραγματεύσεις:

  • Ο κλάδος των εταιρειών παραγωγής σπόρων προειδοποιεί ότι οι πολλές «εξαιρέσεις» (για ερασιτέχνες και ανταλλαγές) δημιουργούν κινδύνους για την ισονομία της αγοράς και εγείρουν σοβαρά ζητήματα διασφάλισης της ποιότητας και της φυτοϋγείας.
  • Από την άλλη πλευρά, οι οργανώσεις προστασίας της αγροβιοποικιλότητας εκφράζουν φόβους ότι, παρά τον «πράσινο» μανδύα, η ρύθμιση συνεχίζει να ευνοεί ένα βιομηχανικό μοντέλο απόλυτης ομοιομορφίας, το οποίο σε βάθος χρόνου συρρικνώνει την ποικιλία των διαθέσιμων, παραδοσιακών σπόρων.

Κάστανο Πάικου: Διεκδικεί πιστοποιήσεις ΠΟΠ, ισχυρισμό υγείας και ορεινή ταυτότητα

Με μια παράδοση που μετρά πάνω από δύο χιλιάδες χρόνια, η καστανοκαλλιέργεια στο Πάικο αποτελεί τον “πνεύμονα” της τοπικής οικονομίας. Σήμερα, αυτή η βαριά ιστορικότητα αποτελεί το ισχυρότερο θεμέλιο για τη συντονισμένη προσπάθεια των παραγωγών να ανεβάσουν το προϊόν τους στην κορυφή, κατοχυρώνοντάς το επίσημα στην αγορά.

Η Ομάδα Παραγωγών «Κάστανο Πάικου» ΙΚΕ έχει βάλει τον πήχη ψηλά, διεκδικώντας έναν τριπλό στόχο: πιστοποίηση ΠΟΠ ή ΠΓΕ, σήμανση ισχυρισμού υγείας και ένδειξη ορεινής παραγωγής.

«Διαβάστε επίσης: FarmClick: Ανοίγει η νέα ψηφιακή αγορά της Τράπεζας Πειραιώς για φθηνά αγροεφόδια και εξοπλισμό»

Ο φάκελος για τον ΕΛΓΟ-Δήμητρα και το μοναδικό μικροκλίμα

Όπως εξηγεί ο πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών, κ. Δημήτρης Μίσκος, η διαδικασία για την αναγνώριση βρίσκεται ήδη σε πλήρη εξέλιξη. Ο φάκελος είχε προετοιμαστεί πριν από δύο χρόνια και αυτή την περίοδο εμπλουτίζεται με νέα, κρίσιμα στοιχεία, με στόχο να κατατεθεί επισήμως στον ΕΛΓΟ-Δήμητρα μέχρι το τέλος της τρέχουσας χρονιάς.

Το μεγάλο “όπλο” του κάστανου Πάικου είναι η ίδια η φύση του βουνού. Το υψόμετρο, η χαρακτηριστική υγρασία και τα ξερικά χωράφια δημιουργούν ένα ιδιόμορφο μικροκλίμα που προσδίδει στον καρπό μοναδική γλυκύτητα και απαράμιλλη ποιότητα.

«Ασπίδα» υγείας: Η μάχη για τον διατροφικό ισχυρισμό

Παράλληλα με την ονομασία προέλευσης, η ομάδα επιδιώκει μια τεράστια εμπορική και επιστημονική αναβάθμιση: την απόκτηση επίσημου ισχυρισμού υγείας. Το κάστανο του Πάικου διαθέτει μοναδικά διατροφικά χαρακτηριστικά που λειτουργούν ως “ασπίδα” για τον οργανισμό:

  • Είναι πλούσιο σε φυτικές ίνες και σύνθετους υδατάνθρακες.
  • Έχει πολύ χαμηλά λιπαρά.
  • Αποτελεί εξαιρετική πηγή βιταμινών Β1 και Β6, φυλλικού οξέος και καλίου.

Επιπλέον, στο στρατηγικό πλάνο βρίσκεται και η πιστοποίηση ως «Προϊόν Ορεινής Παραγωγής», μια έξτρα ένδειξη που λαμβάνουν αποκλειστικά προϊόντα ορεινών περιοχών, εκτοξεύοντας την υπεραξία του καρπού στα ράφια των αγορών.

Στόχος να μείνουν οι νέοι στα χωριά – Η προοπτική των 11.000 στρεμμάτων

Εάν οι πιστοποιήσεις ευοδωθούν, η καλλιέργεια στο Πάικο μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για ολόκληρη την Ελλάδα. Σύμφωνα με τον κ. Μίσκο, η αναμενόμενη αύξηση της ζήτησης θα παρασύρει θετικά και την παραγωγή.

Αυτή τη στιγμή, τα καλλιεργήσιμα στρέμματα ανέρχονται σε 6.000, ωστόσο η δυναμική της περιοχής μπορεί να φτάσει τουλάχιστον τα 11.000 στρέμματα. «Θα μείνει ο κόσμος στα χωριά ώστε να ασχοληθεί με τα κάστανα γιατί θα έχει μια προοπτική, θα έχει ένα μέλλον, θα βγάζει το εισόδημά του, θα μπορεί να επιβιώσει», τονίζει χαρακτηριστικά.

Το “αγκάθι” της κλιματικής κρίσης: Ζημιές έως και 70%

Παρ’ όλα τα φιλόδοξα σχέδια, οι καστανοπαραγωγοί δίνουν καθημερινό αγώνα επιβίωσης απέναντι στην κλιματική κρίση, η οποία φέτος έδειξε το πιο σκληρό της πρόσωπο.

Η παρατεταμένη ξηρασία, οι ακραία υψηλές θερμοκρασίες και η απότομη αύξηση της υγρασίας μετά τις βροχές, προκάλεσαν τεράστιες καταστροφές. Ο απολογισμός της φετινής χρονιάς είναι δραματικός, με τις ζημιές στην παραγωγή να αγγίζουν το 60–70%. Είναι ενδεικτικό το παράδειγμα του κ. Μίσκου, ο οποίος από τα 50 στρέμματα που δηλώνει, κατάφερε να συγκομίσει μόλις τα 10.

Πηγές: Ypaithros.gr

Παρέμβαση ΓΕΩΤΕΕ για τους επικονιαστές: Επιστημονική τεκμηρίωση και όχι “τυφλές” οριζόντιες ρυθμίσεις

0

Στη δημόσια διαβούλευση για το πολυσυζητημένο Εθνικό Σχέδιο Δράσης του ΥΠΕΝ, το οποίο αφορά την προστασία και αύξηση των πληθυσμών των επικονιαστών, παρεμβαίνει θεσμικά το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΓΕΩ.Τ.Ε.Ε.).

Με επίσημη επιστολή του προς τον αρμόδιο Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το Επιμελητήριο χαιρετίζει μεν το προσχέδιο ως ένα αναγκαίο βήμα για τη βιοποικιλότητα και τη διατροφική ασφάλεια της χώρας, ωστόσο κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: Για να μην μείνει το Σχέδιο ένα απλό ευχολόγιο γενικών διακηρύξεων, απαιτούνται άμεσα μετρήσιμοι στόχοι και επιστημονική τεκμηρίωση.

«Διαβάστε επίσης: Οργή μελισσοκόμων κατά ΥΠΕΝ: Η “υπερβολική μελισσοκομία” και το αδικαιολόγητο μπλόκο στα καμένα»

Οι 4 άξονες της πρότασης του ΓΕΩ.Τ.Ε.Ε.

Για να μετατραπεί το Σχέδιο σε ένα πραγματικά λειτουργικό εργαλείο πολιτικής, οι γεωτεχνικοί επιστήμονες κατέθεσαν αναλυτικές προτάσεις που χωρίζονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες:

1. Γενικές Αρχές Εφαρμογής & Ανοιχτά Δεδομένα

Το Επιμελητήριο ζητά σαφή ιεράρχηση προτεραιοτήτων και γεωγραφική στόχευση, συνοδευόμενη από αυστηρούς μηχανισμούς ελέγχου.

  • Απαιτείται ενίσχυση της ερευνητικής ικανότητας και στελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών.
  • Προτείνεται η δημιουργία ανοιχτών δεδομένων και ενός «άτλαντα κατανομής», αποφεύγοντας την αποκλειστικά οικονομική αποτίμηση της επικονίασης.
  • Η παρακολούθηση πρέπει να είναι στρωματοποιημένη (ανά τύπο βλάστησης, χρήση γης και βιογεωγραφική ζώνη).

2. Αστικά και Αγροτικά Οικοσυστήματα (Φυτοφάρμακα)

Η διαχείριση του τοπίου μπαίνει στο μικροσκόπιο, με έμφαση στη μείωση των χημικών πιέσεων.

  • Απαιτείται χωρικά στοχευμένος έλεγχος των φυτοπροστατευτικών ουσιών με πραγματικές μετρήσεις έκθεσης.
  • Στα αστικά κέντρα, η διαχείριση του πρασίνου πρέπει να στοχεύει στη συνεχή ανθοφορία και τη δημιουργία καταφυγίων.
  • Ζητείται ισοτιμία στις δράσεις και για τους «μη μελισσοειδείς» επικονιαστές, καθώς και προώθηση αγροδασοπονικών πρακτικών (Nature-Based Solutions) με αυτοφυή/τοπικά είδη.

3. Δάση, Βόσκηση και το “αγκάθι” της Μεταπυρικής Διαχείρισης

Σε αυτό το σημείο, το ΓΕΩ.Τ.Ε.Ε. αγγίζει τον πυρήνα των πρόσφατων αντιδράσεων (όπως το μπλόκο των μελισσιών στα καμένα).

  • Ζητούνται μεταπυρικά μέτρα προσαρμοσμένα στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε οικοσυστήματος, αποφεύγοντας τις οριζόντιες ρυθμίσεις χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση.
  • Η βόσκηση πρέπει να είναι στοχευμένη και ρυθμισμένη (καθορισμός πυκνότητας, χρόνου και βοσκοϊκανότητας).
  • Απαιτούνται δασικοί χειρισμοί που να ενισχύουν το ανθικό δυναμικό του υπορόφου.

4. Διαχειριζόμενοι Επικονιαστές (Μέλισσες) και Βιοασφάλεια

Απαντώντας εμμέσως στο ζήτημα της «υπερβολικής μελισσοκομίας», το Επιμελητήριο ζητά να μιλήσουν οι αριθμοί και όχι οι αυθαίρετες εκτιμήσεις.

  • Απαιτείται ποσοτική τεκμηρίωση της φέρουσας ικανότητας μιας περιοχής, μέσω αποτύπωσης των ανθικών πόρων και συστηματικής καταγραφής των ανθοφοριών.
  • Θέσπιση κανόνων για τη χωροθέτηση και διαχείριση της μελισσοκομικής πίεσης σε ευαίσθητες περιοχές.
  • Δημιουργία αυστηρού θεσμικού πλαισίου βιοασφάλειας και έλεγχος του εισαγόμενου υλικού.

Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας καταλήγει επισημαίνοντας την πλήρη διαθεσιμότητά του για συνεργασία με τα Υπουργεία. Όπως τονίζεται χαρακτηριστικά, οι γεωτεχνικοί επιστήμονες είναι εκείνοι που μπορούν να διασφαλίσουν την κρίσιμη σύνδεση της πολιτικής με την πρακτική εφαρμογή στο πεδίο, υλοποιώντας τον ποιοτικό έλεγχο των παρεμβάσεων.

Πηγή: Δελτίο Τύπου – Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΓΕΩ.Τ.Ε.Ε.)

Ευλογιά: Ο χάρτης των ζωνών, οι ημερομηνίες και η αυστηρή απαγόρευση μετακινήσεων

Τη στιγμή που η αγωνία στα μαντριά έχει χτυπήσει “κόκκινο”, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής) προχώρησε σε κρίσιμες διευκρινίσεις για να βάλει τέλος στη σύγχυση γύρω από τα μέτρα περιορισμού λόγω της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.

Με νέα εγκύκλιο, που ενσωματώνει τις αυστηρές κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το ΥΠΑΑΤ ξεκαθαρίζει το τοπίο για τον διαχωρισμό των ζωνών καραντίνας, τη διάρκεια των μέτρων και το τι απαγορεύεται ρητά να κάνουν οι κτηνοτρόφοι.

«Διαβάστε επίσης: Συλλήψεις κτηνοτρόφων στη Θεσσαλία: «Λιμοκτονούν τα ζώα» – Στη Βουλή το αδιέξοδο με τις ζωοτροφές»

Πώς ορίζονται οι 3 Ζώνες Καραντίνας

Η οριοθέτηση καθορίζεται κεντρικά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ανάλογα με τη γεωγραφική θέση της μολυσμένης εκτροφής, και είναι υποχρεωτική για την Ελλάδα:

  1. Ζώνη Προστασίας: Έως 5 χιλιόμετρα από την εστία μόλυνσης.
  2. Ζώνη Επιτήρησης: Από 5 έως 20 χιλιόμετρα.
  3. Περαιτέρω Απαγορευμένη Ζώνη: Από 20 έως 40 χιλιόμετρα.

Οι κρίσιμες ημερομηνίες: 30 Απριλίου και 30 Ιουνίου

Σύμφωνα με την πρόσφατη Εκτελεστική Απόφαση (24 Φεβρουαρίου 2026), το χρονοδιάγραμμα των μέτρων διαμορφώνεται ως εξής (εφόσον δεν προκύψουν νέα κρούσματα):

  • Για τις Ζώνες Προστασίας & Επιτήρησης (στις Περιφερειακές Ενότητες με κρούσματα), τα αυστηρά μέτρα ισχύουν μέχρι τις 30 Απριλίου 2026.
  • Μετά τις 30 Απριλίου, οι παραπάνω ζώνες μετατρέπονται αυτομάτως σε “Περαιτέρω Απαγορευμένες Ζώνες” και τα μέτρα παρατείνονται έως τις 30 Ιουνίου 2026.

Οι 7 αυστηρές απαγορεύσεις για τους κτηνοτρόφους

Για να αποφευχθεί η εξάπλωση του ιού, στις παραπάνω ζώνες εφαρμόζονται 7 “δρακόντεια” μέτρα:

  1. Καθολική απαγόρευση μετακινήσεων: Απαγορεύεται η μετακίνηση αιγοπροβάτων εντός όλων των ζωνών. Εξαίρεση: Η μετακίνηση προς σφαγή, μόνο με σχετική έγκριση και διαδικασία δειγματοληψίας σιέλου.
  2. Απαγόρευση εξόδου: Δεν επιτρέπεται καμία μετακίνηση ζώων από τις απαγορευμένες ζώνες προς τα έξω (εκτός της περιμέτρου της περαιτέρω απαγορευμένης ζώνης).
  3. «Απαγορευτικό» στη βόσκηση: Απαγορεύεται αυστηρά η βόσκηση και στις τρεις ζώνες (Προστασίας, Επιτήρησης, Περαιτέρω Απαγορευμένη).
  4. Μετακινήσεις προς σφαγείο: Ζώα από ελεύθερες περιοχές μπορούν να μπουν στις απαγορευμένες ζώνες μόνο με άδεια της αρμόδιας αρχής και μόνο αν κατευθύνονται απευθείας σε σφαγείο για άμεση σφαγή.
  5. Απαγόρευση ανασύστασης: Δεν επιτρέπεται καμία ανασύσταση εκτροφών αιγοπροβάτων σε περιοχές που βρίσκονται εντός της περαιτέρω απαγορευμένης ζώνης.
  6. Μπλόκο στη διέλευση: Απαγορεύεται ακόμα και η απλή διέλευση (transit) φορτηγών με ζωντανά αιγοπρόβατα μέσα από τις ζώνες.
  7. Τέλος στα πανηγύρια: Απαγορεύονται όλες οι μετακινήσεις εντός της ελληνικής επικράτειας με σκοπό τη συμμετοχή σε εκθέσεις ζώων, πανηγύρια, ζωαγορές και εορταστικές εκδηλώσεις.

Πηγές:

  • Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής / Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ)
  • ΕΘΕΑΣ (etheas.gr)