Οι σπόροι της τόσο πλούσιας ελληνικής γης σε μια τράπεζα που παλεύει με νύχια και δόντια να μείνει όρθια και να μπορέσει κάποτε να εγγυηθεί την παράδοση του πολύτιμου υλικού της στις μελλοντικές γενιές

Πριν δυο χρόνια, στενός οικογενειακός φίλος αναζητά ελληνικά φυτά ντομάτας για να τα φυτέψει στον μικρό κήπο του εξοχικού του. Στα φυτώρια που πήγε εντός της Αττικής του λένε πως είναι δύσκολο να βρεθούν και με το που έρχονται, εξαφανίζονται αμέσως. Ό, τι πήρε, έβγαλε ντομάτες αλλά αυτές δεν μύριζαν σαν ντομάτες, ούτε είχαν γεύση ντομάτας…. Την επόμενη χρονιά με παρακαλά να του φέρω φυτά ντομάτας από το χωριό. Πράγματι, έτσι και έγινε. «Αυτό το καλοκαίρι φάγαμε πραγματικές ντομάτες» μου έλεγε. Τι τρώμε, λοιπόν;

Είμαστε από τις πιο πλούσιες χώρες στον κόσμο από πλευράς βιοποικιλότητας και όμως, φαίνεται πως τελικά είναι δύσκολο να βρει κανείς σήμερα στην Ελλάδα ελληνικά φυτά, δηλαδή φυτά που προέκυψαν από σπόρους μοναδικών φυτών της ελληνικής γης για να τα καλλιεργήσει. Και ενώ υπάρχει η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού, ο μοναδικός επίσημος φορέας συλλογής και διατήρησης των σπόρων όλων των ελληνικών φυτικών ειδών -ακόμα και εκείνων που δεν καλλιεργούνται πια- ο οποίος συστάθηκε το 1981, από τότε καμία ελληνική κυβέρνηση δεν έδειξε πραγματική διάθεση αξιοποίησης αυτού του τόσο πολύτιμου υλικού της.

Πολύτιμου από κάθε πλευρά, μιας και η Ελλάδα αποτελεί το κέντρο καταγωγής των περισσότερων ποικιλιών των Βαλκανίων και της Μεσογείου. Με άλλα λόγια, από την χώρα μας ξεκίνησαν και εξαπλώθηκαν χιλιάδες ποικιλίες και η διεθνής κοινότητα την έχει αναγνωρίσει ως σημαντικό κρίκο στην παγκόσμια προσπάθεια για γεωργική βελτίωση,  εξαιτίας αυτού του γενετικού πλούτου. Παρόλα αυτά, η διευθύντρια της Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού, Φωτεινή Μυλωνά, τονίζει πως «δεν αξιοποιούμε το γενετικό υλικό της Ελλάδας» και επιμένει πως δεν αρκεί μόνον η συλλογή και η διατήρησή του ώστε να είναι διαθέσιμο για τις μελλοντικές γενιές.

Η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού έχει αυτή την στιγμή γύρω στους 5.500 – 6.000 σπόρους διαφορετικών φυτικών ειδών. Αν υπολογίσει κανείς, όμως, και το φυτικό υλικό που δεν είναι διαφορετικό αλλά έχει συλλεχθεί από διαφορετικά γεωγραφικά τμήματα της χώρας μας (π.χ. ένα μπρόκολο που καλλιεργείται στην Κρήτη και ένα μπρόκολο που καλλιεργείται στον Έβρο) τότε φθάνουμε συνολικά περίπου στους 15.000 φυλαγμένους σπόρους. Οι σπόροι φυλάσσονται σε θαλάμους θερμοκρασίας 4 βαθμών Κελσίου. Για να διατηρηθούν, ωστόσο, μακροπρόθεσμα χρειάζεται βαθιά κατάψυξη στους -20 βαθμούς Κελσίου. Και για να πούμε ότι αξιοποιείται αυτό το υλικό με στόχο όχι μόνον την κληροδότησή του στις επόμενες γενιές αλλά και με στόχο την δημιουργία μιας ισχυρής μηχανής ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, σαφώς απαιτείται ο αναπολλαπλασιασμός του. Κάτι που σύμφωνα με την κ. Μυλωνά προσκρούει πάντα στο κόστος. Κοινώς, στην έλλειψη χρηματοδότησης.

Λεφτά δεν υπήρχαν ούτε πριν την κρίση

Με την κλιματική αλλαγή να είναι -όπως όλα δείχνουν- μη αναστρέψιμη, με την απειλή μιας διατροφικής κρίσης να είναι μεγαλύτερη από ποτέ ( ο ΟΟΣΑ προβλέπει σε μια από τις εκθέσεις του ότι οι τιμές των τροφίμων θα αυξηθούν κατά 40% τα επόμενα δέκα χρόνια οδηγώντας σε νέα κρίση ) και με τους κορυφαίους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς εκατέρωθεν του Ατλαντικού να έχουν επενδύσει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και δολάρια για την απόκτηση καλλιεργήσιμων εκτάσεων, έτσι ώστε να είναι «έτοιμοι για τρελά κέρδη» όταν η τροφή δεν θα φθάνει για όλους, ο ρόλος των τραπεζών γενετικού υλικού και ακόμα περισσότερο των κρατικών τραπεζών, λαμβάνει άλλη διάσταση. Για όσους τουλάχιστον το αντιλαμβάνονται αυτό. Διότι πριν δύο χρόνια όλοι αναρωτιόντουσαν εάν η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού θα αποτελούσε ένα ακόμα θύμα της κρίσης.

Τελικά η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού δεν έκλεισε. Πλέον ανήκει στο Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων και αυτό με την σειρά του στον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ. Για οτιδήποτε την αφορά, το λόγο έχει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Συνεργάζεται στενά με τράπεζες σπόρων του εξωτερικού και από την στιγμή που η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος της Ε.Ε. τηρούνται όλοι οι ευρωπαϊκοί κανόνες που αφορούν την βιοποικιλότητα αλλά και την διατήρηση γενετικού γενετικών πόρων στην Ευρωζώνη. Ωστόσο, η ελληνική τράπεζα σπόρων συνεχίζει να υποχρηματοδοτείται. Στην κουβέντα με την υπεύθυνη ερευνήτρια της τράπεζας, κυρία Μυλωνά, γίνεται σαφές και με ισχυρή δόση απογοήτευσης πως η μη επαρκής χρηματοδότηση δεν είναι αποτέλεσμα της κρίσης αλλά υπήρχε από πάντα.

«Κινούμαστε καθαρά απαντώντας στα ερευνητικά μας ερωτήματα. Και όσον αφορά την κλιματική αλλαγή και την απειλή διατροφικής κρίσης, πιστεύω ότι υποχρεωτικά θα βρεθούν τρόποι και λύσεις ώστε να υπάρξουν διέξοδοι. Αλλά το κατά πόσον η ΕΤΓΥ θα μπορέσει να εναρμονιστεί με τον διεθνή βηματισμό μένει να φανεί» δηλώνει η κυρία Μυλωνά.

Μεγάλη ζήτηση

Πάντως, η ζήτηση για σπόρους ελληνικών φυτών είναι μεγάλη. Ειδικά από τους νέους αγρότες που είναι πολύ πιο συνειδητοποιημένοι και μορφωμένοι. Αλλά με δεδομένο το στενό πλαίσιο της δράσης της ΕΤΓΥ δεν υπάρχει η δυνατότητα διάθεσης ή πώλησης σπόρων στους Έλληνες αγρότες. Όσοι σπόροι διατίθενται από την τράπεζα, διατίθενται αποκλειστικά για ερευνητικούς σκοπούς. Και πάλι ερχόμαστε στο θέμα του αναπολλαπλασιασμού του πολύτιμου γενετικού υλικού της τράπεζας. Όπως διευκρινίζει η κ. Μυλωνά, έχουν γίνει σχετικές εισηγήσεις αλλά προφανώς οι ελληνικές κυβερνήσεις κατανοούν μερικώς την σημασία του θέματος αυτού ή βάζουν άλλες προτεραιότητες. Την ίδια στιγμή στην Γερμανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι αντίστοιχες τράπεζες σπόρων όχι μόνον συνδέονται άμεσα με τα υπουργεία Γεωργίας αλλά οι πολιτικές των τελευταίων χαράζονται λαμβάνοντας υπόψη την πολύτιμη γνώση που προκύπτει από τις τράπεζες.

Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν σήμερα, κρατικές και ημικρατικές ή ιδιωτικές, περισσότερες από 1.300 τράπεζες σπόρων, με πιο γνωστές αυτές της Νορβηγίας (πρόκειται για το Doomsday Vault, το οποίο άνοιξε το 2008 και βρίσκεται βαθιά μέσα στα παγωμένα αρκτικά βουνά, πλήρως προστατευμένο από σεισμούς, πολέμους κλπ.), της Βρετανίας ( Millennium Seed Bank Project ) και της Ρωσίας ( Vavilon Institute of Plant Industry ). Μάλιστα, η τελευταία είναι η παλαιότερη του κόσμου καθώς ιδρύθηκε το 1894 στην Αγία Πετρούπολη. Οι ερευνητές, Έλληνες και ξένοι, συμφωνούν πως ναι μεν γινόμαστε όλο και πιο επιδέξιοι στην μεταφορά γονιδίων, αλλά μόνον η φύση μπορεί να τα δημιουργήσει. Επομένως, αν ένα φυτό με κάποιο μοναδικό γενετικό χαρακτηριστικό εκλείψει, δεν υπάρχει τρόπος να το ξαναπάρουμε πίσω και αυτό εξηγεί και γιατί επενδύονται εκατομμύρια δολάρια και ευρώ για την φύλαξη σπόρων σε τράπεζες σπόρων. 

Στην Ελλάδα, πέρα από την κρατική τράπεζα γενετικού υλικού, με την βιοποικιλότητα ασχολούνται και αρκετές οργανώσεις οι οποίες έχουν προχωρήσει στην δημιουργία δικών τους τραπεζών σπόρων. Το Ινστιτούτο «Αρχιπέλαγος» που βρίσκεται στο νησί της Σάμου και έχει  δημιουργήσει την Κιβωτό των Σπόρων, συγκεντρώνοντας περίπου 1000 ποικιλίες απ όλο το Αιγαίο, όπως και η οργάνωση Πελίτι, είναι δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Η τελευταία ξεκίνησε το 1995 με το Εργαστήρι Οικολογικής Πρακτικής και έχει σήμερα γύρω στα 4.000 δείγματα σπόρων. Η μέθοδος που έχουν επιλέξει οι άνθρωποι της οργάνωσης Πελίτι είναι η ζωντανή διατήρηση των σπόρων που σημαίνει ότι θα πρέπει να κινητοποιηθούν οι νέοι αγρότες που χρησιμοποιούν τους σπόρους του Πελίτι για να τους καλλιεργήσουν και φέρουν την επόμενη χρονιά νέο σπόρο.

Είτε μιλάμε για τις οργανώσεις που υπάρχουν στην Ελλάδα, είτε για την Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού, οι άνθρωποι που εργάζονται εκεί και ασχολούνται με την βιοποικιλότητα και την προστασία και διατήρηση του τεράστιου πλούτου της ελληνικής γης, γνωρίζουν πως δίνουν ίσως έναν άνισο αγώνα απέναντι στις παρούσες συνθήκες της λιτότητας αλλά και απέναντι την αδιαφορία ή άγνοια των αρχών αλλά και τα συμφέροντα των μεγάλων ιδιωτικών εταιρειών που πωλούν υβρίδια. Όμως, η γνώση του σημαντικού έργου που επιτελούν είναι αυτή που τους δίνει την δύναμη και συνεχίζουν ώστε να μην χαθεί ένα από τα πιο σοβαρά κομμάτια του πολιτισμού και της επιβίωσής μας.

(Άννα Ρέμπελου – news247.gr) (26 Μαρτίου 2016)

Πηγή φωτογραφιών – Πρόγραμμα Αξιολόγησης Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού – EGGEN AUEB

Επεκτείνεται και στα αδέλφια των ιδιοκτητών η δυνατότητα οδήγησης των Φορτηγών Ιδιωτικής Χρήσης (ΦΙΧ) που ανήκουν σε επαγγελματίες αγρότες, σύμφωνα με το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ), ανεξαρτήτως μεικτού βάρους του οχήματος, με εγκύκλιο που υπέγραψε ο Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, αρμόδιος για τις Μεταφορές.

Σκοπός είναι η διευκόλυνση των αγροτών στην κάλυψη των μεταφορικών αναγκών των δραστηριοτήτων τους, σχετικά με τη δυνατότητα χρήσης του αγροτικού αυτοκινήτου.

Ουσιαστικά, με τη συγκεκριμένη οδηγία επεκτείνεται και στα αδέλφια το πλαίσιο που ίσχυε ήδη για τους γονείς, τα τέκνα και συζύγους των αγροτών, υπό τον όρο ότι έχουν τις νόμιμες προϋποθέσεις για την οδήγηση των οχημάτων των συγκεκριμένων κατηγοριών.

Πηγή giorgoskatsadonis.blogspot.com

Την αναγκαιότητα προστασίας των μελισσών από τους χημικούς ψεκασμούς, υπενθυμίζει προς τους γεωπόνους, αγρότες και μελισσοκόμους, ο Μελισσοκομικός Σύλλογος ΠΕ Κοζάνης και το Κέντρο Μελισσοκομίας Δυτικής Μακεδονίας, με αφορμή την έναρξη των ανθοφοριών. Η δηλητηρίαση των μελισσών από την μη ορθολογική χρήση των γεωργικών φαρμάκων δεν έχει επιπτώσεις μόνο στις μέλισσες αλλά και στην παραγωγή.

Οφέλη από την επικονίαση των καλλιεργειών από τις μέλισσες

1. Αύξηση της καρπόδεσης και της παραγωγής, βελτίωση του μεγέθους και του σχήματος των καρπών στα φρούτα (Μηλιές, Αχλαδιές, Ροδακινιές).

2. Αύξηση της καρπόδεσης και της παραγωγής, βελτίωση του μεγέθους και του σχήματος των καρπών στους ξηρούς καρπούς (Αμυγδαλιές, Καρυδιές).

3. Αύξηση σποροπαραγωγής και της περιεκτικότητας τους σε λάδι με αποτέλεσμα την αύξηση και την βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων (Ελαιοκράμβη, Ηλίανθος).

4. Αύξηση σποροπαραγωγής σε κηπευτικά και ψυχανθή (τριφύλλι, μηδική).

Οι μέλισσες θανατώνονται από εντομοκτόνα όταν

1. Συλλέγουν δηλητηριασμένο νέκταρ.

2. Πετούν ανάμεσα στο ψεκαστικό νέφος.

3. Περπατούν πάνω στις επιφάνειες όπου έγινε εφαρμογή εντομοκτόνου.

«Ως σύλλογος ζητάμε την αρμονική συνεργασία των αγροτών και των μελισσοκόμων προς το κοινό συμφέρον και των δύο κλάδων», επισημαίνεται, δίνοντας οδηγίες προς τους αγρότες και τους μελισσοκόμους.

Οι αγρότες – παραγωγοί θα πρέπει

1. Να προτιμάνε εγκεκριμένα μη μελισσοτοξικά σκευάσματα.

2. Να εφαρμόζονται πιστά οι οδηγίες των φαρμάκων όσον αφορά τις μέλισσες. Άλλωστε μη πιστή τήρηση τους επιφέρει ποινικές κυρώσεις στους χρήστες των γεωργικών φαρμάκων.

3. Να γίνονται οι ψεκασμοί μετά την δύση του ηλίου (ακόμη και όταν το σκεύασμα δεν είναι μελισσοτοξικό), όταν δηλαδή οι μέλισσες σταματούν να πετάνε, ώστε να υπάρχει χρόνος να στεγνώσει το ψεκαστικό υγρό. Σε περίπτωση που είναι απαραίτητος ο ψεκασμός την ημέρα αυτός να πραγματοποιείται νωρίς το πρωί (πριν τις 8:00).

4. Να μην γίνεται ανάμειξη πολλών φυτοπροστατευτικών προϊόντων καθώς όταν αυτά συνδυάζονται αυξάνεται η μελισσοτοξικότητά τους.

5. Να αποφεύγεται η δημιουργία μετακινουμένου ψεκαστικού νέφους.

6. Να ελέγχουν τις συνθήκες του περιβάλλοντος πριν από τον ψεκασμό. Ο ψεκασμός με χαμηλές θερμοκρασίες και σε υψηλή σχετική υγρασία έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της υπολειμματικότητας του φαρμάκου και οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν την μελισσοτοξικότητα των εντομοκτόνων.

7. Προσοχή στην χρήση διασυστηματικών γεωργικών φαρμάκων που χρησιμοποιούνται πριν την έναρξη των ανθοφοριών και έχουν υψηλή υπολειμματική διάρκεια γιατί υπάρχει μεγάλη πιθανότητα δηλητηρίασης των μελισσών κατά την έναρξη των ανθοφοριών.

8. Να μην χρησιμοποιούνται μελισσοτοξικά φυτοπροστατευτικά προϊόντα όταν η καλλιέργεια ή τα ζιζάνια είναι ανθισμένα.

9. Να ελέγχουν την δραστηριότητα των μελισσών στο χωράφι πριν από κάθε ψεκασμό.

10. Να ενημερώνουν τους μελισσοκόμους που βρίσκονται στην περιοχή 48 ώρες πριν τον ψεκασμό προκειμένου να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.

Οι μελισσοκόμοι θα πρέπει

1. Να αναρτούν σε εμφανές σημείο τον κωδικό της εκμετάλλευσης τους καθώς και τα στοιχεία τους (τηλέφωνο, διεύθυνση) ώστε να μπορούν να ειδοποιηθούν από τους αγρότες-παραγωγούς.

2. Να συνεργάζονται με τους καλλιεργητές και να ενημερώνουν για την παρουσία τους κοντά στις καλλιέργειες.

Πηγή giorgoskatsadonis.blogspot.com

Πάνω από έναν χρόνο χαρίζει τα χωράφια του ένας αγρότης από την Τεγέα αλλά δεν υπάρχει κανένα ενδιαφέρον. Κανένας αγρότης, από την περιοχή ή και από αλλού, δεν έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον, τη στιγμή που πολλοί νέοι είναι άνεργοι και ζουν με τα πενιχρά επιδόματα του κράτους.

Η φύση της δουλειάς και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι καλλιεργητές αποθαρρύνουν τους νέους από το να ασχοληθούν με τη γη, αφού το κόστος παραγωγής ξεπερνά κατά πολύ την τιμή που πιάνουν τα προϊόντα.

Η αύξηση των τιμών στα καύσιμα, στα λιπάσματα και στα μεροκάματα κάνουν ακόμα πιο δύσκολο το έργο των αγροτών οι οποίοι με την πρώτη ευκαιρία εγκαταλείπουν το επάγγελμα και τη γη τους.

Ο κ. Σμυρλής Τάκης ιδιοκτήτης 30 στρεμμάτων μηλιών και αχλαδιών στο Καμάρι Τεγέας όταν συνταξιοδοτήθηκε και δεν μπορούσε λόγω οικογενειακών υποχρεώσεων να συνεχίσει την καλλιέργεια, αποφάσισε να  δώσει τα χωράφια, αλλά δυστυχώς δεν υπήρξε ενδιαφέρον. Έτσι, αποφάσισε να τα χαρίσει.

Και πάλι όμως κανείς δεν ενδιαφέρθηκε να τα αναλάβει, κι έτσι αναγκάστηκε να τα εγκαταλείψει. Τα πονάει τα δέντρα του, αφού τόσα χρόνια του έδιναν τα προς το ζην για να μεγαλώσει τα παιδιά του. Με τα ίδια του τα χέρια τα φύτευε και τώρα μένουν ξεραμένα, με τους σάπιους καρπούς επάνω, έτοιμα να ανθίσουν ξανά τώρα που έρχεται η άνοιξη.

Προσπάθησε να τα συντηρήσει για κάποιο διάστημα, όπως μας είπε, τα περιποιήθηκε και τα ρέντισε, ώστε οι νέοι ιδιοκτήτες να τα βρουν έτοιμα για συγκομιδή. Όμως κανείς δεν τα ήθελε, με αποτέλεσμα οι καρποί να σαπίσουν.

Κρεμμύδι, ένα από τα πιο δημοφιλή λαχανικά που χρησιμοποιούμε καθημερινά σε σαλάτες και στο φαγητό. Η καλλιέργεια του κρεμμυδιού μας δίνει τον διάσημο υπόγειο βολβό, γνωστό ως ”ξερό κρεμμύδι”, ενώ το πράσινο φύλλωμα του χρησιμοποιείται στην κουζίνα ως ”χλωρό” ή ”φρέσκο κρεμμύδι”.

Τα κρεμμύδια αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της μεσογειακής κουζίνας, δίνοντας ιδιαίτερο άρωμα και μοναδική πικάντικη γεύση σε σαλάτες, σε πίτες και σε όλες τις συνταγές μαγειρικής. 

Διαθέτουν σημαντική διατροφική αξία, καθώς είναι πλούσια σε μέταλλα, ιχνοστοιχεία, φυτικές ίνες και έχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες. 

Πρόκειται για μία σχετικά εύκολη καλλιέργεια που μπορούμε να φυτέψουμε στον κήπο και σε γλάστρες ή ζαρντινιέρες στο μπαλκόνι και στην αυλή μας. 

Ας δούμε, αναλυτικά, ποιες ποικιλίες κρεμμυδιού υπάρχουν, ποια εποχή και πώς φυτεύουμε τα κρεμμύδια, μαζί με χρήσιμες συμβουλές για την καλλιέργεια, ώστε να απολαμβάνουμε τα πιο νόστιμα κρεμμύδια φρέσκα ή ξερά στην κουζίνα μας. 

1. Ποιες είναι οι πιο γνωστές ποικιλίες κρεμμυδιού για να φυτέψουμε; 

Υπάρχουν πολλές ποικιλίες και υβρίδια κρεμμυδιού για να φυτέψουμε ανάλογα με το σχήμα του βολβού, το χρώμα, το μέγεθος, καθώς και τη γεύση της αρεσκείας μας. Οι ποικιλίες κρεμμυδιού διαχωρίζονται κυρίως με βάση την εποχή φύτευσης και το χρώμα του κρεμμυδιού.

Εποχή φύτευσης: Οι ποικιλίες και τα υβρίδια κρεμμυδιού που καλλιεργούνται στον ελληνικό χώρο διαχωρίζονται σε αυτές που είναι κατάλληλες για φθινοπωρινή φύτευση και σε αυτές που είναι κατάλληλες για ανοιξιάτικη φύτευση. 

Χρώμα κρεμμυδιού: Ανάλογα το χρώμα του φλοιού και της σάρκας του κρεμμυδιού, θα συναντήσουμε λευκές, κίτρινες (ξανθές) και κόκκινες (μωβ) ποικιλίες. Οι κίτρινες ποικιλίες έχουν συνήθως πιο καυτερή γεύση, οι λευκές έχουν πιο γλυκιά γεύση ενώ οι κόκκινες ποικιλίες κρεμμυδιού διαθέτουν μία σχετικά πικάντικη γεύση. 

Παραδοσιακές και ντόπιες ποικιλίες: Γνωστές παραδοσιακές και κρεμμυδιού είναι το βατικιώτικο κρεμμύδι που καλλιεργείται στη νότια Πελοπόννησο, το κρεμμύδι Θήβας, το κρεμμύδι Φλώρινας, το κρεμμύδι Κοζάνης, το κρεμμύδι Μαδέρας στη Μακεδονία, το κασσανιώτικο κρεμμύδι στο Ηράκλειο, το μεσογειακό κρεμμύδι στα Χανιά και το κρεμμύδι Άνδρου. 

Ποικιλία Ζακυνθινού νεροκρέμμυδου: Ιδιαίτερη αναφορά στην παραδοσιακή ντόπια ποικιλία κρεμμυδιού που καλλιεργείται στη Ζάκυνθο, με αρκετά πλατύ βολβό μεγάλου μεγέθους που φτάνει σε βάρος από μισό ως ένα κιλό και διαθέτει γλυκιά, δροσερή και ευχάριστη γεύση.

Κόκκινο κρεμμύδι Αιγύπτου: H συγκεκριμένη ποικιλία πεπλατυσμένου κρεμμυδιού εμφανίζει ένα πολύ ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, καθώς όταν το λουλούδι του κρεμμυδιού γονιμοποιείται σχηματίζει βολβό και όχι σπόρο όπως στις υπόλοιπες ποικιλίες. Με αυτούς τους βολβούς που προκύπτουν από το άνθος, γίνεται και ο πολλαπλασιασμός της ποικιλίας. 

2. Τι κοκκάρι κρεμμυδιού προμηθευόμαστε για να φυτέψουμε; 

Για να φυτέψουμε κρεμμύδια προμηθευόμαστε κοκκάρι κρεμμυδιού, δηλαδή τους μικρούς βολβούς κρεμμυδιού, ή κρεμμυδόσπορο, τον μικροσκοπικό μαύρο σπόρο κρεμμυδιού, γνωστό και ως μπαρούτι. 

Η μέθοδος παραγωγής από κοκκάρι πλεονεκτεί έναντι της απευθείας σποράς όσον αφορά την πρωίμιση, μας δίνει δηλαδή κρεμμύδια σε συντομότερο χρονικό διάστημα. 

Σε ανοιξιάτικες φυτεύσεις, το κοκκάρι χρειάζεται 4 μήνες από τη φύτευση μέχρι τη συγκομιδή, έναντι 6 μηνών όταν ρίχνουμε σπόρο. Επίσης, με το κοκκάρι εξασφαλίζουμε σημαντικές αποδόσεις, ακόμη και σε ξηρά εδάφη. 

Από ένα κιλό κοκκάρι, εφόσον δεν αντιμετωπίσουμε κάποιο σοβαρό πρόβλημα στην καλλιέργεια, μπορούμε να φτάσουμε σε απόδοση 20-30 κιλών ξερού κρεμμυδιού.

 3. Τι έδαφος χρειάζεται η καλλιέργεια του κρεμμυδιού; 

Η καλλιέργεια του κρεμμυδιού αναπτύσσεται καλύτερα και σχηματίζει μεγαλύτερους βολβούς όταν γίνεται σε ελαφρύ αμμώδες χώμα με καλή αποστράγγιση. 

Για την προετοιμασία του εδάφους, πριν τη φύτευση είναι σημαντικό να ενσωματώνουμε στο έδαφος οργανική ουσία και υλικά βελτίωσης του εδάφους όπως η χωνεμένη κοπριά και το κομπόστ. 

Κατά την φύτευση των βολβών του κρεμμυδιού, μπορούμε να προσθέσουμε συμπληρωματικά πλήρες βιολογικό λίπασμα για ενδυνάμωση της καλλιέργειας, ειδικά αν το χωράφι μας καλλιεργείται κάθε χρόνο και έχει ανάγκη από θρεπτικά συστατικά. 

4. Ποια εποχή φυτεύονται τα κρεμμύδια και σε τι αποστάσεις; 

Το χλωρό φρέσκο κρεμμυδάκι μπορεί να φυτευτεί σχεδόν όλο το χρόνο στον κήπο μας. 

Αν προτιμάμε το ξερό κρεμμύδι, ανάλογα την ποικιλία, φυτεύουμε την περίοδο Μαρτίου – Απριλίου ή την περίοδο του φθινοπώρου. Η φύτευση του κοκκαριού μπορεί να γίνει τόσο σε γραμμές φύτευσης όσο και στα πεταχτά. 

Για τη γραμμική φύτευση του κρεμμυδιού ανοίγονται αβαθή αυλάκια σε αποστάσεις φύτευσης μεταξύ των γραμμών φύτευσης γύρω στα 30 εκατοστά. Οι μικροί βολβοί του κρεμμυδιού φυτεύονται σε αποστάσεις μεταξύ τους περίπου 10 εκατοστών για το ξερό κρεμμύδι και 5-7 εκατοστών για το χλωρό κρεμμυδάκι. 

Το βάθος φύτευσης του κρεμμυδιού μέσα στο χώμα πρέπει να είναι περίπου ένα εκατοστό, ίσα -ίσα δηλαδή να καλύπτεται από το χώμα το πάνω μυτερό μέρος του βολβού. 

5. Πώς επιλέγουμε κοκκάρι κρεμμυδιού για φύτευση; 

Η επιλογή του κατάλληλου μεγέθους κοκκαριού είναι πολύ σημαντική για την αποτελεσματικότητα της καλλιέργειας μας. 

Το ιδανικό μέγεθος για το κοκκάρι που προορίζεται για παραγωγή ξερού κρεμμυδιού είναι αυτό που έχει διάμετρο 1,5 – 2 εκατοστών. 

Το κοκκάρι μεγαλύτερου μεγέθους προτιμάται για παραγωγή πράσινων νωπών κρεμμυδιών, καθώς δίνει πιο χοντρό βλαστό, ενώ εμφανίζει γρήγορα ανθικό στέλεχος με αποτέλεσμα να περιορίζεται το μέγεθος του βολβού που θα σχηματιστεί στο έδαφος. 

Όταν φυτεύουμε σφαιρικό κοκκάρι στον κήπο μας, θα μας δώσει παραγωγή πεπλατυσμένων βολβών κρεμμυδιού. Αντίθετα, όταν φυτεύουμε επίμηκες ή κωνικό κοκκάρι θα μας δώσει παραγωγή βολβών στρογγυλού σχήματος. 

6. Πώς καλλιεργούμε κρεμμύδι σε γλάστρα στο μπαλκόνι; 

Μπορούμε να καλλιεργήσουμε κρεμμύδια σε γλάστρες και ζαρντινιέρες στο μπαλκόνι πολύ εύκολα, αρκεί να τις τοποθετήσουμε σε σημεία με νότιο ή δυτικό προσανατολισμό. Επιλέγουμε γλάστρες ή ζαρντινιέρες με μικρό βάθος 15 – 20 εκατοστών και μεγάλη επιφάνεια, ώστε να χωρέσουν αρκετοί βολβοί κρεμμυδιού. 

Χρησιμοποιούμε αφράτο φυτόχωμα υψηλής ποιότητας, εμπλουτισμένο με θρεπτικά συστατικά και περλίτη που εξασφαλίζει καλό αερισμό και απομάκρυνση του νερού που περισσεύει κατά το πότισμα. 

Εναλλακτικά, μπορούμε να φτιάξουμε και δικό μας μίγμα φύτευσης χρησιμοποιώντας με τύρφη, κοπριά και περλίτη σε αναλογία 2:1:1. 

7. Κάθε πότε χρειάζεται πότισμα η καλλιέργεια του κρεμμυδιού; 

Σχετικά με τις ανάγκες σε νερό, η καλλιέργεια του κρεμμυδιού απαιτεί συνεχή παρουσία υγρασίας στο επιφανειακό στρώμα του εδάφους καθώς τα κρεμμύδια διαθέτουν ρηχό ριζικό σύστημα. 

Ενδεικτικά, τα κρεμμύδια χρειάζονται πότισμα περίπου κάθε 4 – 5 μέρες, ανάλογα βέβαια τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν και τον τύπο του εδάφους. 

Κατά τη φύτευση του βολβού του κρεμμυδιού, είμαστε πολύ προσεκτικοί και αποφεύγουμε το υπερβολικό πότισμα για να μην σαπίσει ο βολβός. 

Επίσης, περιορισμένο πότισμα χρειάζεται και στο τέλος της καλλιέργειας, λίγες μέρες πριν τη συγκομιδή, για να μπορέσει ο βολβός να αποξηραθεί σωστά. 

8. Πόσο συχνά βάζουμε λίπασμα στην καλλιέργεια του κρεμμυδιού; 

Όσον αφορά τη λίπανση, είναι καλό πριν τη φύτευση του κρεμμυδιού να ενσωματώνουμε κοπριά και κομπόστ στο έδαφος. Συμπληρωματικά, ένα μήνα μετά τη φύτευση προσθέτουμε πλήρες βιολογικό λίπασμα με υψηλή περιεκτικότητα σε κάλιο και επαναλαμβάνουμε σε ένα μήνα. 

Αποφεύγουμε να βάζουμε λιπάσματα με υψηλή περιεκτικότητα σε άζωτο. Η υπερβολική ποσότητα αζώτου συντελεί σε υποβάθμιση της παραγωγής των βολβών του κρεμμυδιού και σε αύξηση του κινδύνου προσβολής από μυκητολογικές ασθένειες. 

9. Ποιες ασθένειες και ποια έντομα προσβάλλουν την καλλιέργεια του κρεμμυδιού; 

Σε συνθήκες υψηλής υγρασίας, η καλλιέργεια του κρεμμυδιού είναι αρκετά ευαίσθητη και προσβάλλεται από μυκητολογικές ασθένειες που προσβάλλουν το φύλλωμα και τον βολβό του, όπως ο περονόσπορος, η σκωρίαση, η ανθράκωση και ο βοτρύτης. 

Για την προστασία του κρεμμυδιού από ασθένειες, ψεκάζουμε το φύλλωμα με βιολογικό σκεύασμα χαλκού, όταν το φυτό του κρεμμυδιού φθάσει τα 15 – 20 εκατοστά και να γίνεται επανάληψη μετά από 2 – 3 εβδομάδες. 

Διαθέτουν σημαντική διατροφική αξία, καθώς είναι πλούσια σε μέταλλα, ιχνοστοιχεία, φυτικές ίνες και έχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες

Για να αντιμετωπίσουμε τα έντομα που μπορεί να προσβάλλουν την καλλιέργεια του κρεμμυδιού, όπως ο θρίπας και η μύγα του κρεμμυδιού, ψεκάζουμε με βιολογικό σκεύασμα αλάτων καλίου ή φυσικής πυρεθρίνης που προμηθευόμαστε από γεωπονικά καταστήματα.

Εναλλακτικά, σε προληπτικό επίπεδο, μπορούμε να ψεκάσουμε με αυτοσχέδιο διάλυμα που φτιάχνουμε διαλύοντας 1 κουταλιά της σούπας τριμμένο πράσινο σαπούνι και 1 κουταλάκι του γλυκού οινόπνευμα σε 1 λίτρο νερό. 

Σημαντική καλλιεργητική φροντίδα για την αντιμετώπιση των ασθενειών είναι ο καλός αερισμός της καλλιέργειας. Γι’ αυτό απαιτείται συνεχές ξεβοτάνισμα για την αντιμετώπιση των ανεπιθύμητων αγριόχορτων (ζιζάνια), όπως η κύπερη και η οξαλίδα, καθώς το λεπτό φυλλαράκι του κρεμμυδιού δεν μπορεί εύκολα να τα ανταγωνιστεί. 

10. Πότε συγκομίζουμε τα κρεμμύδια και πώς τα αποξηραίνουμε; 

Όταν τα κρεμμύδια πλησιάζουν την ωρίμανση κατά τον Ιούνιο – Ιούλιο, μετά από 3 – 4 μήνες καλλιέργειας, το υπέργειο μέρος αρχίζει να γέρνει προς τα κάτω και ετοιμαζόμαστε για την συγκομιδή. 

Σε αυτό το στάδιο, διακόπτουμε το πότισμα προκειμένου να σταματήσει η ανάπτυξη του ριζικού συστήματος και οι εξωτερικοί χιτώνες του βολβού να ξεραθούν. Αφού στεγνώσει το χώμα τελείως και προχωρήσει η ξήρανση του φυλλώματος, τα φυτά του κρεμμυδιού, ξεριζώνουμε με τα χέρια ημίξηρα φύλλα και βολβούς. 

Στη συνέχεια, τα τοποθετούμε σε μικρούς σωρούς στο χωράφι για 5-10 ημέρες για να ξεραθούν καλύτερα. Αν έχει δυνατό ήλιο, τοποθετούμε τα φύλλα του κρεμμυδιού από πάνω ώστε να προστατεύσουν τους βολβούς από ηλιέγκαυμα. 

11. Πώς αποθηκεύουμε και πώς συντηρούμε τα κρεμμύδια; 

Οι βολβοί του κρεμμυδιού διατηρούνται σε αποθήκες ή ψυγεία σε θερμοκρασίες 0 – 7°C από τους παραγωγούς ή σε υψηλές θερμοκρασίες 25 – 35°C, σε κάθε περίπτωση, πρέπει να εξασφαλίζουν συνθήκες χαμηλής υγρασίας. Στις θερμοκρασίες αυτές, τα κρεμμύδια μπορούν να διατηρηθούν για 3 ως 6 μήνες χωρίς να φυτρώσουν κατά την αποθήκευση. 

12. Ποια είναι τα κυριότερα προβλήματα που μπορεί να συναντήσουμε στην καλλιέργεια του κρεμμυδιού; 

Τα συχνότερα προβλήματα που εμφανίζονται στην καλλιέργεια του κρεμμυδιού είναι το κιτρίνισμα των φύλλων, η παραγωγή μικρών βολβών κρεμμυδιού, καθώς επίσης το φύτρωμα και το σάπισμα των βολβών στην αποθήκη. 

#  Γιατί κιτρινίζουν τα φύλλα του κρεμμυδιού; Τα φύλλα του κρεμμυδιού μπορεί να κιτρινίζουν και να γίνονται λεπτά ή αδύναμα κατά την καλλιέργεια. Τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται όταν το έδαφος που καλλιεργούμε δεν είναι αφράτο, όταν δεν έχει προστεθεί κατάλληλη ποσότητα λιπάσματος και όταν γίνεται υπερβολικό πότισμα στα πρώτα στάδια ανάπτυξης ανάπτυξης του κρεμμυδιού. 

#  Γιατί δεν μεγαλώνουν οι βολβοί του κρεμμυδιού; Οι βολβοί του κρεμμυδιού μπορεί να γίνονται μικρότεροι λόγω της ποικιλίας, λόγω του συνεκτικού εδάφους, λόγω υπερβολικής υγρασίας, καθώς και ως αποτέλεσμα λίπανσης με υπερβολική ποσότητα λιπάσματος αζώτου.

#  Γιατί τα κρεμμύδια φυτρώνουν στην αποθήκη; Ο χρόνος φυτρώματος του κρεμμυδιού, κατά την αποθήκευση, ένα χαρακτηριστικό που δεν είναι επιθυμητό, έχει σχέση με την ποικιλία κρεμμυδιού, το βαθμό αποτελεσματικής αποξήρανσης του κρεμμυδιού και τις συνθήκες υγρασίας που επικρατούν στην αποθήκη. 

#  Γιατί σαπίζουν τα κρεμμύδια στην αποθήκη; Τα κρεμμύδια μπορεί να σαπίσουν στην αποθήκη όταν δεν έχουμε φροντίσει να κόψουμε έγκαιρα το πότισμα πριν τη συγκομιδή και περιέχουν μεγάλο ποσοστό υγρασίας. Επίσης, μπορεί να σαπίσουν λόγω συνθηκών υψηλής υγρασίας και κακού αερισμού. Αξίζει να σημειώσουμε πως οι λευκές ποικιλίες κρεμμυδιού δεν συντηρούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα. 

13. Κι ένα τελευταίο μυστικό για την καλλιέργεια του κρεμμυδιού 

Η καλλιέργεια του κρεμμυδιού μπορεί να αποτελέσει εξαιρετική συγκαλλιέργεια και να συνδυαστεί στον στον κήπο μας αλλά και σε γλάστρες στο μπαλκόνι μας, παρέα με την καλλιέργεια της ντομάτας, την καλλιέργεια του αγγουριού, την καλλιέργεια της φράουλας, την καλλιέργεια του μαρουλιού, την καλλιέργεια του κολοκυθιού, την καλλιέργεια του παντζαριού και την καλλιέργεια του καρότου. 

Πηγή – mistikakipou.gr

Οι όροι και οι προϋποθέσεις για την καλλιέργεια και επεξεργασία της φαρμακευτικής κάνναβης καθορίζονται με ΚΥΑ, που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Συγκεκριμένα, καθορίζονται οι τρόποι χορήγησης έγκρισης εγκατάσταση και έγκρισης λειτουργίας μεταποιητικών μονάδων για την παραγωγή τελικών προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης, καθώς επίσης περιγράφονται και οι προδιαγραφές φύλαξης και ασφάλειας του συνόλου της δραστηριότητας της καλλιέργειας και της μεταποίησης.

Παράλληλα, καθορίζονται οι προδιαγραφές μεταφοράς του τελικού προϊόντος, καθώς και οι όροι και οι προϋποθέσεις εισαγωγής και εξαγωγής πολλαπλασιαστικού υλικού και καλλιέργειας φαρμακευτικής κάνναβης, ενώ ορίζονται και οι ειδικοί όροι για την έκδοση άδειας παραγωγής αποκλειστικά για εξαγωγή τελικών προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης με τη μορφή του ξηρού ανθού.

Να σημειωθεί ότι για όλα τα θέματα που αφορούν εγκρίσεις ή ανακλήσεις εγκρίσεων εγκατάστασης και λειτουργίας κατά το στάδιο της μεταποιητικής διαδικασίας, καθώς και για ζητήματα εφαρμογής της βιομηχανικής νομοθεσίας, αρμόδια αρχή ορίζεται η Διεύθυνση Αδειοδότησης Επιχειρήσεων και Επιχειρηματικών Πάρκων της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων.

H έγκριση για την παραγωγή, κατοχή, αποθήκευση, μεταφορά και προμήθεια του πολλαπλασιαστικού υλικού, των πρώτων υλών και των ουσιών των ποικιλιών κάνναβης του είδους Cannabis Sativa L περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) άνω του 0,2%, καθώς και η εγκατάσταση και λειτουργία μεταποιητικής μονάδας επεξεργασίας και παραγωγής τελικών προϊόντων φαρμακευτικής   κάνναβης με σκοπό είτε την απευθείας διάθεση σε φαρμακεία, φαρμακαποθήκες, θεραπευτήρια, ιδιωτικές κλινικές, δημόσια νοσοκομεία, υπό τον έλεγχο του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (Ε.Ο.Φ.) είτε την εξαγωγή τους, αποκλειστικά για ιατρικούς σκοπούς, χορηγείται ενιαία.

Προδιαγραφές φύλαξης και ασφάλειας

Το σύνολο της δραστηριότητας της καλλιέργειας και της μεταποίησης ασκούνται σε περίκλειστη έκταση, εντός της οποίας βρίσκονται και τα σημεία αποθήκευσης. Η καλλιεργούμενη περιοχή είναι κλειστή.

Για την περιμετρική προστασία της εγκατάστασης επιβάλλονται τουλάχιστον τα εξής:

α) Ο χώρος είναι περιφραγμένος με μόνιμο δικτυωτό πλέγμα ή/και με τοιχοποιία, ύψους τουλάχιστον 3 μ. Εσωτερικά της περίφραξης υπάρχει ελεύθερη – κενή ζώνη, πλάτους τουλάχιστον 3 μ.

β) Φωτισμός από τη δύση έως την ανατολή του ηλίου, με τόση επάρκεια, ώστε να είναι ορατή κάθε κίνηση προσέγγισης της περιφράξεως, εντός και εκτός αυτής.

γ) Σύστημα συναγερμού ασφαλείας, με συνεχή λειτουργία με εξωτερικούς ανιχνευτές κίνησης, οι οποίοι ειδοποιούν σε κάθε προσπάθεια παραβίασης της περίφραξης.

δ) Η περίφραξη εξοπλίζεται με ολοκληρωμένο σύστημα 24ωρης παρακολούθησης, μέσω καμερών, το οποίο καλύπτει περιμετρικά και την ελεύθερη – κενή ζώνη, χωρίς τυφλά σημεία. Οι κάμερες οφείλουν να καταγράφουν κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες ορατότητας. (in.gr)

Δείτε αναλυτικά το ΦΕΚ εδώ