Η Σάιλα Ντάρμος παρέλαβε ένα μικρό κομμάτι γης με ελαιώνες και εσπεριδοειδή, κοντά στη θάλασσα, στη Σκάλα Λακωνίας, από τον πατέρα της, που επί τριάντα χρόνια το καλλιεργούσε αποκλειστικά με βιολογικές πρακτικές. Οι σπουδές της στην κοινωνιολογία τη βοήθησαν, μη έχοντας ακόμη τη γεωργική γνώση, στο να παρατηρεί τον τρόπο που το κτήμα από μόνο του λειτουργούσε. Τι σήκωνε το χώμα, τι φυτά φύτρωναν από μόνα τους. Μέσα από την παρατήρηση, έχοντας -σαν νέα γενιά- στο μυαλό της έννοιες όπως η περμακουλτούρα, έκανε ένα βήμα παραπάνω και ανέβασε τη διαχείριση των καλλιεργειών σε ακόμη υψηλότερο επίπεδο. Επέλεξε να περάσει σε αγροδασοπονία, ένα σύστημα ακόμη άγνωστο στην ελληνική αγροτική κοινωνία τού σήμερα, έχοντας σαν όραμα τη δημιουργία ενός καλύτερου μέλλοντος, αρμονικής συμβίωσης ανθρώπων και οικοσυστημάτων για την παραγωγή υψηλής διατροφικής αξίας προϊόντων.

Η γνωριμία με τη Σάιλα Ντάρμος ήταν η ωραιότερη στιγμή της ημέρας μου στο bio festival όπου και συναντηθήκαμε, αλλά και κομβικής σημασίας θα μπορούσα να πω. Είχα ανάγκη να δω κάτι καινούργιο, να πάρω ελπίδα για το μέλλον, ότι τα πράγματα προχωρούν, εξελίσσονται, ότι νέα παιδιά δημιουργούν καινοτόμα προϊόντα μέσα από επιστημονική προσέγγιση της αγροτικής ζωής και σε μεγαλύτερη αρμονία με τη φύση. Και αυτή την ελπίδα μού τη χάρισε απλόχερα αυτό το νεαρό κορίτσι με τη δουλειά του και την όμορφη παρουσία του.

Με έστειλαν άλλοι εκθέτες στο περίπτερό της για να δοκιμάσω τις «καλύτερες πράσινες ελιές που έχεις φάει ποτέ», που αυτοί τις είχαν πρωτύτερα γευτεί και τιμήσει. Έχω μάθει να μην αφήνω τις ευκαιρίες να χάνονται κι έτσι βρέθηκα -σε ένα πολύ λιτό αλλά αισθητικά πολύ προσεγμένο περίπτερο- μπροστά σε μια νεαρή κοπέλα με πλατύ χαμόγελο που μιλούσε στους επισκέπτες για τα προϊόντα που προσέφερε.

Πάστα πράσινης ελιάς – καυτερή, ελιές πράσινες, ελιές Καλαμών με την αντίστοιχη πάστα ελιάς, με λιγότερα όμως καρυκεύματα. Φυσικά δοκίμασα πρώτα τις πράσινες ελιές που βρίσκονταν μέσα σε βάζο με εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο δικής τους παραγωγής (υπήρχε και ελαιόλαδο με βότανα), όπως άλλωστε και οι Καλαμών. Εξαιρετικές. Πέρασα στην πάστα ελιάς. Γνώριμη μου φάνηκε η γεύση.

”Ρίγανη”; ρώτησα.

– Ναι, και σκόρδο. Αρέσει πολύ στους καταναλωτές του εξωτερικού, στους οποίους κυρίως απευθυνόμαστε, μου απάντησε μία από τις δύο κοπέλες που ήταν εκεί.

Εκμεταλλεύτηκα την άφιξη νέων επισκεπτών για να περιεργαστώ με την ησυχία μου τα άλλα προϊόντα στον πάγκο. Την προσοχή μου τράβηξε η πολύ προσεγμένη ετικέτα με ασημένια τα γράμματα της ονομασίας των προϊόντων: «Silver leaf».

Παρατήρησα πως το καπάκι από τις πάστες ελιάς έχει αυτοκόλλητο QR code, με την πρόσκληση: «Μάθετε για εμάς, δείτε το βίντεο». Να ακόμη ένα συν. Πήρα ένα βαζάκι με θαλασσινό αλάτι Μάνης. Στην ετικέτα διάβασα: «Συλλέγεται με το χέρι από τους λάκκους των βράχων στις ακτές της Μάνης, στεγνώνει με φυσικό τρόπο στον ήλιο. Ανεπεξέργαστο».

Είχαν και ταχίνι, «ολικής άλεσης, αλεσμένο με παραδοσιακό τρόπο σε πετρόμυλο». «Πόσα προϊόντα μπορεί να έχει ένα κτήμα;» αναρωτήθηκα, όταν άκουσα τη μία κοπέλα να λέει ότι στο κτήμα ακολουθούν σύστημα Agroforestry (Αγροδασοπονίας). Αυτή η πληροφορία ήταν για μένα η πιστοποίηση ότι είχα ανακαλύψει θησαυρό.

Έτσι ξεκίνησε η γνωριμία μας με τη Σάιλα Ντάρμος, την ιδιοκτήτρια της Silver leaf και δώσαμε ραντεβού για να συνεχίσουμε τη συζήτησή μας την επομένη ημέρα, με ηρεμία.

Θα μπορούσε να πει κανείς, γιατί τόση χαρά; Τι παραπάνω έχει από ένα άλλο βιοκαλλιεργητή;

Όποιος γνωρίζει από επαρχία καταλαβαίνει τι σημαίνει τριάντα χρόνια πριν, ένα κτήμα είκοσι στρεμμάτων να καλλιεργείται με αποκλειστικά βιολογικές μεθόδους. Και πού; Στη Σκάλα Λακωνίας, στην καρδιά των ελαιώνων που ακόμη και σήμερα ελάχιστοι είναι οι βιοκαλλιεργητές. Με το 95% της παραγωγής τους -εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, επιτραπέζιες ελιές, διάφορα εσπεριδοειδή- να φεύγει κατευθείαν για το εξωτερικό όταν ακόμη σήμερα η μεγαλύτερη ποσότητα ελαιολάδου φεύγει χύμα στο εξωτερικό.

Και τώρα, που η διαχείριση του κτήματος πέρασε μετά το «φευγιό» του πατέρα Σταύρου Ντάρμου στην κόρη του Σάιλα, αυτή, μια νεαρή κοπέλα, αποφασίζει να ακολουθήσει τις αρχές της αγροδασοπονίας, απόφαση που καταδεικνύει την αγάπη και τον σεβασμό στη γη και στις λειτουργίες της φύσης, αφού είναι σε υψηλότερο επίπεδο -θα τολμήσω να πω- όχι μόνο από τη βιολογική, αλλά και από τη βιοδυναμική καλλιέργεια.

Η αγροδασοπονία συνδυάζει τις γεωργικές καλλιέργειες με τη συνύπαρξη δέντρων καρποφόρων και μη, τόσο για την παραγωγή χρήσιμης ξυλείας που χρησιμοποιείται για την αύξηση της οργανικής ύλης του χώματος αλλά και βρώσιμων καρπών. Στον σχεδιασμό δε των νέων φυτεύσεων δημιουργούνται «όροφοι» βλάστησης.

Θάμνοι, καρποφόρα δέντρα και δέντρα που φτάνουν σε μεγάλο ύψος και αποτελούν τη σκεπή του συστήματος. Και όλα έχουν τον ρόλο τους, αλληλοσυμπληρώνονται και συνεπικουρούν στην υγιή δομή και λειτουργία του οικοσυστήματος που δομούν, το οποίο στηρίζεται και δημιουργείται σε ένα πλούσιο έδαφος, παράγοντας, έτσι, εξαιρετικής διατροφικής αξίας προϊόντα.

Η αγροδασοπονία συνδυάζει τις γεωργικές καλλιέργειες με τη συνύπαρξη δέντρων καρποφόρων και μη, τόσο για την παραγωγή χρήσιμης ξυλείας που χρησιμοποιείται για την αύξηση της οργανικής ύλης του χώματος αλλά και βρώσιμων καρπών

«Γύρισα στην Ελλάδα πριν ”φύγει” ο πατέρας μου. Σιγά σιγά μάθαινα δίπλα του και αναλάμβανα όλο και περισσότερες ευθύνες. Ανέλαβα ολοκληρωτικά το 2015. Το τελευταίο πράγμα που κάναμε μαζί πριν “φύγει”, ήταν να κόψουμε περίπου 450 δέντρα και να τα κεντρώσουμε λάιμ, λεμόνια και χειμερινά πορτοκάλια, γιατί τα καλοκαιρινά δεν πηγαίνανε πολύ καλά. Εγώ, δεν ξέρω αν θα μπορούσα να πάρω μια τέτοια απόφαση. Να τα βλέπεις όλα κομμένα και να αισθάνεσαι ότι έχεις κάνει τεράστια καταστροφή.

Βέβαια, απ’ ό,τι έμαθα σε διάφορα σεμινάρια για την αγροδασοπονία, η ίδια η φύση, από μόνη της, με τους ανέμους, με τις φωτιές, δημιουργεί καταστροφές. Αυτός είναι ένας τρόπος να ξαναδημιουργηθεί το δάσος από την αρχή και στην αρχή υπάρχει πάρα πολύ βιοποικιλότητα. Όλα αυτά τα δέντρα, τα κλαδιά, τα φύλλα, πέφτοντας στο χώμα δημιουργούν μια πλούσια οργανική ύλη που βοηθά το περιβάλλον να αναγεννηθεί. Ο πατέρας μου ήξερε πολύ καλά πώς να φροντίζει το κάθε δέντρο με φυσικό τρόπο. Είχε διαβάσει και Fukuoka, αλλά δεν είχε μπει σε αγροδασοπονία.

Αφού λοιπόν είχαμε κόψει και κεντρώσει όλα τα δέντρα, το χώμα ξαφνικά δέχτηκε πάρα πολύ φως. Βρήκαν την ευκαιρία και φύτρωσαν πάρα πολλά δέντρα – μουριές, συκιές, βγαίναν από παντού, δίπλα από τα μικρά κεντρωμένα δέντρα.

Μη έχοντας τη γνώση, σκεφτόμουν τι να κάνω τώρα; Αν το αφήσω θα γίνει δάσος από μουριές. Έτσι άρχισα να μιλάω με διάφορους εναλλακτικούς καλλιεργητές, όπως ο Παναγιώτης Μανίκης, και να ζητώ τη γνώμη τους. Παρατήρησα όμως, σε ένα άλλο κτήμα που είχαμε στον Πάρνωνα, με τσάι, ότι επειδή δεν το διαχειριζόμασταν ιδιαίτερα δημιουργήθηκε με τον χρόνο δάσος. Σιγά σιγά φυτρώναν παντού δέντρα. Ο ξάδερφός μου επέμενε ότι έπρεπε να καθαρίσουμε το κτήμα, γιατί δεν ήταν καλό για το τσάι. Εκείνη την εποχή ο Πάρνωνας είχε καεί και σκεφτόμασταν με ποιους τρόπους θα μπορούσε να γίνει αναδάσωση. Τότε σκέφτηκα, εδώ που καλλιεργούμε βγαίνει το δάσος μόνο του και δεν το θέλουμε, το ίδιο συμβαίνει και στο άλλο μας κτήμα και πενήντα χιλιόμετρα πιο κάτω παλεύουμε να αναστήσουμε το δάσος και δεν μπορούμε. Ετσι κατάλαβα ότι οι καλλιέργειες και το δάσος με κάποιο τρόπο δένουν μεταξύ τους.

Μετά παρακολούθησα μια ομιλία του Δημήτρη Τσίτου από το Mazi farm στη νότια Εύβοια, που μιλούσε για syntropic farming – μέθοδος που γίνεται στη Βραζιλία και την έκανε γνωστή ο Ernst Gotsch. Του μίλησα για το τι γίνεται στο κτήμα και ενθουσιάστηκε. Οπότε κατάλαβα ότι όλες αυτές οι μουριές, οι συκιές που είχαν φυτρώσει μόνες τους στο κτήμα μου και δεν χρειαζόταν να αγοράσω για να φυτέψω, αυτές θα αποτελούσαν μέρος του high layer του δάσους που ήθελα πια να δημιουργήσω στο κτήμα μου. Το 2016 ήταν.

Τώρα πια ξέρω πώς να το οργανώσω, ποια δέντρα να κρατήσω για να είναι ένα πυκνό και ψηλό δάσος που θα με προστατεύει κι από τα ψεκάσματα που κάνουν οι άλλοι καλλιεργητές στην περιοχή μας και να είναι και λειτουργικό, να μπορεί να περάσει το τρακτέρ.

Φέτος παρακολούθησα διάφορα σεμινάρια στο εξωτερικό όχι μόνο για αγροδασοπονία, αλλά για food forest, για διαχείριση του νερού, όλα αυτά συνδέονται μεταξύ τους. Τώρα οργανώνουμε σεμινάρια σαν κτήμα κι εμείς στην Ελλάδα».

Η φύση είναι ο μεγάλος δάσκαλος!

Η φύση είναι ο μεγάλος δάσκαλος

Τι καλλιέργειες και τι δέντρα υπάρχουν στο κτήμα σήμερα;

«Συνεχίζουμε πάντα να έχουμε ελαιόδεντρα και εσπεριδοειδή (λάιμ, πορτοκαλιές, λεμονιές). Το ψηλότερο επίπεδο φυτεύσεων αποτελείται κυρίως από λεύκες. Ενδιάμεσα υπάρχουν πολλές μουριές και συκιές που δομούν το επίπεδο πάνω από τις πορτοκαλιές. Κυρίως τα καλλιεργούμε για να τα κλαδεύουμε εντατικά και να χρησιμοποιούμε τα κλαριά τους για να αυξήσουμε την οργανική ύλη, τη δύναμη του εδάφους, ώστε να ευημερούν τα υπόλοιπα δέντρα.

Έχουμε φυτέψει ακόμη πάρα πολλούς φρουτόθαμνους, όπως καρίσσα, διάφορα είδη μούρων (gooseberries, γκότζι μπέρι κ.ά.). Είχαμε εξαρχής πολλά φρουτόδεντρα αλλά φυτέψαμε και άλλα, περίπου τριάντα ποικιλίες, για να καλύψουμε τις δικές μας ανάγκες, για να είμαστε αυτάρκεις. Οταν αρρώστησε ο μπαμπάς μου δεν θέλαμε να τρώει τίποτα που δεν ήταν δικό μας.

Αυτή τη στιγμή έχουμε πάνω από 80 ποικιλίες καρποφόρων. Μηλιές, αχλαδιές, λωτούς, κερασιές, ροδιές, βερικοκιές. Κεντρώσαμε άλλα οκτώ είδη εσπεριδοειδών (μανταρινιές, κλημεντίνες, γκρέιπ φρουτ). Βάλαμε passion fruit, φράουλες, φεϊζόα, dragon fruit, φράουλες, μπανανιές ροζ.

Αυτή την άνοιξη βάλαμε και τροπικά φυτά. Πειραματιστήκαμε με τσεριμόγια, παπάγια, γκουάβα, σαπότε. Είναι τόσο όμορφα, δεν το πιστεύω ότι έχω τη δυνατότητα να έχω τέτοια φυτά στο κτήμα μου!

Τρελαίνομαι με τα φυτά, ειδικά αν είναι λίγο ”περίεργα”, θέλω να τα γνωρίσω, να τα έχω. Πλέον το κτήμα είναι σαν βοτανικός κήπος!»

Τα προϊόντα που έχετε δεν είναι όλα δικά σας;

«Όχι. Σκοπός του silver leaf είναι να βοηθήσουμε και να δώσουμε ένα οικονομικό κίνητρο στους ανθρώπους να γίνουν βιοπαραγωγοί και να τους βοηθήσουμε να είναι και βιώσιμοι. Οπότε για εμάς έχει νόημα η συνεργασία, από το να παράγουμε μόνο τα δικά μας καθαρά προϊόντα. Το αλάτι, π.χ., είναι από μια γυναίκα στη Μάνη, καταπληκτική. Έχουμε ακόμη ταχίνι, ξίδι, λιαστές ντομάτες. Συνεργαζόμαστε με βιολογικούς παραγωγούς της περιοχής μας, που έχουν εξίσου καλή ποιότητα προϊόντων, τους γνωρίζουμε, τους εμπιστευόμαστε και συμμεριζόμαστε τις ίδιες ηθικές αρχές».

Ποιοι λειτουργούν στο κτήμα;

«Στην επιχείρηση είναι σχεδόν μόνο μέλη της οικογένειάς μου. Η θεία μου, Παναγιώτα Ντάρμου, είναι πολύ σημαντικό μέλος, οργανώνει όλη την παραγωγή χωρίς αυτήν δεν ξέρω τι θα έκανα. Βοηθούσε και τον πατέρα μου δεκαπέντε χρόνια. Είναι χρυσός άνθρωπος.

Δουλεύουν πολλά ξαδέρφια μου μαζί μας κι έχουν περάσει πολλά ξαδέρφια μου από την επιχείρηση κι αυτό είναι κάτι που μας ενώνει όλους μαζί και μου αρέσει πάρα πολύ.

Το κτήμα και το project τα ”τρέχω” με τον ξάδερφό μου, Παναγιώτη Ντάρμο, που κι αυτός είχε εξαρχής ένα όραμα για την επιχείρηση κι έβλεπε ότι είναι πολύ σημαντικό αυτό που κάνουμε αλλά και τι μπορούμε να κάνουμε. Προσπαθώ όλες τις αποφάσεις να τις παίρνουμε πάντα μαζί. Βέβαια κάποιες φορές πρέπει να πατάω φρένο, γιατί εγώ έχω ολόκληρη την εικόνα, τα οικονομικά, κ.λπ.

Μαζί μας είναι και η Αγγελική Γουδή, που τη γνώρισες στο φεστιβάλ. Στην αρχή ήρθε σε μας για να κάνει πρακτική -ήθελε να πάρει εμπειρία για να καλλιεργήσει ένα δικό της κτήμα- κι επειδή ταίριαζε τόσο καλά και μπορούσε να προσφέρει πάρα πολλά, έχει κάτσει περίπου έναν χρόνο. Σκοπός της τώρα είναι να κάνει σπουδές και μετά να γυρίσει με τη γνώση και να μας βοηθήσει με όλα αυτά που κάνουμε. Και αυτή δεν είχε καμία σχέση με τη γεωργία. Αρχιτεκτονική έχει σπουδάσει».

Αγγελική Γουδή, Σάιλα Ντάρμος

Λειτουργείτε κατά κάποιο τρόπο σαν βιοκοινότητα;

«Σαν ένα είδος σχολείου θα ήθελα καλύτερα να πω. Ο στόχος του project είναι να παρέχουμε γνώση και υποστήριξη σε άτομα που ενδιαφέρονται για το πώς μπορείς με βιώσιμους τρόπους να καλλιεργείς αλλά και να ζεις.

Γιατί δεν είναι μόνο η καλλιέργεια. Θέλουμε στα νέα σεμινάρια που θα κάνουμε να εντάξουμε θέματα που αφορούν την υγιεινή διατροφή, τη φυσική δόμηση, τη διαχείριση νερού και πολλά άλλα. Το κτήμα είναι ιδανικό μέρος για τέτοιου είδους σεμινάρια που συμπεριλαμβάνουν, βέβαια, και δράσεις. Κατά καιρούς έχουν περάσει φανταστικοί άνθρωποι.

Θέλουμε, ακόμη, να εντάξουμε και προγράμματα για μικρά παιδιά, κάτι σαν καλοκαιρινή κατασκήνωση. Να μπορούν να ζήσουν για λίγο στη φύση, να μάθουν για τους σπόρους, να δουν τα φυτά. Έχω πάθει σοκ με ιστορίες παιδιών που μεγαλώνουν στην πόλη και είναι τόσο απομακρυσμένα από τη φύση. Με αγχώνει αυτό. Πώς θα προχωρήσουμε σε ένα καλύτερο μέλλον αν είμαστε τόσο αποκομμένοι από τη φύση;

Οπότε, σκοπός μας είναι να εντάξουμε στο project ό,τι χρειάζεται ουσιαστικά μια κοινότητα για να είναι βιώσιμη, και το προσπαθούμε και μέσω σεμιναρίων αλλά και δράσεων, όπως π.χ. να οργανώσουμε μια δράση αναδάσωσης.

Θέλουμε να δημιουργηθεί μια κοινότητα που να είναι αλληλέγγυα, να υπάρχει βοήθεια, συνεργασία. Σήμερα, π.χ., έχουμε οργανώσει μια συνάντηση με το Mazi farm με περίπου δώδεκα άτομα που ξέρω ότι έχουν διάφορες οργανώσεις. Θα είναι από το Evolving Cycles, από το permaculture school της Αθήνας, από ένα πρότζεκτ της Μεγαλόπολης που δεν τους έχω γνωρίσει από κοντά, από την “κιβωτό Κορογώνα” που είναι στη Νεάπολη. Για να δούμε πώς μπορούμε όλοι μαζί να βοηθηθούμε και να υποστηριχτούμε, σε όλες αυτές τις δράσεις που θα κάνουμε. Χρειαζόμαστε ο ένας την υποστήριξη του άλλου».

Οπότε, ο στόχος είναι … ;

«Ο στόχος είναι να χτίσουμε ένα καλύτερο μέλλον. Να είμαστε ένα hab [εργαστήριο] που δρα προς τα έξω με πολύ θετικό τρόπο και να είμαστε σε θέση να δίνουμε αυτό που χρειάζεται το περιβάλλον. Τι χρειάζεται όμως το περιβάλλον; Αυτή είναι μια σημαντική ερώτηση που κι εγώ τώρα αναρωτιόμουν βλέποντας ότι το τελευταίο σεμινάριό μας δεν είχε μεγάλη ανταπόκριση. Και κατάλαβα ότι δίνουμε πολύ εξειδικευμένη γνώση (φυσική καλλιέργεια) που ακόμη δεν υπάρχει το κατάλληλο υπέδαφος για να γίνει κατανοητή.

Οπότε κατάλαβα ότι πρώτα χρειάζεται να έρθει ο κάθε άνθρωπος πιο κοντά στη φύση, να καταλάβει, για να μπορέσει να αλλάξει νοοτροπία και μετά θα ακολουθήσουν τα υπόλοιπα. Γι’ αυτό λοιπόν είναι δύσκολο να πεις εξαρχής ”αυτός είναι ο στόχος”. Ο,τι είναι απαραίτητο, για εμάς κυρίως, για να δημιουργήσουμε ένα καλύτερο περιβάλλον κι ένα καλύτερο μέλλον, αυτό θα το κάνουμε. Που δεν μπορώ να ξέρω εξαρχής τι θα είναι. Αυτό θα αλλάζει κι εμείς θα προσαρμοζόμαστε.

Κι όταν λέω ”εμείς”, εννοώ ότι πρώτα ξεκινούμε από τα δικά μας, πώς μεταφράζουμε αυτή τη γνώση κι αυτή την ηθική, τι πρέπει εγώ να κάνω, τι απαιτεί η δική μου περίπτωση για να παράξω κάτι καλύτερο, πιο υγιεινό. Και μέσα από αυτήν τη διαδικασία βελτίωσης του περιβάλλοντός σου, βελτιώνεις και τον εαυτό σου».

” Σκοπός του silver leaf είναι να βοηθήσουμε και να δώσουμε ένα οικονομικό κίνητρο στους ανθρώπους να γίνουν βιοπαραγωγοί και να τους βοηθήσουμε να είναι και βιώσιμοι ”

Ο καταναλωτής ξέρει τι τρώει;

«Όχι· κι εγώ δυστυχώς κατάλαβα ότι ο καταναλωτής δεν έχει δει με τα μάτια του τι γίνεται στις καλλιέργειες. Έκανα μια ομιλία όπου παρουσίασα την εταιρεία μας, από πού έρχομαι και ποια είμαι και μετά άρχισα να δείχνω φωτογραφίες από συμβατικές καλλιέργειες όπου τα χωράφια δεν έχουν χορτάρι, το χώμα είναι νεκρό, είναι πεταμένα κάτω μπουκάλια από σκευάσματα. Τους είπα: ”Αυτή είναι η πραγματικότητα”. Και μετά τους έδειξα φωτογραφίες από το δικό μου κτήμα: ”Μπορεί όμως να είναι και έτσι”, είπα. Για να καταλάβουν ότι, αν εσύ, καταναλωτή, αλλάξεις τώρα τις καταναλωτικές σου συνήθειες, η πραγματικότητα θα ήταν σαν το δικό μου κτήμα, που σου φαίνεται παράδεισος τώρα που το βλέπεις.

Να ανοίξουμε τα μάτια μας. Γιατί και εμείς χωρίς τον καταναλωτή δεν πάμε πουθενά. Για να επιβιώσω πρέπει να επικοινωνήσω με τον τελικό αποδέκτη, που είναι ο καταναλωτής. Γι’ αυτό αποφάσισα, όπου μου δοθεί η ευκαιρία, να κάνω τέτοιες ομιλίες. Γιατί κατάλαβα ότι εμπνέει τον κόσμο το να βλέπει ένα κοριτσάκι που έχει σπουδάσει κοινωνιολογία, που δεν ήταν αγρότισσα, να μιλάει για φυσική καλλιέργεια. Κι ούτε ήξερα πολλά. Προχώρησα και έμαθα, παρατηρώντας. Είναι μια αρχή της περμακουλτούρας αυτή.

Παρατηρείς και επιδράς. Παρατηρείς και επιδράς (Observe and interract). Κι αυτό είναι πολύ σημαντικό. Είναι μια αργή διαδικασία. Αυτό όμως που κατάλαβα, είναι τι επιταχύνει αυτή τη διαδικασία. Την επιταχύνει το community, η ομάδα. Να έχεις κι άλλα άτομα που κάνουν το ίδιο με σένα. Γιατί έτσι, εκτός από συμβουλές για κάτι που εσύ αντιμετωπίζεις τώρα αλλά αυτός το γνωρίζει καλά γιατί το έχει αντιμετωπίσει πρώτος, παίρνεις και θάρρος, παίρνεις εμπιστοσύνη γιατί κι άλλοι σαν εσένα πειραματίζονται.

Ξέρεις, ήμουν στην Ελλάδα πέντε χρόνια και δεν ήξερα για κανένα πρότζεκτ εναλλακτικό, δεν ήξερα κανέναν καλλιεργητή που να κάνει κάτι διαφορετικό. Κι αναρωτιόμουν ”πώς θα ζήσω σ’ αυτή τη χώρα χωρίς κανέναν να συζητήσω για τέτοια θέματα”; Στην επαρχία, αν πας να κάνεις μια πιο βαθιά κουβέντα, η μόνη απάντηση που παίρνεις είναι: ”Έτσι είναι, δεν μπορείς να κάνεις τίποτα”. Τι λες, άνθρωπε μου, που δεν μπορώ να κάνω τίποτα!

Τυχαία, λοιπόν, πήγα σε ένα σεμινάριο του free & real και εκεί γνώρισα έναν άλλο κόσμο που υπάρχει στην Ελλάδα, γνώρισα όλα τα άλλα πρότζεκτ που υπάρχουν. Δικτυώθηκα πολύ γρήγορα και η επαφή μου με όλους με βοήθησε πάρα πολύ. Και πολύ συχνά επικοινωνώ μαζί τους για να με συμβουλέψουν. Και το κάνω γιατί ξέρω ότι έχουν τις ίδιες αρχές, αξίες και το ίδιο όραμα. Πιστεύουν ότι μπορεί να γίνει η αλλαγή.

Έχω παλέψει πάρα πολύ γι’ αυτήν την επιχείρηση. Μέσα στην κρίση, χωρίς να ξέρω από οικονομικά, με τεράστια χρέη πελατών που καθυστερούν να τα πληρώσουν. Έχω παλέψει, γιατί πιστεύω ότι η επιχείρησή μας αξίζει και παρέχει κάτι πολύ πολύτιμο σε όλη την κοινωνία.

Αν ήταν για μένα, θα έκανα μια άλλη δουλειά, θα έφευγα για εξωτερικό, τι να κάνω εδώ; Αλλά είδα ότι το κτήμα ”δένει” τον κόσμο και δημιουργεί όμορφες επαφές. Κι εμείς με τους περισσότερους πελάτες μας και με τους παραγωγούς που συνεργαζόμαστε έχουμε δημιουργήσει δεσμούς. Οπότε δεν μπορούσα να το αφήσω. Ήρθε στα χέρια μου ένας θησαυρός που είδα ότι εγώ θα μπορούσα να μεγαλώσω την επίδρασή του, να παράγω κάτι ακόμη πιο υγιεινό.

Για να γίνει η αλλαγή πρέπει να δημιουργηθούν πολλές τέτοιες ομάδες καλλιεργητών, αλλά θα πρέπει να συνδεθούμε και με όλα τα επίπεδα της κοινωνίας. Να υπάρχουν άτομα που κατανοούν και ενστερνίζονται αυτό που προσπαθούμε και να υπάρχουν διασυνδέσεις παντού. Έτσι παίρνουμε κι εμείς ελπίδα, γιατί αν είναι να είμαστε μόνοι μας και γραφικοί, δεν έχει νόημα».

Στην ουσία, δηλαδή, μιλάς για τη δημιουργία θυλάκων όχι μόνο βιοποικιλότητας αλλά γνώσης και πολιτισμού, που μεταξύ τους θα συνδέονται, θα αλληλεπιδρούν, επηρεάζοντας θετικά και το περιβάλλον τους.

«Έτσι ακριβώς το περιέγραψε και ο Δημήτρης από το Mazi farm. Δημιουργείς μικρούς πυρήνες στη φύση -τα κτήματα-, που επικοινωνούν, συνεργάζονται μεταξύ τους και στην ουσία μιμούνται, λειτουργούν όπως ένα δάσος. Nα σου πω όμως και κάτι άλλο που μου έμαθε. Τα φρούτα που καλλιεργούνται σε υγιές χώμα δεν χαλάνε! Και το είδα στην πράξη με τα δικά μου πορτοκάλια, από έναν καινούργιο πελάτη που φέτος πρώτη φορά παίρνει από εμένα, γιατί οι υπόλοιποι καταστράφηκαν από το χαλάζι. Προτού στείλω την πρώτη παραγγελία μου είπε ότι μέχρι τώρα είχε πρόβλημα γιατί τα πορτοκάλια έφταναν μουχλιασμένα και με ρώτησε αν ήξερα γιατί συμβαίνει αυτό. Σκέφτηκα ότι για να το κάνει θέμα, θα έπρεπε να είχαν μουχλιάσει πάρα πολλά, πέρα από το φυσιολογικό. Το συζήτησα με τον Δημήτρη κι αυτός μου είπε ότι τα φρούτα που καλλιεργούνται σε υγιές χώμα δεν χαλάνε. Επειδή έχουν όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται, έχουν πιο υγιή δομή κυττάρων και δεν χαλάνε. Είναι όπως ο άνθρωπος. Αν τρώει ό,τι να ‘ναι θα χαλάσει η υγεία του, θα γεράσει πρόωρα.

Πραγματικά, μετά δύο εβδομάδες από όταν έφτασαν τα πορτοκάλια μας στον πελάτη, από τέσσερις παλέτες είχαν μουχλιάσει μόνο πέντε πορτοκάλια. Του το εξήγησα και ενθουσιάστηκε. Ετσι τώρα θα το μοιραστεί, θα το διαδώσει σε όλους τους πελάτες του.

Το χώμα είναι πολύ σημαντικό κομμάτι στην αγροδασοπονία. Πολλοί βιοκαλλιεργητές καίνε τα κλαριά από τα δέντρα που κλαδεύουν. Μα άμα δεν τα ρίξεις στο χώμα για να το εμπλουτίσεις, τι θα έχει να σου δώσει το χώμα πίσω; Έτσι δεν γίνεται και στο δάσος; Πέφτουν φύλλα, κλαριά και δημιουργείται μια χοντρή στρώση από οργανική ύλη. Το ίδιο πρέπει να κάνεις και στο κτήμα σου. Φυτεύεις δέντρα που τα καλλιεργείς μονάχα για να τα κλαδεύεις και να σου χαρίζουν πλούσια οργανική ύλη για να εμπλουτίζεις το χώμα σου. Και όσο πιο πολύ κλαδεύεις τόσο πιο γρήγορα θα αναζωογονήσεις το έδαφος αλλά και το οικοσύστημα. Σε μας τον ρόλο αυτόν τον έχουν οι μουριές. Αυτό το έκανε και ο πατέρας μου. Εδώ και τριάντα χρόνια πέρναγε τα κλαδιά από τον καταστροφέα και τα άφηνε κάτω στο χώμα. Γι’ αυτό έχουμε τόσο καλό χώμα».

Επομένως ό,τι παράγεται σε τέτοια εύφορα κτήματα δεν θα πρέπει να έχει διαφορετική πιστοποίηση αλλά και διαφορετική τιμολόγηση;

«Το έχω σκεφτεί κι εγώ. Αλλά δεν θέλω οι καταναλωτές να κοιτάνε απλώς ένα σηματάκι και να εφησυχάζουν. Θέλω να έρθουν σε μεγαλύτερη επικοινωνία με τον παραγωγό. Να ξαναποκτήσουν τη σχέση τους με τον παραγωγό».

Η επιχείρηση εξάγει σε Καναδά, Γερμανία, Αυστρία, Ιταλία, Γαλλία

Πώς μπορεί να γίνει αυτό όταν όλη σχεδόν η παραγωγή σου βγαίνει στο εξωτερικό;

«Έχουμε σκεφτεί τη στρατηγική μας για τις χώρες όπου εξάγουμε. Να απευθυνθούμε σε ομάδες καταναλωτών. Αυτοί μπορούν και να επισκέπτονται το κτήμα μας στις διακοπές τους, π.χ., να βλέπουν από κοντά τι κάνουμε και να γευτούν τα προϊόντα μας. Έτσι, όταν θα γυρίσουν στην πατρίδα τους θα το μοιραστούν με την κοινότητά τους. Με τον τρόπο αυτόν θα έχουμε κι εμείς επικοινωνία με τον καταναλωτή, γιατί -κακά τα ψέματα- μέσα από τα σούπερ μάρκετ δεν έχουμε καμία δυνατότητα να γνωστοποιήσουμε όλα όσα κάνουμε.

Έχουμε χάσει πελάτη που είχε ξετρελαθεί με τα πορτοκάλια μας γιατί σκέφτηκε ότι η παραγωγή μας ήταν μικρή, οπότε αν οι καταναλωτές του τα γεύονταν, μετά δεν θα αγόραζαν τα άλλα που δεν έχουν γεύση. Και δεν κάναμε συμφωνία. Δεν τα πήρε ποτέ. Κατάλαβες τι έκανε; Ήθελε να χτίσει έναν τοίχο ανάμεσα στον καταναλωτή και τον παραγωγό, γιατί δεν τον συνέφερε ο καταναλωτής να μάθει την αλήθεια, πόσο καλό μπορεί να είναι ένα προϊόν. Αυτή η πρακτική δεν βολεύει κανέναν, ούτε τον παραγωγό ούτε τον καταναλωτή. Γι’ αυτό ψάχνω εναλλακτικούς τρόπους να διαθέσω τα προϊόντα μας».

Πολύς κόσμος στο εξωτερικό έχει ξεκινήσει να οργανώνεται σε ομάδες, ψάχνουν και αγοράζουν μαζικά κατευθείαν από τον παραγωγό και κατόπιν μοιράζονται τις ποσότητες που θέλει ο καθένας.

«Εμένα το οικοσύστημά μου συνεχώς αλλάζει. Δεν μπορώ να έχω ακριβώς το ίδιο μέγεθος σε όλους τους καρπούς, όπως ζητάει το σούπερ μάρκετ, γιατί διαφορετικά -όπως λένε- δεν τα παίρνει ο καταναλωτής. Μα δεν τα παίρνει γιατί δεν έχει τη γνώση. Κι εγώ, δεν μπορώ να του τα πω. Για τα λάιμ, π.χ., μου έλεγαν ότι αν είναι κίτρινα δεν πουλιούνται. Ναι, αλλά τα λάιμ κιτρινίζουν. Δεν είναι ούτε χαλασμένα ούτε υπερώριμα, είναι κανονικά. Δεν το ξέρει κανένας. Αναγκάστηκα να κάνω μία ανάρτηση όπου λέω την πραγματικότητα της καλλιέργειας που δεν την ξέρουν. Δεν τους τη λέει κανείς».

Τι είναι η περμακουλτούρα;

Η περμακουλτούρα είναι μια επιστήμη σχεδιασμού οικοσυστημάτων η οποία μας δείχνει πώς μπορούμε να είμαστε αυτάρκεις και αυτόνομοι μιμούμενοι τη φύση. Είναι εφαρμοσμένη επιστήμη που βασίζεται σε πολλούς επιστημονικούς τομείς και στόχος της είναι ο σχεδιασμός ενός αειφόρου τρόπου ζωής, που εξασφαλίζει τη βιωσιμότητα των φυσικών πόρων για τις ερχόμενες γενιές.

Αφορά όλες τις πλευρές της ζωής, το οικιστικό περιβάλλον, την ενέργεια, την παραγωγή τροφής, την προσαρμοστικότητα στις αενάως μεταβαλλόμενες συνθήκες της ζωής, την ανθρώπινη συνεργασία, την ομαλή και δημιουργική συμβίωση όλων των μορφών ζωής στον πλανήτη.

Συνδυάζει την πανάρχαια με τη σύγχρονη επιστημονική γνώση και τεχνολογία έτσι ώστε να υλοποιήσει την ηθική θεωρητική της βάση: φροντίζουμε τον πλανήτη, φροντίζουμε τους ανθρώπους, βάζουμε όρια στην κατανάλωση και μοιραζόμαστε δίκαια το πλεόνασμα.

(Βάση Παναγοπούλου – efsyn.gr) 

Η ιστορία του ψωμιού ξεκινάει πριν από 30.000 χρόνια στην Ευρώπη. Το πρώτο ψωμί που φτιάχτηκε, πιθανόν να ήταν μια εκδοχή πάστας σιτηρών, φτιαγμένης από καβουρδισμένους και αλεσμένους κόκκους δημητριακών και νερό, και μπορεί να προέκυψε τυχαία κατά το μαγείρεμα ή και σκόπιμα μετά από πειραματισμό με αλεύρι ολικής αλέσεως και νερό. Το πιο πιθανό είναι να ήταν άζυμο.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου τα δημητριακά ήταν μια από τις πολλές πηγές τροφίμων, καθώς η δίαιτα των Ευρωπαίων βασιζόταν κυρίως σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Τα δημητριακά και το ψωμί έγιναν βασική τροφή στη Νεολιθική εποχή, περίπου 10.000 χρόνια πριν, όταν το σιτάρι και το κριθάρι ήταν ανάμεσα στα πρώτα φυτά που καλλιεργήθηκαν.

Η εμφάνιση του ψωμιού με προζύμι τοποθετείται κατά πάσα πιθανότητα πάλι σε προϊστορικούς χρόνους, όμως οι πρώτες μαρτυρίες εντοπίζονται στην αρχαία Αίγυπτο. Στην αρχαιότητα, η ιδέα ενός αυτοτελούς φούρνου που θα μπορούσε να προθερμανθεί, έχοντας μια πόρτα για πρόσβαση, φαίνεται να ήταν ελληνική.

Στην αρχαία Ελλάδα το ψωμί ήταν κριθαρένιο. Ο Σόλων είχε δηλώσει πως το σταρένιο ψωμί θα μπορούσε να ψηθεί μόνο σε μέρες γιορτής. Τον 5ο αι. π.Χ. μπορούσε κανείς να αγοράσει ψωμί στην Αθήνα από αρτοποιείο, ενώ στη Ρώμη, οι Έλληνες αρτοποιοί έκαναν την εμφάνισή τους τον 2ο αι. π.Χ., όταν η Μικρά Ασία πέρασε στη Ρωμαϊκή κυριαρχία. Η σημασία του ψωμιού στη διατροφή αντανακλάται και από το όνομα του υπόλοιπου γεύματος: ὄψον , δηλαδή συνοδεία ψωμιού, όποια κι αν ήταν αυτή.

Οι Έλληνες ναυτικοί και έμποροι έφεραν το αιγυπτιακό αλεύρι στην Ελλάδα, όπου άρχισε και το ψήσιμο του ψωμιού. Περισσότερο δημοφιλές ήταν το λευκό ψωμί και μεταξύ των πόλεων υπήρχε πολύ έντονος ανταγωνισμός για το καλύτερο ψωμί. Η Αθήνα «καμάρωνε» για τον Θεάριο, τον καλύτερο αρτοποιό της, το όνομα του οποίου βρισκόταν στα γραπτά πολλών συγγραφέων. 

Φωτογραφίες και περιγραφές – Φωτογραφίες Μνήμες Παράδοση

Πηγή giorgoskatsadonis.blogspot.com

 Αναλύσεις φύλλων σε καλλιέργειες ακτινιδίου, καρυδιάς και φιστικιάς στους Νομούς Άρτας και Φθιώτιδας έδειξαν ”κρυφές” τροφοπενίες οι οποίες φαίνεται να σχετίζονται και με διάφορα παρασιτικές και μη – ασθένειες των δέντρων.

Σε καρυδεώνες παρατηρήθηκαν ελλείψεις καλίου (Κ) ιδιαίτερα σε εδάφη με πολύ υψηλό μαγνήσιο (Mg) και ψευδάργυρο (Zn)

#  Στις φιστικιές παρατηρήθηκαν ελλείψεις φωσφόρου (P) και ψευδαργύρου (Zn)

Στις φιστικιές παρατηρήθηκαν ελλείψεις φωσφόρου (P) και ψευδαργύρου (Zn)

Παρακάτω, θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μια απάντηση για τη συντήρηση του σιταριού και πώς να συντηρήσουμε αλεύρι για μεγάλο διάστημα

Η αποθήκευση του σιταριού και του αλευριού μπορεί να γίνει σε ένα κελάρι με χαμηλή υγρασία και θερμοκρασία. Θα πρέπει και τα υλικά μας να έχουν επίσης χαμηλή υγρασία όταν θα τα τοποθετήσουμε για αποθήκευση και να μην έχουν προσβολή από έντομα.

Το σιτάρι όπως και το αλεύρι μπορούμε να το αποθηκεύσουμε μέσα σε καινούριους τενεκέδες από τυρί. Μέσα στους τενεκέδες μπορούμε να βάλουμε ξερά φύλλα από δάφνη. Για το σιτάρι, τις φακές και τα ρεβίθια συνιστάτε και κομμάτια από πέτρα ασβέστη.

Αν θέλουμε να συντηρήσουμε για μεγάλο χρονικό διάστημα (πάνω από τρία χρόνια) αλεύρι ή σιτάρι, παίρνουμε έναν καινούριο τενεκέ για τυρί, οι τενεκέδες από τυρί έχουν μια ειδική επίστρωση όπου δεν οξειδώνονται, γι’ αυτό προτείνονται. Τοποθετούμε το αλεύρι ή το σιτάρι για 15 εκατοστά. Πατάμε με όποιο τρόπο μπορούμε τα υλικά μας έτσι ώστε να συμπιεστούν καλά. Τα υλικά που θα αποθηκεύσουμε θα πρέπει να έχουν χαμηλή υγρασία και να μην έχουν προσβολή από έντομα. Όταν φτάσουμε στο μέσο του τενεκέ προσθέτουμε μια στρώση χοντρό αλάτι για ένα εκατοστό πάχος. Προσθέτουμε τα υλικά μας αλεύρι ή σιτάρι και φροντίζουμε να τα συμπιέζουμε έτσι ώστε να μην υπάρχουν κενά αέρα.

Με πολύ υπομονή ελέγχουμε να μην έχουμε κενά αέρος. Γεμίζουμε ως επάνω τον τενεκέ. Στρώνουμε μια στρώση με χοντρό αλάτι και από επάνω βάζουμε φύλλα δάφνης ή ξερό βασιλικό.

Κλείνουμε το καπάκι και σφραγίζουμε το καπάκι με κερί. Λιώνουμε κερί σε ένα μπρίκι και το ρίχνουμε γύρω από το καπάκι του τενεκέ.

Αν μετακινήσουμε τον τενεκέ το κερί θα σπάσει, γι’ αυτό φροντίζουμε να ρίξουμε το κερί στην τελική θέση αποθήκευσης ή αν χρειαστεί να μετακινηθεί ο τενεκές να μετακινηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μην σπάσει το κερί

Αποθηκεύουμε τον τενεκέ σε δροσερό και σκιερό μέρος.

Με αυτό τον τρόπο μπορεί να αποθηκεύσουμε σιτάρι ή αλεύρι για μεγάλο χρονικό διάστημα, πάνω από τρία χρόνια.

Ένα ερώτημα που δεχόμαστε συχνά είναι πως ξεχωρίζουμε το αλεύρι από το αλάτι. Ο ποιο εύκολος τρόπος είναι να κοσκινίσουμε το αλεύρι. Με αυτό τον τρόπο το αλεύρι θα αφρατέψει και το αλάτι μας θα μείνει στο κόσκινο.

Καλή επιτυχία.

Πηγή – peliti.gr

Αυτό που είναι γνωστό σε εμάς τα τελευταία χρόνια, στις χώρες του Καυκάσου και της Ρωσίας το χρησιμοποιούν εδώ και αιώνες. Εικάζεται ότι η παρασκευή του ξεκίνησε από τους βοσκούς στον Καύκασο που κουβαλούσαν το γάλα σε δέρματα ζώων. Καθώς δεν έπλεναν τα δέρματα και απλώς πρόσθεταν φρέσκο γάλα, στα τοιχώματα του δέρματος δημιουργήθηκαν κόκκοι που αργότερα ονομάστηκαν κόκκοι κεφίρ. 

Αυτοί οι κόκκοι είχαν την ιδιότητα να πήζουν το γάλα και να το κάνουν πιο «ξινό». Βέβαια τότε δεν ήξεραν πόσο ευεργετικές ιδιότητες έχει και απλώς το έφτιαχναν σαν ένα ακόμα γαλακτοκομικό προϊόν. Σήμερα το κεφίρ συνδέεται με την καλή υγεία και την μακροζωία. Θεωρείται λειτουργικό τρόφιμο διότι ασκεί ευεργετική δράση στην υγεία του ανθρώπου.

Οι κόκκοι κεφίρ

Οι κόκκοι κεφίρ αποτελούνται κυρίως από γαλακτικά βακτήρια (λακτοβάκιλλοι, λακτόκοκκοι, στρεπτόκοκκοι, leuconostocs) και ζυμομύκητες (Candida sp., Kluyveromyces sp., Saccharomyces sp., Torulopsis sp., Zygosaccharomyces sp.)  και έτσι γίνεται η αλκοολική και γαλακτική ζύμωση της λακτόζης του γάλακτος. Έχουν ακανόνιστο μέγεθος που ποικίλει από 3mm έως 35mm, κιτρινο-λευκοί, ζελατινώδης, αδιάλυτοι στο νερό, και στο κέντρο τους βρίσκονται τα γαλακτικά βακτήρια τα οποία παράγουν πολυσακχαρίτες. Στην ουσία είναι μικροί κόκκοι που έχουν το σχήμα ενός κουνουπιδιού όπου μέσα σε αυτό συμβιώνουν διάφοροι ζωντανοί, ευεργετικοί για την υγεία μικροοργανισμοί.

Παρασκευή του ροφήματος κεφίρ

Παραδοσιακός τρόπος

Κόκκοι κεφίρ προστίθενται σε γάλα από διάφορα είδη ζώων, γάλα σόγιας, καρύδας και χυμούς φρούτων. Μετά την προσθήκη των κόκκων (εμβολιασμός) στο γάλα η ζύμωση γίνεται στους 20-25 oC για 18-24 ώρες. Σε αυτό το στάδιο το γάλα πήζει και με ένα πλαστικό σουρωτήρι απομακρύνονται οι κόκκοι

(Προσοχή δεν χρησιμοποιούμε τίποτα μεταλλικό στην μεταχείριση των κόκκων). Στην συνέχεια οι κόκκοι ξεπλένονται με νερό και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρασκευή νέου ροφήματος κεφίρ όπως προηγουμένως. Κατά την διαδικασία της ζύμωσης οι κόκκοι θα αναπτυχθούν και θα πολλαπλασιαστούν.  Το κεφίρ μπορεί να καταναλωθεί αμέσως ή να φυλαχθεί στο ψυγείο στους 4 oC για 1 έως 5 ημέρες.

Οι κόκκοι μπορούν ή να αποθηκευθούν στο ψυγείο σε γάλα για έως 2 μήνες. Σε περίπτωση που δεν χρησιμοποιηθούν για κάποια ζύμωση χρειάζεται μια ανανέωση του γάλακτος για να μείνουν ζωντανοί. Δυνητικά εάν συντηρηθούν σωστά μπορούν να διατηρήσουν την δραστικότητά τους για χρόνια. Ένας δείκτης αξιολόγησης για το εάν έχουν «χαλάσει» οι κόκκοι είναι εάν κατά την διάρκεια της ζύμωσης μεγαλώνουν οι κόκκοι (αύξηση της βιομάζας τους) και εάν δημιουργούνται καινούργιοι κόκκοι που φαίνονται σαν σποράκια (πολλαπλασιάζονται).

Ανάλογα με τον τρόπο παρασκευής η μικροχλωρίδα του κεφίρ μπορεί να επηρεαστεί. Για παράδειγμα η ανάδευση κατά την διάρκεια την ζύμωσης ευνοεί την ανάπτυξη ομοζυμωτικών λακτόκοκκων και ζυμών ενώ η ζύμωση σε θερμοκρασίες πάνω από 30 oC ευνοεί την ανάπτυξη θερμόφιλων γαλακτικών βακτηρίων όπου σε αυτές τις θερμοκρασίες, δεν ευνοείται η ανάπτυξη ζυμών και μεσόφιλων γαλακτικών βακτηρίων (αυτή η θερμοκρασία δεν συνίσταται για οικιακή παρασκευή καθώς ευνοείται και η ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών. Χρησιμοποιείται σε βιομηχανίες με πιο πολύπλοκες διαδικασίες παρασκευής).

Μικροχλωρίδα κόκκων κεφίρ

Η βέλτιστη θερμοκρασία τους είναι 20 οC, ενώ όταν συντηρούνται στους 4 οC χάνεται η ικανότητα παραγωγής ορισμένων συστατικών που είναι απαραίτητα για τη σύνθεση του πλέγματος, κι έτσι αυξάνεται ελάχιστα το βάρος τους. Οι κόκκοι διατηρούν την ομοιομορφία τους λόγω της συμβίωσης των μικροοργανισμών κι έτσι με το πέρασμα του χρόνου διατηρούν σταθερή τη μικροβιολογική τους σύσταση ανεξάρτητα από την παρουσία αντιβιοτικών, τις μεταβολές στην ποιότητα του γάλακτος ή λόγω άλλων ανασταλτικών παραγόντων. Στην επιφάνεια των κόκκων βρίσκονται συνήθως οι λακτόκοκκοι ενώ στο εσωτερικό τους βρίσκονται οι ζύμες. Για τον λόγο αυτό ο αριθμός των κυττάρων των ζυμών στο τελικό προϊόν είναι μικρότερος από ότι στους κόκκους.

Στην μικροχλωρίδα του κεφίρ συμπεριλαμβάνονται ποικίλοι μικροοργανισμοί μεταξύ των οποίων είναι: Lactobacillus kefir, Lb. paracasei, Lb. helveticus, Lb. acidophilus, Lactococcus lactis, Enterococcus durans, Lb. casei, Lb. bulgaricus, Lb. parakefir , Lb.plantarum, Lb. delbrueckii subsp. delbrueckii, P. pentosaceus, Lb. crispatus, Lb. gallinarum, Lb. rhamnosus, Lb. fructivorans, Lb. hilgardii,  Lb. fermentum, Lb. reuteri, Bifidobacterium bifidum, Streptococcus thermophiles, Pediococcus acidilactici, P. dextrinicus, Acetobacter aceti, A. lovaniensis, Lb. brevis, Leuconostoc mesenteroides subsp. Cremoris, A. syzgii.

Ευεργετικές ιδιότητες του κεφίρ

• Καταπολέμηση προβλημάτων του γαστρεντερικού συστήματος. Εξισορρόπηση της μικροχλωρίδας του εντέρου.
• Κατά της υπέρτασης.
• Κατά των αλλεργιών.
• Αντιμικροβιακή δράση. Λακτοβάκιλλοι των κόκκων κεφίρ έχουν ανταγωνιστική συμπεριφορά ενάντια σε παθογόνους μικροοργανισμούς όπως είναι coli, L. monocytogenes, Salmonella Typhimurium, S. Enteritidis κ.α.
• Πρόληψη ή/και θεραπεία γαστρεντερίτιδας και κολπικών παθήσεων.
• Αντικαρκινικές δράσεις. Γενικά στα γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν υποστεί ζύμωση έχει αποδοθεί αντικαρκινικός ρόλος στην πρόληψη του καρκίνου και δυνατότητα καταστολής όγκων σε πρώιμο στάδιο, καθυστερώντας τις ενζυμικές δραστηριότητες που μετατρέπουν τις προ-καρκινογόνες ενώσεις σε καρκινογόνες, ή ενεργοποιώντας το ανοσοποιητικό σύστημα.
• Υποχοληστερολαιμική δράση. Τα γαλακτικά βακτήρια που περιέχονται στο κεφίρ εμπλέκονται στην απορρόφηση εξωγενούς χοληστερόλης στο λεπτό έντερο, καθώς επίσης και στην αναστολή επαναρρόφησης των χολικών αλάτων από ενζυματική σύζευξη των χολικών αλάτων που προωθείται από τα ένζυμα που υδρολύουν τα χολικά άλατα. Έχει παρατηρηθεί σημαντική μείωση στα επίπεδα της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων.

Διατροφικά χαρακτηριστικά του κεφίρ

Το κεφίρ περιέχει βιταμίνες Β1,Β2,Β5,C,Α,Κ και καροτένιο όπου η παρουσία τους εξαρτάται από την μικροβιολογική χλωρίδα και τον τύπο γάλακτος που χρησιμοποιείται για την ζύμωση, ανόργανα άλατα όπως ασβέστιο και μαγνήσιο και απαραίτητα αμινοξέα όπως βαλίνη, ισολευκίνη, μεθειονίνη, λυσίνη, φαινηλαλανίνη και τρυπτοφάνη που είναι ευεργετικά για την υγεία.

Το κεφίρ είναι μία ασφαλής επιλογή για τα άτομα που δεν μπορούν να πέψουν σημαντικές ποσότητες λακτόζης που είναι το κύριο συστατικό του γάλακτος. Στο κεφίρ η περιεκτικότητα λακτόζης είναι μειωμένη ενώ ως αποτέλεσμα της ζύμωσης, υπάρχει αύξηση της β-γαλακτοσιδάσης. Συνοψίζοντας το κεφίρ είναι ένα ρόφημα που είναι ευεργετικό για την υγεία και είναι πολύ εύκολη η παρασκευή του στο σπίτι.

Σημείωση. Κόκκους κεφίρ μπορείτε να προμηθευτείτε από σημεία όπου πουλάνε βιολογικά προϊόντα. Επίσης κεφίρ ρόφημα κυκλοφορεί στην αγορά από διάφορες εταιρίες.

Πηγή – geoponoi.gr

 Το κλιματικό χάος είναι πραγματικό. Εκφράζεται κυρίως με μια τάση αύξησης των μέσων θερμοκρασιών σε όλες τις οινοπαραγωγικές περιοχές του πλανήτη, αλλά και με ακανόνιστα καιρικά μοτίβα. Το αμπέλι όπως είναι γνωστό είναι πολύ ευαίσθητο στις αλλαγές του κλίματος για αυτό και οι επιστήμονες έχουν διερευνήσει τρόπους για να αντιμετωπίσουν τις υψηλές θερμοκρασίες και τον αυξημένο κίνδυνο ξηρασίας. Κάποιες από αυτές τις επιλογές παρουσιάζονται παρακάτω.

Η αλλαγή ποικιλίας

Μια μακροπρόθεσμη επιλογή είναι η φύτευση ποικιλιών που ταιριάζουν καλύτερα σε θερμότερες συνθήκες. Αυτές μπορούν να περιλαμβάνουν ποικιλίες με μεγαλύτερο βλαστικό κύκλο και καλύτερες αντοχές στην ξηρασία. Για πολλές περιοχές όμως αυτό δεν είναι εύκολο να γίνει, επειδή οι συγκεκριμένες ποικιλίες αποτελούν μέρος της ιδιαίτερης ταυτότητας της κάθε περιοχής. Μια άλλη επιλογή είναι η διατήρηση της ποικιλίας αλλά η επιλογή συγκεκριμένων κλώνων της. Όσον αφορά τις νέες ποικιλίες, θα μπορούσαν είτε να δημιουργηθούν νέες μέσα από προγράμματα βελτίωσης, είτε να επιλεχθούν άλλες από διαφορετικές περιοχές. Για παράδειγμα στην περιοχή του Μπορντώ εγκρίθηκαν κάποιες νέες ποικιλίες σε πειραματική βάση όπως η Touriga Nacional, συνυπολογίζοντας κα την αντοχή στις ασθένειες και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Χρήση διαφορετικών υποκειμένων

Παρότι πολλές φορές υποτιμούνται, τα υποκείμενα είναι σημαντικά εργαλεία και μπορούν να βοηθήσουν προσφέροντας καλύτερη αντοχή στην ξηρασία και κρατώντας το πρέμνο σε χαμηλότερα μεγέθη, με αποτέλεσμα να χρειάζεται λιγότερο νερό. Τα υποκείμενα είναι ένα ζήτημα στον οινικό κόσμο, επειδή όλοι φαίνονται να χρησιμοποιούν μια περιορισμένη ομάδα τους, τα περισσότερα από τα οποία αναπτύχθηκαν πριν από έναν αιώνα. Η έρευνα για νέα υποκείμενα είναι ένας τομέας που θα μπορούσε να εξελιχθεί περαιτέρω.

Ο καολίνης

Ο καολίνης είναι ένα αργιλοπυριτικό ορυκτό που εφαρμόζεται κατευθείαν στα φύλλα και λειτουργεί ως ”αντηλιακό”. Συνήθως ψεκάζεται προληπτικά στα πρέμνα πριν από καύσωνες. Ο καολίνης μειώνει σημαντικά τη θερμοκρασία των φύλλων γεγονός που επιτρέπει στα φύλλα να συνεχίζουν να φωτοσυνθέτουν περισσότερο. Επίσης, προστατεύει τα φύλλα και τα σταφύλια από ηλιακά εγκαύματα. Η χρήση του καολίνη στη γεωργία χρονολογείται από τη δεκαετία του 1930 αλλά μόλις πρόσφατα εφαρμόστηκε στα αμπέλια. Ο καολίνης προσφέρεται στο εμπόριο ως βρέξιμη σκόνη που αραιώνεται με νερό και ψεκάζεται. Τα σωματίδια πρέπει να έχουν διάμετρο μικρότερη από 2μm και να απλώνονται κατά την εφαρμογή για να δημιουργηθεί ένα ομοιόμορφο φιλμ.

Δίχτυ σκίασης

Ένας από τους κίνδυνους για την αμπελουργία σε θερμά κλίματα ή σε ασυνήθιστα θερμές χρονιές είναι ο κίνδυνος ηλιακών εγκαυμάτων. Ειδικά τα ερυθρά σταφύλια, αν εκτεθούν υπερβολικά σε απευθείας επαφή με τις ηλιακές ακτινοβολίες μπορεί να έχουν προβλήματα κατά την ωρίμανση. Αν τα πρέμνα αντιμετωπίσουν μεγάλο υδατικό στρες τότε μπορεί να χάσουν τα βασικά τους φύλλα και έτσι τα σταφύλια να μείνουν εκτεθειμένα στον ήλιο. Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο όταν ο προσανατολισμός των γραμμών είναι βορράς-νότος, αφήνοντας τη μια πλευρά του φυλλικού τοιχώματος εκτεθειμένη στον απογευματινό ήλιο που οι θερμοκρασίες είναι συνήθως υψηλότερες. Μια λύση για τον κίνδυνο υπερβολικής έκθεσης στον ήλιο είναι η χρήση διχτυών σκίασης. Η εφαρμογή τους μέχρι τώρα έχει αποφέρει ενθαρρυντικά αποτελέσματα.

Άρδευση κατά τη διάρκεια των περιόδων καύσωνα

Η εφαρμογή άρδευσης μπορεί να αποτρέψει τις απώλειες φύλλων στη ζώνη της καρποφορίας. Η άρδευση κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα είναι ακόμα πιο σημαντική στα νεαρά πρέμνα που τα ριζικά τους συστήματα είναι ρηχά.

Τροποποίηση των στρατηγικών άρδευσης

Αλλαγή της στρατηγική άρδευσης με εφαρμογή λιγότερων ποτισμάτων με μεγαλύτερο όγκο νερού. Με αυτόν τον τρόπο το νερό κατεβαίνει βαθύτερα στο έδαφος, προσομοιώνοντας με το φυσικό φαινόμενο της βροχής. Στην αντίθετη περίπτωση που οι εφαρμογές αρδεύσεις είναι συχνότερες με μικρότερο όγκο νερού, οι ρίζες αναπτύσσονται στο ανώτερο επίπεδο του εδάφους και το πρέμνο γίνεται πιο ευάλωτο στην ξηρασία. Επίσης, η άρδευση πρέπει να εφαρμόζεται μόνο όταν είναι πραγματικά απαραίτητο, για να μην δημιουργείται περαιτέρω ανάπτυξη της βλάστησης. Η διατήρηση ενός μικρού συγκριτικά φυλλικού τοιχώματος βοηθά στην ανθεκτικότητα απέναντι στις ασθένειες και απαιτεί λιγότερο νερό να διατηρηθεί.

Αλλαγές στο σύστημα διαμόρφωσης των πρέμνων

Η διατήρηση μικρού μεγέθους πρέμνων ταιριάζει ιδανικά σε θερμά κλίμακα, αφού χρειάζονται λιγότερο νερό για να διατηρηθούν και τα σταφύλια έχουν καλύτερη πρόσβαση στις ακτίνες του ήλιου. Δεν βολεύουν όμως όλες οι ποικιλίες για τη δημιουργία πρέμνων με περιορισμένο υπέργειο τμήμα. Μια εναλλακτική λύση είναι το πρέμνο να απλωθεί λίγο περισσότερο σε πλάτος από ότι σε ύψος, σαν ομπρέλα. Το σύστημα αυτό επιτρέπει στο διακεκομμένο φώς να φτάσει στα σταφύλια.

Εδαφοκάλυψη

Οι θερμοκρασίες του εδάφους στις οινοπαραγωγικές περιοχές της Ν. Ευρώπης την περίοδο του καλοκαιριού, μπορούν εύκολα να φτάσουν τους 50⁰C. Η παρουσία εδαφοκάλυψης μπορεί να συγκρατήσει τις πολύ υψηλές και επιβλαβείς θερμοκρασίες στα εδάφη και να συμβάλει στη διατήρηση της υγρασίας. Ένας τρόπος για να επιτευχτεί αυτό είναι το “τσάκισμα” των φυτών εδαφοκάλυψης ή της ιθαγενής βλάστησης, αντί για το κόψιμο της στις γραμμές. Η περίοδος που προτείνεται η εφαρμογή της συγκεκριμένης τεχνικής, είναι λίγο καιρό μετά την έναρξη της καλλιεργητικής περιόδου.

Αύξηση της οργανικής ουσίας στο έδαφος

Η αύξηση της οργανικής ουσίας στο έδαφος αυξάνει την ικανότητα συγκράτησης του νερού στο έδαφος. Αυτό συμβαίνει και μέσω της βλάστησης που μπορεί να υποστηρίξει η μεγαλύτερη συγκέντρωση οργανικής ουσίας. Επίσης, η οργανικής ουσία βοηθά τη δομή του εδάφους, έτσι ώστε όταν βρέχει, το νερό να εισέρχεται στο έδαφος και να περιορίζει στο ελάχιστο τις απώλειες από επιφανειακή απορροή.

Αγροδασοπονία

Μια πρόσφατη τάση είναι η καλλιέργεια δέντρων σε αμπελώνες. Συνήθως αυτά θα είναι μέρος ενός φράχτη που διασχίζει τον αμπελώνα και λειτουργεί ως ένας βιολογικός διάδρομος. Στη συγκεκριμένη μέθοδος απαιτείται αρκετός χρόνος, ώστε τα δέντρα να αναπτυχθούν σε πλήρη ύψη. Επίσης, χρειάζεται προσοχή στης φυτεύσεις, αφού τα χρησιμοποιούμενα είδη πρέπει να ταιριάζουν με τη χλωρίδα της περιοχής. Τα δέντρα μπορούν να βοηθήσουν στην παροχή σκιάς, στη μείωση των μέσων θερμοκρασιών σε επίπεδο μικροκλίματος και να αυξήσουν την βιοποικιλότητα. Για τη φύτευση δέντρων υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον, ιδιαίτερα στη Γαλλία.

Γράφει 

Δημήτρης Καραχάλιος, οινολόγος

Πηγή – Wineanorak (oinologia.gr)

Γνωρίζαμε από προηγούμενες γονιδιακές μελέτες ότι τα μήλα κατάγονται από την Κεντρική Ασία και ότι έφθασαν στην Ευρώπη από τον εμπορικό διάδρομο του δρόμου του μεταξιού. Υπάρχουν σήμερα περίπου 7,5 χιλιάδες εξημερωμένες ποικιλίες μήλων.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Dalhousie στον Καναδά πραγματοποίησαν μια νέα μελέτη στην οποία συνέκριναν τα εξημερωμένα σημερινά μήλα με τους αρχαίους άγριους προγόνους τους.

Με δημοσίευσή τους στην επιθεώρηση «PLoS ONE» οι ερευνητές αναφέρουν ότι τα σημερινά μήλα προέρχονται από άγρια μήλα που υπήρχαν σε περιοχές του Καζακστάν. Η δεύτερη και πιο ενδιαφέρουσα διαπίστωση είναι ότι τα σημερινά μήλα είναι  μεγαλύτερα σε μέγεθος, λιγότερο όξινα και διατηρούνται μεγαλύτερο χρονικό διάστημα φρέσκα από τα άγρια μήλα που υπήρχαν πριν από επτά χιλιάδες έτη.

Σύμφωνα με τους ερευνητές τα σημερινά μήλα είναι 3,6 φορές πιο μεγάλα από τα αρχαία άγρια μήλα, 50% λιγότερο όξινα και πολύ πιο γλυκά στη γεύση. Διαπίστωσαν επίσης ότι οι διασταυρώσεις που έχουν γίνει τα τελευταία 200 έτη έχουν οδηγήσει στην εμφάνιση μήλων που διατηρούνται φρέσκα και χωρίς διαφόρων ειδών αλλοιώσεις για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ότι οι παλαιότερες ποικιλίες. Η μελέτη δείχνει την εξέλιξη του μήλου και τις μεταβολές που έχει υποστεί σε βάθος χρόνου επτά χιλιάδων ετών.

Πηγή – naftemporiki.gr

Οι σπόροι της τόσο πλούσιας ελληνικής γης σε μια τράπεζα που παλεύει με νύχια και δόντια να μείνει όρθια και να μπορέσει κάποτε να εγγυηθεί την παράδοση του πολύτιμου υλικού της στις μελλοντικές γενιές

Πριν δυο χρόνια, στενός οικογενειακός φίλος αναζητά ελληνικά φυτά ντομάτας για να τα φυτέψει στον μικρό κήπο του εξοχικού του. Στα φυτώρια που πήγε εντός της Αττικής του λένε πως είναι δύσκολο να βρεθούν και με το που έρχονται, εξαφανίζονται αμέσως. Ό, τι πήρε, έβγαλε ντομάτες αλλά αυτές δεν μύριζαν σαν ντομάτες, ούτε είχαν γεύση ντομάτας…. Την επόμενη χρονιά με παρακαλά να του φέρω φυτά ντομάτας από το χωριό. Πράγματι, έτσι και έγινε. «Αυτό το καλοκαίρι φάγαμε πραγματικές ντομάτες» μου έλεγε. Τι τρώμε, λοιπόν;

Είμαστε από τις πιο πλούσιες χώρες στον κόσμο από πλευράς βιοποικιλότητας και όμως, φαίνεται πως τελικά είναι δύσκολο να βρει κανείς σήμερα στην Ελλάδα ελληνικά φυτά, δηλαδή φυτά που προέκυψαν από σπόρους μοναδικών φυτών της ελληνικής γης για να τα καλλιεργήσει. Και ενώ υπάρχει η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού, ο μοναδικός επίσημος φορέας συλλογής και διατήρησης των σπόρων όλων των ελληνικών φυτικών ειδών -ακόμα και εκείνων που δεν καλλιεργούνται πια- ο οποίος συστάθηκε το 1981, από τότε καμία ελληνική κυβέρνηση δεν έδειξε πραγματική διάθεση αξιοποίησης αυτού του τόσο πολύτιμου υλικού της.

Πολύτιμου από κάθε πλευρά, μιας και η Ελλάδα αποτελεί το κέντρο καταγωγής των περισσότερων ποικιλιών των Βαλκανίων και της Μεσογείου. Με άλλα λόγια, από την χώρα μας ξεκίνησαν και εξαπλώθηκαν χιλιάδες ποικιλίες και η διεθνής κοινότητα την έχει αναγνωρίσει ως σημαντικό κρίκο στην παγκόσμια προσπάθεια για γεωργική βελτίωση,  εξαιτίας αυτού του γενετικού πλούτου. Παρόλα αυτά, η διευθύντρια της Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού, Φωτεινή Μυλωνά, τονίζει πως «δεν αξιοποιούμε το γενετικό υλικό της Ελλάδας» και επιμένει πως δεν αρκεί μόνον η συλλογή και η διατήρησή του ώστε να είναι διαθέσιμο για τις μελλοντικές γενιές.

Η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού έχει αυτή την στιγμή γύρω στους 5.500 – 6.000 σπόρους διαφορετικών φυτικών ειδών. Αν υπολογίσει κανείς, όμως, και το φυτικό υλικό που δεν είναι διαφορετικό αλλά έχει συλλεχθεί από διαφορετικά γεωγραφικά τμήματα της χώρας μας (π.χ. ένα μπρόκολο που καλλιεργείται στην Κρήτη και ένα μπρόκολο που καλλιεργείται στον Έβρο) τότε φθάνουμε συνολικά περίπου στους 15.000 φυλαγμένους σπόρους. Οι σπόροι φυλάσσονται σε θαλάμους θερμοκρασίας 4 βαθμών Κελσίου. Για να διατηρηθούν, ωστόσο, μακροπρόθεσμα χρειάζεται βαθιά κατάψυξη στους -20 βαθμούς Κελσίου. Και για να πούμε ότι αξιοποιείται αυτό το υλικό με στόχο όχι μόνον την κληροδότησή του στις επόμενες γενιές αλλά και με στόχο την δημιουργία μιας ισχυρής μηχανής ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, σαφώς απαιτείται ο αναπολλαπλασιασμός του. Κάτι που σύμφωνα με την κ. Μυλωνά προσκρούει πάντα στο κόστος. Κοινώς, στην έλλειψη χρηματοδότησης.

Λεφτά δεν υπήρχαν ούτε πριν την κρίση

Με την κλιματική αλλαγή να είναι -όπως όλα δείχνουν- μη αναστρέψιμη, με την απειλή μιας διατροφικής κρίσης να είναι μεγαλύτερη από ποτέ ( ο ΟΟΣΑ προβλέπει σε μια από τις εκθέσεις του ότι οι τιμές των τροφίμων θα αυξηθούν κατά 40% τα επόμενα δέκα χρόνια οδηγώντας σε νέα κρίση ) και με τους κορυφαίους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς εκατέρωθεν του Ατλαντικού να έχουν επενδύσει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και δολάρια για την απόκτηση καλλιεργήσιμων εκτάσεων, έτσι ώστε να είναι «έτοιμοι για τρελά κέρδη» όταν η τροφή δεν θα φθάνει για όλους, ο ρόλος των τραπεζών γενετικού υλικού και ακόμα περισσότερο των κρατικών τραπεζών, λαμβάνει άλλη διάσταση. Για όσους τουλάχιστον το αντιλαμβάνονται αυτό. Διότι πριν δύο χρόνια όλοι αναρωτιόντουσαν εάν η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού θα αποτελούσε ένα ακόμα θύμα της κρίσης.

Τελικά η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού δεν έκλεισε. Πλέον ανήκει στο Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων και αυτό με την σειρά του στον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ. Για οτιδήποτε την αφορά, το λόγο έχει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Συνεργάζεται στενά με τράπεζες σπόρων του εξωτερικού και από την στιγμή που η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος της Ε.Ε. τηρούνται όλοι οι ευρωπαϊκοί κανόνες που αφορούν την βιοποικιλότητα αλλά και την διατήρηση γενετικού γενετικών πόρων στην Ευρωζώνη. Ωστόσο, η ελληνική τράπεζα σπόρων συνεχίζει να υποχρηματοδοτείται. Στην κουβέντα με την υπεύθυνη ερευνήτρια της τράπεζας, κυρία Μυλωνά, γίνεται σαφές και με ισχυρή δόση απογοήτευσης πως η μη επαρκής χρηματοδότηση δεν είναι αποτέλεσμα της κρίσης αλλά υπήρχε από πάντα.

«Κινούμαστε καθαρά απαντώντας στα ερευνητικά μας ερωτήματα. Και όσον αφορά την κλιματική αλλαγή και την απειλή διατροφικής κρίσης, πιστεύω ότι υποχρεωτικά θα βρεθούν τρόποι και λύσεις ώστε να υπάρξουν διέξοδοι. Αλλά το κατά πόσον η ΕΤΓΥ θα μπορέσει να εναρμονιστεί με τον διεθνή βηματισμό μένει να φανεί» δηλώνει η κυρία Μυλωνά.

Μεγάλη ζήτηση

Πάντως, η ζήτηση για σπόρους ελληνικών φυτών είναι μεγάλη. Ειδικά από τους νέους αγρότες που είναι πολύ πιο συνειδητοποιημένοι και μορφωμένοι. Αλλά με δεδομένο το στενό πλαίσιο της δράσης της ΕΤΓΥ δεν υπάρχει η δυνατότητα διάθεσης ή πώλησης σπόρων στους Έλληνες αγρότες. Όσοι σπόροι διατίθενται από την τράπεζα, διατίθενται αποκλειστικά για ερευνητικούς σκοπούς. Και πάλι ερχόμαστε στο θέμα του αναπολλαπλασιασμού του πολύτιμου γενετικού υλικού της τράπεζας. Όπως διευκρινίζει η κ. Μυλωνά, έχουν γίνει σχετικές εισηγήσεις αλλά προφανώς οι ελληνικές κυβερνήσεις κατανοούν μερικώς την σημασία του θέματος αυτού ή βάζουν άλλες προτεραιότητες. Την ίδια στιγμή στην Γερμανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι αντίστοιχες τράπεζες σπόρων όχι μόνον συνδέονται άμεσα με τα υπουργεία Γεωργίας αλλά οι πολιτικές των τελευταίων χαράζονται λαμβάνοντας υπόψη την πολύτιμη γνώση που προκύπτει από τις τράπεζες.

Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν σήμερα, κρατικές και ημικρατικές ή ιδιωτικές, περισσότερες από 1.300 τράπεζες σπόρων, με πιο γνωστές αυτές της Νορβηγίας (πρόκειται για το Doomsday Vault, το οποίο άνοιξε το 2008 και βρίσκεται βαθιά μέσα στα παγωμένα αρκτικά βουνά, πλήρως προστατευμένο από σεισμούς, πολέμους κλπ.), της Βρετανίας ( Millennium Seed Bank Project ) και της Ρωσίας ( Vavilon Institute of Plant Industry ). Μάλιστα, η τελευταία είναι η παλαιότερη του κόσμου καθώς ιδρύθηκε το 1894 στην Αγία Πετρούπολη. Οι ερευνητές, Έλληνες και ξένοι, συμφωνούν πως ναι μεν γινόμαστε όλο και πιο επιδέξιοι στην μεταφορά γονιδίων, αλλά μόνον η φύση μπορεί να τα δημιουργήσει. Επομένως, αν ένα φυτό με κάποιο μοναδικό γενετικό χαρακτηριστικό εκλείψει, δεν υπάρχει τρόπος να το ξαναπάρουμε πίσω και αυτό εξηγεί και γιατί επενδύονται εκατομμύρια δολάρια και ευρώ για την φύλαξη σπόρων σε τράπεζες σπόρων. 

Στην Ελλάδα, πέρα από την κρατική τράπεζα γενετικού υλικού, με την βιοποικιλότητα ασχολούνται και αρκετές οργανώσεις οι οποίες έχουν προχωρήσει στην δημιουργία δικών τους τραπεζών σπόρων. Το Ινστιτούτο «Αρχιπέλαγος» που βρίσκεται στο νησί της Σάμου και έχει  δημιουργήσει την Κιβωτό των Σπόρων, συγκεντρώνοντας περίπου 1000 ποικιλίες απ όλο το Αιγαίο, όπως και η οργάνωση Πελίτι, είναι δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Η τελευταία ξεκίνησε το 1995 με το Εργαστήρι Οικολογικής Πρακτικής και έχει σήμερα γύρω στα 4.000 δείγματα σπόρων. Η μέθοδος που έχουν επιλέξει οι άνθρωποι της οργάνωσης Πελίτι είναι η ζωντανή διατήρηση των σπόρων που σημαίνει ότι θα πρέπει να κινητοποιηθούν οι νέοι αγρότες που χρησιμοποιούν τους σπόρους του Πελίτι για να τους καλλιεργήσουν και φέρουν την επόμενη χρονιά νέο σπόρο.

Είτε μιλάμε για τις οργανώσεις που υπάρχουν στην Ελλάδα, είτε για την Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού, οι άνθρωποι που εργάζονται εκεί και ασχολούνται με την βιοποικιλότητα και την προστασία και διατήρηση του τεράστιου πλούτου της ελληνικής γης, γνωρίζουν πως δίνουν ίσως έναν άνισο αγώνα απέναντι στις παρούσες συνθήκες της λιτότητας αλλά και απέναντι την αδιαφορία ή άγνοια των αρχών αλλά και τα συμφέροντα των μεγάλων ιδιωτικών εταιρειών που πωλούν υβρίδια. Όμως, η γνώση του σημαντικού έργου που επιτελούν είναι αυτή που τους δίνει την δύναμη και συνεχίζουν ώστε να μην χαθεί ένα από τα πιο σοβαρά κομμάτια του πολιτισμού και της επιβίωσής μας.

(Άννα Ρέμπελου – news247.gr) (26 Μαρτίου 2016)

Πηγή φωτογραφιών – Πρόγραμμα Αξιολόγησης Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού – EGGEN AUEB

Επεκτείνεται και στα αδέλφια των ιδιοκτητών η δυνατότητα οδήγησης των Φορτηγών Ιδιωτικής Χρήσης (ΦΙΧ) που ανήκουν σε επαγγελματίες αγρότες, σύμφωνα με το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ), ανεξαρτήτως μεικτού βάρους του οχήματος, με εγκύκλιο που υπέγραψε ο Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, αρμόδιος για τις Μεταφορές.

Σκοπός είναι η διευκόλυνση των αγροτών στην κάλυψη των μεταφορικών αναγκών των δραστηριοτήτων τους, σχετικά με τη δυνατότητα χρήσης του αγροτικού αυτοκινήτου.

Ουσιαστικά, με τη συγκεκριμένη οδηγία επεκτείνεται και στα αδέλφια το πλαίσιο που ίσχυε ήδη για τους γονείς, τα τέκνα και συζύγους των αγροτών, υπό τον όρο ότι έχουν τις νόμιμες προϋποθέσεις για την οδήγηση των οχημάτων των συγκεκριμένων κατηγοριών.

Πηγή giorgoskatsadonis.blogspot.com