Τα πρώτα σηµάδια κόπωσης είναι ήδη εµφανή στην εγχώρια αγορά ελαιολάδου, µε τη ροή των εµπορικών πράξεων να περιορίζεται, σε ένα διεθνές περιβάλλον που από τη µία θέλει τις τιµές στην Ισπανία να πιέζονται και από την άλλη την ιταλική βιοµηχανία να επικαλείται για την ώρα γεµάτες δεξαµενές, χωρίς όµως να µεταβάλλονται οι τιµές στη γειτονική χώρα.

Ένα συνηθισμένο πρόβλημα που έχουμε συναντήσει όσοι καλλιεργούμε κηπευτικά και καρποφόρα δέντρα είναι περιπτώσεις που τα φυτά δεν κάνουν καρπούς. Είναι η στιγμή που αναρωτιόμαστε τι φταίει και τα φυτά μας δεν μπαίνουν σε καρποφορία και τι πρέπει να κάνουμε για να το διορθώσουμε. 

Υπάρχουν πολλές αιτίες που οι ντοματιές μας, οι αγγουριές, οι κολοκυθιές και οι φραουλιές δε δίνουν καρπούς. Γιατί άραγε η βερικοκιά, η λεμονιά, η πορτοκαλιά, οι ελιές και το αμπέλι παρουσιάζουν μειωμένη καρπόδεση και κάνουν πολύ λίγους ή καθόλου καρπούς; 

Το στάδιο της καρποφορίας είναι άμεσα συνδεδεμένο με την ανθοφορία ενός φυτού και ακολουθείται από την καρπόδεση, δηλαδή το ”δέσιμο” του άνθους σε καρπό. 

Ορισμένες φορές παρατηρούμε τα φυτά να μη σχηματίζουν λουλούδια, σε κάποιες άλλες τα άνθη να πέφτουν και να μην γίνονται καρποί, ενώ σε άλλες περιπτώσεις οι μικροί καρποί να πέφτουν από τα λαχανικά και τα καρποφόρα δέντρα πριν προλάβουν να ωριμάσουν. 

Στο σημερινό άρθρο, θα δούμε τις βασικές αιτίες που δε δίνει καρπούς ένα φυτό, καθώς και χρήσιμες συμβουλές για να το βοηθήσουμε να μπει σε παραγωγή και να μας δώσει πλούσια καρποφορία. 

Ποιες είναι οι αιτίες που τα φυτά δεν κάνουν καρπούς και τρόποι αντιμετώπισης 

Υπάρχουν πολλοί λόγοι που τα φυτά μας δεν κάνουν φρούτα και δεν δίνουν καρπούς. Οι αιτίες συνδέονται τόσο με τις καλλιεργητικές φροντίδες όπως το πότισμα, τη λίπανση και το κλάδεμα αλλά και με την ηλικία των φυτών, τις καιρικές συνθήκες και τα προβλήματα επικονίασης που εμφανίζονται. 

1. Nεαρή ηλικία φυτών 

Σε αρκετά καρποφόρα δέντρα, όπως στην καλλιέργεια της καστανιάς, στην καλλιέργεια της καρυδιάς, στην καλλιέργεια της φουντουκιάς και στην καλλιέργεια της φιστικιάς το ξεκίνημα της καρποφορίας καθυστερεί κάποια χρόνια. Για παράδειγμα, η φιστικιά ξεκινά να δίνει καρπούς μετά τον 6ο χρόνο από την φύτευση και δίνει πλήρη παραγωγή μετά τον 10ο χρόνο. 

Επίσης, σε κάποια λαχανικά όπως στην καλλιέργεια αγκινάρας και στην καλλιέργεια φράουλας, η πρώτη χρονιά μετά την φύτευση είναι φτωχή σε παραγωγή καρπών σε σχέση με την δεύτερη και την τρίτη χρονιά που είναι πιο πλούσια σε συγκομιδή.

2. Προβλήματα επικονίασης 

Πολλές φορές παρατηρούνται στα φυτά προβλήματα επικονίασης με αποτέλεσμα να μην έχουμε επιτυχή γονιμοποίηση των λουλουδιών και σχηματισμό καρπών. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε πολλούς λόγους. Για παράδειγμα, στην καλλιέργεια του ακτινιδίου, στην καλλιέργεια της φιστικιάς και στην καλλιέργεια της χουρμαδιάς χρειάζεται να φυτέψουμε και αρσενικά και θηλυκά δέντρα για να εξασφαλίσουμε παραγωγή καρπών.

Επίσης, σε κάποιες περιπτώσεις, όπως στην καλλιέργεια της φιστικιάς, τα αρσενικά άνθη ωριμάζουν πιο πρώτα από τα θηλυκά άνθη με αποτέλεσμα να πρέπει να γίνεται τεχνητή επικονίαση της φιστικιάς με το χέρι συλλέγοντας πρώτα τη γύρη από τα αρσενικά άνθη, να τη διατηρήσουμε σε ψυγείο και στη συνέχεια να τη σκορπίσουμε πάνω από τα θηλυκά άνθη. 

Σε αρκετές καλλιέργειες καρποφόρων δέντρων, όπως στην καλλιέργεια της κερασιάς, στην καλλιέργεια της αμυγδαλιάς, στην καλλιέργεια του αβοκάντο χρειάζεται να φυτέψουμε παραπάνω από μία ποικιλίες για να έχουμε γονιμοποίηση μεταξύ των λουλουδιών των διαφορετικών ποικιλιών και να εξασφαλίσουμε υψηλά ποσοστά καρπόδεσης. 

Προβλήματα επικονίασης παρατηρούνται στην καλλιέργεια λαχανικών στα θερμοκήπια, λόγω περιορισμένης δράσης των μελισσών, και για αυτό γίνεται εισαγωγή βομβίνων για να βοηθήσουν στην επικονίαση και στο δέσιμο των καρπών.

3. Έλλειψη θρεπτικών στοιχείων 

Αρκετές φορές τα φυτά μας δεν διαθέτουν τα βασικά θρεπτικά στοιχεία λίπανσης όπως το άζωτο, τον φώσφορο και το κάλιο και αυτό έχει σαν συνέπεια τη μειωμένη καρποφορία τους. Επίσης, εκτός από τα βασικά στοιχεία υπάρχουν και κάποια ιχνοστοιχεία όπως ο ψευδάργυρος και το βόριο που συντελούν αποφασιστικά στην πλούσια ανθοφορία και την επιτυχημένη καρπόδεση. 

4. Ακατάλληλο πότισμα 

Σε συνθήκες υπερβολικής υγρασίας αλλά και ξηρασίας τα φυτά δεν σχηματίζουν ή ρίχνουν τα λουλούδια τους και έχουμε μειωμένη καρπόδεση. Κατά την περίοδο ανθοφορίας και καρπόδεσης τα φυτά θέλουν επάρκεια νερού αλλά σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να αποφεύγουμε το υπερβολικό πότισμα. Σε κάποιες περιπτώσεις, όπως στην καλλιέργεια της λεμονιάς, μειώνουμε το πότισμα και προκαλούμε στρεσάρισμα στα φυτά για να το βοηθήσουμε να σχηματίσει λουλούδια και να δέσει καρπούς.

 5. Δυσμενείς καιρικές συνθήκες 

Χαμηλές θερμοκρασίες: Αρκετές καλλιέργειες λαχανικών και καρποφόρων δέντρων φυτά μπορεί να μην ανθίσουν και να δέσουν καρπούς λόγω πολύ χαμηλών θερμοκρασιών κατά την περίοδο της ανθοφορίας και της καρπόδεσης. 

Δυνατοί άνεμοι: Οι πολύ έντονοι άνεμοι μπορεί να έχουν αρνητική επίδραση στην ανθοφορία και να καταστρέψουν τα λουλούδια φυτών και δέντρων. Μπορούν να ρίξουν τα άνθη ή τους μικρούς καρπούς των φυτών με αποτέλεσμα να έχουμε μειωμένη παραγωγή. 

Μειωμένη ηλιοφάνεια: Όταν τα φυτά δεν δέχονται τον απαιτούμενο ήλιο για να φωτοσυνθέσουν, δεν σχηματίζουν αρκετά λουλούδια ή παρουσιάζουν προβλήματα στην καρπόδεση. Σε σκιερό περιβάλλον, τα φυτά αναπτύσσουν συνήθως πιο καχεκτική βλάστηση και εμφανίζουν μειωμένη ανθοφορία και παραγωγή καρπών. 

Έντονη ζέστη και ηλιοφάνεια: Βέβαια, σε αρκετές περιπτώσεις καλλιέργειας λαχανικών, κατά την περίοδο του καλοκαιριού, τα φυτά παρουσιάζουν μειωμένη παραγωγή λόγω υψηλής ηλιοφάνειας και έντονης ζέστης. Οι υψηλές θερμοκρασίες και οι έντονες ηλιακές ακτίνες προκαλούν κάψιμο των ανθέων και αποτυχία στο στο δέσιμο των καρπών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μία καλή λύση είναι η δημιουργία διχτυοκηπίου για να προστατεύσει τα φυτά και να εξομαλύνει τις δυσμενείς συνθήκες. 

6. Ακατάλληλο κλάδεμα 

Το σωστό κλάδεμα αποτελεί βασικός παράγοντας για την ανάπτυξη, την ανθοφορία και το δέσιμο των καρπών των φυτών. Λανθασμένο κλάδεμα μπορεί να προκαλέσει μείωση ή και απώλεια της παραγωγής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, στην καλλιέργεια αμπελιού, η λευκή επιτραπέζια ποικιλία σταφυλιών “σουλτανίνα”. Αν την κλαδέψουμε στα 2 – 3 πρώτα μάτια των βλαστών της, δεν θα δώσει ανθοφορία και δεν θα καρποφορήσει καθώς τα 3 πρώτα μάτια στους βλαστούς της δεν είναι γόνιμα και δεν σχηματίζουν λουλούδια. 

7. Προσβολή από ασθένειες και έντομα 

Υπάρχουν πολλές μυκητολογικές ασθένειες και έντομα που προσβάλλουν τους ανθούς και τους καρπούς των λαχανικών και των καρποφόρων δέντρων με αποτέλεσμα να υποβαθμίζουν ή να καταστρέφουν την παραγωγή των καρπών και χρειάζεται να τις αντιμετωπίσουμε.

 Για να εξασφαλίσουμε λοιπόν καλή προστασία των φυτών για να έχουμε πλούσια συγκομιδή καρπών, χρησιμοποιούμε κατά περίπτωση διάφορα βιολογικά σκευάσματα που προμηθευόμαστε από γεωπονικά καταστήματα όπως χαλκό, θειάφι, φυσική πυρεθρίνη, άλατα καλίου, θερινό πολτό και βάκιλο Θουριγγίας. 

Κι ένα μυστικό για την καρποφορία των δέντρων 

Σε αρκετά καρποφόρα δέντρα όπως στην καλλιέργεια της ελιάς, στην καλλιέργεια της φιστικιάς και στην καλλιέργεια της φουντουκιάς παρουσιάζουν το φαινόμενο της παρενιαυτοφορίας, δηλαδή μια χρονιά μεγάλης παραγωγής ακολουθείται από μία χρονιά μικρότερης ή μηδαμινής παραγωγής. 

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η καλή καλλιεργητική φροντίδα, με τακτικό πότισμα, λίπανση και σωστό κλάδεμα μπορεί να μειώσει την ένταση του φαινομένου της παρενιαυτοφορίας για να εξασφαλίσουμε ικανοποιητική παραγωγή κάθε χρόνο.

Πηγή – mistikakipou.gr

  …. Γενάρη μήνα κλάδευε , φεγγάρι μην κοιτάζεις ….

Το κλάδεμα του αμπελιού

Το κλάδεμα της αμπέλου γίνεται, κατά κανόνα, κάθε έτος και απαιτεί ο κλαδευτής πέρα από τη δεξιοτεχνία, να σκέφτεται και να κρίνει πριν από οποιαδήποτε ενέργειά του

Κριτήρια επιλογής κληματίδων που θα κλαδευτούν

Την πρώτη χρονιά αφαιρούνται όλες, τη δεύτερη οι περισσότερες και ούτω καθ’ εξής. Πολλές φορές ιδιαίτερα σε αμπελώνες επιτραπέζιων σταφυλιών, υπερβολικό φορτίο κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής του αμπελώνα υποθηκεύει το μέλλον των φυτών και υποβαθμίζει την ποιότητα της παραγωγής.

Θερινά κλαδέματα

Βλαστολόγημα

Το βλαστολόγημα αφορά στην αφαίρεση διογκωμένων οφθαλμών, βλαστών στα πρώτα στάδια ανάπτυξής τους. Συνήθως οι αφαιρούμενοι βλαστοί είναι άγονοι και δεν είναι χρήσιμοι για τη διαμόρφωση του κλήματος και το επόμενο χειμερινό κλάδεμα. Είναι όμως δυνατόν να γίνει αφαίρεση γόνιμων βλαστών που είναι κακοσχηματισμένοι ή που η θέση τους είναι τέτοια ώστε να παρεμποδίζουν την ανάπτυξη άλλων βλαστών.

Εποχή και τρόπος πραγματοποίησης του βλαστολογήματος

Τη συναντάμε συχνά ως χώρισμα ανάμεσα στα δύο ρεύματα κυκλοφορίας, ως μικρό διακοσμητικό θάμνο σε γλάστρες και ζαρντινιέρες έξω από διάφορα καταστήματα, ως φυσικό πολύχρωμο και αδιαπέραστο φυτοφράχτη που μπορεί να φτάσει πολλά μέτρα σε ύψος, ή ως διαμορφωμένο καλλωπιστικό δένδρο σε παρτέρια πεζοδρομίων. Αυτό οφείλεται στο ότι η πικροδάφνη είναι από τα πιο ευπροσάρμοστα φυτά που μπορούν να ευδοκιμήσουν στην Ελλάδα και να αναπτυχθούν με ελάχιστη φροντίδα από ένα σημείο της ζωής τους και έπειτα.

Η επιστημονική ονομασία της πικροδάφνης είναι Nerium oleander. Πρόκειται για έναν πολυετή αειθαλή καλλωπιστικό θάμνο που μπορεί να ξεπεράσει ακόμα και τα 5 μέτρα σε ύψος. Έχει άνθη διαφόρων χρωμάτων, με πιο συνηθισμένα χρώματα το ροζ, το λευκό και το κρεμ. Χρειάζεται προσοχή καθώς διαθέτει τοξικά φύλλα, που είναι δηλητηριώδη για τον άνθρωπο και τα κατοικίδια ζώα. Δεν θα πρέπει φυσικά να συγχέεται με τη δάφνη που προσθέτουμε στο φαγητό. Η επαφή με το φύλλωμα και τα λουλούδια της πικροδάφνης ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρούς ερεθισμούς του δέρματος και αλλεργικές αντιδράσεις. Για το λόγο αυτό, φοράμε πάντα καλής ποιότητας γάντια όταν πρόκειται να εργαστούμε πάνω στο φυτό αυτό.

Όπως συμβαίνει σε πολλούς καλλωπιστικούς θάμνους, υπάρχουν νάνες αλλά και πλήρους ανάπτυξης ποικιλίες πικροδάφνης. Οι περισσότερες νάνες ποικιλίες φτάνουν μετά από 2-3 χρόνια σε ύψος 1,20 με 1,40 μέτρα και δεν ψηλώνουν άλλο. Αντιθέτως, οι πικροδάφνες πλήρους μεγέθους έχουν πολύ γρήγορο ρυθμό ανάπτυξης. Αν μια πικροδάφνη πλήρους ανάπτυξης βρει ευνοϊκές συνθήκες, μπορεί να αυξάνεται καθ ύψος για 50 με 70 εκατοστά το χρόνο ή και περισσότερο. Αυτό σημαίνει ότι αν τη χρονιά που θα τις φυτέψουμε σε σειρά έχουν ύψος 1,5 μέτρο, ήδη σε 1 -2  χρόνια λειτουργούν άψογα ως φυτοφράχτης, καθώς μπορεί να έχουν αποκτήσει ύψος 2,50 με 3 μέτρα, ενώ το εσωτερικό του φράχτη θα είναι αρκετά πυκνό, εμποδίζοντας εντελώς τα αδιάκριτα βλέμματα. 

Πρέπει να τονιστεί ότι το φυτό χρειάζεται ηλιοφάνεια και άμεση πρόσβαση στο ηλιακό φως για τουλάχιστον 6 ώρες ημερησίως, καθώς σε σκιά -όπως βλέπουμε στη φωτογραφία- γίνεται καχεκτικό με λεπτούς ασθενικούς βλαστούς και σαφώς πολύ μικρότερη βλάστηση και ανθοφορία. 

Η επιστημονική ονομασία της πικροδάφνης είναι Nerium oleander

Η πικροδάφνη ανέχεται την ξηρασία σε πολύ μεγάλο βαθμό. Ένα μεγάλο ποσοστό των φυτών που συναντούμε στο δρόμο δεν ποτίζεται καθόλου μετά τα πρώτα δύο με τρία χρόνια ζωής, και τα φυτά διατηρούνται απορροφώντας απλώς το νερό από τις όποιες βροχοπτώσεις. Βέβαια για να συμβεί αυτό, και να είμαστε σίγουροι ότι το φυτό θα επιβιώσει και θα αναπτυχθεί σωστά, το πρώτο και ίσως το δεύτερο καλοκαίρι μετά την φύτευση στο έδαφος είναι καλό να ποτίζεται τακτικά. Όσον αφορά το έδαφος, και εκεί η πικροδάφνη δεν έχει κάποια ιδιαίτερη απαίτηση, καθώς μπορεί να ευδοκιμήσει σε άγονα εδάφη και σε ένα μεγάλο εύρος pH και αλατότητας. Υπάρχουν αναφορές ότι αναπτύσσεται ακόμα και σε pH ελαφρώς πάνω από 8, ενώ η αντοχή της στην αλατότητα την καθιστά ιδανική για φύτευση σε παραθαλάσσιες περιοχές. 

Μεταφύτευση

Η κατάλληλη εποχή μεταφύτευσης για την πικροδάφνη είναι η άνοιξη ή το φθινόπωρο. Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε αφού αγοράσουμε τα φυτά μας είναι να τα καθαρίσουμε με ψαλίδι κλαδέματος, έτσι ώστε να αφαιρέσουμε την όποια ξερή βλάστηση και τα μαραμένα λουλούδια. Με αυτόν τον τρόπο θα τα βοηθήσουμε να συγκεντρώσουν τους πόρους του και τα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά τους σε λιγότερα αλλά ομορφότερα και πιο λαμπερά λουλούδια. Αρχικά λοιπόν αφαιρούμε τα ώριμα άνθη τα οποία έχουν αρχίσει να μαραίνονται. Καλό είναι να αφαιρέσουμε όλο το βλαστό που περιέχει το σχεδόν μαραμένο λουλούδι έως την προηγούμενή του διακλάδωση. Αυτό είναι μια απαραίτητη διαδικασία, καθώς έτσι το φυτό θα συγκεντρώσει την ενέργειά του στα νεαρά μπουμπούκια που θα μας εκπλήξουν πολύ σύντομα με την εμφάνιση, τη ζωντάνια και τα χρώματά τους. Στη συνέχεια, ανοίγουμε ένα λάκκο με διάμετρο μεγαλύτερη από αυτή της γλάστρας και τοποθετούμε το φυτό μας. Στην περίπτωση που θέλουμε να δημιουργήσουμε φυτοφράχτη, η απόσταση μεταξύ δύο φυτών πικροδάφνης πλήρους ανάπτυξης πρέπει να είναι τουλάχιστον ενάμισι μέτρο. 

Κλάδεμα

Παρόλο που δεν είναι απολύτως απαραίτητο, το κλάδεμα μπορεί να χρησιμεύσει για την ενίσχυση της ανθοφορίας και την αύξηση της πυκνότητας του θάμνου. Είναι σαφές ότι σε έναν πολυετή θάμνο με πολύ γρήγορο ρυθμό ανάπτυξης, το κλάδεμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Ουσιαστικά εμείς με το κατάλληλο κλάδεμα μπορούμε να δώσουμε στο φυτό το σχήμα που επιθυμούμε. Μπορούμε να το διαμορφώσουμε σε ένα μαζεμένο θάμνο αν το κλαδεύουμε αυστηρά κάθε 2 χρόνια, να το ενθαρρύνουμε να ψηλώσει πολύ δημιουργώντας φυτοφράχτη, να το διαμορφώσουμε σε δέντρο ή να μην κάνουμε τίποτα και μετά να μαζεύεται με πολύ μεγάλη δυσκολία. Χρειάζεται για κάθε φυτό ένα σαφές σχέδιο που πρέπει να έχουμε εκ των προτέρων. 

Την άνοιξη απομακρύνουμε κάθε ξερό βλαστό ή κατεστραμμένο από τον πάγο φυτικό υλικό. Το φθινόπωρο γίνεται όμως το βασικό κλάδεμα. Τα λουλούδια φύονται μόνο σε ξύλο προηγούμενου έτους, οπότε είναι καλύτερο να μην κλαδεύουμε ταυτόχρονα όλο το φυτό, καθώς αυτό θα οδηγήσει σε ένα χρόνο χωρίς λουλούδια. Η ιδέα είναι να κλαδεύουμε ⅓ από τα κλαδιά κάθε χρόνο, έτσι ώστε ολόκληρος ο θάμνος να κλαδεύεται μέσα σε τρία χρόνια. Το κλάδεμα καλό είναι να γίνεται στις αρχές του φθινόπωρο, έτσι ώστε να αφήσουμε στο φυτό αρκετό διάστημα να προφυλαχθεί για τον πρώτο παγετό. Σαν γενικό κανόνα, εάν κλαδέψουμε παλιό ξύλο, θα εμφανιστούν νέοι και μακριοί βλαστοί. Εάν κόψουμε σε περιοχές με άνθη, θα πάρουμε μικρότερους βλαστούς που θα ανθίσουν γρήγορα.

Για να διαμορφώσουμε μία πικροδάφνη σε σχήμα δέντρου, ξεκινάμε διαλέγοντας το πιο δυνατό βλαστό, ο οποίος θα αποτελέσει τον κορμό του δέντρου. Επίσης, διαλέγουμε το επιθυμητό ύψος κορμού και από εκεί και κάτω κλαδεύουμε οποιαδήποτε διακλάδωση του κεντρικού κορμού. Θα πρέπει να πραγματοποιούμε την παρακάτω εργασία για αρκετό καιρό και να αφαιρούμε κάθε λαίμαργο βλαστό, έτσι ώστε το φυτό να αρχίσει σταδιακά να μεγαλώνει σε σχήμα δένδρου. 

Έχει άνθη διαφόρων χρωμάτων, με πιο συνηθισμένα χρώματα το ροζ, το λευκό και το κρεμ

Πρέπει να έχουμε κατά νου ότι οι χυμοί του φυτού είναι τοξικοί και χρειάζεται οπωσδήποτε να φοράμε γάντια καλής ποιότητας και μακρυμάνικη μπλούζα, έτσι ώστε να αποφύγουμε δερματικούς ερεθισμούς. Ακόμα, μετά το κλάδεμα πλένουμε τα εργαλεία και τα χέρια μας. Το πλύσιμο του εξοπλισμού μας διασφαλίζει ότι την επόμενη φορά που θα τα χρησιμοποιήσουμε δεν θα διατρέχουμε κανένα κίνδυνο ερεθισμού από το φυτό αυτό. 

Η προσωπική ασφάλεια είναι πολύ σημαντικός παράγοντας στις εργασίες του κλαδέματος. Μπορεί η κηπουρική να είναι ένα φαινομενικά ακίνδυνο χόμπι, όμως εγκυμονεί κινδύνους που ένας αρχάριος πιθανά δεν φαντάζεται. Αρχικά είναι σημαντικό να προμηθευτούμε γαλότσες καλής ποιότητας. Ο κήπος συχνά, κυρίως κατά το τέλος καλοκαιριού με αρχές φθινοπώρου, όπου είναι και η περίοδος κλαδέματος της πικροδάφνης, προσελκύει ανεπιθύμητους επισκέπτες που αναζητούν τροφή, όπως για παράδειγμα φίδια ή ποντίκια. Ένα απρόσεκτο βήμα στον κήπο, μπορεί να έχει κακή εξέλιξη. 

Λίπανση

Παρόλο που σαν ώριμο φυτό η πικροδάφνη χρειάζεται ελάχιστη ή καθόλου λίπανση, η προσθήκη λιπάσματος σε ένα νεαρό φυτό θα το βοηθήσει να μεγιστοποιήσει τον ρυθμό ανάπτυξής του, να ωριμάσει και να αποκτήσει πιο γρήγορα το επιθυμητό ύψος και πυκνότητα, ειδικά αν προορίζεται για φυτοφράχτης. Η λίπανση μπορεί να πραγματοποιείται τρεις φορές ανά έτος, αρχικά στις αρχές της άνοιξης, όταν η νέα βλάστηση εμφανίζεται για πρώτη φορά, στη συνέχεια κατά το τέλος της άνοιξης και ακόμη μία φορά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Δε χρειάζεται να προμηθευτούμε κάποιο ιδιαίτερο λίπασμα, καθώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ένα ισορροπημένο λίπασμα (π.χ. N – P – K  10 – 10 – 10) που χρησιμοποιούμε για τα λαχανικά στον κήπο μας. 

Πικροδάφνη σε Γλάστρα

Εκτός από το έδαφος, αρκετοί είναι αυτοί που διατηρούν την πικροδάφνη σε γλάστρα στο μπαλκόνι. Φυσικά για να γίνει αυτό, είναι αυτονόητο ότι θα επιλέξουμε μια νάνα ποικιλία που δε θα ξεπεράσει το 1,5 μέτρο σε ύψος. Δύο καλές επιλογές ποικιλίας είναι η Petite Pink (ροζ άνθη) και η White Sands (λευκά άνθη). 

Αν προσέξουμε κάποια βασικά πράγματα, η πικροδάφνη μας θα ζήσει αρκετά χρόνια στη γλάστρα μας και θα μας χαρίζει απλόχερα τη ζωντάνια και τα πλούσια χρώματά της.  

6 Μυστικά για καλλιέργεια πικροδάφνης σε γλάστρα

1. Τοποθετούμε τη γλάστρα σε ένα σημείο όπου το φυτό μας να έχει άμεση πρόσβαση στο ηλιακό φως για τουλάχιστον 6 ώρες ημερησίως. Είναι βασικό στο σημείο που θα τοποθετηθεί η γλάστρα να μην έχουν άμεση πρόσβαση παιδιά και κατοικίδια ζώα. Ο λόγος είναι ότι – παρόλη την εξωτερική ομορφιά – όλα τα μέρη του φυτού είναι τοξικά και η επαφή με αυτά μπορεί να προκαλέσει ερεθισμούς και αλλεργικές αντιδράσεις, ενώ μία ενδεχόμενη κατάποση ενός φύλλου εγκυμονεί πολύ σοβαρούς κινδύνους. 
2. Σε σχέση με την καλλιέργεια πικροδάφνης στο έδαφος, το φυτό σε γλάστρα είναι λιγότερο ανεκτικό στην ξηρασία, και ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες θα πρέπει να το ποτίζουμε τακτικά, αφού διαπιστώσουμε με το δάκτυλό μας ότι το χώμα της γλάστρας είναι εντελώς ξηρό.  
3. Στα πρώτα ένα με δύο χρόνια ζωής του φυτού, καλό είναι να προσθέτουμε ένα ισορροπημένο λίπασμα δύο φορές το χρόνο (μία την άνοιξη και μία το καλοκαίρι). Μπορούμε να προσθέσουμε ένα απλό μπλε κοκκώδες λίπασμα που χρησιμοποιούμε για άλλες χρήσεις (κηπευτικά) και αμέσως μετά να ποτίσουμε. Εναλλακτικά, μπορούμε να ποτίζουμε τη γλάστρα έχοντας προσθέσει στο ποτιστήρι ένα υδατοδιαλυτό λίπασμα. 
4. Μετά το τέλος της ανθοφορίας και πριν μετακινήσουμε τη γλάστρα για το χειμώνα, μπορούμε να κλαδέψουμε το ⅓ των κλαδιών στο μισό μήκος τους για να διατηρήσουμε ένα ωραίο μαζεμένο σχήμα. Κάθε χρόνο, προχωράμε στο κλάδεμα και πάλι του ενός τρίτου των κλαδιών, έτσι ώστε ολόκληρος ο θάμνος να κλαδεύεται σε μια τριετία.
5. Προς το τέλος του φθινοπώρου, ενδεχομένως να χρειαστεί να αλλάξουμε τη θέση της γλάστρας με την πικροδάφνη μας, με σκοπό να την προστατέψουμε από το κρύο και την παγωνιά που έρχεται. Στη Κεντρική και Νότια Ελλάδα αυτό ίσως να μην απαραίτητο, ωστόσο από τη Θεσσαλονίκη και πάνω συνήθως οι γλάστρες με την πικροδάφνη τοποθετούνται το χειμώνα σε εσωτερικούς ή ακάλυπτους χώρους αν υπάρχει δυνατότητα, έτσι ώστε το φυτά να διαχειμάσουν και να αντέξουν το κρύο με τις λιγότερες δυνατές συνέπειες. Σε θερμοκρασίες από -10oC και κάτω, το φυτό αρχίζει να έχει σοβαρά προβλήματα, ειδικά όταν οι θερμοκρασίες αυτές επιμένουν για αρκετές ώρες. Κάποιοι άλλοι επίσης σκεπάζουν τις γλάστρες με τα φυτά για τον ίδιο λόγο.
6. Φοράμε πάντα καλής ποιότητας γάντια όταν πρόκειται να εργαστούμε πάνω στο φυτό αυτό, καθώς η παραμικρή επαφή μπορεί να προκαλέσει ερεθισμούς στο δέρμα. 

Η καλλιέργεια της καρυδιάς αυτή την περίοδο βρίσκεται στο στάδιο του λήθαργου. Με την απαιτούμενη προσοχή στο κλάδεμα και τη λίπανση, αλλά και τη λήψη βασικών προληπτικών μέτρων, μπορούν να περιοριστούν σοβαρά φυτοπροστατευτικά προβλήματα και να μεγιστοποιηθεί η παραγωγή.

Κλάδεμα

Αυτή την εποχή βρίσκεται σε εξέλιξη το κλάδεμα καρποφορίας. Αφαιρείται κάθε ξερή βλάστηση, ενώ οι τομές στο υγιές ξύλο θα πρέπει να είναι καθαρές (δεν θα πρέπει να υπάρχουν ίχνη μεταχρωματισμού), διαφορετικά κόβουμε πιο χαμηλά.

Οι τομές κλαδέματος, ιδιαίτερα οι μεγάλες, θα πρέπει να καλύπτονται με κάποιο επουλωτικό πληγών (π.χ. νοβαρίλ), ενώ καλό είναι να ακολουθεί ψεκασμός με βορδιγάλειο πολτό. Οι εργασίες κλαδέματος και καθαρισμού των δένδρων θα πρέπει να αποφεύγονται όταν ο καιρός είναι υγρός.

Με το κλάδεμα ο σκελετός θα πρέπει να διαμορφώνεται κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να επιτρέπει την καλή διείσδυση του ηλιακού φωτός στο εσωτερικό της κόμης και τον επαρκή αερισμό της. Έτσι, περιορίζεται η σχετική υγρασία, η οποία ευνοεί την εμφάνιση σοβαρών ασθενειών, όπως η ανθράκωση και η βακτηρίωση.

Λίπανση

Για τη λίπανση της καρυδιάς θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα εξής:

• Εδαφολογική ανάλυση πριν τη φύτευση και επανάληψη αυτής ανά πενταετία. Τυχόν ελλείψεις σε φώσφορο (P) και κάλιο (Κ) καλό είναι να καλύπτονται πριν από τη φύτευση, με ενσωμάτωση σε μια λωρίδα γης επί της μελλοντικής γραμμής των δέντρων σε πλάτος περίπου 2 μέτρων, ώστε να αξιοποιηθούν τα μέγιστα τα επόμενα χρόνια. Η οργανική ουσία, επίσης, εφαρμόζεται πολύ αποτελεσματικά μόνο πριν από τη φύτευση με ενσωμάτωση, καθώς τα επόμενα χρόνια η αναμόχλευση του εδάφους πρέπει να αποφεύγεται.
• Φυλλοδιαγνωστική ανάλυση κάθε 2η χρονιά στα τέλη Ιουλίου.
• Επειδή στην κεντρική Ελλάδα οι βροχοπτώσεις στα τέλη του χειμώνα και κατά την άνοιξη είναι συνήθως ικανοποιητικές, δεν είναι απαραίτητη η πιο πρώιμη βασική λίπανση.
• Η καρυδιά, όπως όλα τα ακρόδρυα, απαιτεί σχετικά υψηλές ποσότητες λίπανσης λόγω της μεγάλης περιεκτικότητας των καρπών της σε πρωτεΐνη. Είναι δένδρο απαιτητικό σε άζωτο (12-15 κιλά το στρέμμα ετησίως), με κρισιμότερες περιόδους τα στάδια της ανθοφορίας, της καρπόδεσης, της πρώτης ανάπτυξης των καρπών και του γεμίσματος της ψίχας. Γι’ αυτό, τα ώριμα δένδρα χρειάζονται το 80% του αζώτου την άνοιξη (60% αρχές Μαρτίου, 20% αρχές Μαΐου) και το 20% το καλοκαίρι (μέσα Ιουλίου), ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες του δένδρου σε όλα τα στάδια. Ο φώσφορος εφαρμόζεται διαφυλλικά στα καρποφόρα δένδρα (2-3 κιλά το στρέμμα συνολικά με δύο-τρεις ψεκασμούς την άνοιξη). Το κάλιο εφαρμόζεται σε ποσότητες παρόμοιες με το Ν, όταν έχουμε καλή καρποφορία. Τέλος, πολύ σημαντική είναι και η προσθήκη ψευδαργύρου και βορίου ετησίως ή τουλάχιστον ανά διετία.

Κάθε ποικιλία ελιάς έχει τα δικά της μοναδικά χαρακτηριστικά χημικών και γεύσεων. Ωστόσο, τα έλαια που παράγονται από την ίδια ποικιλία μπορεί να είναι αρκετά διαφορετικά, ανάλογα με τις παραλλαγές καλλιέργειας, συγκομιδής και επεξεργασίας.

Οι ποικιλίες της ελιάς χωρίζονται ανάλογα με το μέγεθος του καρπού ή με τη χρήση του. Δηλαδή σε μικρόκαρπες, μεσόκαρπες, μεγαλόκαρπες ή σε εκείνες που προορίζονται για ελαιοποίηση (ελαιόλαδο) και σε εκείνες που προορίζονται για επιτραπέζιες (ή κονσερβοποίηση ή αλλιώς οι φαγώσιμες).

Η ΔΟΕ εκτιμά ότι 139 ποικιλίες ελιάς που καλλιεργούνται σε 23 διαφορετικές χώρες αντιπροσωπεύουν περίπου το 85% της παγκόσμιας παραγωγής ελιάς.

Στη χώρα μας υπάρχουν πάνω από 43 διαφορετικές ποικιλίες ελιάς. Για κάθε μία συγκεκριμένη (ταυτοποιημένη) ποικιλία υπάρχουν συνήθως δύο κύριες και τέσσερις με πέντε δευτερεύουσες ονομασίες, κάποιες εκ των οποίων μοιάζουν πολύ με άλλες, με αποτέλεσμα συχνά να υπάρχει σύγχυση ως προς το ποια ποικιλία ελιάς καλλιεργεί κάποιος.

Ελιά Κορωνέικη

Η Κορωνέικη ελιά (Olea Europea var. microcarpa alba) λέγεται και κορωνιά, κορώνι, κρητικιά, βάτσικη, λαδολιά, λιανολιά και ψιλολιά. Είναι παραδοσιακή ποικιλία της Ελλάδας και θεωρείται βασίλισσα των ελληνικών ποικιλιών ελιάς με πατρίδα της την περιοχή της Κορώνης. Είναι ποικιλία μικρόκαρπη χωρίς ιδιαίτερες εδαφοκλιματικές απαιτήσεις ανθεκτική στην ξηρασία και τους ανέμους και προσαρμόζεται ικανοποιητικά σε ξηροθερμικές συνθήκες και πτωχά εδάφη. Σαν δέντρο είναι εύρωστο και μακρόβιο με φύλλα μικρά, λογχοειδή και βαθυπράσινα. Χαρακτηρίζεται από δυο σημαντικά πλεονεκτήματα: την γρήγορη ανάπτυξη και τη υψηλή και σταθερή καρποφορία της (από 50 ως και πάνω από 150 κιλά καρπού κατά δέντρο). Αναπτύσσεται ταχύτερα και καρποφορεί περισσότερο όταν ποτίζεται και λιπαίνεται συστηματικά.

Σε μια συστηματική καλλιέργεια με το κατάλληλο κλάδεμα και πότισμα, η μείωση της παραγωγής την δεύτερη χρονιά περιορίζεται σημαντικά. Ο καρπός είναι μικρός με μέγεθος 12-15 mm κατάλληλος μόνο για ελαιοποίηση. Το μειονέκτημα του μικρού μεγέθους του καρπού της, ξεπερνιέται από το γεγονός ότι το λάδι της με το πρασινοκίτρινο χρώμα του είναι εκλεκτής ποιότητας με φρουτώδη γεύση, εξαιρετικό άρωμα και μεγάλο χρονικό διαστημα αποθήκευσης. Ανθίζει κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Απριλίου και ωριμάζει κατά την περίοδο από τέλος Οκτώβρη μέχρι τον Δεκέμβρη έως Γενάρη. Η απόδοση σε λάδι του ελαιοκάρπου κυμαίνεται μεταξύ 15 και 25% (4-5 κιλά ελιές αποδίδουν 1 κιλό λάδι).

Ελιά Καλαμών

Η νυχάτη Καλαμών ή Ελιά Καλαμάτας είναι μια εξαιρετική ποικιλία επιτραπέζιας ελιάς. Καλλιεργείται κυρίως στους νομούς Μεσσηνίας, Λακωνίας, Αιτωλοακαρνανίας, Φθιώτιδας, Κορινθίας, Αργολίδας και Ηλείας. Είναι ποικιλία μεσόκαρπη υψηλής παραγωγικότητας, απαιτητική σε εδαφική και ατμοσφαιρική υγρασία, ανθεκτική στην αλατότητα του εδάφους, καθώς και ανθεκτική στο μύκητα βερτισίλιο. Το βάρος του καρπού κυμαίνεται από 5 ως 6 gr με σχήμα κυλινδοκωνικό με κάμψη μονόπλευρη που μοιάζει με τη ρόγα της ποικιλίας του σταφυλιού «Αετονύχι». Για το λόγο αυτό ονομάζεται και αετονυχολιά ή αετονυχιά Καλαμών. Η επιδερμίδα του καρπού είναι λεπτή και ελαστική και αποκτά βαθύ μαύρο χρώμα στο στάδιο της πλήρους ωριμότητας, ενώ ο πυρήνας του είναι λείος και αποσπάται εύκολα από τη σάρκα. Το γεγονός αυτό την καθιστά ιδανική ποικιλία για την παραγωγή φυσικών μαύρων βρώσιμων ελιών. Το δέντρο της Καλαμών είναι αρκετά εύρωστο, τα κλαδιά του έχουν κατακόρυφη ανάπτυξη και χαρακτηριστικά μεγάλα φύλλα. Η συγκομιδή γίνεται με το χέρι (χτένια) ή με ειδικά ραβδστικά μπαταρίας στο στάδιο της πλήρους ωριμότητας κατά την περίοδο Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου.

Ελιά Μεγάρων – Μεγαρίτικη

Μεσόκαρπη ποικιλία με ωοειδές σχήμα καρπού , διπλής χρήσης ,δηλαδή λαδοελιά και επιτραπέζια , πράσινη ή μαύρη. Καλλιεργείται σ΄ όλη την Ελλάδα και ονομάζεται και Βοβωδίτικη, Περαχωρίτικη, Λαδολιά, Χουρμαδολιά, Καλολιά. Είναι δένδρο μετρίων διαστάσεων με μακριά μυτερά φύλλα. Ο καρπός ποικίλλει πάρα πολύ ως προς το μέγεθος και το σχήμα και μοιάζει πολύ με την Κορωνέικη αλλά είναι πιο μεγάλος. Το δένδρο αντέχει πολύ στό ψύχος και στην ξηρασία (καλλιέργεια μη ποτιστική) και είναι πολύ παραγωγικό όταν δέχεται στοιχειώδεις καλλιεργητικές φροντίδες παρέχοντας λάδι αρίστης ποιότητας. Η περιεκτικότητα του καρπού σε λάδι κυμαίνεται γύρω στο 25% και με εντατικότερη καλλιέργεια φθάνει στο 30%, ενώ ο καρπός χρησιμοποιείται και παρασκευή κονσερβών (πράσινες τσακιστές και μαύρες πατητές).

Ελιά Μανάκι – Κοθρέικη

Πολύ γνωστή ποικιλία για λάδι που ωριμάζει με αργούς ρυθμούς με καλύτερη εποχή συγκομιδής από το μέσα Ιανουαρίου μέχρι τις αρχές του Φεβρουαρίου. Ο καρπός της έχει μικρές διαστάσεις με οβάλ ή σφαιρικό σχήμα και βάρος από 2,2-2,9 gr. Χαρακτηριστικό της ποικιλίας Μανάκι είναι ότι αντέχει σε μεγάλο υψόμετρο, όπου άλλες ποικιλίες εκτός από την Αθηνολιά δε μπορούν να αποδώσουν. Καλλιεργείται κυρίως στην Άμφισσα, τους Δελφούς, την Ιτέα, την Αράχοβα, τη Λαμία, την Κυνουρία, την Ερμιόνη και τον Πόρο. Ποικιλία αρκετά ανθεκτική στο κρύο και στους ισχυρούς ανέμους. Αναπτύσσεται καλά σ’ όλα τα εδάφη ακόμα και στα άγονα-πετρώδη αλλά αποδίδει όμως πολύ καλύτερα σε σχετικά γόνιμα εδάφη που συγκρατούν αρκετή υγρασία. Προτιμά εδάφη με pH 7-8, αντέχει όμως και στα ελαφρά όξινα εδάφη και παρουσιάζει επίσης σχετικά καλή αντοχή στην αλατότητα του εδάφους. Συναντάται και με τα ονόματα Γλυκομανάκι, Γλυκομανακολιά.

Χονδροελιά Αγρινίου – Ελιά Αμφίσσης

Η ποικιλία Αμφίσσης ή κονσερβολιά έχει στρογγυλό μεγάλο καρπό, είναι διπλής χρήσης, κυρίως επιτραπέζια αλλά και λαδοελιά. Καλή αντοχή στο ψύχος, και θεωρείτε η «βασίλισσά» των ελιών λόγω της εξαιρετικής μεγάλης απόδοσης ανά δέντρο. Τα δέντρα της ποικιλίας Αμφίσσης γίνονται γενικά ψηλά, από 7-10 μέτρα ύψος αλλά μπορεί να διατηρηθούν και στα 4-5 μέτρα με συχνό κλάδεμα. Παράγουν μια εντελώς ιδιαίτερη ποικιλία βρώσιμων-επιτραπέζιων ελιών με μενεξεδένιο χρώμα, στρόγγυλη σιλουέτα και χορταστική πλούσια σάρκα. Καλλιεργείται σε πολλές περιοχές της Ελλάδος, με διαφορετικά ονόματα, όπως στο Βόλο, όπου έχει πάρει το όνομα «Βολιώτικη», στο Πήλιο με το όνομα «Μαυρελιά», στην Ιστιαία και την Εύβοια ως «Στρογγυλή» ή «Κονσερβοελιά», στο Αγρίνιο, τη Στυλίδα και στην Ήπειρο με το όνομα «Χονδρολιά» και στη Λάρισα και την Αταλάντη ως «Λαδολιά». Είναι η πιο διαδεδομένη ποικιλία βρώσιμης ελιάς μαζί με τη Καλαμών στην Ελλάδα. Τα φύλλα είναι μέσου μεγέθους, επιμηκή, με ευδιάκριτη αιχμή στην κορυφή τους που κάμπτεται προς τα κάτω ενώ ο καρπός είναι μεγάλος (με βάρος από 5-12 gr.), ωοειδής, με σάρκα λευκή τραγανή, που αποσπάται εύκολα από τον πυρήνα (κουκούτσι). Η επιδερμίδα του καρπού είναι λεπτή και ελαστική και παρουσιάζει μεγάλη αντοχή στο ζάρωμα. Συνήθως ο πράσινος καρπός είναι πιο ευαίσθητος από τον ώριμο.

Ελιά Αθηνολιά – Τσουνάτη

Η ποικιλία Αθηνολιά λέγεται επίσης Ματσολιά ή Μαστοειδής, Μουρτολιά και Τσουνάτη. Θεωρείτε ποικιλία μικρόκαρπη έως μεσόκαρπη με μεγάλη ανάπτυξη τα δέντρα της αλλά με μέτρια παραγωγή. Απαιτεί καλό έδαφος και καλλιεργητικές φροντίδες (λίπασμα, καθάρισμα χόρτων, κλπ) και είναι αρκετά ανθεκτική στο κρύο. Παράγει κάθε δυο χρόνια καρπό, ανθίζει μετά τα μέσα Μαΐου, έχει όψιμη ωρίμανση Δεκέμβρης-Ιανουάριος και είναι η μόνη ποικιλία που καλλιεργείται και σε ψηλό υψόμετρο, μέχρι 1.000 μ. Τα δέντρα της φτάνουν τα 10 μέτρα ύψος και έχουν μυτερά φύλλα. Ο καρπός είναι κωνικός, λίγο καμπουρωτός, χρώματος μαύρο ή μαύρος-μωβ όταν είναι ώριμος με περιεκτικότητα σε λάδι 20-30%. Πολλοί την θεωρούν ποικιλία μικτής χρήσης, δίνει όμως λάδι εκλεκτής ποιότητας λεπτόρρευστο και κεχριμπαρένιο χρώμα. Σε περιοχές με πρώιμους παγετούς η συγκομιδή γίνεται νωρίτερα, από τα μέσα Νοεμβρίου, δίνοντας εξαιρετικής ποιότητας αγουρέλαιο το οποίο μπορεί να καταναλωθεί από τον επόμενο Απρίλιο.

Ελιά Χαλκιδικής ή Γαϊδουροελιά

Ποικιλία που καλλιεργείται σχεδόν αποκλειστικά στη Χαλκιδική και είναι γνωστή ως Γαιδουρελιά, λόγω του σχετικά μεγάλου μεγέθους των καρπών της. Η συγκεκριμένη ποικιλία παράγει πράσινους καρπούς κυλινδροκωνικού σχήματος που φέρουν θηλή. Το μέσο βάρος του καρπού κυμαίνεται μεταξύ 6 έως 12 gr, με μέσο όρο οι 120-140 καρποί να ζυγίζουν ένα κιλό. Το χρώμα της επιδερμίδας του καρπού αλλάζει σιγά-σιγά με την πρόοδο της ωρίμανσης, από πράσινο σε πράσινο-κίτρινο, μετά αχυροκίτρινο, ρόδινο και καταλήγει σε ανοιχτό ερυθρό μαύρο, χωρίς όμως να γίνεται ποτέ μαύρο. Αυτός είναι ο λόγος που η συγκομιδή γίνεται όταν είναι πράσινες και έτσι δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μαύρη επιτραπέζια ελιά. Η ποικιλία αυτή αναπτύσσεται σ’ όλα τα εδάφη ακόμα και σε άγονα πετρώδη. Αποδίδει όμως οπώς και οι άλλες ποικιλίες πολύ καλύτερα σε σχετικά γόνιμα εδάφη που συγκρατούν υγρασία. Προτιμά pH εδάφους 7-8, αντέχει όμως και στα ελαφρά όξινα εδάφη, παρουσιάζοντας επίσης καλή αντοχή στην αλατότητα του εδάφους. Οι επιτραπέζιες-βρώσιμες «Πράσινες Ελιές Χαλκιδικής» που παράγονται από την ποικιλία αυτή χαρακτηρίζονται από μεγάλο μέγεθος καρπού με μεγάλη αναλογία σάρκας προς πυρήνα, με λαμπερό πράσινο–πρασινοκίτρινο χρώμα, λεπτό φρουτώδες άρωμα και γεύση ελαφρώς πικρή, πικάντικη και απουσία αίσθησης λιπαρότητας.

Ελιά Κουτσουρελιά – Πατρινή

Ονομάζεται επίσης και Κουτσουλιέρα, Λαδολιά, Λιανολιά χονδρή, Λιανολιά ψιλή και Πατρινιά. Η περιεκτικότητα του καρπού σε λάδι φτάνει περίπου στο 25% (4 κιλά ελιές δίνουν 1 κιλό λάδι). Είναι μικρόκαρπη ποικιλία (λίγο πιο μεγάλη από την Κορωνέικη) και χρησιμοποιείται κυρίως για την παραγωγή λαδιού καλής ποιότητας. Θεωρείται ποικιλία απαιτητική σε εδαφική υγρασία και γόνιμο έδαφος γι αυτό καλλιεργείται κυρίως στους νομούς Κορινθίας, Αχαΐας, Λακωνίας και Αιτωλοακαρνανίας που τα εδάφη γενικά είναι πολύ καλής ποιότητας. Σαν δένδρο φτάνει σε ύψους 5–7 m, με φύλλα βαθυπράσινα, μήκους 4 cm και πλάτους 1 cm. Ο καρπός έχει σχήμα κυλινδροκωνικό με μέσο βάρος 1,20 gr και η σχέση της σάρκας προς τον πυρήνα του καρπού είναι 5:1.

Ελιά Θρούμπα – Θάσου

Είναι ποικιλία γενικά απαιτητική σε εδαφική υγρασία γι αυτό και δεν μπορεί να καρποφορήσει σε ξηροθερμικές περιοχές ή τις χρονιές με μεγάλη ξηρασία. Ευδοκιμεί σε βαθιά και γόνιμα εδάφη και για να αποδώσει καλά έχει ανάγκη από σωστές καλλιεργητικές φροντίδες (λίπασμα, καταστροφέα χόρτων, κλπ). Επίσης πολλοί λένε ότι έχει και αυξημένες ανάγκες σε ψύχος. Τα δέντρα αναπτύσσονται ορθόκλαδα με ύψους 5-10 m. Τα φύλλα της είναι πράσινα στην επάνω επιφάνεια και φαιοπράσινα στην κάτω, με μήκος 6 cm και πλάτος 1,50 cm. Ο καρπός είναι μετρίου μεγέθους με βάρος 2,5-5 gr και θεωρείται ποικιλία διπλής χρήσης. Ο καρπός εάν μαζευτεί δίνει λάδι σε ποσοστό 28-30%, ή εάν το αφήσουμε πάνω στο δέντρο δίνει τις βρώσιμες ελιές που είναι γνωστές ως «ΘΡΟΥΜΠΕΣ». Oι καρποί με υψηλή υγρασία και σχετικά υψηλή θερμοκρασία στο τέλος του φθινόπωρου, υφίστανται (λόγω δράσης του μύκητα phoma oleae) μια φυσική ζύμωση και χάνουν την πικράδα τους, ενώ είναι ακόμα στο δέντρο. Έτσι οι ελιές αποκτούν φυσιολογικά μία ευχάριστη γλυκιά γεύση, χωρίς καμία ανθρώπινη επεξεργασία με μόνη εργασία που χρειάζεται να είναι η διαλογή τους. Η ανάπτυξη του μύκητα της ζύμωσης ευνοείται όταν υπάρχουν πολλές εναλλαγές υψηλής υγρασίας και ηλιοφάνειας ή από το μικροκλίμα κάθε περιοχής. Εάν οι ελιές παραμείνουν στο δέντρο μέχρι το Μάρτιο-Απρίλιο τότε παραωριμάζουν, στραγγίζουν όλα τα υγρά τους και φυσικά γλυκαίνουν. Η ελιά Θρούμπα είναι διαδεδομένη ευρύτατα στον Ελληνικό χώρο. Εκτεταμένες καλλιέργειες υπάρχουν στην Κρήτη, στη Στερεά Ελλάδα, στα νησιά του Αιγαίου και στη Θάσο, όπου η καλλιεργούμενη ελιά εκεί παράγει τις γνωστές επιτραπέζιες ελιές «Θρούμπες Θάσου».

 Μέτρα αντιμετώπισης των ασθενειών του ξύλου στο αμπέλι, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές απώλειες στην επόμενη παραγωγή, συστήνει το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Ιωαννίνων.

Οι αμπελοπαραγωγοί προκειμένου να αποφύγουν τυχόν μολύνσεις από ασθένειες ξύλου, η εργασία του κλαδέματος να γίνεται με ξηρό καιρό. Όπου δεν είναι εφικτό να αποφεύγονται οι μεγάλες τομές, να επικαλύπτετε την τομή με ένα προστατευτικό (πάστα) ή πλαστικό χρώμα που πρέπει να εφαρμόζεται (με πινέλο) ή επινώτιο ψεκαστήρα αμέσως μετά το κλάδεμα (εντός 24 ωρών).

Να απολυμαίνονται τα εργαλεία κλαδέματος με καθαρό οινόπνευμα ή διάλυμα χλωρίνης 10%. Η απολύμανση να γίνεται τακτικά, αν είναι δυνατόν πριν το πέρασμα στο επόμενο πρέμνο και οπωσδήποτε αν κατά τις τομές παρατηρήθηκαν ύποπτα συμπτώματα ασθενειών ξύλου.

Εξυγίανση

Καταβάλετε κάθε δυνατή προσπάθεια να εξαιρεθούν με το κλάδεμα κεφαλές, κληματίδες, βραχίονες που παρουσιάζουν ξηράνσεις, μη φυσιολογικό χρώμα, κακή ξυλοποίηση σκασίματα κλπ. Τυχόν πρέμνα που έχουν επισημανθεί, από το περασμένο καλοκαίρι να είναι μολυσμένα από ασθένειες του ξύλου, να αφήνονται να κλαδευτούν τελευταία.

Στα προσβεβλημένα πρέμνα μπορεί να γίνεται προσπάθεια ανασχηματισμού τους, με τομές (10 εκατοστά) κάτω από το προσβεβλημένο ξύλο, που θα γίνονται μετά από διαδοχικές απολυμάνσεις του πριονιού προσπαθώντας να αποκαλύψουμε το υγιές ξύλο. Αν δεν είναι δυνατόν να γίνει ανασχηματισμός το ασθενές πρέμνο να ξεριζώνεται.

Τα προσβεβλημένα κούτσουρα, (ξύλο μεγαλύτερο των 2 ετών) κορμοί, βραχίονες και τα πρέμνα που εκριζώνονται πρέπει να καταστρέφονται με φωτιά από όλους τους αμπελουργούς. Το ξύλο ενός έτους, οι κληματίδες δηλαδή, δεν είναι απαραίτητο να καίγεται και μπορεί να ενσωματώνεται στο έδαφος μετά από θρυμματισμό του.

Συμπτώματα

Ίσκα: κιτρίνισμα των φύλλων ανάμεσα από τα νεύρα και μάρανση έως ξήρανση της μιας πλευράς ή ολόκληρου του φυτού,

Ευτυπίωση: καχεκτική βλάστηση της μιας πλευράς ή καθολική.

Φόμοψη: εμφάνιση μικρών γωνιωδών κηλίδων με ανοιχτοπράσινο χρωματισμό που στη συνέχεια γίνεται καστανομελανός.

συμπτώματα

Σε περιοχές που η Ευτυπίωση προκαλεί σοβαρές απώλειες συνιστάται η διαμόρφωση των πρέμνων με το σύστημα των διπλών κορμών στο οποίο ο κάθε κορμός φέρει το ήμισυ του ενδεδειγμένου αριθμού ματιών. Επίσης έχει διαπιστωθεί ότι συστήματα διαμόρφωσης των πρέμνων όπως το παραδοσιακό κύπελλο και τα υποστηριγμένα γραμμωτά σχήματα, εξασφαλίζουν μικρότερη πιθανότητα μόλυνσης των φυτών λόγω του μικρότερου μεγέθους των τομών που γίνονται.

Σχετικά με τη Φόμοψη, η ασθένεια μπορεί να αντιμετωπισθεί και χημικά με τη διενέργεια 1-3 προληπτικών ψεκασμών, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες κατά την περίοδο της βλάστησης. Ο πρώτος γίνεται στην έκπτυξη των ματιών, ο δεύτερος μετά το σχηματισμό του πρώτου φύλλου και ο τρίτος στο στάδιο των 2 – 3 φύλλων.

Για τις υπόλοιπες ασθένειες του αμπελιού οι ψεκασμοί αυτή την εποχή δεν έχουν καμία αποτελεσματικότητα και δεν είναι δικαιολογημένοι.

Πηγή – Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Ιωαννίνων

Την ανάγκη επιστροφής στις ντόπιες ελληνικές φυλές, που διαθέτουν το κατάλληλο γενετικό υπόβαθρο και είναι πιο ανθεκτικές στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, ώστε η Ελλάδα, αξιοποιώντας το πλεονέκτημα που διαθέτει, να βγει μπροστά στην παγκόσμια αγορά -υπό προϋποθέσεις- υπογραμμίζει ο καθηγητής στο Tμήμα Kτηνιατρικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) Γιώργος Αρσένος, επικεφαλής στο Εργαστήριο Ζωοτεχνίας.

«Η Ελλάδα έχει το πλεονέκτημα, σε πολλές ντόπιες φυλές προβάτων και αιγών, να έχει τη δεξαμενή των ανθεκτικών γονιδίων», εξηγεί, μιλώντας στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο κ. Αρσένος, κι αναφέρεται σε ορισμένες απ’ αυτές τις φυλές: Χίου, Καλαρρύτικο, Σερρών και Μυτιλήνης, καθώς και η εγχώρια ελληνική αίγα.