Κλασικά, οι αγρότες μας λιπαίνουν σύμφωνα με τα παραδοσιακά πρότυπα. Γύρω στα μέσα Φεβρουαρίου είτε όλη την ποσότητα σε μια δόση, είτε την πρώτη δόση και γύρω στα μέσα Μαρτίου τη δεύτερη όσοι πολύ σωστά εφαρμόζουν δύο δόσεις. Αυτός είναι ένας γενικός κανόνας που τον εφαρμόζουμε παραδοσιακά.

Η διαχείριση του σίτου (αλλά και άλλων καλλιεργειών) σχετίζεται με το στάδιο ανάπτυξης των φυτών. Η αναγνώριση των σταδίων ανάπτυξης βοηθά τους παραγωγούς στη λήψη σωστών αποφάσεων που θα οδηγήσουν σε υψηλή, καλής ποιότητας, παραγωγή. 

Σε αυτό μας βοηθά η γνώση των φαινολογικών σταδίων ανάπτυξης της κάθε καλλιέργειας.

Στο παρακάτω διάγραμμα, φαίνονται τα φαινολογικά στάδια ανάπτυξης του σκληρού σίτου, δηλαδή τα στάδια ανάπτυξής του κατά τη κλίμακα Feekes, που είναι 11.

τα φαινολογικά στάδια ανάπτυξης του σκληρού σίτου

Ας δούμε ποια είναι τα φαινολογικά στάδια του σκληρού σίτου και πώς μπορούν να μας βοηθήσουν στη διαχείριση της καλλιέργειας. 

(Ανάλυση με φωτογραφίες στα Αγγλικά μπορεί να βρείτε στο HTTPS://OHIOLINE.OSU.EDU/FACTSHEET/AGF-126).

Στάδιο 1 είναι το φύτρωμα. Το φυτό έχει έναν βλαστό με έναν αριθμό φύλλων.

Στάδια από 2 – 5 είναι το αδέλφωμα (φωτογραφία). 2 αρχίζει το αδέλφωμα, 3 τα αδέλφια διαμορφώνονται, 4 αρχίζει η έκπτυξη των στελεχών των αδελφιών, 5 τα αδέλφια αρχίζουν να αναπτύσσονται. Το στάδιο αυτό αρχίζει για τη Θεσσαλία τον Ιανουάριο και τελειώνει τον Φεβρουάριο. Προς τα μέσα Φεβρουαρίου η ημέρα μεγαλώνει και οι θερμοκρασίες αρχίζουν να ανεβαίνουν. Το φυτό αρχίζει να αναπτύσσεται έντονα. Την περίοδο αυτή χρειάζεται άζωτο για να καλύψει τις ανάγκες της έντονης ανάπτυξης. Γι’ αυτό πρέπει να εφαρμόσουμε γύρω στα μέσα Φεβρουαρίου (κάπου στο στάδιο 3 έως 4) αζωτούχο λίπανση. Θέλουμε λίπασμα που θα αποδοθεί σταδιακά στα φυτά και θα καλύψει τις ανάγκες της ανάπτυξης των στελεχών ή του καλαμώματος. Γι’ αυτό σε αυτήν τη φάση πρέπει να εφαρμόσουμε το άζωτο σε αμμωνιακή μορφή (θειική αμμωνία, ασβεστούχο νιτρική αμμωνία) ή ουρία που θέλουν χρόνο να μετατραπούν σε νιτρικά που προσλαμβάνουν ευκολότερα τα φυτά μας. Στόχος να επαρκέσει το λίπασμα για περίπου έναν μήνα στα στάδια ανάπτυξης των φυτών μέχρι την εμφάνιση του φύλλου-σημαία και του ξεσταχυάσματος.

Επομένως, η πρώτη δόση επιφανειακής λίπανσης πρέπει να εφαρμοστεί όταν τα φυτά είναι ανάμεσα στο 3 και 4 στάδιο.

Στάδιο 6 είναι τότε που εμφανίζεται στη βάση του βλαστού ο πρώτος κόμβος. 

Στο 7 φαίνεται και ο δεύτερος κόμβος. Ο πρώτος κόμβος είναι 3 – 8 εκ πάνω από το έδαφος και ο δεύτερος 10 – 15. 

Στο στάδιο 8 το φύλο – σημαία αρχίζει να φαίνεται ακόμη, όμως τυλιγμένο χωρίς να έχει εκπτυχθεί πλήρως. 

Στο 9 το φύλο σημαία έχει εκπτυχθεί και φαίνεται το γλωσσίδιο στη βάση του. Το 10 είναι το στάδιο ανάπτυξης του στάχεως. Το φύλο – σημαία είναι ένα κρίσιμο στοιχείο για την παραγωγή του χωραφιού. Εκτιμάται ότι προσφέρει το 75% της φυλλικής επιφάνειας που θα τροφοδοτήσει το γέμισμα του στάχεως και του σπόρου. Γι’ αυτό πρέπει να το κρατήσουμε υγιές. Αν υπάρχει κίνδυνος ασθενειών ή άλλων προσβολών, πρέπει να ψεκάσουμε. Τα στάδια 8 και 9 για τις μέσες συνθήκες της Θεσσαλίας γίνονται στα τέλη Μαρτίου και αρχές Απριλίου.

Στο στάδιο 10 αρχίζει το φούσκωμα (γκάστρωμα) και η έκπτυξη του στάχεως. Ακολουθεί η γονιμοποίηση στο 10.5 και το γέμισμα του σπόρου με το στάδιο 11 να είναι η ωρίμανση.

Τα στάδια ανάπτυξης του φυτού βοηθούν τον αγρότη να αποφασίσει για τις καλλιεργητικές φροντίδες που θα εφαρμόσει. Στο διάγραμμα βλέπουμε την κόκκινη γραμμή να δίνει την απορρόφηση αζώτου από τα φυτά και ουσιαστικά τις ανάγκες του. Στα στάδια 1, 2 και 3 έχουμε πολύ μικρή απορρόφηση αζώτου. Γι’ αυτό η βασική λίπανση με άζωτο είτε πρέπει να είναι πολύ μικρή, είτε αν η προηγούμενη καλλιέργεια αφήνει υπολειμματικό άζωτο (ψυχανθή, αρδευόμενες βαμβάκι, καλαμπόκι) δεν χρειάζεται. 

Σημειώστε ότι το διάστημα από τη σπορά μέχρι τα μέσα Φεβρουαρίου είναι συνήθως περίοδος βροχών και άζωτο που δεν θα απορροφηθεί από τα φυτά μπορεί να εκπλυθεί. Στο στάδιο 3 – 4 αρχίζει η μεγάλη ανάπτυξη των φυτών και η μεγάλη ζήτηση αζώτου. Εδώ πρέπει να προσθέσουμε την κύρια ποσότητα αζώτου που θα καλύψει τις ανάγκες μέχρι τα μέσα με τέλος Μαρτίου (στάδιο 9). Προφανώς το άζωτο που εφαρμόσαμε στα μέσα Φεβρουαρίου δεν επαρκεί μέχρι το τέλος της ανάπτυξης των φυτών. Γι’ αυτό μια δεύτερη δόση αζωτούχου λίπανσης στα μέσα Μαρτίου (στάδια 6 – 7), κυρίως με νιτρική μορφή αζώτου, βοηθά την παραγωγή. Ειδικότερα, για το σκληρό σιτάρι έχουμε μια δεύτερη ανάγκη. 

Οι πρωτεΐνες του σπόρου δημιουργούνται από άζωτο που απορροφά το φυτό από το έδαφος στις αρχές Απριλίου, όταν αρχίζει να γεμίζει. Επομένως, η δεύτερη εφαρμογή λιπάσματος τον Μάρτιο συμβάλλει στην παραγωγή υψηλής ποιότητας σκληρού σίτου με πρωτεΐνες πάνω από 13,5%. Ακριβώς αυτό που επιδιώκει η βιομηχανία ζυμαρικών της χώρας.

Γράφει 

Φάνης Γέμτος,
γεωπόνος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, μέλος της Ε.Δ.Υ.ΘΕ.

Λιγοστοί επαγγελματίες και συνήθως φιλοσοφημένοι βοσκοί της Ηπείρου και της δυτικής Θεσσαλίας έχουν γίνει οι φύλακες μιας σπάνιας φυλής προβάτου με μοναδικά παγκοσμίως χαρακτηριστικά

Η συζήτηση γύρω από το Καλαρρύτικο αρνί ολοένα και εντείνεται. Το Καλαρρύτικο, ή Μπούτσικο, (η παλιά ονομασία του) έχει διαγνωστεί σαν μια από τις πιο ενδιαφέρουσες φυλές στον κόσμο. Από το όνομά του καταλαβαίνεις ότι είναι μια φυλή που προέρχεται από τη μαγική περιοχή των Τζουμέρκων και του διάσημου χωριού Καλαρρύτες, που μέχρι πρόσφατα ήταν τόσο παραμελημένη σε σημείο που κινδύνευε -ακόμη και σήμερα εξακολουθεί να κινδυνεύει- με εξαφάνιση. Η Καλαρρύτικη φυλή, είναι ποίμνια μετακινούμενα το καλοκαίρι στην οροσειρά των Τζουμέρκων και το χειμώνα σε πεδινές περιοχές της Θεσσαλίας, του Τύρναβου κ.α. Τα τελευταία χρόνια ο πληθυσμός του Καλαρρύτικου προβάτου μειώθηκε δραστικά και φαίνεται ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν πάνω από 5.000 ζώα, διάσπαρτα στις περιοχές Θεσσαλίας και Ηπείρου. Αν κάποια φυλή αριθμεί κάτω από 10.000 ζωικές μονάδες, τείνει προς εξαφάνιση και υπάρχει κίνδυνος ως προς τη διάσωσή της.

Διάκριση και κατηγορίες

Αρνάκι γάλακτος (αρσενικό ή θηλυκό) έως 5-6 μηνών.
Αρνί, αρσενικό ή θηλυκό, από 6-12 μηνών.
Ζυγούρι, αρσενικό ή θηλυκό, από 12-18 μηνών
Πρόβατο, ευνουχισμένο αρσενικό, από 18 μηνών και άνω, το οποίο εκτρέφεται για το κρέας του.
Προβατίνα (θηλυκό), από 20 περίπου μηνών και άνω, η οποία εκτρέφεται για γάλα και αναπαραγωγή.
Κριάρι από 20 μηνών και άνω, το οποίο εκτρέφεται για αναπαραγωγή.

Το καλύτερο αρνάκι για το κρέας του είναι ένα σχετικά νεαρό ζυγούρι, από 8-14 μηνών, που δεν έχει τεκνοποιήσει ακόμη, γιατί μπορεί να δώσει καλές κοπές, ενώ το κρέας του έχει προλάβει να αρωματιστεί από τα φυτά στα οποία βόσκει. Φυσικά, αυτό που παίζει μεγάλο ρόλο στα γευσιγνωστικά χαρακτηριστικά του αρνιού, στη νοστιμιά του, είναι ο τόπος που βόσκει. Τα χορτολιβαδικά μέρη ελευθέρας βοσκής, η φρεσκάδα, η ποιότητα και η έκτασή τους, είναι από τα πιο σημαντικά στοιχεία του τελικού αποτελέσματος. Επίσης, αρνιά που έχουν σιτέψει τουλάχιστον 15 – 18 ημέρες σε ειδικά ψυγεία σιτέματος έχουν βελτιωμένη γεύση.

Αυτά βεβαίως είναι γνωστά, εκείνο που δεν είναι ευρέως γνωστό, είναι ότι υπάρχουν πολλές φυλές προβάτων. Τα Σφακίων, Αστερουσίων, Ανωγείων, Λέσβου, Κεφαλληνίας, Καλαρρύτικο, Σαρακατσάνικο, Ορεινό Ηπείρου, Φλωρίνης Πελαγονίας το επονομαζόμενο και ως «παλιό» στην περιοχή της Σιάτιστας και της Κοζάνης, Καραγκούνικο Θεσσαλία, Πηλίου, Σερρών, Κοκοβίτικο, Αργους, Καρύστου, Φριζάρτα.

Πού υπερέχει το Καλαρρύτικο

Είναι ένα ζώο λιτοδίαιτο, καλά προσαρμοσμένο σε ορεινά περιβάλλοντα. Εχει πολύ δυνατά πόδια, με αποτέλεσμα να επιβιώνει διατροφικά σε υψόμετρο μέχρι και 2.000 μ., υψηλής αντοχής, και δεν είναι φιλάσθενο. Είναι ανθεκτικό στις κακουχίες και σκληροτράχηλο, σε αντίθεση με βελτιωμένες ελληνικές και ξενικές φυλές προβάτων που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια. Το Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων του ΤΕΙ Ηπείρου έχει μελετήσει για κάποια χρόνια κοπάδια της φυλής αυτής και έχει διαπιστωθεί ότι το γάλα του και το κρέας του έχουν εξαιρετικά ποιοτικά στοιχεία. Μελέτες έχουν δείξει ότι έχει υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη Α, ενώ περιέχει και σημαντικές ποσότητες βιταμίνης Ε και C. Τα προϊόντα που παράγει είναι υψηλής βιολογικής αξίας και το πιο νόστιμο κρέας πανευρωπαϊκώς, όπως απεδείχθη, συμμετέχοντας σε διαγωνισμό γευσιγνωσίας, στον οποίο πήραν μέρος εννέα αυτόχθονες φυλές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του διαγωνισμού, που έγινε υπό την αιγίδα του ευρωπαϊκού προγράμματος CAMAR για τη «Βελτίωση της ποιότητας και της διακίνησης πρόβειου κρέατος που παράγεται σε δυσπρόσιτες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης», το Καλαρρύτικο, βραβεύτηκε με τρία βραβεία, για τη νοστιμιά του, την τρυφερότητά του και το χυμώδες του κρέατός του. Σύμφωνα με την έρευνα του εδώ Γεωπονικού Πανεπιστημίου, έχει σημαντικά υψηλότερη ποσότητα λίπους ενδομυϊκά (το καλό λίπος), αλλά και σημαντικά χαμηλότερη ποσότητα χοληστερόλης και υψηλότερη ποσότητα λεκιθίνης, σε σχέση με τα υπόλοιπα αρνιά. Έχει την καλύτερη αναλογία ω6 και ω3 λιπαρών, που συνήθως βρίσκουμε στα ψάρια. Επιπλέον είχε τους χαμηλότερους δείκτες χοληστερόλης και χοληστερόλης κεκορεσμένου λίπους. Έχει επίσης δύο έως και τρεις φορές λιγότερη χοληστερόλη από άλλες φυλές με τις οποίες έχει συγκριθεί.

Όταν το δοκιμάσεις, τουλάχιστον ψητό, ανακαλύπτεις τη μοναδική νοστιμιά του, τους χυμούς του κρέατος που δεν μυρίζουν καθόλου βαριά, είναι μαλακό, έντονα βοτανικό, χωρίς να έχει καθόλου στεγνώσει. Η Περιφέρεια Ηπείρου φαίνεται ότι προσπαθεί για την αξιοποίηση του γενετικού υλικού των αυτόχθονων φυλών και την ανάδειξη της ποιότητας των προϊόντων τους, κυρίως αυτών με ενδείξεις ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης).

Αυτές οι ελληνικές αυτόχθονες φυλές αγροτικών ζώων αποτελούν σημαντική, άγνωστη απ’ ότι φαίνεται προς το παρόν, περιουσία της χώρας μας, που περιμένει την αναγνώριση της αξίας της. Οι περισσότερες από αυτές σβήνουν αργά και σιωπηλά, στον βωμό του Ευρωπαϊκού και Παγκόσμιου ανταγωνισμού και της δυσκολίας ενασχόλησης με την κτηνοτροφία, χωρίς κάποιος να νοιάζεται. Θα πρέπει όμως να πιστέψουν σε αυτές, όπως τα Πανεπιστήμια και τα Ερευνητικά Ιδρύματα, καθώς και η Πολιτεία με τις διάφορες υπηρεσίες και τους φορείς της. Οι βιομηχανίες τροφίμων και εστίασης που θέλουν να επενδύσουν στην ποιότητα, την εντοπιότητα και τη διαφορετικότητα. Οι τοπικές κοινωνίες και οι κτηνοτρόφοι. Μια λοιπόν από αυτές τις φυλές, η Καλαρρύτικη, αξίζει να επιβιώσει και να μεγαλώσει, να πληθύνει – μιας και τοποθετείται στην κορυφή της Ευρώπης από οργανοληπτικής πλευράς – αλλά και γιατί αξίζει να την βρίσκουμε εύκολα αφού αποτελεί μια αξιοσημείωτη γευστική απόλαυση.

Πού μπορείτε να το βρείτε;

Σε κάποια πολύ καλά εστιατόρια της Αθήνας, όπως το Vezene Athens (Βρασίδα 11, Αθήνα, τηλ. 2107232002).

Στις ταβέρνες της Δεσκάτης Γρεβενών για μεγάλο χρονικό διάστημα του χρόνου. Την θερινή περίοδο στην ταβέρνα η «Ακανθος» του Ναπολέοντα Ζαγκλή στους Καλαρρύτες (τηλ. 6972265961). Στην παραδοσιακή ταβέρνα Τσιούργιακα στην Αετιά Γρεβενών (τηλ. 2462022700 και 6970513616). Στο εστιατόριο Sette στην Κοζάνη (τηλ. 2461027777).

Στα κρεοπωλεία: Αφοι Αστερίου Ζιώγα Βασιλίσσης Σοφίας 75, Μαρούσι, Τηλ. 2114064678, και Ιέρωνος 1 & Ζηνοδοτου 14, τηλ. 2107515016 Παγκράτι, (σχεδόν όλο το χρόνο κατόπιν παραγγελίας).
Και στο κρεοπωλείο Δρούγκας Αριστείδης, Βέμπο Σοφίας 11Α Περαία θεσ/νίκης. Τηλ. 2392022129, όλο το χρόνο.

Κτηνοτρόφοι με ικανό αριθμό ζώων:

Κέλλας Νίκος από τον Ασπροπόταμο του νομού Τρικάλων. Μόκκας Πέτρος, Καλαρρύτης ποιμένας που εδρεύει στον Βλοχό Καρδίτσας. Μπαζάκης Γιάννης, από το Τσελιγκάτο της Λάρισας, την περιοχή της Αμφιθέας, ή αλλιώς Γκιουλμπερή. Τόλιας Αποστόλης πέριξ του Μετσόβου. Ψόχιος Τόλης, από το Συρράκο, δίπλα στους Καλαρρύτες.

Στις προτεραιότητες του ΟΠΕΚΕΠΕ αναφέρθηκε ο πρόεδρος του οργανισμού, κ. Κυριάκος Μπαμπασίδης, μιλώντας την Παρασκευή το πρωί στο «1st Agrofuture Summit: Αγροτική Οικονομία – Η επόμενη μέρα: Ευκαιρίες, προκλήσεις και νέα δεδομένα» που διοργάνωσαν η Liquid Media με το insider.gr και η Tourism Media Events.

Άμεση προτεραιότητα του οργανισμού είναι να ανοίξει το σύστημα για τις διορθώσεις και τις νέες εντάξεις στα οικολογικά σχήματα να δοθούν οδηγίες για συγκεκριμένες διορθώσεις για το έτος 2023, ενδεχομένως για το 2022 (καθώς πολλά πράγματα πληρώθηκαν με πλημμελείς ελέγχους, όπως επεσήμανε) ώστε να βελτιωθεί η βασική ενίσχυση ώστε να ενεργοποιηθούν και αρκετά δικαιώματα, τα οποία δεν έχουν ενεργοποιηθεί από λάθος. Η συγκεκριμένη δήλωση αφορά στο σύνολο των Ελλήνων παραγωγών. Σημειώνεται ότι συνολικά τα δικαιώματα έχουν αξία πάνω από 1 δισ. ευρώ και ο επαναπροσδιορισμός θα οδηγήσει στην πλειοψηφία των περιπτώσεων σε επιπλέον καταβολές.

Ο κ. Μπαμπασίδης σημείωσε ότι στόχοι της νέας διοίκησης είναι η ενίσχυση της αξιοπιστίας του οργανισμού και η βελτίωση της εικόνας του αφήνοντας πίσω την εσωστρέφεια μέσα από ένα καθεστώς κανονικότητας που θα βασίζεται στις έγκυρες πληρωμές και στις πληρωμές στην ώρα τους. «Το επόμενο βήμα έχει να κάνει όχι μόνο με τον Ο.ΠΕ.ΚΕ.ΠΕ ως οργανισμό πληρωμών και ελέγχων αλλά κα ως οργανισμό προσανατολισμού και ενισχύσεων», τόνισε και αναφέρθηκε στο ρόλο του ψηφιακού εκσυγχρονισμού και της ψηφιοποίησης, μια μεταρρύθμιση η οποία ολοκληρώνεται.

Βασικές προτεραιότητες είναι να ανοίξει στην ώρα της η καινούρια αίτηση ΟΣΔΕ και να ξεκινήσει η αποπληρωμή των χρεών που έχει ο οργανισμός από τις περιόδους 2014-20219 και 2020-2021, κάτι που λόγω συνθηκών δεν κατέστη δυνατόν. Στόχος είναι να ξεκινήσει η πληρωμή άμεσα ξεκινώντας αρχής γενομένης από το 2014 ώστε να προχωρήσει και στα επόμενα χρόνια και να κλείσει αυτή η δυσαρμονία, όπως επεσήμανε.

Έμφαση θα δοθεί όμως και στα 16.000 δεσμευμένα ΑΦΜ τα οποία έχουν εξαιρεθεί από τις πληρωμές του 2020 και μετά. Για αυτά έχει ληφθεί η διοικητική απόφαση ώστε με συγκεκριμένη μεθοδολογία να ελεγχθούν και να διασταυρωθούν (μέσω μιας νέας λίστας με μοναδικά ΑΦΜ) προκειμένου να αποδεσμευθούν με ταχύτερες διαδικασίες τα ΑΦΜ για τα οποία δεν υπάρχουν ευρήματα και να μην υποβάλλονται σε διαρκή ομηρία, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε. Από την άλλη, τα δικαίως δεσμευμένα θα πρέπει να οδηγηθούν στην Δικαιοσύνη, όπως σημείωσε ο κ. Μπαμπασίδης.

Πηγή: insider.gr

Σε θέσεις μάχης –παρά τα ψίχουλα που μοίρασε η κυβέρνηση Μητσοτάκη- βρίσκονται οι αγρότες, κτηνοτρόφοι και μελισσοκόμοι της χώρας, δείχνοντας ότι δεν θα υποχωρήσουν δεν ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους.

Οι εργαζόμενοι του πρωτογενή τομέα αγωνίζονται ενάντια στη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ζητώντας και διεκδικώντας μείωση του κόστους παραγωγής, αφορολόγητο πετρέλαιο, χαμηλή τιμή στο αγροτικό ρεύμα, κατώτερες εγγυημένες τιμές στα προϊόντα τους.

Την Παρασκευή 2 και το Σάββατο 3 Φεβρουαρίου οι αγρότες βρέθηκαν μαζικά στην έκθεση Agrotica στη Θεσσαλονίκη. Μεταξύ άλλων φώναξαν συνθήματα όπως «τώρα με τα πόδια και με τα τρακτέρ, αν δεν δικαιωθούμε θα γίνει Κιλελέρ» και «αγρότες ενωμένοι ποτέ νικημένοι». Σε μια συμβολική κίνηση διαμαρτυρίας πέταξαν στον δρόμο κάστανα και μήλα. Στη συνέχεια έκαναν πορεία στο χώρο της ΔΕΘ, κρατώντας πανό και φωνάζοντας συνθήματα.

Αγρότες από τη Θεσσαλονίκη, την Ημαθία, την Πέλλα, την Πιερία, τα Γρεβενά, την Καστοριά, τη Φλώρινα, την Πρέβεζα, τη Λάρισα, την Καρδίτσα, τη Μαγνησία, τη Φθιώτιδα και πολλές ακόμα περιοχές έφταναν κατά κύματα και έπαιρναν τη θέση τους στον χώρο της Διεθνής Έκθεσης Θεσσαλονίκης, με τα πανό και τις σημαίες τους.

Στο πλευρό τους στάθηκε και σύσσωμη η αντιπολίτευση, με τους Στέφανο Κασσελάκη, Νίκο Ανδρουλάκη, Αλέξη Χαρίτση, όπως και κλιμάκιο του ΚΚΕ να βρίσκονται στις κινητοποιήσεις.

Κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων πρόεδρος της Ενωτικής Ομοσπονδίας Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λάρισας Ρίζος Μαρούδας τόνισε ότι οι αγρότες είναι αποφασισμένοι να κλιμακώσουν τον αγώνα τους, ενώ στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Καρδίτσας, Κώστας Τζέλλας.

«Στέλνουμε μήνυμα προς την κυβέρνηση ότι αν δεν ικανοποιήσει τα αιτήματα μας δεν γυρίζουμε στα σπίτια μας» τόνισε χαρακτηριτικά ο Κώστας Τζέλλας.

Κάθετοι αμπελώνες, γηγενείς ποικιλίες, προβιοτικά κρασιά στις 6 τάσεις μετασχηματισμού του αμπελοοινικού τομέα Καθώς μπαίνουμε στο 2024, η βιομηχανία κρασιού βρίσκεται σε μια συναρπαστική διασταύρωση ανάμεσα στην παράδοση και τις ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις σε συνδυασμό με την περιβαλλοντική αλλαγή και τις αλλαγές στα καταναλωτικά πρότυπα.

Σε έξι βασικές τάσεις που διαμορφώνουν την μετεξέλιξη του αμπελοοινικού τομέα, εστιάζει η εξειδικευμένη σε θέματα οίνου ιστοσελίδα vinetur, υπογραμμίζοντας πως η αμπελουργία και η οινολογία βρίσκονται σε ένα κομβικό σημείο στις αρχές του 21ου αιώνα, όπου η παράδοση συναντά την καινοτομία. Αυτή η καινοτομία, που έρχεται με σθένος, προκαλεί τους παραγωγούς και τους οινοπαραγωγούς να περιηγηθούν σε αυτό το μεταβαλλόμενο τοπίο, εξισορροπώντας τον σεβασμό για τις παραδοσιακές πρακτικές με την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών και βιώσιμων προσεγγίσεων.

1.  Ο αντίκτυπος της τεχνολογίας τροφίμων στην αμπελουργία

Οι αναδυόμενες τεχνολογίες διαδραματίζουν μετασχηματιστικό ρόλο στη βιομηχανία κρασιού. Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) και το Blockchain χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση της ιχνηλασιμότητας και της ποιότητας του κρασιού. Η τεχνητή νοημοσύνη, ειδικότερα, βελτιστοποιεί τα πάντα, από τη διαχείριση αμπελώνα έως τη διαδικασία ζύμωσης, δίνοντας τη δυνατότητα στους αμπελουργούς και τους οινοποιούς να λαμβάνουν πιο ενημερωμένες και ακριβείς αποφάσεις. Η τεχνολογία Blockchain προσφέρει άνευ προηγουμένου διαφάνεια, επιτρέποντας στους καταναλωτές να εντοπίζουν την προέλευση και τη διαδικασία παραγωγής κάθε μπουκαλιού.

2.  Αειφορία στην αμπελουργία

Η αυξημένη ευαισθητοποίηση για την κλιματική αλλαγή και τη βιωσιμότητα οδήγησε σε επαναξιολόγηση των οινοποιητικών πρακτικών. Οι παραγωγοί υιοθετούν μεθόδους βιώσιμης γεωργίας, διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα τους υδάτινους πόρους και μειώνοντας τα απόβλητα. Υπάρχει μια άνοδος στην παραγωγή βιολογικών και φυσικών κρασιών, αντανακλώντας τη ζήτηση για κρασιά που δεν είναι μόνο υψηλής ποιότητας, αλλά βιώσιμα και  φιλικά προς το περιβάλλον.

3.  Εξατομίκευση και υγιεινή διατροφή στην Οινολογία 

Η τάση προς την εξατομικευμένη διατροφή βρίσκει τον απόηχό της στον κόσμο του κρασιού. Η έρευνα στη γονιοδωματική των θρεπτικών ουσιών διερευνά πώς τα συστατικά του κρασιού μπορούν να αλληλοεπιδράσουν με μεμονωμένα γονιδιώματα, ανοίγοντας το δρόμο για εξατομικευμένες συστάσεις. Αν και ακόμα στα πρώτα του στάδια, αυτό το πεδίο υπόσχεται μια νέα διάσταση στις οινικές εμπειρίες.

4.  Κάθετοι αμπελώνες σε αστικά περιβάλλοντα

Η κάθετη γεωργία, που παρατηρείται συνήθως στην καλλιέργεια λαχανικών και βοτάνων, αρχίζει να διερευνάται στην αμπελουργία. Η Urban Vineyards Association, με 12 συνδεδεμένα οινοποιεία, απεικονίζει τις δυνατότητες για αμπελώνες σε αστικές περιοχές όπως η Νέα Υόρκη. Οι κάθετοι αμπελώνες σε αστικά περιβάλλοντα μπορεί να φαίνονται φουτουριστικοί, αλλά θα μπορούσαν να προσφέρουν λύσεις στους περιορισμούς του χώρου και στις κλιματικές προκλήσεις, επιτρέποντας αυστηρότερο έλεγχο των συνθηκών καλλιέργειας.

5.  Μεγαλύτερη έμφαση στις γηγενείς ποικιλίες για μείωση των ρύπων

Οι μετα-COVID προτιμήσεις για τοπικά προϊόντα και οι μειωμένες περιβαλλοντικές επιπτώσεις έχουν οδηγήσει σε αυξημένο ενδιαφέρον για τοπικά παραγόμενα κρασιά. Αυτή η τάση ενθαρρύνει την εξερεύνηση γηγενών ποικιλιών αμπέλου και την αξιοποίηση των ονομασιών προέλευσης, καθώς και την υποστήριξη μικρών παραγωγών που ασκούν βιώσιμη αμπελοκαλλιέργεια.

6.  Διατροφικές τάσεις που επηρεάζουν την κατανάλωση κρασιού

Η στροφή προς τις φυτικές διατροφικές συνήθειες και τα τρόφιμα που συμβάλουν σε ένα υγιεινό τρόπο ζωής  επηρεάζει επίσης τον κόσμο του κρασιού. Οι καταναλωτές αναζητούν κρασιά που όχι μόνο συμπληρώνουν τη διατροφή τους αλλά προσφέρουν και οφέλη για την υγεία. Αυτό μεταφράζεται σε ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για κρασιά χαμηλής περιεκτικότητας σε αλκοόλ, εκείνα που είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά και κρασιά που παράγονται χωρίς τεχνητά πρόσθετα. Καινοτομίες όπως το προβιοτικό κρασί και τα κρασιά με υψηλή περιεκτικότητα σε ρεσβερατρόλη ή κερσετίνη κερδίζουν έδαφος.

Πηγή – vinetur (winetrails.gr)

Kαθοριστικός παράγοντας για την παραγωγικότητα της ελιάς είναι η θερμοκρασία στην οποία έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις. Η ελιά δεν επιβιώνει σε θερμοκρασία κατώτερη των -12°C, χρειάζεται όμως μια περίοδο χαμηλών θερμοκρασιών για να γίνει διαφοροποίηση των οφθαλμών της και να παράγει καρπούς.

Με βάση τις απαιτήσεις της ελιάς στην ελάχιστη και μεγίστη θερμοκρασία αλλά και στο ετήσιο εύρος διακύμανσης της, έχει εντοπιστεί η καλλιέργεια της στο Βόρειο ημισφαίριο μεταξύ των παραλλήλων 30ο και 45ο του γεωγραφικού πλάτους και στο Νότιο ημισφαίριο μέσα σε μια ευρύτερη ζώνη που περικλείεται μεταξύ των παραλλήλων 15ο και 41ο οι οποίες έχουν μεσογειακό κλίμα.

Σε ποιες περιοχές ευδοκιμεί η ελιά

Σε χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη, δηλαδή κοντά στον Ισημερινό (τροπικές περιοχές), η ελιά αναπτύσσεται μόνο βλαστικά, χωρίς να καρποφορεί. Η αδυναμία της να καρποφορήσει στις τροπικές περιοχές αποδίδεται στην έλλειψη επαρκούς χειμερινού ψύχους πού είναι απαραίτητο για τη διαφοροποίηση των οφθαλμών και το σχηματισμό των ανθέων της. Η Ελιά όμως μπορεί να καρποφορήσει και στις περιοχές αυτές, αν ικανοποιήσει τις ανάγκες της σε ψύχος, πράγμα που  όμως  μπορεί να συμβεί σπάνια για κάποιες ποικιλίες και μόνο σε περιοχές με μεγάλο υψόμετρο.

Η ελιά ευδοκιμεί σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Η ευαισθησία όμως που έχει στους παγετούς περιορίζει την εξάπλωση της προς βορρά. Οι χειμώνες στη Β. Ελλάδα είναι δριμείς και μπορεί να νεκρώσουν το δένδρο. Έτσι η ελαιοκαλλιέργεια περιορίζεται στη Β. Ελλάδα στις παραλιακές περιοχές.

Όπου η έκθεση του ελαιώνα είναι  βορινή, ψυχρή και ανεμόπληκτη, η ελιά δεν καλλιεργείται σε υψόμετρο πάνω από τα 300 μέτρα. Όπου όμως η έκθεση του είναι ανατολική-μεσημβρινή, ζεστή και προφυλαγμένη από τους ψυχρούς ανέμους, η καλλιέργεια μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 1.000 μέτρα.

Όταν η ελάχιστη θερμοκρασία  πέφτει κάτω από -7°C  ζημιώνει τα δένδρα. Αυτό όμως το όριο αποτελεί απλά μια  προσέγγιση, γιατί η αντοχή των δένδρων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες,  όπως από τη διάρκεια των χαμηλών θερμοκρασιών, την ατμοσφαιρική υγρασία, την εδαφική υγρασία, την παρουσία ή την έλλειψη ανέμων, την ποικιλία της ελιάς, τις καιρικές συνθήκες προ του παγετού, την βλαστική και υγιεινή κατάσταση των δένδρων.

Οι ζημιές όμως από τέτοιες χαμηλές  θερμοκρασίες (παγετούς) μπορεί ακόμα να ποικίλλουν από δένδρο σε δένδρο του ιδίου ελαιώνα ανάλογα με την θρεπτική κατάσταση τους. Αν η πτώση της θερμοκρασίας είναι σταδιακή, τότε η ελιά μπορεί να αντέξει μέχρι -12°C χωρίς να ζημιωθεί.

Η ελιά δε θα πρέπει να καλλιεργείται σε περιοχές, όπου ή θερμοκρασία πέφτει συχνά κάτω από -4 έως -5°C. Οι ανοιξιάτικοι παγετοί, όταν η άνθιση είναι όψιμη, δεν συμπίπτουν με αυτή και δεν προκαλούν σοβαρές ζημιές. Όμως, οι πρώιμοι παγετοί της άνοιξης μπορεί να καταστρέψουν τους μόλις εκπτυσσόμενους οφθαλμούς, πράγμα που  έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση ή ακόμα και την ολική καταστροφή της προβλεπόμενης παραγωγής. Τέτοιου είδους ζημιά εκδηλώνεται συνήθως με πτώση των εκπτυσσόμενων οφθαλμών. Οι περιοχές όπου θα καλλιεργηθεί εμπορικά η ελιά πρέπει να έχουν μια μέση ετήσια θερμοκρασία 15-20°C.

Η μεγαλύτερη συγκέντρωση ελιάς παρατηρείται στις παραμεσόγειες χώρες, όπου ο χειμώνας είναι ήπιος και το καλοκαίρι ζεστό και ξηρό. Η φωτοσύνθεση της ελιάς γενικά αναστέλλεται σε θερμοκρασίες υψηλότερες από 35°C. Πάντως, ποικιλίες ελιάς που έχουν προσαρμοστεί σε υψηλές θερμοκρασίες διατηρούν το 70-80% της φωτοσυνθετικής τους ικανότητας σε 40°C.

Η απόλυτη μέγιστη θερμοκρασία μπορεί να φθάσει τους 40°C χωρίς να προκαλέσει ζημιές, ενώ η ελάχιστη θερμοκρασία αν πέσει κάτω από τους -5°C, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ζημιές στα δένδρα.

Σε ποιους βλαστούς καρποφορεί η ελιά

Η ελιά καρποφορεί σε βλαστούς που έχουν συμπληρώσει ηλικία ενός έτους. Τον Μάιο μήνα, κατά την διάρκεια της άνθησης, σχηματίζεται συγχρόνως νέα βλάστηση (εικόνα 1) η οποία ανάλογα με την ζωηρότητα του δένδρου αποκτά μήκος από λίγα εκατοστά μέχρι και 30-50 εκατοστά. Πάνω σε αυτή την βλάστηση τον Μάιο μήνα του επόμενου έτους θα δημιουργηθούν άνθη και στην συνέχεια καρποί. Έτσι η ελιά καρποφορεί σε βλαστούς που σχηματίστηκαν το προηγούμενο έτος.

Οι πολύ ζωηροί βλαστοί (μεγάλου μήκους) δεν είναι καρποφόροι (έχουν μόνο βλαστοφόρους οφθαλμούς), οι λιγότερο ζωηροί (μήκους περίπου 15 εκατοστά) βλαστοί δίνουν ελάχιστους καρπούς (έχουν λίγους καρποφόρους οφθαλμούς), ενώ οι μικρού μήκους βλαστοί (μήκος μικρότερο από 10 εκατοστά) δίδουν πολλούς καρπούς (εικόνα 2) επειδή συνήθως όλοι οι οφθαλμοί τους είναι καρποφόροi.

Οι οφθαλμοί είναι μικροί, φέρονται στις μασχάλες των φύλλων και είναι όλοι βλαστοφόροι ή ξυλοφόροι από τον σχηματισμό τους (Μάιο – Ιούνιο) μέχρι τον μήνα Φεβρουάριο του επόμενου έτους. Μετά τον μήνα Φεβρουάριο πάνω στους βλαστούς -που αναπτύχθηκαν κατά τον προηγούμενο Μάιο/ Ιούνιο- σχηματίζονται ανθοφόροι οφθαλμοί οι οποίοι προήλθαν από βλαστοφόρους μετά από μια διαδικασία που ονομάζεται «Διαφοροποίηση».

Οι βλαστοφόροι οφθαλμοί εξελίσσονται σε ανθοφόρους οι οποίοι δίδουν ανθοταξίες και τελικά καρπούς με την επίδραση ορισμένων παραγόντων ο σπουδαιότερος από τους οποίους είναι η θερμοκρασία. Ο κύκλος καρποφορίας στην ελιά ο οποίος ολοκληρώνεται σε τέσσερα στάδια, δηλαδή τη βλάστηση, τη διαφοροποίηση και την ανάπτυξη των ανθικών μερών, τη καρπόδεση και την ωρίμανση των καρπών διαρκεί ένα χρόνο, σε αντίθεση με τα φυλλοβόλα οπωροφόρα, των οποίων ο κύκλος αυτός διαρκεί περίπου δύο χρόνια. Η ολοκλήρωση κάθε σταδίου του κύκλου καρποφορίας αποτελεί προϋπόθεση ομαλής εισόδου στο αμέσως επόμενο στάδιο, ενώ και τα τέσσερα στάδια εξαρτώνται από ποικίλους παράγοντες, ικανούς να επηρεάσουν θετικά και αρνητικά κάθε ένα από αυτά (θερμοκρασία, λίπανση, εδαφική υγρασία, κλπ).

Η άνθηση της ελιάς

Ο σχηματισμός ανθοταξιών στην ελιά γίνεται από τον Ιανουάριο έως αρχές Ιουνίου. Η κρίσιμη περίοδος ανθογονίας φαίνεται να είναι οι μήνες Ιανουάριος και Φεβρουάριος όπου γίνονται φυσιολογικές μεταβολές που μετατρέπουν το μερίστωμα από βλαστικό σε ανθικό. Κατά το τέλος του χειμώνα αρχές της άνοιξης, περίπου 2.5 μήνες πριν την ανθοφορία (από αρχές Μαρτίου περίπου) αρχίζουν να εμφανίζονται στους οφθαλμούς οι πρώτες μορφολογικές μεταβολές, που οδηγούν στο σχηματισμό των ανθοταξιών (διαφοροποίηση).

Υπάρχουν δύο τύποι ανθέων σε κάθε ποικιλία, τα ερμαφρόδιτα (φυσιολογικά ή τέλεια) σε ποσοστό 1-5% και τα στημονοφόρα (ατελή) σε ποσοστό 95-99%. Μόνο τα ερμαφρόδιτα (τέλεια) άνθη δίδουν καρπούς (εικόνα 3) και το ποσοστό τους είναι μεγαλύτερο όσο πληρέστερη είναι η διαφοροποίηση των βλαστοφόρων οφθαλμών σε ανθοφόρους. Η ελιά είναι από τα λίγα αειθαλή καρποφόρα που χρειάζονται την επίδραση του ψύχους για να ανθίσουν. Οι οφθαλμοί που σχηματίζονται το καλοκαίρι έχουν ανάγκη από χαμηλές θερμοκρασίες το χειμώνα για να διαφοροποιηθούν σε ανθοταξίες.  Σύμφωνα με έρευνα που έχει γίνει, η ελιά απαιτεί τουλάχιστον 10 εβδομάδες θερμοκρασία κάτω από 16°C για πλήρη διαφοροποίηση των βλαστοφόρων οφθαλμών σε ανθοφόρους. Όλες οι ποικιλίες δεν είναι το ίδιο απαιτητικές στο χειμερινό ψύχος για την διαφοροποίηση των βλαστοφόρων οφθαλμών τους. Οι ποικιλίες επίσης διαφέρουν και ως προς το επίπεδο των θερμοκρασιών που επιδρούν ευνοϊκά για άνθηση.

Το ανώτερο όριο θερμοκρασιών στο οποίο μπορούν να σχηματισθούν άνθη στις ποικιλίες “Κορωνέϊκη”, “Μεγαρίτικη”, “Κολοβή”, “Πατρών” και “Κέρκυρας” είναι 16°C, ενώ στις ποικιλίες “Αμφίσσης” και “Χονδρολιά Χαλκιδικής” είναι 12°C.

Οι ποικιλίες “Αμφίσσης” και “Χονδρολιά Χαλκιδικής” ανθίζουν ικανοποιητικά όταν περάσουν το χειμώνα έξω στο ύπαιθρο, ενώ η άνθηση είναι περιορισμένη ή μηδαμινή εάν παραμείνουν κατά την ίδια περίοδο σε θερμοκρασία πάνω από 10°C. Άλλη έρευνα έχει δείξει ότι το ελαιόδεντρο ανθοφορεί κανονικά και δένει καρπούς μόνον  όταν εκτεθεί σε θερμοκρασία κατώτερη από 7.2°C για 1.200 ώρες και ότι ελαιόδεντρα, πού δεν εκτέθηκαν καθόλου σε θερμοκρασία κατώτερη των 7.2°C, καθ’ όλη τη χειμερινή περίοδο, δεν σχημάτισαν άνθη παρά την κανονική τους βλάστηση.

Γενική είναι ή παραδοχή ότι μετά από χιόνια και βαρυχειμωνιά, ακολουθεί καλή ανθοφορία και καρποφορία. Μερικές όμως ποικιλίες ελιάς, μεταξύ των οποίων η “Κορωνέϊκη”, η “Μεγαρίτικη”, η “Κέρκυρας”, η “Κολοβή” και η “Πατρών” καρποφορούν άφθονα σε περιοχές με ήπιο κλίμα όπου η μέση θερμοκρασία τον χειμώνα δεν κατεβαίνει κάτω από τους 10°C. Η μη ικανοποίηση των αναγκών σε χαμηλές θερμοκρασίες οδηγεί σε ατελή διαφοροποίηση των ανθοφόρων οφθαλμών και επομένως σε μειωμένη καρπόδεση. Επειδή η ελιά καλλιεργείται σε πολλές περιοχές της χώρας με διαφορετικές θερμοκρασίες χειμώνα, θα πρέπει κατά την εκλογή των ποικιλιών να λαμβάνονται υπόψη εκτός των άλλων στοιχείων και οι απαιτήσεις στις χαμηλές θερμοκρασίες. Ποικιλίες ελιάς που απαιτούν ψύχος για πολύ χρόνο (π.χ. “Χονδρολιά Χαλκιδικής” και “Αμφίσσης”) δεν είναι παραγωγικές σε περιοχές με θερμό χειμώνα (π.χ. σε παραθαλάσσιες περιοχές της Κρήτης).

Απαραίτητη προϋπόθεση για μια καλή παραγωγή στην ελιά είναι να έχει προηγηθεί πλήρης διαφοροποίηση των ανθοφόρων οφθαλμών. Κάποιες χρονιές, συνήθως προς το τέλος Μαρτίου – αρχές Απριλίου (περίοδος που ευρίσκεται σε πρόοδο η διαφοροποίηση των οφθαλμών), πνέουν νότιοι θερμοί άνεμοι για μερικές ημέρες κυρίως σε περιοχές της νότιας Ελλάδας με αποτέλεσμα να επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες κατά την περίοδο αυτή. Οι θερμοί αυτοί άνεμοι επιταχύνουν την έκπτυξη των οφθαλμών πριν να έχει ολοκληρωθεί η διαφοροποίηση τους με αποτέλεσμα να είναι μειωμένη η κομπόδεση στην άνθηση που προκύπτει και επομένως να έχουμε μικρή παραγωγή. Ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες (μέση θερμοκρασία ημέρας/νύκτας πάνω από 15°C) επεκράτησαν για αρκετές ημέρες κατά τον Δεκέμβριο 2009 και Ιανουάριο 2010 σε πολλές περιοχές της Ελλάδας που οδήγησαν στην εμφάνιση ανθοταξιών και νέας βλάστησης (εικόνα 4) σε δένδρα τα οποία συνήθως δεν είχαν παραγωγή τον προηγούμενο χρόνο. Τόσο οι ανθοταξίες όσο και η νέα βλάστηση, λόγω της πρώιμης εμφάνισης τους, έχουν ευαισθησία σε τυχόν πρώιμους παγετούς της άνοιξης.  Εφόσον δεν καταστραφούν από παγετό οι ανθοταξίες αυτές -οι οποίες έχουν παραχθεί από δένδρα τα οποία δεν είχαν δεχθεί προηγουμένως αρκετό ψύχος- είναι αβέβαιο αν θα δώσουν τέλεια άνθη την ερχόμενη άνοιξη (2010) και στη συνέχεια καρπούς.

Ο σχηματισμός των βλαστών

Η ελιά σχηματίζει νέους βλαστούς με ελάχιστη θερμοκρασία 10.5°C ως 11°C και μέση 15°C και όταν θα έχει δεχθεί θερμικό σύνολο 750°C που υποδηλώνει το άθροισμα των μέσων θερμοκρασιών κάθε ημέρας. Οι καλύτερες θερμοκρασίες κατά την διάρκεια της άνθησης είναι 18-20°C και κατά την καρπόδεση 20-22°C. Η αρίστη θερμοκρασία από την καρπόδεση μέχρι την έναρξη  ωρίμανσης του καρπού κυμαίνεται από 22-25°C, ενώ η αρίστη θερμοκρασία μετά την έναρξη ωρίμανσης του καρπού μέχρι την συγκομιδή είναι 18°C και η ελαχίστη 15°C. Ηλιόλουστο και ζεστό Φθινόπωρο ευνοεί τη συγκέντρωση λαδιού στους καρπούς, ενώ βροχερός και ψυχρός καιρός κατά την περίοδο αυτή έχει αρνητική επίδραση. Η διαδικασία ωρίμανσης του καρπού μειώνεται όταν η θερμοκρασία πέσει κάτω από τους 10°C και διακόπτεται κάτω από 5°C.

Οι ανοιξιάτικοι παγετοί, δεν είναι περιοριστικός παράγοντας στη καλλιέργειας της ελιάς λόγω της όψιμης άνθησης της, ενώ οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες αναστέλλουν τη νέα βλάστηση, επηρεάζουν το σχηματισμό των ανθέων και την ανάπτυξη και ωρίμανση του καρπού. Θερμοκρασίες χαμηλές μέχρι 0°C, δεν προκαλούν σοβαρή ζημιά στον ελαιόκαρπο.

Σε αυτή την περίπτωση ό ελαιόκαρπος συρρικνώνεται, αλλά η συρρίκνωση δεν είναι μόνιμη και ο ελαιόκαρπος επανακτά τη φυσιολογική σπαργή του εφόσον δεν μεσολαβήσουν αργότερα παγετοί. Σε χαμηλότερες όμως θερμοκρασίες, μέχρι -2°C έως -4°C διάρκειας μιας ώρας, ο ελαιόκαρπος συρρικνώνεται μόνιμα. Ο πράσινος ελαιόκαρπος είναι πιο ευαίσθητος από το μαύρο και λαμβάνει καφέ χρώμα μετά από παγετό.  Ο παγωμένος ελαιόκαρπος συρρικνώνεται και δεν επανακτά τη φυσιολογική σπαργή του. Οι παγωμένοι καρποί, ανεξάρτητα αν είναι πράσινοι ή μαύροι, είναι ακατάλληλοι για κονσερβοποίηση, είναι όμως κατάλληλοι για ελαιοποίηση.

Πηγή – sedik.gr