Μέτρα αντιμετώπισης των ασθενειών του ξύλου στο αμπέλι, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές απώλειες στην επόμενη παραγωγή, συστήνει το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Ιωαννίνων.

Οι αμπελοπαραγωγοί προκειμένου να αποφύγουν τυχόν μολύνσεις από ασθένειες ξύλου, η εργασία του κλαδέματος να γίνεται με ξηρό καιρό. Όπου δεν είναι εφικτό να αποφεύγονται οι μεγάλες τομές, να επικαλύπτετε την τομή με ένα προστατευτικό (πάστα) ή πλαστικό χρώμα που πρέπει να εφαρμόζεται (με πινέλο) ή επινώτιο ψεκαστήρα αμέσως μετά το κλάδεμα (εντός 24 ωρών).

Να απολυμαίνονται τα εργαλεία κλαδέματος με καθαρό οινόπνευμα ή διάλυμα χλωρίνης 10%. Η απολύμανση να γίνεται τακτικά, αν είναι δυνατόν πριν το πέρασμα στο επόμενο πρέμνο και οπωσδήποτε αν κατά τις τομές παρατηρήθηκαν ύποπτα συμπτώματα ασθενειών ξύλου.

Εξυγίανση

Καταβάλετε κάθε δυνατή προσπάθεια να εξαιρεθούν με το κλάδεμα κεφαλές, κληματίδες, βραχίονες που παρουσιάζουν ξηράνσεις, μη φυσιολογικό χρώμα, κακή ξυλοποίηση σκασίματα κλπ. Τυχόν πρέμνα που έχουν επισημανθεί, από το περασμένο καλοκαίρι να είναι μολυσμένα από ασθένειες του ξύλου, να αφήνονται να κλαδευτούν τελευταία.

Στα προσβεβλημένα πρέμνα μπορεί να γίνεται προσπάθεια ανασχηματισμού τους, με τομές (10 εκατοστά) κάτω από το προσβεβλημένο ξύλο, που θα γίνονται μετά από διαδοχικές απολυμάνσεις του πριονιού προσπαθώντας να αποκαλύψουμε το υγιές ξύλο. Αν δεν είναι δυνατόν να γίνει ανασχηματισμός το ασθενές πρέμνο να ξεριζώνεται.

Τα προσβεβλημένα κούτσουρα, (ξύλο μεγαλύτερο των 2 ετών) κορμοί, βραχίονες και τα πρέμνα που εκριζώνονται πρέπει να καταστρέφονται με φωτιά από όλους τους αμπελουργούς. Το ξύλο ενός έτους, οι κληματίδες δηλαδή, δεν είναι απαραίτητο να καίγεται και μπορεί να ενσωματώνεται στο έδαφος μετά από θρυμματισμό του.

Συμπτώματα

Ίσκα: κιτρίνισμα των φύλλων ανάμεσα από τα νεύρα και μάρανση έως ξήρανση της μιας πλευράς ή ολόκληρου του φυτού,

Ευτυπίωση: καχεκτική βλάστηση της μιας πλευράς ή καθολική.

Φόμοψη: εμφάνιση μικρών γωνιωδών κηλίδων με ανοιχτοπράσινο χρωματισμό που στη συνέχεια γίνεται καστανομελανός.

συμπτώματα

Σε περιοχές που η Ευτυπίωση προκαλεί σοβαρές απώλειες συνιστάται η διαμόρφωση των πρέμνων με το σύστημα των διπλών κορμών στο οποίο ο κάθε κορμός φέρει το ήμισυ του ενδεδειγμένου αριθμού ματιών. Επίσης έχει διαπιστωθεί ότι συστήματα διαμόρφωσης των πρέμνων όπως το παραδοσιακό κύπελλο και τα υποστηριγμένα γραμμωτά σχήματα, εξασφαλίζουν μικρότερη πιθανότητα μόλυνσης των φυτών λόγω του μικρότερου μεγέθους των τομών που γίνονται.

Σχετικά με τη Φόμοψη, η ασθένεια μπορεί να αντιμετωπισθεί και χημικά με τη διενέργεια 1-3 προληπτικών ψεκασμών, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες κατά την περίοδο της βλάστησης. Ο πρώτος γίνεται στην έκπτυξη των ματιών, ο δεύτερος μετά το σχηματισμό του πρώτου φύλλου και ο τρίτος στο στάδιο των 2 – 3 φύλλων.

Για τις υπόλοιπες ασθένειες του αμπελιού οι ψεκασμοί αυτή την εποχή δεν έχουν καμία αποτελεσματικότητα και δεν είναι δικαιολογημένοι.

Πηγή – Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Ιωαννίνων

Την ανάγκη επιστροφής στις ντόπιες ελληνικές φυλές, που διαθέτουν το κατάλληλο γενετικό υπόβαθρο και είναι πιο ανθεκτικές στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, ώστε η Ελλάδα, αξιοποιώντας το πλεονέκτημα που διαθέτει, να βγει μπροστά στην παγκόσμια αγορά -υπό προϋποθέσεις- υπογραμμίζει ο καθηγητής στο Tμήμα Kτηνιατρικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) Γιώργος Αρσένος, επικεφαλής στο Εργαστήριο Ζωοτεχνίας.

«Η Ελλάδα έχει το πλεονέκτημα, σε πολλές ντόπιες φυλές προβάτων και αιγών, να έχει τη δεξαμενή των ανθεκτικών γονιδίων», εξηγεί, μιλώντας στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο κ. Αρσένος, κι αναφέρεται σε ορισμένες απ’ αυτές τις φυλές: Χίου, Καλαρρύτικο, Σερρών και Μυτιλήνης, καθώς και η εγχώρια ελληνική αίγα.

 Μία … ιδιαίτερη business ιδέα είχε ένας Έλληνας στην Κρήτη. Όπως διαβάζουμε στο cretalive έμπαινε σε ξένα χωράφια, μάζευε ελιές και στην συνέχεια τις αξιοποιούσε για να έχει οικονομικό όφελος. Για περίπου δύο μήνες χωρίς να γίνει αντιληπτός από τους ιδιοκτήτες για τους οποίους, όπως διαπιστώθηκε, γνώριζε ότι ζούσαν μακριά και δεν είχαν τη δυνατότητα να ελέγξουν την περιουσία τους.

Ο άνδρας είχε προσλάβει για το λόγο αυτό, μάλιστα, δύο αλλοδαπούς οι οποίοι μάζευαν, για λογαριασμό του, τις ελιές και στη συνέχεια εκείνος, ανενόχλητος, τις άλεθε!

Και οι τρεις συνελήφθησαν από αστυνομικούς του Τμήματος Αστερουσίων ενώ υπολογίζεται ότι είχαν προχωρήσει σε παράνομη ελαιοσυλλογή ελαιόκαρπου από 421 ελαιόδεντρα σε 6 τουλάχιστον ελαιώνες αποκομίζοντας ποσό ύψους 27.500 ευρώ, από τον περασμένο Δεκέμβριο.

Σε ανακοίνωση της η τοπική ΕΛ.ΑΣ αναφέρει:

”Συνελήφθησαν, χθες (02.02.2023), σε περιοχή του Δήμου Αρχανών Αστερουσίων, από αστυνομικούς του Αστυνομικού Τμήματος Αστερουσίων ημεδαπός και δύο αλλοδαποί κατηγορούμενοι για τα κατά περίπτωση αδικήματα της κλοπής και της Νομοθεσίας περί αλλοδαπών.

Ειδικότερα, στην ανωτέρω υπηρεσία περιήλθαν πληροφορίες ότι άγνωστα άτομα προβαίνουν στη συλλογή ελαιόκαρπου από αγροτεμάχιο ιδιοκτησίας ημεδαπής εν αγνοία της και αστυνομικοί μετέβησαν στο σημείο όπου εντόπισαν δύο αλλοδαπούς κατά το χρόνο που είχαν συλλέξει 4 τσουβάλια με ελαιόκαρπο και τον ημεδαπό κατά το χρόνο παραλαβής και φόρτωσης τους σε ΙΧΦ αυτοκίνητο ιδιοκτησίας του.

Σε έρευνα που έγινε σε ελαιουργείο της περιοχής και σε οικία του ημεδαπού βρέθηκαν και κατασχέθηκαν συνολικά 42 σακιά με ελαιόκαρπο, ελαιοραβδιστικό μηχάνημα και αγροτικά εργαλεία και εξοπλισμός.

Όπως προέκυψε από την αστυνομική προανάκριση της ανωτέρω υπηρεσίας , ο ημεδαπός εντόπιζε ελαιώνες των οποίων οι ιδιοκτήτες ήταν κάτοικοι άλλων περιοχών και δεν είχαν δυνατότητα επιτήρησης τους και ανέθετε στους αλλοδαπούς που είχε προσλάβει ως εργάτες, τη συλλογή του ελαιοκάρπου.

Με αυτό τον τρόπο, κατά το χρονικό διάστημα από 01.12.2023 έως και 02.02.2023 είχαν προβεί στην παράνομη συλλογή ελαιόκαρπου από 421 ελαιόδεντρα σε 6 τουλάχιστον ελαιώνες αποκομίζοντας παράνομο περιουσιακό όφελος περίπου 27.500 ευρώ.

Σακιά με ελαιόκαρπο αποδόθηκαν στην ιδιοκτήτρια τους ενώ κατασχέθηκε και ΙΧΦ αυτοκίνητο ως μέσο τέλεσης αξιόποινων πράξεων.

Η προανάκριση συνεχίζεται από το Αστυνομικό Τμήμα Αστερουσίων”.

Πηγή – itspossible.gr

Όλοι λατρεύουμε τα καρύδια, ένα εξαιρετικά δημοφιλές είδος ξηρών καρπών και ιδιαίτερα αγαπημένο στη χώρα μας. Η καρυδόψιχα λαμβάνεται από το εσωτερικό των καρπών της καρυδιάς και είναι ιδιαίτερα γευστική όταν τρώγεται αποξηραμένη ή ακόμα και φρέσκια. Το δέντρο της καρυδιάς έχει καταγωγή από τη νότια Ασία και είναι φυλλοβόλο καρποφόρο δέντρο, ταχείας ανάπτυξης που μπορεί να φτάσει σε ύψος μέχρι τα 30 μέτρα. Η καρυδιά καλλιεργείται στις περισσότερες περιοχές της χώρας μας, από τη Μακεδονία και τη Θράκη μέχρι τη Στερεά Ελλάδα, την Πελοπόννησο και την Κρήτη. Τα καρύδια όπως και οι περισσότεροι ξηροί καρποί, εκτός από μοναδική γεύση, προσφέρουν στον οργανισμό μας ενέργεια και πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, καθώς περιέχουν πρωτεΐνες, ω3 λιπαρά οξέα, βιταμίνες, φυτικές ίνες, μαγνήσιο, σίδηρο και ασβέστιο .

Ποιες ποικιλίες καρυδιάς καλλιεργούνται στη χώρα μας; 

Η επιλογή της κατάλληλης ποικιλίας είναι σημαντικός παράγοντας για την επιτυχία της καλλιέργειας της καρυδιάς. Η ποικιλία Franquette είναι εξαιρετική γαλλική ποικιλία καρυδιάς, ζωηρή και παραγωγική που ωριμάζει στις αρχές Οκτώβρη και συστήνεται για ορεινές και ημιορεινές ψυχρές περιοχές, καθώς βλαστάνει αργά την άνοιξη. 

Η ποικιλία Hartley είναι εκλεκτή ιταλική ποικιλία καρυδιάς με μεγάλο μέγεθος καρπού που ωριμάζει στα τέλη Σεπτεμβρίου και συστήνεται για νοτιότερες περιοχές. Πολύ διαδεδομένη και παραγωγική ποικιλία καρυδιάς με υψηλό ποσοστό ψίχας του καρπού είναι και η ποικιλία Chandler από την Καλιφόρνια της Αμερικής, ενώ ενδιαφέρουσα ποικιλία είναι και η υπερπρώιμη ποικιλία Payne που έχει μεγάλο μέγεθος καρπού και ωριμάζει στις αρχές του Σεπτεμβρίου.

Σε ποιες συνθήκες καλλιεργείται η καρυδιά;

Η καρυδιά ευδοκιμεί σε βαθιά εδάφη που παρουσιάζουν πολύ καλή αποστράγγιση, καθώς οι ρίζες της μπορεί να ξεπεράσουν σε βάθος τα 3 μέτρα. Η καλλιέργεια της καρυδιάς χρειάζεται γόνιμο έδαφος με αρκετή οργανική ουσία, ενώ είναι ευαίσθητη σε αλατούχα και αλκαλικά εδάφη.

Η καρυδιά γενικότερα θέλει δροσερό περιβάλλον, καθώς είναι ευαίσθητη τόσο στις πολύ χαμηλές όσο και στις πολύ ψηλές θερμοκρασίες. Οι βροχές αργά την άνοιξη δημιουργούν προβλήματα ανάπτυξης μυκητολογικών και βακτηριακών ασθενειών, ενώ οι ανοιξιάτικοι παγετοί προκαλούν ζημιές κυρίως στις ορεινές περιοχές. 

Η καρυδιά μπαίνει σε καρποφορία μετά τον 4ο χρόνο, φτάνει σε επίπεδο υψηλής παραγωγής κατά το 10ο χρόνο και έχει σημαντική καρποφορία για αρκετές δεκαετίες καθώς θεωρείται μακρόβιο δέντρο.

Πότε γίνεται η φύτευση της καρυδιάς και σε τι αποστάσεις;

H πυκνότητα φύτευσης της καρυδιάς εξαρτάται από την ποιότητα του εδάφους, την ποικιλία της καρυδιάς που φυτεύουμε, καθώς και στο υποκείμενο που έχει εμβολιαστεί η ποικιλία. Κατάλληλες αποστάσεις φύτευσης για τις καρυδιές, μπορεί να είναι από 7 x 7 μέτρα μέχρι 10 x 10 μέτρα. 

Το υποκείμενο καρυδιάς Jungan nigra είναι κατάλληλο για πυκνότερες φυτεύσεις, καθώς σε αυτό εμβολιάζονται ποικιλίες που μπαίνουν νωρίς στην παραγωγή. Αντίθετα, ποικιλίες καρυδιάς που εμβολιάζονται στο υποκείμενο Jungan regia απαιτούν μεγαλύτερες αποστάσεις φύτευσης.

Κατάλληλη εποχή για την φύτευση των δενδυλλίων καρυδιάς, κυρίως γυμνόρριζων χωρίς μπάλα χώματος, είναι η περίδος του χειμώνα, από Δεκέμβριο μέχρι Φεβρουάριο, ενώ για δενδρύλλια καρυδιάς που είναι σε γλάστρα χώματος, η φύτευση μπορεί να γίνει μέσα στην άνοιξη.

Κάθε πότε χρειάζεται πότισμα η καρυδιά;

Η καρυδιά έχει σημαντικές απαιτήσεις σε εδαφική υγρασία, ιδιαίτερα από τις αρχές του καλοκαιριού μέχρι τα μέσα φθινοπώρου. H έλλειψη αρκετής διαθέσιμης ποσότητας νερού μπορεί να οδηγήσει στην παραγωγή καρυδιών μικρότερου μεγέθους. Ειδικά την περίοδο του καλοκαιριού, οι μειωμένες ποσότητες νερού μπορούν να συντελέσουν στην μειωμένη ψίχα του καρυδιού. 

Ποτίζουμε μία φορά τη βδομάδα την περίοδο της άνοιξης και του φθινοπώρου και τουλάχιστον δύο φορές τη βδομάδα την περίοδο του καλοκαιριού. Κατάλληλος τρόπος ποτίσματος για τις καρυδιές είναι η μέθοδος άρδευσης με σταγόνες, καθώς συτελεί στην εξοικονόμηση νερού και στην αποτελεσματικό εφοδιαμό με νερό του ριζικού συστήματος της καρυδιάς που βρίσκεται σε αρκετό βάθος μέσα στο έδαφος.

Ποιες ασθένειες και έντομα προσβάλλουν την καρυδιά και πότε ψεκάζουμε;

H καρυδιά προσβάλλεται από μυκητολογικές ασθένειες όπως η ανθράκωση που προκαλεί μαύρες κηλίδες στο φύλλωμα της και φυλλόπτωση, από τη φυτόφθορα που δημιουργεί έκκριση κόλλας στον κόρμο του δέντρου, και από τη βακτηρίωση που προκαλεί κηλίδες στα φύλλα και μαύρισμα στους καρπούς. 

Για την αντιμετώπιση των ασθενειών ψεκάζουμε πριν την έκπτυξη των φύλλων και μετά ανά 15 μέρες με χαλκούχο διάλυμα, ενώ για την αντιμετώπιση της φυτοφθορα συμπληρωματικά γίνεται ασβέστωμα του κορμού κατά τον Απρίλιο. –

Η καρυδιά μπορεί να προσβληθεί από το έντομο της μελίγκρας, από την καρπόκαψα που σκουληκιάζει τον καρπό, από την ψώρα (κοκκοειδή) και από τον τετράνυχο. Για την αντιμετώπιση τους, ψεκάζουμε με οικολογικά σκευάσματα βάκιλου Θουριγγίας, φυσικής πυρεθρίνης και θερινού πολτού που προμηθευόμαστε από γεωπονικά καταστήματα.

Ποια εποχή και πώς γίνεται το κλάδεμα της καρυδιάς;

To κλάδεμα της καρυδιάς διακρίνεται στο κλάδεμα διαμόρφωσης που γίνεται στα νεαρά δενδρύλλια καρυδιάς και στο κλάδεμα καρποφορίας που γίνεται στα ενήλικα δένδρα καρυδιάς. 

Πιο διαδεδομένα κλάδέματα διαμόρφωσης της καρυδιάς είναι το κυπελλοειδές σχήμα που χαρακτηρίζεται από 3-4 πλάγιους βραχίονες που σχηματίζουν γωνία 60 μοιρών με τον κορμό και το σχήμα πυραμίδας που περιλαμβάνει 4-5 κύριους βραχίονες που διαμορφώνονται κάθετα και με οριζόντια κατεύθυνση προς τον κορμό.

To κλάδεμα καρποφορίας της καρυδιάς πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο και να στοχεύει στην διατήρηση του σχήματος των δέντρων, στην απομάκρυνση των ξερών και αδύναμων κλάδων, στον καλό αερισμό και φωτισμό του εσωτερικού της κόμης των δέντρων, καθώς και στην εξασφάλιση καλής παραγωγής. Το κλάδεμα της καρυδιάς γίνεται στο τέλος του χειμώνα αφού περάσουν οι έντονοι παγετοί. –

Πότε γίνεται η συγκομιδή των καρυδιών και πώς συντηρούνται;

Ανάλογα την ποικιλία της καρυδιάς και την περιοχή, η συγκομιδή ξεκινά από τις αρχές του Σεπτεμβρίου μέχρι τα μέσα του Νοέμβρίου. Η συγκομιδή γίνεται με τα χέρια ή με προσεκτικό ράβδισμα και συλλογή από το έδαφος. Στη συνέχεια βγάζουμε τον φλοιό από τους καρπούς και τους αποξηραίνουμε σε τελάρα στον ήλιο σε σημεία που διαθέτουν καλό αερισμό. 

Τα καρύδια μπορούν να διατηρηθούν περισσότερο σε δροσερό περιβάλλον ή σε ψυγείο, καθώς σε θερμοκρασίες περιβάλλοντος περίπου 21°C οξειδώνονται σε 3-4 μήνες λόγω της μεγάλης περιεκτικότητας σε έλαια που διαθέτουν.

Πηγή www.mistikakipou.gr

Θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε ως το
φυτοπροστατευτικό προϊόν της κρίσης. Οι λόγοι
είναι ότι κατασκευάζεται εύκολα και φθηνά, έχει
ευρύ φάσμα δράσης σε ασθένειες που οφείλονται σε
μύκητες, ενώ προσφέρει ακαρεοκτόνο αλλά και
κοκοειδοκτόνο δράση.

 Τα συστατικά του θειασβεστίου είναι 3. Νερό,
οξείδιο του ασβεστίου (σβησμένη άσβεστος) και
θειάφι. Ειδικότερα σε ένα καζάνι (150λίτρων)
ρίχνουμε 30 λίτρα νερού έπειτα ρίχνουμε 10 κιλά
ασβέστη και ανακατεύουμε μαζί με θέρμανση μέχρι
να λιώσει. Έπειτα ρίχνουμε στο μείγμα 20 κιλά θειάφι και ανακατεύουμε συνέχεια συμπληρώνοντας
νερό μέχρι τα 100 λίτρα. Στο τέλος αφήνουμε το μείγμα να βράσει για 45 λεπτά, ενώ το χρώμα θα γίνει
σοκολατί. Η μυρωδιά του μείγματος είναι ιδιαίτερα έντονη και άσχημη. 

Το πολυθειούχο ασβέστιο μας
συγκέντρωση 29% βάρος κατ όγκο (31 Baume).
Το θειάφι χρησιμοποιόταν σαν μυκητοκτόνο και στην αρχαιότητα. Το θειασβέστιο είναι μια πιο τοξική
μορφή. Οι εφαρμογές του θειασβεστίου μπορούν να γίνουν σε πλήθος καλλιεργειών. Ειδικότερα όμως
στην δενδροκαλλιέργεια τα αποτελέσματα είναι πολύ εντυπωσιακά ενώ μπορεί εν μέρει να
αντικαταστήσει τον πολύ πιο ρυπογόνο χαλκό. Η συγκέντρωση του ψεκαστικού υγρού είναι ένας πολύ
σημαντικός παράγων για την επιτυχία του ψεκασμού. Το καλοκαίρι μπορούν να γίνονται εφαρμογές
θειασβεστίου μέχρι και την συγκομιδή διότι είναι ακίνδυνο. Πρέπει όμως η δοσολογία να είναι κάτω
από 8 κιλά θειασβέστιο σε 1 τόνο νερό γιατί θα λεκιαστούν οι καρποί και υπάρχει κίνδυνος
φυτοτοξικότητας. Το χειμώνα όμως η συγκέντρωση του ψεκαστικού υγρού είναι 3 φορές μεγαλύτερη
δηλαδή 25 κιλά στον τόνο νερού και καλό λούσιμο των δένδρων.

Μπορούμε να κάνουμε 3-4 ψεκασμούς το καλοκαίρι και άλλους τόσους το χειμώνα. Οι επιστήμονες της
Agro-help.com πιστεύουν ότι το θειασβέστιο δέν μπορεί να αντικαταστήσει τα σύγχρονα μυκητοκτόνα
και ακαρεοκτόνα, ωστόσο η προσωπική μας εμπειρία έχει δείξει ότι το θειασβέστιο είναι ιδιαίτερα
ικανό, ενώ τα αποτελέσματα είναι εμφανή μετά τον τρίτο ψεκασμό. Προσοχή, δεν ψεκάζουμε σε
περιόδους ανθοφορίας, σε υψηλές θερμοκρασίες άνω των 25 βαθμών κελσίου και σε καρπούς που
μπορεί να λεκιάσουν
Το άρθρο που μόλις διαβάσετε είναι πληροφορικά και δεν ευθυνόμαστε για πιθανές επιπτώσεις από τη
κακή χρήση του θειασβεστίου. Ωστόσο, αν θέλετε παραπάνω πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε
μαζί μας. 

Πηγή www.agro-help.gr

Συντάξεις πολλών ταχυτήτων και με όρια ηλικίας που είναι μεταξύ 62 και 67 ετών δικαιούνται οι ασφαλισμένοι του ΟΓΑ, με βασική προϋπόθεση να έχουν 15 έτη πληρωμένων εισφορών ως αγρότες ή (αν δεν έχουν τις εισφορές) να μπορούν να αποδείξουν ότι είναι εγγεγραμμένοι στον ΟΓΑ και απασχολούνται για 25 έτη με τη γεωργία.

Η σύνταξη στα 62 καταβάλλεται με προϋπόθεση να έχουν 40 έτη ασφάλισης είτε στον ΟΓΑ είτε και σε άλλα Ταμεία, αλλά από τα 40 έτη, τα 15 θα πρέπει να είναι στον ΟΓΑ. Αν δεν συμπληρώνουν τη 15ετία, θα συνταξιοδοτηθούν στο 67ο έτος. Στη 15ετία δεν συνυπολογίζονται πλασματικοί χρόνοι.

Η σύνταξη στο 67ο έτος καταβάλλεται εφόσον συμπληρώνονται είτε τα 15 κατ’ ελάχιστον απαιτούμενα έτη ασφάλισης στον ΟΓΑ είτε η 25ετής ενασχόλησή τους με το επάγγελμα του αγρότη μέσα από την εγγραφή τους στα μητρώα του Οργανισμού.

Τυχόν χρόνος συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας από τον ΟΓΑ συνυπολογίζεται στη 15ετία.

Στην περίπτωση που ο ΟΓΑ είναι τελευταίος ασφαλιστικός φορέας, αλλά ο ασφαλισμένος δεν έχει 15 έτη, καθώς επίσης και αν ο ΟΓΑ δεν είναι αρμόδιος για την κρίση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος, τότε η αίτηση θα διαβιβαστεί στο προηγούμενο Ταμείο, όταν ο ασφαλισμένος συμπληρώσει το 67ο έτος.

Αν, για παράδειγμα, ένας ασφαλισμένος έχει 25 χρόνια στον ΟΑΕΕ και άλλα 12 έτη στον ΟΓΑ (σύνολο 37 έτη) με ηλικία 65 ετών, δεν θα πάρει σύνταξη από τον ΟΓΑ στα 67, γιατί δεν συμπληρώνει 15ετία στο Ταμείο. Αυτό που θα γίνει είναι ότι στα 67 θα κάνει αίτηση στον ΕΦΚΑ-ΟΓΑ, αλλά η συνταξιοδότησή του θα κριθεί με διατάξεις ΟΑΕΕ.

Για να συνταξιοδοτηθεί από τον ΟΓΑ θα πρέπει απαραίτητα να έχει συμπληρώσει μια 15ετία, δηλαδή να μείνει ασφαλισμένος σε αγροτική δραστηριότητα για άλλα 3 χρόνια.

Τα υπέρ στην επιλογή αυτή είναι ότι θα καταβάλλει μικρότερες ασφαλιστικές εισφορές σε σύγκριση με τις εισφορές που θα πλήρωνε αν άφηνε τον ΟΓΑ για να ασκήσει άλλο επάγγελμα.

Προσοχή: Στην περίπτωση διαδοχικής ασφάλισης, αν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης του ΟΓΑ, τότε για να διαβιβαστεί η αίτηση στο προηγούμενο Ταμείο ο ασφαλισμένος θα πρέπει να έχει 1.000 ημέρες ασφάλισης συνολικά στον ΟΓΑ, εκ των οποίων οι 300 την τελευταία πενταετία, αλλιώς η αίτηση για σύνταξη δεν διαβιβάζεται στον προηγούμενο ασφαλιστικό φορέα και βγαίνει απορριπτική απόφαση έως ότου συμπληρωθούν οι προϋποθέσεις (1.000 ημέρες ασφάλισης συνολικά, με τις 300 εντός της τελευταίας 5ετίας). Για να συμπληρωθούν οι 1.000 ημέρες επιτρέπεται να αναγνωριστεί μόνον η στρατιωτική θητεία για τους άνδρες.

Το πλεονέκτημα που διαφοροποιεί τον ΟΓΑ από τα υπόλοιπα Ταμεία είναι η δυνατότητα του υποψήφιου συνταξιούχου, εφόσον το επιθυμεί, να συνεχίσει την απασχόλησή του ως αγρότης χωρίς να έχει ποινή μείωσης της σύνταξης κατά 30%.

Το ίδιο καθεστώς, δηλαδή χωρίς μείωση σύνταξης, ισχύει και στους συνταξιούχους άλλων Ταμείων που ασκούν μετά τη συνταξιοδότησή τους αγροτική δραστηριότητα από την οποία αποκομίζουν ετησίως ως 10.000 ευρώ. Αν υπερβαίνουν το ποσό, έχουν μείωση σύνταξης κατά 30%.

Σύνταξη με 4 διαφορετικά ποσά

Οι συντάξεις ΟΓΑ για όσους αποχωρούν από 1ης/1/2017 και μετά αποτελούνται από 4 διαφορετικά ποσά:

1. Τη βασική σύνταξη, που βαίνει μειούμενη κατά 4% κάθε έτος για τους νέους από το 2003 και μετά συνταξιούχους και η οποία μηδενίζεται το 2027. Για το 2023, το ποσό της βασικής σύνταξης ανέρχεται σε 68 ευρώ.
2. Τη σύνταξη βάσει εισφορών που κατέβαλαν υποχρεωτικά οι ασφαλισμένοι στον κλάδο κύριας ασφάλισης αγροτών με τις 7 ασφαλιστικές κατηγορίες από 1ης/1/1998 ως 2016. Αυτό το κομμάτι σύνταξης υπολογίζεται με συντελεστή 2% στο σύνολο των ποσών που έχουν καταβληθεί στις ανάλογες ασφαλιστικές κατηγορίες.
3. Τη σύνταξη από τον κλάδο πρόσθετης ασφάλισης που λειτούργησε στη δεκαετία 1988-1997, με τρεις ασφαλιστικές κλάσεις προαιρετικών και όχι υποχρεωτικών εισφορών. Οι ασφαλισμένοι που είχαν επιλέξει μία από τις τρεις κλάσεις και δεν πλήρωσαν μπορούν να ζητήσουν να αναγνωρίσουν τα χρόνια αυτά ως πλασματικά έτη χωρίς να προσμετρηθούν στο σύνολο των πλασματικών ετών που έχουν δικαίωμα να χρησιμοποιήσουν για να συμπληρώσουν 40 έτη ασφάλισης και να συνταξιοδοτηθούν στα 62.
4. Την εθνική και ανταποδοτική σύνταξη που θεσπίστηκαν με το νόμο 4387/2016 και αφορούν στον διανυθέντα χρόνο ασφάλισης από το 2017 και μετά.

Το άθροισμα από τα 4 επιμέρους ποσά βγάζει και την τελική σύνταξη του ΟΓΑ.

Τα 4 ξεχωριστά ποσά σύνταξης ισχύουν για όσους αποχωρήσουν μέχρι το 2031, γιατί στον ΟΓΑ ο νόμος Κατρούγκαλου εφαρμόζεται σταδιακά με μεταβατική περίοδο.

Για το λόγο αυτόν στο διάστημα από το 2017 ως το 2031 ένα ποσοστό σύνταξης θα υπολογίζεται με το παλιό καθεστώς (κύρια+πρόσθετη+βασική) και το υπόλοιπο είναι με το νέο σύστημα (εθνική+ανταποδοτική σύνταξη).

Για κάθε έτος ως το 2031 μειώνεται το ποσοστό σύνταξης που θα καταβάλλεται με το παλιό σύστημα και αυξάνεται το ποσοστό σύνταξης με το νέο σύστημα.

Για παράδειγμα, όσοι κάνουν αίτηση το 2023 θα πάρουν το 53,60% της σύνταξης με το παλιό σύστημα και το 46,40% με το νέο. Αν, δηλαδή, το τελικό ποσό είναι 500 ευρώ, τα 268 ευρώ θα είναι η σύνταξη με το παλιό σύστημα και τα 232 ευρώ με το νέο σύστημα. Οσοι κάνουν αίτηση το 2026 θα έχουν το 33,50% της σύνταξης με το παλιό σύστημα και 66,50% με το νέο κ.ο.κ. Από το 2032 οι συντάξεις ΟΓΑ θα είναι εξολοκλήρου με το νέο σύστημα (εθνική συν ανταποδοτική σύνταξη), ενώ όλες οι εκδοθείσες ως τότε θα επανυπολογιστούν, ώστε να μετατραπούν σε συντάξεις του νέου συστήματος.

Πότε χορηγείται σύνταξη χωρίς όριο ηλικίας από τον ΟΓΑ

Σε γονείς και αδέλφια αναπήρων με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, που δεν εργάζονται και δεν νοσηλεύονται, και σε συζύγους αναπήρων με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, εφόσον έχουν διανύσει τουλάχιστον 10ετή έγγαμο βίο, ο ΟΓΑ χορηγεί σύνταξη χωρίς όριο ηλικίας εφόσον οι ασφαλισμένοι του έχουν συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης ως τις 18/8/2015. Ο χρόνος αυτός πρέπει να είναι πραγματικός χρόνος ασφάλισης στον ΟΓΑ.
Στην άσκηση του δικαιώματος συνταξιοδότησης από γονέα ανάπηρου τέκνου πρέπει ο άλλος γονέας, κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για συνταξιοδότηση, να μη λαμβάνει ή να μη δικαιούται σύνταξη από οποιονδήποτε ασφαλιστικό οργανισμό ή το Δημόσιο, να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον 2.400 ημέρες ή 8 χρόνια πραγματικής ασφάλισης, από τα οποία 600 ημέρες ή 2 χρόνια τα τελευταία 4 χρόνια σε φορείς κύριας ασφάλισης ή και το Δημόσιο και να εργάζεται.

Προσοχή: Αν η 25ετία με προϋπάρχουσα αναπηρία συμπληρωθεί από 19/8/2015 και μετά, ή αν υπάρχει η 25ετία αλλά η αναπηρία πιστοποιηθεί από 19/8/2015 και μετά, τότε η συνταξιοδότηση των γονέων, συζύγων, αδελφών ατόμων με αναπηρία προϋποθέτει και όριο ηλικίας που ξεκινά από τα 55 και καταλήγει στα 62. Η αύξηση του ορίου συντελείται με βάση το έτος που συμπληρώνεται η 25ετία ή πιστοποιείται η αναπηρία. Σύμφωνα με το νόμο 4336/2015, όσοι πιάνουν τις προϋποθέσεις από 19/8/2015 ως 31/12/2015 βγαίνουν με σύνταξη σε ηλικία 55 ετών και 11 μηνών, το 2016 το όριο ανεβαίνει στα 56 και 9 μήνες, το 2017 είναι 57 και 8 μήνες, το 2018 είναι 58 και 6 μήνες, το 2019 το όριο ηλικίας είναι 59 και 5 μήνες, το 2020 είναι 60 και 3 μήνες, το 2021 είναι 61 και 2 μήνες και με 25ετία ή πιστοποίηση αναπηρίας από το 2022 και έπειτα οι γονείς, σύζυγοι και αδέλφια αναπήρων παίρνουν σύνταξη από τον ΟΓΑ στα 62.

 Τι ισχύει για τις συντάξεις αναπηρίας

Οι ασφαλισμένοι του Κλάδου Κύριας Ασφάλισης Αγροτών δικαιούνται σύνταξη αναπηρίας από κοινή νόσο εφόσον κριθούν ανίκανοι για εργασία σε ποσοστό 50% (με τον νέο νόμο 4997/2022 – μίνι Ασφαλιστικό) και έχουν χρόνο ασφάλισης και καταβολής εισφορών πέντε ετών, από τα οποία δύο έτη μέσα στην πενταετία που προηγείται του έτους κατά το οποίο πιστοποιήθηκε η αναπηρία ή έχουν πραγματοποιήσει δέκα πέντε χρόνια ασφάλισης και καταβολής εισφορών, οποτεδήποτε.

Όταν η αναπηρία οφείλεται σε εργατικό ατύχημα ή ατύχημα κατά την απασχόληση και ο ασφαλισμένος κριθεί ανίκανος για εργασία σε ποσοστό 67% δίδεται σύνταξη ανεξάρτητα από το χρόνο ασφάλισης. Σε περίπτωση ατυχήματος εκτός εργασίας δίδεται σύνταξη αν ο ασφαλισμένος έχει πραγματοποιήσει τον μισό χρόνο ασφάλισης που απαιτείται για τη συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο και κριθεί ανίκανος για εργασία σε ποσοστό 67%.

Συντάξεις χηρείας – Παγίδες

Η χήρα δικαιούνται το 70% της σύνταξης του θανόντος με κατώτατο όριο τα 387,9 ευρώ για το 2023.

Αν υπάρχουν τέκνα, παίρνουν μερίδιο 25% του ποσού της σύνταξης, που ελάμβανε ή δικαιούτο να λάβει ο θανών και μειώνεται αναλογικά το ποσό για τον επιζώντα σύζυγο.

Προσοχή: Στην περίπτωση που ο επιζών σύζυγος έχει δική του σύνταξη μετά την πρώτη τριετία από την καταβολή της σύνταξης θανάτου, τότε το 70% της σύνταξης χηρείας περιορίζεται στο 35%. Αν ο επιζών σύζυγος συνταξιοδοτείται από τον ΟΓΑ, τότε του αφαιρείται το ποσό της βασικής σύνταξης προκειμένου να πάρει και τη σύνταξη λόγω θανάτου. Αυτή η παγίδα οδηγεί σε πολλές περιπτώσεις στην αποποίηση της σύνταξης θανάτου, γιατί δεν συμφέρει να χάσουν μέρος της δικής τους σύνταξης οι συνταξιούχοι του ΟΓΑ.

Αναγνωριζόμενοι χρόνοι

Οι ασφαλισμένοι έχουν δικαίωμα αναγνώρισης έως 7 πλασματικών ετών ασφάλισης για να συμπληρώσουν 40 έτη και να συνταξιοδοτηθούν στα 62.

Οι πλασματικοί χρόνοι ασφάλισης που μπορούν να αξιοποιηθούν είναι στρατιωτικής θητείας, σπουδών, παιδιών, κενών διαστημάτων ασφάλισης κ.ά.

ΟΙ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΟΓΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΤΟΥ 2023

Τα ποσοστά παλιάς και νέας σύνταξης για τους αγρότες

1. Βασική σύνταξη ΟΓΑ+εισφορές
2. Εθνική+ανταποδοτική σύνταξη

Επιλογή της περιοχής

  Η φύτευση της ελιάς δεν θα πρέπει να γίνεται σε περιοχές στις οποίες η θερμοκρασία πέφτει συχνά κάτω από –5οC.Η ζημιά στα δένδρα είναι σοβαρή και οφείλεται τόσο σε χειμωνιάτικους όσο και ανοιξιάτικους παγετούς. Ένα ασφαλές κριτήριο για την καταλληλότητα της περιοχής είναι η ύπαρξη ελαιόδενδρων, τα οποία για μία εικοσαετία τουλάχιστον δεν έχουν ζημιωθεί από παγετούς.

Οι ποικιλίες εκείνες που έχουν καλύτερη αντοχή στις χαμηλές θερμοκρασίες, θα πρέπει να προτιμώνται για τους ελαιώνες που βρίσκονται σε περιοχές με μεγαλύτερο υψόμετρο.Η ελιά παθαίνει επίσης ζημιά όταν επικρατεί ξηρός αέρας, κατά την περίοδο της ανθοφορίας και της καρπόδεσης. Επίσης σε περιοχές κλειστές, μη αεριζόμενες, με υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία, ευνοούνται οι ασθένειες όπως π.χ. το κυκλοκόνιο,γλοιοσπόριο κ.α.

Ένα ακόμη στοιχείο για την επιλογή της περιοχής, θα πρέπει να είναι η εύκολη εύρεση εργατικών χεριών για τη συγκομιδή, καθώς επίσης και η ύπαρξη ελαιοτριβείων ή εργοστασίων επεξεργασίας της επιτραπέζιας ελιάς.

Η επιλογή της τοποθεσίας θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη και το ύψος των ετησίων βροχοπτώσεων. Έτσι, σε περιοχές με λίγες βροχοπτώσεις (200-300 χιλιοστά), η απόδοση της ελιάς είναι ικανοποιητική μόνο σε εδάφη με καλή ικανότητα συγκράτησης του νερού, εκτός αν υπάρχει δυνατότητα άρδευσης. Σε περιοχές με αρκετές βροχοπτώσεις (400-600 χιλιοστά), η απόδοση είναι ικανοποιητική σε όλα σχεδόν τα εδάφη, με την προϋπόθεση ότι εξασφαλίζεται καλή στράγγιση του εδάφους, γιατί η ελιά είναι ευαίσθητη στην υπερβολική εδαφική υγρασία. Σε χωράφια με κλίση, καλό θα είναι η φύτευση και η καλλιέργεια να γίνεται «κατά τις ισοϋψείς». Αυτό προϋποθέτει ειδικά μηχανήματα κινούνται κάθετα προς την κλίση του εδάφους χωρίς κίνδυνο ανατροπής.

Πόσα δέντρα το στρέμμα

Ανάλογα με το σύστημα εκμετάλλευσης που θα εφαρμοστεί (εντατικό ή μη), αποφασίζεται η πυκνότητα φύτευσης. Για εντατική εκμετάλλευση, σε βαθιά γόνιμα εδάφη και περιοχές με αρκετές βροχοπτώσεις ή με δυνατότητα άρδευσης, γίνεται πυκνή φύτευση.

Ανάλογα με την ποικιλία συνιστάται πυκνότητα 20-30 δένδρα/στρέμμα. Μπορεί αρχικά να γίνει πυκνότερη φύτευση (40-50 δένδρα/στρέμμα,) με πρόβλεψη αφαίρεσης των μισών δένδρων (ενδιάμεσων γραμμών) όταν αρχίσει ο συνωστισμός. Σε αβαθή ή πτωχά εδάφη και σε περιοχές με λιγότερες βροχοπτώσεις η πυκνότητα φύτευσης μειώνεται ανάλογα.

Γενικά, δύο είναι οι κύριοι τρόποι φύτευσης:

• Παραδοσιακός, όπου οι αποστάσεις φύτευσης είναι 7×7 m., 6×8 m, 8×8 m, 10×10 m, ανάλογα με την περιοχή (λιγότερα από 200 δένδρα/στρέμμα).
•  Δυναμικός, όπου τα δένδρα φυτεύονται πυκνά 5×6 m, 6×6 m, (περίπου 270-300 δένδρα/στρέμμα).

Επιτέλους ήρθε και φέτος στη χώρα μας ο αληθινός χειμώνας δημιουργώντας τις ελπίδες ότι και του χρόνου θα έχουμε όχι μόνο νερό να πιούμε αλλά και μια καλή ελαιοπαραγωγή. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι παγετοί δεν κρύβουν και κινδύνους από τους οποίους οι παραγωγοί θα πρέπει να λάβουν τις απαραίτητες φροντίδες με τις καλλιεργητικές φροντίδες για τις οποίες γράφει ο ομότιμος καθηγητής του ΓΠΑ, δενδροκόμος, ελαιοκαλλιεργητής και πρόεδρος της 4Ε, κ. Σταύρος Βέμμος.

Ζημιές από παγετούς στην ελιά και τρόποι αντιμετώπισης

Εισαγωγή

Η θερμοκρασία είναι ένας από τους κυριότερους παράγοντες που ρυθμίζουν την ανάπτυξη και καρποφορία της ελιάς. Η θερμοκρασία ρυθμίζει κατά κύριο λόγο τη ζώνη καλλιέργειας της ελιάς που περιορίζεται μεταξύ 30ο και 45ο βόρειου και νότιου γεωγραφικού πλάτους. Η αδυναμία καλλιέργειας της ελιάς βορειότερα οφείλεται στην καταστροφή των δένδρων σε θερμοκρασίες χαμηλότερες των -12.0οC που επικρατούν το χειμώνα στις περιοχές αυτές. Αντίθετα, στο Νότιο ημισφαίριο, χαμηλότερα των 30ο (κοντά στον Ισημερινό), η ελιά αναπτύσσεται βλαστικά αλλά δεν καρποφορεί λόγω σταθερά υψηλών θερμοκρασιών και την αδυναμία σχηματισμού ανθοφόρων οφθαλμών.

Οι μεταβολές της θερμοκρασίας κατά κύριο λόγο ρυθμίζουν και τα τέσσερα διαφορετικά στάδια ανάπτυξης της ελιάς στη διάρκεια του χρόνου στην εύκρατη ζώνη καλλιέργειάς της που είναι τα παρακάτω: 

1. Ανοιξιάτικη βλάστηση (από τέλη Μαρτίου μέχρι τον Ιούλιο) που συνοδεύεται με την άνθηση, καρπόδεση και την αρχική ανάπτυξη του καρπού. 

2. Καλοκαιρινή διάπαυση (αναστολή βλάστησης λόγω υψηλών θερμοκρασιών και έλλειψης νερού), σκλήρυνση του πυρήνα και μικρή ανάπτυξη καρπών. 

3. Φθινοπωρινή βλάστηση (Σεπτέμβριος-Οκτώβριος) με ανάπτυξη καρπών και ελαιοποίηση.

 4. Περίοδος ληθάργου με αναστολή της αύξησης και βλάστησης, που ξεκινά με την έλευση των χαμηλών θερμοκρασιών και τη μείωση της φωτοπεριόδου (τέλη Νοεμβρίου-αρχές Δεκεμβρίου) και σταματά με την άνοδο των θερμοκρασιών στις αρχές άνοιξης.

Ο λήθαργος και η σημασία του για την αντοχή της ελιάς στο ψύχος

Η περίοδος του χειμερινού ληθάργου είναι πολύ σημαντική για την ελιά. Αφενός βοηθά στην αντοχή των δένδρων στις χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα και αφετέρου, οι χαμηλές θερμοκρασίες, βοηθούν στην ολοκλήρωση της διαφοροποίησης (φαινόμενο εαρινοποίησης) και την έξοδο από το λήθαργο των ανθοφόρων οφθαλμών, παράγοντες πολύ σημαντικοί για την ανθοφορία και καρποφορία της ελιάς. Λήθαργος είναι η κατάσταση στην οποία σταματούν όλες οι λειτουργίες του δένδρου ή το σταμάτημα κάθε ενεργούς αύξησης των δένδρων. Υπάρχουν τρεις μορφές ληθάργου. 

α) Η σχετική παρεμπόδιση ή παραλήθαργος, για παράδειγμα ή μη έκπτυξη πλάγιων οφθαλμών στους βλαστούς λόγω παρεμπόδισής τους από ορμόνες που παράγονται στην κορυφή των βλαστών (κυριαρχία της κορυφής). 

β) Κατάσταση ηρεμίας ή οικολήθαργος που οφείλεται σε αντίξοες εξωτερικές συνθήκες για τη βλάστηση, όπως έλλειψη νερού και υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού ή πολύ χαμηλές θερμοκρασίες. 

γ) Κατάσταση ανάπαυσης (rest) ή ενδολήθαργος O τύπος αυτός του ληθάργου είναι ο φυσιολογικός λήθαργος, προκαλείται από εξωτερικές συνθήκες αλλά διατηρείται από εσωτερικούς παράγοντες (όπως οι ορμόνες κ.ά.)

Στην ελιά συναντάμε και τους τρεις τύπους ληθάργου, κυριότερος όμως είναι ο ενδολήθαργος. Η είσοδος στον ενδολήθαργο, όπως και στα φυλλοβόλα δένδρα, αρχίζει με την σμίκρυνση της ημέρας (φωτοπεριόδου) το φθινόπωρο και την ταυτόχρονη σταδιακή πτώση της θερμοκρασίας. Ο χρόνος εισαγωγής στο λήθαργο εξαρτάται και από την ποικιλία. Ειδικά για την ελιά η είσοδος στο λήθαργο αρχίζει όταν η θερμοκρασία πέσει κάτω από 5°C (φθινόπωρο) και ακολουθεί η σκληραγώγηση των δένδρων για την αντοχή στο ψύχος που γίνεται με την πρόοδο του χειμώνα και τις χαμηλότερες τιμές της θερμοκρασίας.

Η έξοδος από τον ενδολήθαργο προϋποθέτει την επίδραση χαμηλών θερμοκρασιών που μετρώνται σε μονάδες ψύχους (μία μονάδα αντιστοιχεί σε διάρκεια μιας ώρας με θερμοκρασία κάτω των 7°C). Οι απαιτούμενες ώρες ψύχους διαφέρουν σημαντικά από ποικιλία σε ποικιλία. Οι ξένες ποικιλίες Sevillano και Ascolana αναφέρεται ότι απαιτούν μέχρι και 2000 ώρες. Για τις ελληνικές ποικιλίες δεν υπάρχουν ακριβή δεδομένα. Με βάση όμως τις  θερμοκρασίες κάτω των 7°C στις διάφορες περιοχές της χώρας προκύπτει ότι στη Ν. Ελλάδα οι μονάδες ψύχους κυμαίνονται από 86 (Χανιά) μέχρι και 868 στο Βόλο, Θεριός, 2005). Επομένως στις περιοχές αυτές οι ώρες ψύχους για τη διακοπή του ληθάργου πρέπει να είναι αερκετές για την έξοδο από το λήθαργο των τοπικά καλλιεργούμενων ποικιλιών. Οι μονάδες όμως διαφέρουν ανάλογα και με το εύρος θερμοκρασιών που είναι μικρότερες ή μεγαλύτερες από τους 7°C. Έχει επίσης βρεθεί ότι θερμοκρασίες μεταξύ 5,3 και 9,7°C ευνοούν την έξοδο από το λήθαργο ενώ τιμές μεταξύ 13,0-15,6 επιταχύνουν την έκπτυξη των οφθαλμών. Η ‘Κορωνέικη’ για παράδειγμα έχει μικρές απαιτήσεις σε ώρες ψύχους και αυτός είναι ο λόγος που ορισμένες χρονιές η έκπτυξη των ανθοφόρων οφθαλμών ξεκινά νωρίς το χειμώνα. Ένα παράδειγμα είναι το 2010, όταν η έκπτυξη ξεκίνησε στα μέσα Γενάρη σε πολλές περιοχές της Ν. Ελλάδας και την Αττική (Φωτογραφίες 1-4, Βέμμος, 2010)

Εγκληματισμός της ελιάς για την αντοχή στο ψύχος

Η διακοπή της επιμήκυνσης του βλαστού είναι το ερέθισμα για μια σειρά διαδικασιών που οδηγούν στον εγκληματισμό και την σκληραγώγηση των φυτών στο ψύχος. To Νοέμβριο και το χειμώνα, συμβαίνουν φυσιολογικές και βιοχημικές μεταβολές στους ιστούς των δένδρων που αυξάνουν την αντοχή τους στο ψύχος όπως: Mείωση αυξητικών ορμονών, αύξηση παρεμποδιστών, υδρόλυση του αμύλου σε διαλυτά σάκχαρα. Το νερό στους ιστούς μειώνεται, τα λιπίδια και οι πρωτεΐνες των πλασματικών μεμβρανών αλλάζουν δομή και αυξάνεται η συγκέντρωση της μαννιτόλης και των διαλυτών σακχάρων στα κύτταρα. Με τον εγκληματισμό τα δένδρα της ελιάς μπορεί να αντέξουν στις χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα μέχρι -10 οC ή -12οC ή και χαμηλότερες αλλά με σημαντικές ζημιές σε επί μέρους όργανα του δένδρου. Ο βαθμός αντοχής όμως εξαρτάται από την ποικιλία και τις συνθήκες πριν την εισαγωγή στο λήθαργο. Γι’ αυτό και ο βαθμός ληθάργου αλλά και η αντοχή σε χαμηλές Θο μπορεί να διαφέρουν από χρονιά σε χρονιά.

Πως οι χαμηλές θερμοκρασίες (παγετοί) ζημιώνουν την ελιά

Αρχικά η πτώση της θερμοκρασίας προκαλεί το σχηματισμό παγοκρυστάλλων στους μεσοκυττάριους χώρους. Oι κρύσταλλοι δεν μπορούν να εισέλθουν στα κύτταρα γιατί έχουν χαμηλότερο υδατικό δυναμικό, έλκουν και αφαιρούν νερό από το εσωτερικό των κυττάρων με αποτέλεσμα τη γρήγορη αφυδάτωσή τους,  την αλλαγή της δομής των πρωτεϊνών και της σύστασης των μεμβρανών. Τελικό αποτέλεσμα είναι η αφυδάτωση των κυττάρων, το σχίσιμο των κυτταρικών μεμβρανών και η νέκρωση των κυττάρων. Οι παράγοντες που ευνοούν το σχηματισμό των παγοκρυστάλλων είναι ορισμένα βακτήρια όπως το Pseudomonas syringae. Μακροσκοπικά οι ιστοί χάνουν το πράσινο χρώμα τους που γίνεται αρχικά καφετί και στο τέλος μαύρο. Για το λόγο αυτό τα συμπτώματα της ζημιάς από τον παγετό μοιάζουν με αυτά της καταστροφής από φωτιά.

Μηχανισμοί προστασίας στο ψύχος του χειμώνα

Η εισαγωγή στο λήθαργο και η σκληραγώγηση των δένδρων το χειμώνα είναι ο κύριος μηχανισμός αντοχής των δένδρων. Πρόσθετα, η αύξηση των υδατανθράκων στους ιστούς αυξάνει την αντοχή στο ψύχος γιατί δεσμεύουν μεγάλες ποσότητες νερού που δεν παγώνει εύκολα. Άλλοι τρόποι είναι η διαμόρφωση μικρού μεγέθους κυττάρων, η αυξημένη συγκέντρωση αντιοξειδωτικών ουσιών καθώς και το χαμηλό υδατικό δυναμικό στα κύτταρα. Τέλος, το φαινόμενο της υπέρψυξης (supercooling) με το οποίο η θερμοκρασία στους ιστούς πέφτει απότομα μέχρι τους -40°C χωρίς το σχηματισμό παγοκρυστάλλων, λόγω έλλειψης παγoπυρηνοποιητικού παράγοντα.

Οι κυριότερες μορφές παγετών είναι: 

α. οι παγετοί ακτινοβολίας που οφείλονται στην αναστροφή της θερμοκρασίας του αέρα που βρίσκεται κοντά στο έδαφος και στα δένδρα με τη θερμοκρασία σε μεγαλύτερο ύψος που είναι χαμηλότερη. Οι παγετοί αυτοί ευνοούνται από άπνοια τη νύκτα και την ξαστεριά. 

β. Οι παγετοί που δημιουργούνται από τη μετακίνηση ψυχρών αέριων μαζών.

Παράγοντες που επηρεάζουν το μέγεθος των ζημιών

Η εποχή. Το φθινόπωρο και στις αρχές άνοιξης τα δένδρα είναι πιο ευαίσθητα στους παγετούς ενώ το χειμώνα είναι πιο ανθεκτικά γιατί βρίσκονται σε λήθαργο.

Η καλή θρεπτική κατάσταση των βλαστών και των δένδρων βοηθά στην αντοχή στο ψύχος.

Η παρουσία των καρπών στα δένδρα τα καθιστούν πιο ευαίσθητα.

Το πότισμα. Όψιμα ποτίσματα ευνοούν την παρατεταμένη αύξηση των βλαστών και την έκπτυξη νέας βλάστησης που την καθιστούν πιο ευαίσθητη στους παγετούς.

Το κλάδεμα. Αυστηρά και πρώιμα κλαδέματα (Νοέμβριο) εξασθενούν τα δένδρα και τα καθιστούν πιο ευαίσθητα στους παγετούς ή ακόμη προκαλούν νέα βλάστηση.

Η ύπαρξη ζιζανίων στο χωράφι. Τα ζιζάνια μπορεί να μειώνουν τη θερμοκρασία του εδάφους λόγω άντλησης νερού για την ανάπττυξή τους και εμποδίζουν την θέρμανσή του με την αντανάκλαση της ηλιακής ακτινοβολίας και έτσι μειώνουν την αντοχή των δένδρων στο ψύχος. Αντίθετα, έδαφος με αρκετή εδαφική υγρασία συμβάλλει στη δημιουργία θερμότερου μικροκλίματος που βοηθά στη μείωση των ζημιών από παγετούς.

Η τοποθεσία (έκθεση) του κτήματος. Κτήματα με έκθεση στο Νοτιά και σε πλαγιές ζημιώνονται λιγότερο από τους παγετούς γιατί θερμαίνονται περισσότερο από την ηλιακή ακτινοβολία.

Το είδος του εδάφους. Ελαφρά αμμώδη εδάφη είναι περισσότερο ευαίσθητα στους παγετούς γιατί δεν συγκρατούν μεγάλες ποσότητες νερού.

Κλιματικοί παράγοντες

Η θερμοκρασία. Η ένταση της θερμοκρασίας (πόσο χαμηλή είναι η τιμή της), η ταχύτητα πτώσης και η διάρκεια των χαμηλών θερμοκρασιών είναι οι κυριότεροι παράγοντες που ρυθμίζουν το μέγεθος των ζημιών στα δένδρα.

η αντοχή στις χαμηλές θερμοκρασίες διαφέρει στα όργανα της ελιάς

Η σχετική υγρασία του αέρα. Υψηλότερη σχετική υγρασία ευνοεί τη μείωση της έκτασης των ζημιών με τη δημιουργία θερμότερου μικροκλίματος κοντά στα δένδρα.

Ο άνεμος. Ελαφρός άνεμος στην περίπτωση των παγετών ακτινοβολίας είναι ευνοïκός, ενώ στην περίπτωση των παγετών ψυχρών μαζών, όσο πιο ισχυροί είναι οι άνεμοι τόσο μεγαλύτερες είναι οι ζημιές.

Πότε τα ελαιόδενδρα είναι πιο ευαίσθητα στους παγετούς

Η ελιά όταν βρίσκεται σε λήθαργο (χειμώνα) είναι πολύ πιο ανθεκτική σε χαμηλές θερμοκρασίες. Είναι όμως πολύ πιο ευαίσθητη στο ψύχος πριν εισέλθει στο λήθαργο (τέλος φθινοπώρου) από παγετούς και κύρια στο τέλος χειμώνα-αρχές άνοιξης από τους ανοιξιάτικους παγετούς. Η νέα βλάστηση, τα άνθη και οι μικροί καρποί είναι πιο ευαίσθητοι σε θερμοκρασίες λίγο κάτω από το μηδέν (Πίνακας 1).

Πίνακας 1. Θερμοκρασίες που προκαλούν ζημιές στα διάφορα μέρη της ελιάς

Μέρη του Δένδρου   Θερμοκρασία

• Καρποί -2οC
• Ανθοφόροι οφθαλμοί -4 οC
• Φύλλα και μικροί βλαστοί -4 οC
• Μεγάλοι βλαστοί και βραχίονες -7 οC
• Κορμός και ρίζα -10,5 οC μέχρι  -12 οC

Ο ρόλος της ποικιλίας. Δεν υπάρχουν αρκετά επιστημονικά δεδομένα για το βαθμό αντοχής στο ψύχος των Ελληνικών ποικιλιών. Είναι γνωστό όμως ότι οι πιο ανθεκτικές είναι η Μαστοειδής, η Μυρτολιά, το Αγουρομάνακο, η Κοθρέικη και η Χαλκιδικής ή Καρυδολιά. Η Βαλανολιά, η Καλαμών και η Αδραμυττινή θεωρούνται μέτρια ανθεκτικές. Αντίθετα από τις πιο ευαίσθητες στο ψύχος είναι η Κορωνέικη, η Θιακή και η Αμυγδαλολιά. Υπάρχουν αρκετές μελέτες για την αντοχή ξένων ποικιλιών στο ψύχος. Οι πιο ανθεκτικές είναι η Arbequina, η Cornicabra, η Nostrale di Rigali και η Picual.

Συμπτώματα ζημιών από παγετούς στην ελιά

Τα συμπτώματα διακρίνονται ανάλογα με την ένταση των χαμηλών θερμοκρασιών.

Ήπιοι παγετοί (πτώση θερμοκρασίας μέχρι -2°C): Συρρίκνωση των καρπών, ξήρανση κορυφών των ετήσιων βλαστών, ελαφρό σχίσιμο φλοιού των μικρών βλαστών και μερική ή ολική πτώση των φύλλων .Το σχίσιμο του φλοιού διευκολύνει την είσοδο του βακτηρίου Pseudomonas savastanoi  που προκαλεί την καρκίνωση στην ελιά (Εικόνες 5-7).

Μέτριοι παγετοί (πτώση θερμοκρασίας μέχρι -7°C): Ξήρανση των φύλλων που μένουν πάνω στα δένδρα και μοιάζουν σαν καμένα από φωτιά, σχίσιμο του φλοιού και σε μεγάλους βλαστούς. Ο φλοιός και το ξύλο αλλάζουν χρώμα από πράσινο σε καφέ ή μαύρο, ξήρανση και βλαστών μεγάλης ηλικίας και καταστροφή μέχρι και του 90% των οφθαλμών (Εικόνες 8-9).

Ισχυροί παγετοί (πτώση της θερμοκρασίας μέχρι -12°C): Καταστροφή όλων των βλαστών του δένδρου, σχίσιμο του φλοιού στον κορμό και εύκολος αποχωρισμός του. Σπάνια ζημιώνεται και το ριζικό σύστημα με αποτέλεσμα την ολική καταστροφή του δένδρου (Εικόνες 10-13). Στη περίπτωση των μέτριων και ισχυρών παγετών οι ζημιές στους καρπούς είναι πολύ σοβαρές γιατί προκαλείται καφέτιασμα, μείωση του ελαιολάδου και υποβάθμιση της ποιότητας λόγω μείωσης της περιεκτικότητας σε ουσίες όπως η ελευρωπαΐνη και η πολυφαινολοξειδάση.

Μέτρα αντιμετώπισης παγετών

Τα μέτρα διακρίνονται στις τρεις πιο κάτω μεγάλες κατηγορίες.

Α. Γενετική βελτίωση των ποικιλιών και επιλογή των πιο ανθεκτικών στο ψύχος για εγκατάσταση νέων ελαιώνων σε περιοχές που υπάρχει κίνδυνος παγετών.

Β. Προληπτικά μέτρα προστασίας

Έχουν σκοπό να βοηθήσουν την είσοδο των δένδρων στο λήθαργο και γενικά να αυξήσουν την αντοχή των δένδρων στο ψύχος.

Γ. Προστατευτικά μέτρα. Έχουν σκοπό την άμεση προστασία των δένδρων στη διάρκεια των παγετών.

Προληπτικά μέτρα προστασίας

Τα μέτρα αυτά είναι πολύ σημαντικά, μπορούν να εφαρμοστούν από τους παραγωγούς και χωρίς υψηλό κόστος. Αφορούν περισσότερο περιοχές όπου εμφανίζονται συχνά οι παγετοί όπως οι ορεινές περιοχές.

Προληπτικά μέτρα κατά την εγκατάσταση νέου οπωρώνα

Θα πρέπει να αποφεύγονται περιοχές που θεωρούνται ευαίσθητες στους παγετούς και να επιλέγονται ποικιλίες που είναι πιο ανθεκτικές στο ψύχος. Να αποφεύγονται τοποθεσίες με βορεινή έκθεση και με μεγάλα υψόμετρα καθώς και ελαφρά – αμμώδη εδάφη. Τέλος η φύτευση των δένδρων να γίνεται μετά την παρέλευση των παγετών (αρχές άνοιξης).

Προληπτικά καλλιεργητικά μέτρα

Τα μέτρα αυτά στοχεύουν στην γρηγορότερη είσοδο των δένδρων στο λήθαργο και τη σκληραγώγησή τους (πριν την έλευση των παγετών) καθώς και στην αύξηση της αντοχής τους στο ψύχος.

Κλάδεμα. Πρέπει να αποφεύγεται το πρώϊμο κλάδεμα (από το Νοέμβριο μέχρι τέλη Φεβρουαρίου) και να εφαρμόζεται αρχές με μέσα της άνοιξης ανάλογα με το είδος του δένδρου και την περιοχή. Να αποφεύγεται επίσης το αυστηρό κλάδεμα. Να εφαρμόζεται ψεκασμός με χαλκούχα σκευάσματα αμέσως μετά το κλάδεμα για την προστασία των δένδρων απο προσβολές μυκήτων και βακτηρίων.

Έγκαιρη καταπολέμηση ζιζανίων.Θα πρέπει να γίνεται πριν την έναρξη των παγετών (Νοέμβριο – Δεκέμβριο). Σαν καλύτερος τρόπος καταστροφής συνιστάται η χρήση χορτοκοπτικών ή καταστροφέα και μόνο σε ειδικές περιπτώσεις με κατεργασία εδάφους ή εφαρμογή ζιζανιοκτόνων.

Λίπανση. Ο παραγωγός πρέπει να φροντίζει τα δένδρα του να βρίσκονται σε άριστη θρεπτική κατάσταση γιατί θα αντέχουν περισσότερο στην έκθεση των χαμηλών θερμοκρασιών. Αυτό επιτυγχάνεται με την ισορροπημένη λίπανση N, P και K και τον έλεγχο της θρεπτικής κατάστασης για όλα τα θρεπτικά στοιχεία με την ανάλυση φύλλων και εδάφους. Θα πρέπει να αποφεύγεται η υπερβολική λίπανση αζώτου και η όψιμη λίπανση (Σεπτέμβριο – Οκτώβριο) γιατί προάγουν την όψιμη και τρυφερή βλάστηση που είναι ευαίσθητη στους παγετούς. Η αζωτούχος λίπανση στις ευαίσθητες περιοχές να γίνεται από τα τέλη Φεβρουαρίου – Μάρτιο, μετά το τέλος των παγετών. Η λίπανση με ικανοποιητικές ποσότητες καλίου και βορίου αυξάνει την αντοχή των δένδρων στο ψύχος. Το κάλιο προωθεί το σχηματισμό παχιών κυτταρικών τοιχωμάτων. Η εφαρμογή οργανικών λιπασμάτων αυξάνει τη συγκράτηση της υγρασίας του και την αντοχή των δένδρων στον παγετό.

Προληπτικά – Προστατευτικά μέτρα

Ψεκασμοί με προστατευτικές ουσίες. Χρησιμοποιούνται κυρίως χαλκούχα σκευάσματα (Κοσάϊντ, οξυχλωριούχος χαλκός και άλλα). Οι ψεκασμοί πρέπει να γίνονται πριν τον παγετό. Τα σκευάσματα αυτά επιδρούν θετικά στη σκληραγώγηση των ιστών και παρεμποδίζουν την εγκατάσταση βακτηρίων που είναι υπεύθυνα για το σχηματισμό των παγοκρυστάλλων όπως τα Pseudomonas syringae και το Erwinia herbicola. Συμπληρωματικά μπορεί να καθυστερούν και την άνθηση μειώνοντας τη ζημιά από πρώιμους ανοιξιάτικους παγετούς.

Ψεκασμοί με διαλύματα κιτοκινινών (Kelp). Τα ορμονικά αυτά σκευάσματα σκληραγωγούν τα κυτταρικά τοιχώματα και αυξάνουν τα σάκχαρα στην εντεριώνη του ξύλου. Οι ψεκασμοί πρέπει να γίνονται ανά 15θήμερο πριν τους παγετούς.

Ουσίες που αυξάνουν την αντοχή των δένδρων. Σκευάσματα όπως το Frostgard, η ουρία, ο καολινίτης, το cultar, το μυκητοκτόνο Captan, θερινά έλαια και γιββερελλίνες. Δεν υπάρχουν όμως σχετικές αναφορές για τη χρήση τους στην ελιά και πρέπει πρώτα να δοκιμαστούν.

Ψεκασμοί με αντιδιαπνευστικές ουσίες που εμποδίζουν την απώλεια νερού από τα κύτταρα και αυξάνουν την αντοχή τους στον παγετό. Είναι αποτελεσματικές μόνο σε παγετούς ψυχρών αέριων μαζών. Τα θερινά λάδια και η Πινολίνη, ο ζεόλιθος είναι παραδείγματα τέτοιων ουσιών. Οι ψεκασμοί γίνονται πριν και μετά τον παγετό.

Οσμωρυθμιστικές ουσίες. Εφαρμόζονται πριν και μετά τον παγετό. Τέτοιες ουσίες αναφέρονται η ουρία, οι βεταΐνες και η ζάχαρη που έχουν την ιδιότητα να αυξάνουν το οσμωτικό δυναμικό των κυττάρων και την αντοχή τους στο ψύχος. Χρησιμοποιούνται πριν και μετά τον παγετό. Δεν υπάρχουν αναφορές για τη χρήση τους στην ελιά.

Το ασβέστωμα του κορμού και των κύριων βραχιόνων των δένδρων.

Άμεσα προστατευτικά μέτρα

Τεχνητή ομίχλη. Μπορεί να εφαρμοστεί μόνο για παγετούς ακτινοβολίας αλλά υπάρχει κίνδυνος εμφάνισης ασθενειών λόγω της υψηλής σχετικής υγρασίας.

Τεχνητή βροχή. Είναι αποτελεσματική κύρια σε παγετούς ακτινοβολίας και μπορεί εύκολα να εφαρμοστεί από τον παραγωγό. Μπορεί να αυξήσει τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος (στη θερμοκρασία των 0oC) όταν το νερό έχει 15 oC. Εφαρμόζεται είτε πάνω,  είτε κάτω από την κόμη των δένδρων. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην αλατότητα του νερού. Η περιεκτικότητα σε άλατα πρέπει να είναι μικρότερη από 2 γραμμάρια/λίτρο.

Ανεμομείκτες. Χρησιμοποιούνται κύρια στα εσπεριδοειδή με καλά αποτελέσματα στους παγετούς ακτινοβολίας. Η χρήση τους στους ελαιώνες είναι μάλλον αντιοικονομική.

Μεταχείριση παγετόπληκτων δένδρων ελιάς

Η αντιμετώπιση των δένδρων θα εξαρτηθεί από το μέγεθος ή το βαθμό της ζημιάς τους.

Τι πρέπει να προσεχθεί. Αρχικά να εφαρμοστεί άμεσα ένας ψεκασμός με χαλκούχα σκευάσματα για την προστασία από μυκητολογικές και βακτηριακές προσβολές. Να αποφεύγεται το άμεσο κλάδεμα και η εφαρμογή λιπασμάτων ειδικά της αζωτούχου λίπανσης. Τα δένδρα αφήνονται ακλάδευτα μέχρι την έναρξη της βλάστησής τους (Απρίλιο – Μάϊο). Η εφαρμογή του κλαδέματος πρέπει να γίνεται ανάλογα με το ποιά όργανα έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές. Η λίπανση να προσδιορίζεται αφού εκτιμηθεί πρώτα ο βαθμός της ζημιάς των ελαιοδένδρων.

Στην περίπτωση ήπιων παγετών και ελαφρών ζημιών των δένδρων. Ενδείκνυται  ελαφρό κλάδεμα την άνοιξη με αφαίρεση των ζημιωμένων μικρών βλαστών. Τα δένδρα επανέρχονται κανονικά και δίνουν παραγωγή σε ένα ή δύο χρόνια. Η λίπανση θα είναι ίδια με αυτή που εφαρμόζεται στα μη ζημιωμένα δένδρα και λίγο ενισχυμένη για την ανάπτυξη της νέας βλάστησης.

Στην περίπτωση μέτριων παγετών.  Ενδείκνυται κλάδεμα την άνοιξη με αφαίρεση των ζημιωμένων βλαστών μέχρι τα σημεία αναβλάστησης. Τα δένδρα επανέρχονται και δίνουν παραγωγή μετά από δύο-τρία χρόνια. Η λίπανση πρέπει να είναι σε μικρότερες από τις κανονικές ποσότητες. Ειδικά η αζωτούχος να δίνεται σε μικρές δόσεις για την αποφυγή δημιουργίας πολύ ζωηρών βλαστών που θα καθυστερήσουν την είσοδο σε καρποφορία των δένδρων.

Στην περίπτωση ισχυρών παγετών συνιστώνται: α. Αν ο κορμός είναι υγιής και τα δένδρα προέρχονται από αγενή πολλαπλασιασμό (μοσχεύματα) τότε γίνεται καρατόμηση ψηλά στο ένα μέτρο ή  αφαίρεση όλων των βραχιόνων σε απόσταση 30-40 εκατοστά από τον κορμό. Τα δένδρα αναβλαστάνουν από τα πλάγια του κορμού ή τη βάση των βραχιόνων. Την πρώτη χρονιά αναβλάστησης αφήνονται οι περισσότεροι ζωηροί βλαστοί και αφαιρούνται μόνο οι ασθενικοί. Στα επόμενα τρία χρόνια εφαρμόζεται σταδιακά αραίωμα των βλαστών ώστε τελικά το δένδρο να αποκτήσει τον ίδιο αριθμό βραχιόνων και σχήμα με τα μη ζημιωμένα δένδρα. Στην περίπτωση αυτή τα δένδρα επανέρχονται σε παραγωγή μετά από 3-5 χρόνια ανάλογα με την ποικιλία.

Αν όμως το δένδρο προέρχεται από εμβολιασμό σε υποκείμενο άγρια ελιά ή σπορόφυτο τότε οι νέοι βλαστοί που προέρχονται κάτω από το σημείο εμβολιασμού (παραφυάδες) είναι άγριοι και πρέπει να αφαιρούνται και να διατηρούνται μόνο αυτοί που βλαστάνουν πάνω από το σημείο εμβολιασμού. Επομένως η τομή του κορμού πρέπει να είναι πάνω από το σημείο εμβολιασμού. Κατά τα άλλα εφαρμόζονται κλαδέματα μόρφωσης όπως και στη παραπάνω περίπτωση.

β. Αν ο κορμός έχει ζημιωθεί και το δένδρο προέρχεται από αγενή πολλαπλασιασμό (π.χ. μοσχεύματα), τότε κόβεται κοντά στη ρίζα. Tα δένδρα αναβλαστάνουν από λανθάνοντες οφθαλμούς στη βάση του κορμού ή από τους γόγγρους. Οι νέοι βλαστοί είναι ήμεροι, τον πρώτο χρόνο αφήνονται αρκετοί βλαστοί για τη θρέψη του δένδρου ενώ το δεύτερο επιλέγεται ένας για την δημιουργία του κορμού του νέου δένδρου. Στη συνέχεια εφαρμόζεται κλάδεμα μόρφωσης και έτσι το δένδρο αναπαράγεται και είναι της ίδιας ποικιλίας.

γ. Στην περίπτωση που το υποκείμενο ήταν σπορόφυτο και η αναβλάστηση έγινε μόνο κάτω από το σημείο εμβολιασμού ή τη ρίζα τότε όλοι οι βλαστοί είναι άγριοι και χρειάζεται εμβολιασμός. Την επόμενη χρονιά της αναβλάστησης επιλέγεται ένας βλαστός και εμβολιάζεται με την επιθυμητή ποικιλία. Στην Ισπανία αφήνουν και τρεις βλαστούς για τη δημιουργία τριών κορμών αλλά σε απόσταση 80-100 εκατοστά μεταξύ των βλαστών σε σχήμα ισοπλεύρου τριγώνου. Η είσοδος σε καρποφορία των δένδρων αυτών θα καθυστερήσει τουλάχιστον ένα ακόμη χρόνο σε σχέση με τις προηγούμενες περιπτώσεις. Εναλλακτικά για την τελευταία περίπτωση μπορεί να γίνει εκρίζωση των γέρικων δένδρων και επαναφύτευση.

Βιβλιογραφία

Antognozzi E., Famiani F. Prioetti P. Pannelli G. and Alfei B. 1994. Frost resistance of some olive cultivars during the winter. Acta Horticulrurae, 356, 152-155.

Gomez-delCampo and Barranco. 2005. Field evaluation of frost tolerance in 10 olive cultivars. Plant Genetic Resources 3, 385-390.

Rallo, L., Torrefio, P., Vargas, A and Alvarado, J. 1994. Dormancy and alternate bearing in olive. Acta Horticulturae, 356, 127-136.

Θεριός, Ι. 2005. ΕΛΑΙΚΟΜΙΑ, Εκδόσεις Δ. Γαρταγάνη, Θεσσαλονίκη.

Ποντίκης, 2000. Ελαιοκομία Εκδόσεις Σταμούλη, Αθήνα.

Πηγή – olivenews.gr

Με ελάχιστο προϋπολογισµό φακέλου τα 400.000 ευρώ και ενίσχυση στο 50% συν 10% προσαύξηση για επενδύσεις που ενσωµατώνουν φιλοπεριβαλλοντική τεχνολογία, σχεδιάστηκε το νέο Μέτρο Αγροτικής Μεταποίησης του ΠΑΑ (πρώην 4.2.1.)

Πρόκειται για ένα πρόγραµµα µε κονδύλια ύψους 156 εκατ. ευρώ σύµφωνα µε το στρατηγικό σχέδιο της χώρας και θα περιλαµβάνει µόνο επενδύσεις µε τελικό προϊόν αγροτικό. 

Ξεχωριστή πρόσκληση για τελικό προϊόν µη αγροτικό (πρώην Μέτρο 4.2.2) δεν θα προκηρυχθεί µέσω ΠΑΑ, αλλά τέτοιες επενδύσεις θα καλύπτονται µόνο από τον Αναπτυξιακό Νόµο.

Αναλυτικότερα, η συγκεκριµένη παρέµβαση αφορά τη µεταποίηση και εµπορία προϊόντων των παρακάτω τοµέων: Κρέας – πουλερικά – κουνέλια, γάλα, αυγά, µελισσοκοµία, σηροτροφία, ζωοτροφές, δηµητριακά, ελαιούχα προϊόντα, οίνος, οπωροκηπευτικά, άνθη, φαρµακευτικά και αρωµατικά φυτά, σπόροι και πολλαπλασιαστικό Υλικό και ξύδι.

Οι δράσεις που προβλέπονται στους ανωτέρω τοµείς αφορούν κυρίως ιδρύσεις, εκσυγχρονισµούς, επεκτάσεις, µετεγκαταστάσεις, µονάδων παραγωγής και αποθηκευτικών χώρων, συγχωνεύσεις µονάδων, µονάδες διαχείρισης υποπροϊόντων όπως θα προβλεφθεί στο εθνικό θεσµικό πλαίσιο, ανάλογα µε την περίπτωση.

Επιλέξιµοι δικαιούχοι, µέγεθος ενίσχυσης και προϋπολογισµός

Πολύ µικρές, µικρές, µεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις µε προϋπολογισµό επενδυτικών σχεδίων κατ’ ελάχιστον τις 400.001 ευρώ και µέγιστο τα 5 εκατ. ευρώ.

Η ένταση ενίσχυσης είναι:

α) Περιφέρειες Ιονίου, Κρήτης και µικρά νησιά Αιγαίου: 65%

β) λιγότερο ανεπτυγµένες Περιφέρειες: 50%

γ) λοιπές περιοχές: 40 %

Το ύψος της ενίσχυσης διαφοροποιείται για τις νησιωτικές περιφέρειες λόγω του αυξηµένου µεταφορικού κόστους.

Για τις περιπτώσεις επενδυτικών δαπανών που στοχεύουν σε µείωση της κατανάλωσης ενέργειας, ύδατος, εκποµπών αερίου του θερµοκηπίου, µείωση της χρήσεις αποβλήτων, από ένα ποσοστό και πάνω, όπως αυτό θα καθοριστεί στο πλαίσιο εφαρµογής της παρέµβασης, προβλέπεται η προσαύξηση του ποσοστού ενίσχυσης τους κατά 10%. Στις περιπτώσεις αυτές απαιτείται η «πιστοποίηση» επίτευξης του στόχου µέσω της αναλυτικής καταγραφής της υφιστάµενης και µελλοντικής κατάστασης.

Όσον αφορά το ενδεχόµενο προκήρυξης φέτος, αυτό δεν έχει ξεκαθαριστεί από το Υπ.Α.Α.Τ µέχρι στιγµής.

(Γιώργος Κοντονής – agronews.gr)