Σημαντική εξέλιξη για τον ελληνικό και ευρωπαϊκό αγροδιατροφικό τομέα φέρνει η συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ ΕΕ και Ινδίας: η Ινδία δεσμεύεται να καταργήσει πλήρως τους δασμούς στις επιτραπέζιες ελιές, ανοίγοντας έναν από τους μεγαλύτερους καταναλωτικούς αγορές του κόσμου στα ευρωπαϊκά προϊόντα.

Τι ακριβώς προβλέπει η συμφωνία

Σύμφωνα με την επίσημη απάντηση του Επιτρόπου Γεωργίας και Τροφίμων της ΕΕ, Christophe Hansen, η Ινδία θα προχωρήσει στην πλήρη κατάργηση των δασμών στις επιτραπέζιες ελιές με δύο τρόπους, ανάλογα με τη δασμολογική κλάση:

• Άμεσα, από την ημέρα έναρξης ισχύος της συμφωνίας, ή
• Μετά από μεταβατική περίοδο επτά ετών

Παράλληλα, και η ΕΕ αναλαμβάνει την κατάργηση των δικών της δασμών, είτε άμεσα είτε σε διάστημα έως πέντε ετών.

Ο Επίτροπος Hansen χαρακτήρισε τη συμφωνία «εξαιρετικό επίτευγμα» για τον αγροδιατροφικό τομέα, τονίζοντας ότι θα εξαλειφθούν οι «συχνά απαγορευτικοί» δασμοί που μέχρι σήμερα έφραζαν την πρόσβαση στην ινδική αγορά. Επεσήμανε επίσης ότι η ελιά δεν είναι γηγενής καλλιέργεια στην Ινδία και η τοπική παραγωγή παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη — στοιχείο που ενισχύει τις προοπτικές για τα ευρωπαϊκά προϊόντα.

Ο ρόλος του Γιάννη Μανιάτη

Η αποκάλυψη αυτή έγινε στο πλαίσιο γραπτής ερώτησης που κατέθεσε ο επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ και Αντιπρόεδρος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D), Γιάννης Μανιάτης, προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ο κ. Μανιάτης χαρακτήρισε την εξέλιξη «εξαιρετικά θετική» και εξήγησε ότι κατέθεσε την ερώτηση για να διασφαλιστεί ότι δεν θα επαναληφθούν τα «διαπραγματευτικά λάθη της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur» — μιας συμφωνίας που, κατά την κριτική του, άφησε την ευρωπαϊκή ελιά ουσιαστικά απροστάτευτη απέναντι στους υψηλούς εισαγωγικούς δασμούς των χωρών της Νότιας Αμερικής.

Γιατί είναι σημαντικό για την Ελλάδα

Η Ελλάδα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς επιτραπέζιων ελιών παγκοσμίως. Η Ινδία, με πληθυσμό που ξεπερνά το 1,4 δισεκατομμύριο, αντιπροσωπεύει μια τεράστια δυνητική αγορά που μέχρι σήμερα παρέμενε σε μεγάλο βαθμό κλειστή λόγω των υψηλών δασμολογικών φραγμών. Η κατάργησή τους αναμένεται να δώσει σημαντική ώθηση στις ελληνικές εξαγωγές και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των Ελλήνων παραγωγών σε διεθνές επίπεδο.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε πλήρη και άμεση αναδιοργάνωση του προγράμματος δακοκτονίας καλεί ο Σύνδεσμος Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ), μέσω ενός αναλυτικού υπομνήματος που κατέθεσε προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), την Περιφέρεια Κρήτης και τους βουλευτές του νησιού.

Οι ελαιοκομικοί φορείς κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι χωρίς δομικές παρεμβάσεις, η μάχη με τον δάκο θα συνεχίσει να χάνεται, επιφέροντας ολέθριες συνέπειες τόσο στην ποιότητα του ελαιολάδου όσο και στο ήδη πιεσμένο εισόδημα των παραγωγών. Το υπόμνημα κατατέθηκε τη Δευτέρα, 23 Μαρτίου, ενώ επίκειται κρίσιμη συνάντηση της διοίκησης με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΑΤ.

Οι 7 δομικές αλλαγές που απαιτεί ο ΣΕΔΗΚ

Στον πυρήνα του υπομνήματος καταγράφονται ξεκάθαρες και ρεαλιστικές παρεμβάσεις για την εξυγίανση του συστήματος:

• Συγκέντρωση Αρμοδιοτήτων: Δημιουργία ενός ενιαίου φορέα διαχείρισης.
• Έγκαιρη Προμήθεια Φαρμάκων: Απαραίτητη προϋπόθεση για να ξεκινούν οι ψεκασμοί στην ώρα τους και όχι κατόπιν εορτής.
• Αύξηση της Χρηματοδότησης: Προσαρμογή του προϋπολογισμού στα πραγματικά δεδομένα της εποχής.
• Καθολική Εφαρμογή: Το πρόγραμμα δακοκτονίας πρέπει να εφαρμόζεται υποχρεωτικά σε όλους τους ελαιώνες χωρίς εξαιρέσεις.
• Οικολογική Στροφή: Έμφαση σε φιλικές προς το περιβάλλον μεθόδους, με επίκεντρο τους δολωματικούς ψεκασμούς.
• Εντατικοποίηση Ελέγχων: Συνεχής παρακολούθηση της ποιότητας των εφαρμογών στο πεδίο.
• Νέο Μοντέλο Αμοιβών: Ριζική αλλαγή του τρόπου με τον οποίο αμείβονται οι εργολάβοι ψεκασμών.

«Οι προτάσεις μας γεννήθηκαν στο χωράφι»

Η ηγεσία του ΣΕΔΗΚ και οι εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ζητούν να ανοίξει άμεσα ένας ουσιαστικός διάλογος.

Ο πρόεδρος του ΣΕΔΗΚ, Γιάννης Μαλανδράκης, τόνισε ότι η Ελλάδα δεν επιτρέπεται να υστερεί σε χρηματοδότηση έναντι των ευρωπαίων ανταγωνιστών της: «Η δακοκτονία πρέπει να γίνει αποτελεσματική και σωστά χρηματοδοτούμενη. Πρέπει να διασφαλίζει στον παραγωγό ότι η συλλογική καταπολέμηση φέρνει χειροπιαστό αποτέλεσμα στην ποιότητα του ελαιολάδου».

Από την πλευρά του, ο αντιδήμαρχος Χανίων, Γιάννης Νικηφοράκης, ξεκαθάρισε ότι οι προτάσεις δεν είναι ακαδημαϊκές, αλλά αποτελέσματα πολυετούς εμπειρίας: «Δεν τα λέμε θεωρητικά. Είναι προτάσεις που προκύπτουν από την πράξη και πρέπει επιτέλους να εφαρμοστούν». Παράλληλα, ο Σταύρος Σταυρουλάκης υπενθύμισε με νόημα πως η Κρήτη αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες εστίες του δάκου στην Ευρώπη, ωστόσο η Πολιτεία δεν της δίνει την ανάλογη προτεραιότητα.

Οι 3 «χρυσοί» κανόνες της επιτυχίας

Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο επιστημονικός σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ, Νίκος Μιχελάκης, συμπυκνώνοντας το πρόβλημα σε μία φράση: «Δακοκτονία σημαίνει ποιότητα ελαιολάδου. Αν αποτύχει, πέφτουν οι τιμές και το εισόδημα».

Σύμφωνα με τον κ. Μιχελάκη, το πρόγραμμα εδράζεται σε τρεις αδιαπραγμάτευτους πυλώνες:

1. Καθολική Εφαρμογή: Η εξαίρεση μεγάλου ποσοστού ελαιώνων (που σήμερα συχνά ξεπερνά το 30%) καθιστά το πρόγραμμα «σουρωτήρι», καθώς ο δάκος απλώς μετακινείται στα διπλανά, αψέκαστα λιόφυτα.
2. Έγκαιρος Πρώτος Ψεκασμός: Οποιαδήποτε καθυστέρηση στην έναρξη δίνει στο έντομο το περιθώριο να πολλαπλασιαστεί εκθετικά, δημιουργώντας πληθυσμούς δισεκατομμυρίων μέσα στη σεζόν.
3. Ενιαίος Φορέας Διαχείρισης: Η πολυδιάσπαση των αρμοδιοτήτων αποτελεί την «αχίλλειο πτέρνα» του συστήματος.

Το «τέρας» της γραφειοκρατίας που ακυρώνει το πρόγραμμα

Σήμερα, η δακοκτονία προσκρούει σε έναν καταστροφικό κατακερματισμό ευθυνών. Εμπλέκονται ταυτόχρονα το Υπουργείο Εσωτερικών (για τη χρηματοδότηση), το ΥΠΑΑΤ (για τους διαγωνισμούς), το Υπουργείο Οικονομικών (για τις εισφορές) και οι Περιφέρειες (για την υλοποίηση).

Αυτό το δαιδαλώδες μοντέλο οδηγεί νομοτελειακά σε καθυστερήσεις και στο γνωστό παιχνίδι μετακύλισης ευθυνών. Ο ΣΕΔΗΚ ξεκαθαρίζει πως αποτελεί μονόδρομο η δημιουργία ενός κεντρικά οργανωμένου φορέα (με ισχυρή περιφερειακή δομή), ώστε να υπάρχουν καθαρές αρμοδιότητες, ταχύτητα στις αποφάσεις και εξασφαλισμένη αποτελεσματικότητα. Διαφορετικά, η δακοκτονία θα συνεχίσει να τρέχει διαρκώς… πίσω από το πρόβλημα.

Πηγή sedik.gr

Με ένα πρωτοφανές «έμφραγμα» βρίσκονται αντιμέτωποι οι κτηνοτρόφοι λίγες εβδομάδες πριν από το Πάσχα, καθώς οι αυστηροί υγειονομικοί κανονισμοί για τον περιορισμό της ζωονόσου (ευλογιά) απειλούν ευθέως την επάρκεια της αγοράς σε εγχώριο αμνοερίφιο.

Σύμφωνα με το πρωτόκολλο, κάθε ζώο –πριν οδηγηθεί στο σφαγείο– πρέπει να έχει πιστοποιηθεί ότι δεν φέρει την ασθένεια. Το τεράστιο πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι μέχρι σήμερα αυτή η πιστοποίηση δίνεται από ένα και μοναδικό εργαστήριο στη Λάρισα, το οποίο καλείται να εξυπηρετήσει δείγματα από ολόκληρη την Ελλάδα, λειτουργώντας πλέον στα απόλυτα όριά του.

Το «έμφραγμα» στους ελέγχους και το παράδειγμα της Ημαθίας

Εάν δεν αλλάξει κάτι άμεσα, ένα τεράστιο ποσοστό των δειγμάτων που θα σταλούν για να καλυφθεί η αυξημένη πασχαλινή ζήτηση δεν θα προλάβει να ελεγχθεί. Χωρίς το «πράσινο φως» από το εργαστήριο, οι κτηνοτρόφοι δεν μπορούν να στείλουν τα ζώα τους στα σφαγεία, οδηγώντας σε αναπόφευκτη έλλειψη ελληνικού αρνιού στα κρεοπωλεία.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Περιφέρειας Ημαθίας:

• Το όριο που έχει θέσει το κέντρο ελέγχου στη Λάρισα για την περιοχή είναι μόλις 300 δείγματα ανά εβδομάδα.
• Με δεδομένο ότι τα αποτελέσματα βγαίνουν σε 2-3 ημέρες, η Ημαθία θα μπορέσει να στείλει στα σφαγεία μόνο περίπου 30 εκτροφές τη Μεγάλη Εβδομάδα.
• Το πρόβλημα γιγαντώνεται στις «κόκκινες» περιοχές, όπου ο έλεγχος δεν γίνεται ανά εκτροφή, αλλά ανά παρτίδα, απαιτώντας την εξυπηρέτηση ενός ασύλληπτου όγκου δειγμάτων.

Ελπίδα αποσυμφόρησης από δύο νέα κέντρα (ΕΚΕΤΑ & ΕΛΓΟ)

Για να αποτραπεί το μπλακ-άουτ, ετοιμάζονται πυρετωδώς να μπουν στη «μάχη» των αναλύσεων ακόμη δύο κέντρα ελέγχου στη Θεσσαλονίκη. Ο ΕΛΓΟ «Δήμητρα» και το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) έχουν υποβάλει αιτήματα πιστοποίησης.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το ΕΚΕΤΑ ήταν το πιο έτοιμο και υπήρχε η εκτίμηση ότι ήδη από τα μέσα της προηγούμενης εβδομάδας θα μπορούσε να αρχίσει να δέχεται δείγματα. Ακόμη όμως και με την αποσυμφόρηση που θα φέρει το ΕΚΕΤΑ, θεωρείται δεδομένο ότι αρκετές εκτροφές δεν θα προλάβουν να ελεγχθούν εγκαίρως, επιβαρύνοντας περαιτέρω την ήδη λαβωμένη οικονομική κατάσταση των κτηνοτρόφων.

«Μπλόκο» στα ζωντανά από το εξωτερικό – Μόνο σφαγμένα στα σύνορα

Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν το κενό θα καλυφθεί με εισαγωγές από χώρες όπως η Ρουμανία και η Βουλγαρία. Και εδώ, όμως, τα πράγματα είναι περίπλοκα.

Δεδομένης της απαγόρευσης του ΥΠΑΑΤ για εισαγωγές ζώντων αιγών και προβάτων από κράτη-μέλη της Ε.Ε. προς τις απαγορευμένες (κόκκινες) ζώνες της Ελλάδας, δημιουργείται ένα τεράστιο εμπόδιο στην εφοδιαστική αλυσίδα. Τα εισαγόμενα ζώα θα πρέπει πλέον να περνούν τα σύνορα είτε ήδη σφαγμένα (ως νωπά σφάγια) είτε κατεψυγμένα.

Αυτός ο περιορισμός εντείνει την ανησυχία της αγοράς, καθώς υπάρχει πλέον ορατός κίνδυνος, όχι μόνο να απουσιάζει το ελληνικό αρνί, αλλά και οι συνολικές διαθέσιμες ποσότητες κρέατος να υπολείπονται σημαντικά της παραδοσιακής πασχαλινής ζήτησης.

με πληροφορίες ellinasagrotis.gr