ΕΕ: Πώς θα γίνουν πιο ανθεκτικές οι μέλισσες

Οι μέλισσες υφίστανται τεράστιο άγχος εδώ και αρκετά χρόνια, λόγω της εντατικοποίησης των γεωργικών πρακτικών, καθώς και των κλιματικών αλλαγών και της παγκοσμιοποίησης, που φέρνουν νέες ασθένειες στις μέλισσες. Μεταξύ αυτών είναι το παρασιτικό άκαρι βαρρόα (βαρροϊκή ακαρίαση), το οποίο οδηγεί στο θάνατο των περισσότερων μολυσμένων αποικιών μέσα σε λίγους μήνες, εάν δεν γίνει θεραπεία από τους μελισσοκόμους.

Από την άφιξή της στην Ευρώπη στα τέλη της δεκαετίας του 1970, η βαρροϊκή ακαρίαση μολύνει τις περισσότερες αποικίες και αντιπροσωπεύει την πιο επιδραστική απειλή παθογόνων για τις μέλισσες και τη μελισσοκομική βιομηχανία παγκοσμίως.

Τις δυνατότητες αύξησης της αντοχής των εμπορικά διαθέσιμων μελισσών στο άκαρι βαρρόα με επιλεκτική αναπαραγωγή διερεύνησε πιλοτική μελέτη για την αναδιάρθρωση της αλυσίδας των μελισσών και του προγράμματος αναπαραγωγής, που διενήργησε η ΕΕ.

Η έρευνα έδειξε ότι η επιλογή για την ανοχή και αντοχή στη βαρρόα μπορεί να είναι αποτελεσματική και λεπτομερής αν δημιουργηθούν δομές αναπαραγωγής. Τα αποτελέσματά του θα συμβάλουν στη μείωση της επεξεργασίας των μελισσών με χημικά και φαρμακευτικά προϊόντα.

Η μελέτη έδειξε ότι ορισμένες μέλισσες είναι σε θέση να αναπτύξουν άμυνες και να επιβιώσουν από την προσβολή από ακάρεα. Καθώς αυτή η ικανότητα μπορεί να μεταδοθεί στην επόμενη γενιά, άνοιξε τη δυνατότητα στους μελισσοκόμους να επιλέξουν και να αναπαραχθούν μέλισσες ανθεκτικές στη βαρρόα. Ενώ η επιλογή λειτουργεί, είναι δαπανηρή. Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η επιτυχία των προγραμμάτων αναπαραγωγής θα εξαρτηθεί από τη διάστασή τους και τη συνεπή ανάπτυξή τους για αρκετά χρόνια, καθώς και από το επίπεδο της παρεχόμενης χρηματοδότησης.

Να σημειωθεί ότι η έρευνα πραγματοποιήθηκε μεταξύ 2018 και 2021 και διεξήχθη από κοινοπραξία (EurBeST) επιστημόνων, μελισσοκόμων, ενώσεων κτηνοτρόφων και εμπειρογνωμόνων μελισσοκομίας από 11 χώρες της ΕΕ.

Ο αριθμός των κυψελών αυξάνεται συνεχώς στην ΕΕ. Το 2020, υπήρχαν περίπου 19 εκατομμύρια κυψέλες στην ΕΕ. Αυτές τις κυψέλες τις χειρίζονται 615.000 μελισσοκόμοι.

Η ΕΕ παράγει περίπου 275.000 τόνους μελιού, καθιστώντας την ΕΕ τον δεύτερο μεγαλύτερο παραγωγό μελιού μετά την Κίνα (500.000 τόνοι). Η παραγωγή της ΕΕ αυξήθηκε κατά 15% τα τελευταία 5 χρόνια, αλλά η ΕΕ εξακολουθεί να μην παράγει αρκετό μέλι για να καλύψει τη δική της κατανάλωση. Το ποσοστό αυτάρκειας είναι περίπου 60%.

In.gr

Πιάτα χωρίς σάλτσα ντομάτας ή κέτσαπ. Για τους Αμερικανούς και όχι μόνο φαντάζει αδιανόητο, όμως οι παραγωγοί ντομάτας κρούουν των κώδωνα του κινδύνου, καθώς η ξηρασία και η έλλειψη νερού σημαίνουν… θάνατο για το δημοφιλές λαχανικό.

Η περίπτωση της Καλιφόρνια είναι χαρακτηριστική. Η πολιτεία που βρίσκεται στις κορυφαίες θέσεις διεθνώς στον κλάδο της βιομηχανικής ντομάτας, αναλογώντας από μόνη της σχεδόν στο ένα τέταρτο της παγκόσμιας παραγωγής, βρίσκεται αντιμέτωπη με την χειρότερη ξηρασία των τελευταίων αιώνων(!). Οι αγρότες είναι σε απόγνωση βλέποντας την παραγωγή τους να μειώνεται, τόσο σε ποσότητα όσο και σε ποιότητα, καθώς ο καρπός δεν μεγαλώνει αρκετά και βέβαια προειδοποιούν τους καταναλωτές για εκτίναξη των τιμών.

Το ράλι στις τιμές έχει ήδη ξεκινήσει. Οι τιμές στις σάλτσες, στην κονσέρβα και στον πελτέ ντομάτας στα ράφια των σούπερ μάρκετ καλπάζουν πολύ πάνω από τον πληθωρισμό, που θυμίζουμε ότι τον Ιούλιο διαμορφώθηκε στο 8,5%. Σε κάποια από τα πιο δημοφιλή προϊόντα οι αυξήσεις ξεπερνούν το 80%(!) σε ετήσια βάση.

Η κλιματική αλλαγή αλλάζει το τοπίο 

Είναι σαφές, εξάλλου, πως το πρόβλημα δεν είναι παροδικό. Η κλιματική αλλαγή έχει πλήξει βαριά την πολιτεία που κάθε χρόνο βιώνει πιο ισχυρούς καύσωνες, μεγαλύτερη ξηρασία και ανομβρία και ολοένα πιο καταστροφικές πυρκαγιές.

Οι περιορισμοί στην άσκοπη χρήση νερού τείνουν να μονιμοποιηθούν, ενώ τα κόστη όλο και ανεβαίνουν, στο κόστος της εργασίας, στα λιπάσματα, στα καύσιμα.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις των τοπικών συνεταιρισμών, ένας παραγωγός στο Φρέσνο χρειάζεται, πλέον, να δαπανήσει περίπου 4.800 δολάρια ανά στρέμμα για την καλλιέργεια και σοδειά βιομηχανικής ντομάτας, όταν μια δεκαετία πριν το κόστος δεν ξεπερνούσε τα 2.800 δολάρια το στρέμμα. Μάλιστα, η εκτίναξη του κόστους έχει καταγραφεί κυρίως μέσα στην τελευταία διετία.

Βέβαια, οι τοπικοί γεωργοί μπορούν να είναι ευχαριστημένοι με τις τιμές που διασφάλισαν για την παραγωγή τους, δεδομένου ότι η ζήτηση παραμένει ψηλά, καθώς οι καταναλωτές είναι απρόθυμοι να στερηθούν τις σάλτσες ντομάτας και τις κέτσαπ, ακόμη και με μεγαλύτερο κόστος. Την φετινή σεζόν η τιμή για τους παραγωγούς «έκλεισε» περίπου στα 105 δολάρια τον τόνο, που είναι τιμή ρεκόρ, όμως οι αγρότες υποστηρίζουν πως, δυστυχώς, δεν είναι αρκετή για να αντισταθμίσει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν και την έλλειψη νερού, που δεν μπορεί να καλυφθεί με τίποτε.

Παγκόσμιο πρόβλημα 

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στην Καλιφόρνια. Οι υψηλές θερμοκρασίες πλήττουν την παραγωγή του δημοφιλούς λαχανικού διεθνώς και η παραγωγή βιομηχανικής ντομάτας είναι αισθητά μειωμένη στις περισσότερες χώρες παραγωγής και θα μονιμοποιηθεί σε χαμηλότερα επίπεδα λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Στις ΗΠΑ, στην Ιταλία και στην Κίνα η παραγωγή εκτιμάται πως θα περιοριστεί κατά τουλάχιστον 6% μέχρι το 2050, σύμφωνα με μελέτη του Nature Food. Οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες και ξηρασίες θα πλήξουν κυρίως την Καλιφόρνια και την Ιταλία, που δεν θα μπορούν να κρατήσουν τα τωρινά επίπεδα παραγωγής.

Στην Καλιφόρνια η παραγωγή βρισκόταν στα 14,4 εκατ. τόνους το 2015 και έκτοτε υποχωρεί συνεχώς με την σημερινή χρονιά να ακολουθεί την καθοδική τάση. Η επίσημη εκτίμηση του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας είναι πως η παραγωγή θα διαμορφωθεί φέτος στα 11,7 εκατ. τόνους, όμως οι αγρότες διαφωνούν θεωρώντας πως θα κινηθεί αρκετά χαμηλότερα.

Πηγή: ΟΤ