Η εξυπηρέτηση των μελισσοκόμων στα Κέντρα Μελισσοκομίας γίνεται χωρίς οικονομική επιβάρυνση
To συνολικό ποσό επιχορήγησης αλλά και το ποσό επιχορήγησης ανά δικαιούχο φορέα της δράσης 1.1 «Λειτουργία Κέντρων Μελισσοκομίας», κατά την περίοδο από 1/8/2022 έως 31/12/2022» καθορίστηκε με υπουργική απόφαση, η οποία αναρτήθηκε στη διαύγεια.
Συγκεκριμένα, το μέγιστο ύψος ενίσχυσης για τη λειτουργία Κέντρων Μελισσοκομίας» έως τα τέλη του χρόνου καθορίζεται σε 406.381,00 ευρώ.
Τα Κέντρα Μελισσοκομίας, τα οποία έχουν ως σκοπό την παροχή βοήθειας και τη διευκόλυνση των μελισσοκόμων της περιοχής ευθύνης τους, λειτουργούν ως κέντρα εξυπηρέτησης και ως πύλες εισόδου στην ειδική ψηφιακή εφαρμογή που έχει ως σκοπό την ψηφιακή υποβολή δήλωσης κατεχομένων κυψελών, την έκδοση και χορήγηση των ψηφιακών μελισσοκομικών ταυτοτήτων και την υποβολή αιτήσεων συμμετοχής στις δράσεις του τομεακού μελισσοκομικού προγράμματος και του καθεστώτος ενίσχυσης της μελισσοκομίας στα Μικρά Νησιά του Αιγαίου Πελάγους.
Η εξυπηρέτηση των μελισσοκόμων και η υποβολή των σχετικών δηλώσεων – αιτήσεων γίνεται από τα Κέντρα Μελισσοκομίας, χωρίς οικονομική επιβάρυνση των ενδιαφερόμενων μελισσοκόμων.
Να σημειωθεί ότι αν η πραγματοποιηθείσα δαπάνη υπερβαίνει το ύψος της εγκριθείσας δαπάνης, είτε συνολικά, είτε ανά είδος δαπάνης, το επιπλέον ποσό βαρύνει τον δικαιούχο. Όμως, αν η πραγματοποιηθείσα δαπάνη υπολείπεται της εγκριθείσας δαπάνης, τότε ο δικαιούχος λαμβάνει το ποσό που έχει δαπανήσει, έστω κι αν αυτό είναι μικρότερο της εγκριθείσας δαπάνης.
Στον παρακάτω πίνακα καθορίζονται οι δικαιούχοι και το ύψος επιχορήγησης ανά δικαιούχο για το μελισσοκομικό έτος 2022:
Την ψηφιοποίηση των ελέγχων διακίνησης γάλακτος ζητούν οι κτηνοτρόφοι
Την εφαρμογή σε όλη την ελληνική επικράτεια συστήματος ψηφιοποίησης των ελέγχων διακίνησης γάλακτος ζητούν κτηνοτρόφοι με επιστολή τους προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Γιώργο Γεωργαντά.
Συγκεκριμένα, οι κτηνοτροφικές οργανώσεις που συνυπογράφουν την επιστολή (ΣΕΚ, ΠΕΚ, Συντονιστικό Κτηνοτροφικών Φορέων Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης και Κτηνοτροφικός Σύλλογος Αττικής) αναφέρουν τα τρία πιο σημαντικά θέματα, που ταλαιπωρούν την ελληνική κτηνοτροφία.
Το πιο σημαντικό ίσως θέμα που «καίει» την ελληνική κτηνοτροφία είναι οι παράνομες ελληνοποιήσεις εισαγωγών γάλακτος που αποτελούν ένα σημαντικό μέρος της συνολικής κατανάλωσης αλλά και μεγάλη πληγή για τον κλάδο αφού «πολλές φορές αποδεδειγμένα χρησιμοποιούνται για τη νοθεία ΠΟΠ και ΠΓΕ προϊόντων της χώρας. Είμαστε πεπεισμένοι ότι εάν δεν περιοριστούν οι ελληνοποιήσεις και οι νοθεύσεις, διακινδυνεύουμε το μέλλον της Ελληνικής κτηνοτροφίας», τονίζουν.
Επίσης, η έλλειψη ψηφιοποίησης των ισοζυγίων γάλακτος δημιουργεί συνθήκες χειραγώγησης των αδύναμων μερών της αλυσίδας, δηλαδή των Ελλήνων κτηνοτρόφων, ενώ η αναγκαιότητα για τακτική πληκτρολόγηση/ενημέρωση του ΑΡΤΕΜΙΣ, για τη συμφωνία ισοζυγίων κάθε παραγωγού, προβληματίζει και επιβαρύνει τους κτηνοτρόφους.
«Ο ΕΛΓΟ Δήμητρα είναι ενήμερος για τα ανωτέρω προβλήματα του κλάδου μας και έχει υλοποιήσει το ΑΡΤΕΜΙΣ 2.0 / AGRITRACK, που δούλευε πιλοτικά με απόλυτη επιτυχία στη Θεσσαλία για 2 χρόνια, μέχρι που το σταματήσατε. Το ΑΡΤΕΜΙΣ 2.0/AGRITRACK έχει αποδείξει ότι μπορεί να βελτιώσει τις συνθήκες και να συμβάλει στην καταπολέμηση των προβλημάτων αλλά και να βελτιωθεί, όπου στην εφαρμογή του διαπιστώνονται ατέλειες. Δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει καμία ενέργεια εξάπλωσης του συστήματος, για να επωφεληθεί η ελληνική κτηνοτροφία», σημειώνουν οι κτηνοτροφικοί φορείς στην επιστολή τους.
Παρά όμως τις δεσμεύσεις, ότι το σύστημα θα εφαρμοστεί άμεσα ή ήδη εφαρμόζεται, ακόμα – όπως υποστηρίζουν οι κτηνοτρόφοι – δεν έχει γίνει καμία ενέργεια, γεγνός που προκαλεί την αγανάκτησή τους «ειδικά όταν ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ είναι διατεθειμένος να καλύψει το κόστος υλοποίησης από το δικό μας παρακράτημα. Επομένως, δεν καταλαβαίνουμε, τι εμποδίζει την εφαρμογή στο σύνολο της χώρας ενός δοκιμασμένου ελληνικού συστήματος, του οποίου τη λειτουργία υποστηρίζουν όλοι στα λόγια και το οποίο θα δώσει λύσεις σε σημαντικά προβλήματα που ταλαιπωρούν τον κλάδο μας εδώ και πολλά χρόνια;», λένε χαρακτηριστικά.
Οι κτηνοτροφικοί φορείς απαιτούν την άμεση εφαρμογή του δοκιμασμένου συστήματος ΑΡΤΕΜΙΣ 2.0/AGRITRACK, σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.
Αφορά τις πυρόπληκτες επιχειρήσεις σύκων στους Δήμους Μαντουδίου-Λίμνης-Αγίας Άννας και Ιστιαίας-Αιδηψού
Έως τις 15 Δεκεμβρίου μπορούν να υποβάλουν αιτήσεις, οι ενδιαφερόμενες πυρόπληκτες επιχειρήσεις μεταποίησης, συσκευασίας – αποθήκευσης και εμπορίας σύκων στη Βόρεια Εύβοια και συγκεκριμένα στους Δήμους Μαντουδίου-Λίμνης-Αγίας Άννας και Ιστιαίας-Αιδηψού, οι οποίες είχαν υποβάλει αίτηση εκδήλωσης ενδιαφέροντος κατά την προηγούμενη φάση.
Το ύψος της ενίσχυσης κυμαίνεται μεταξύ 5.000 και 50.000 ευρώ και χορηγείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα του Κανονισμού της ΕΕ περί ενισχύσεων ήσσονος σημασίας (de minimis). Η ενίσχυση υπολογίζεται τυποποιημένα, σε συνάρτηση με το ύψος της μείωσης των εσόδων και της ποσοστιαίας διαφοράς εκροών-εισροών το 2021 και αφαιρούμενης της ενίσχυσης που έχει πιθανώς χορηγηθεί ήδη βάσει κοινής απόφασης των υπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο υφυπουργός στον πρωθυπουργό, αρμόδιος για Θέματα Κρατικής Αρωγής και Αποκατάστασης από Φυσικές Καταστροφές, κ. Χρήστος Τριαντόπουλος, δήλωσε σχετικά: «Η κυβέρνηση συνεχίζει να υλοποιεί το ολοκληρωμένο σχέδιο στήριξης και αποκατάστασης που έχει καταρτίσει για την πυρόπληκτη Βόρεια Εύβοια. Προς αυτή την κατεύθυνση, δημοσιεύτηκε τη Δευτέρα 12 Δεκεμβρίου η κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων με θέμα τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις χορήγησης ενίσχυσης με τη μορφή επιχορήγησης σε επιχειρήσεις μεταποίησης, συσκευασίας – αποθήκευσης και εμπορίας σύκων της Βόρειας Εύβοιας που υπέστησαν μεγάλες οικονομικές απώλειες που επιτάθηκαν από τις πυρκαγιές που έπληξαν την περιοχή το 2021».
Οι αιτήσεις υποβάλλονται στην πλατφόρμα myBusinessSupport της ΑΑΔΕ (https://www.aade.gr/mybusinesssupport).
Υπενθυμίζεται ότι η διαδικασία αυτή ξεκίνησε το περασμένο καλοκαίρι, με την εκδήλωση ενδιαφέροντος ένταξης στο εν λόγω σχήμα, μέσω της πλατφόρμας «myBusinessSupport» της ΑΑΔΕ.
Στις 19 Δεκεμβρίου ξεκινά η υποβολή δηλώσεων για την επιδότηση ζωοτροφών, έπειτα από τη δημοσίευση της πρόσκλησης του Μέτρου 22 που αφορά σε ένα κονδύλι ύψους 89 εκατ. ευρώ το οποίο θα κατανεμηθεί στους δικαιούχους κτηνοτρόφους βάσει του μεγέθους των μονάδων τους.
Η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων στήριξης – πληρωμής ξεκινά την προσεχή Δευτέρα 19 Δεκεμβρίου, με το σύστημα που φιλοξενείται στο gov.gr να παραμένει ανοιχτό έως τις 29 Δεκεμβρίου. Αυτό σημαίνει πως οι ενισχύσεις θα πιστωθούν στους λογαριασμούς των δικαιούχων κατά πάσα πιθανότητα τις πρώτες ημέρες του 2023.
Οι υποψήφιοι δικαιούχοι, προκειμένου να ενταχθούν στο μέτρο της παρούσας, υποβάλλουν προς την ΕΥΔ ΣΣ ΚΑΠ, αποκλειστικά ηλεκτρονικά την αίτησή τους μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος (ΠΣ) που υποστηρίζει την υλοποίηση του Μέτρου. Η εγγραφή στο εν λόγω σύστημα και η υποβολή των αιτήσεων γίνεται στον ιστότοπο eae.opekepe.gov.gr
Εγχειρίδιο Οδηγιών συμπλήρωσης της αίτησης θα υπάρχει αναρτημένο σε ηλεκτρονική μορφή στον εν λόγω ιστότοπο.
Σύμφωνα με την προκήρυξη, οι υποψήφιοι δικαιούχοι κατά τη συμπλήρωση της αίτησης δηλώνουν ότι:
# δεν έχουν υποβάλλει αίτηση για χρηματοδότηση ή/και δεν έχουν λάβει οικονομική ενίσχυση από άλλο Εθνικό ή Ενωσιακό Πρόγραμμα με τον ίδιο σκοπό και τις ίδιες προϋποθέσεις.
Εφόσον η αίτηση υποβληθεί επιτυχώς μέσω του ΠΣ, λαμβάνει μοναδικό κωδικό και ημερομηνία οριστικοποίησης, από την οποία τεκμαίρεται το εμπρόθεσμο της υποβολής.
Η ορθή καταχώρηση και υποβολή στο ΠΣ της αίτησης στήριξης– πληρωμής, καθώς και η εμπρόθεσμη οριστικοποίησή της, αποτελεί αποκλειστική ευθύνη του υποψηφίου.
Ο υποψήφιος εκτυπώνει την οριστικοποιημένη αίτηση και τη φυλάσσει στο αρχείο του.
Με την υποβολή της αίτησης στήριξης-πληρωμής, οι υποψήφιοι αποδέχονται την περαιτέρω επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων από τις αρμόδιες υπηρεσίες, των ευαίσθητων προσωπικών τους δεδομένων συμπεριλαμβανομένων. Σε κάθε περίπτωση, διασφαλίζεται η τήρηση της νομοθεσίας περί προστασίας δεδομένων.
Οι υποψήφιοι μπορούν να διορθώνουν και να ανακαλούν εν όλω ή εν μέρει την αίτηση στήριξης-πληρωμής, μέσω του ΠΣ, ακόμη και μετά την οριστική υποβολή της, εφόσον δεν έχει παρέλθει η καταληκτική ημερομηνία υποβολής των αιτήσεων που προβλέπεται στην παρούσα πρόσκληση. Για το σκοπό αυτό οι υποψήφιοι ακολουθούν διαδικασία ανάλογη της αρχικής υποβολής της αίτησης.
Δεν απαιτείται η αποστολή υπογεγραμμένων αντίγραφων ή αποδεικτικών κατάθεσης της αίτησης από τους υποψήφιους προς την ΕΥΔ ΣΣ ΚΑΠ.
Υπενθυμίζεται ότι τα ποσά στήριξης προκύπτουν βάσει του συστήματος κλάσεων που είχε ανακοινωθεί πριν από μερικές εβδομάδες, όταν δημοσιεύθηκε η σχετική απόφαση.
Στην περίπτωση της αιγοπροβατοτροφίας, υπάρχουν 10 συν τρεις κλάσεις (οι τρεις αφορούν στη Β. Εύβοια) και τα ποσά ενίσχυσης ξεκινούν από τα 100 ευρώ για εκμεταλλεύσεις με 11 έως 24 ζώα και να φτάνουν τις 5.480 ευρώ για εκμεταλλεύσεις άνω των 950 αιγοπροβάτων. Στις αντίστοιχες κλάσεις, υπάρχει μια προσαύξηση 15% για τις νησιωτικές περιοχές.
Κλάσεις – ποσό ενίσχυσης/κτηνοτρόφο
Βάσει των πινάκων, μια εκμετάλλευση με 110-120 αιγοπρόβατα αξιώνει ενίσχυση γύρω από τα 7 ευρώ το κεφάλι, αφού εμπίπτει στην κλάση ενίσχυσης των 800 ευρώ.
Για τον τομέα της βοοτροφίας το εφάπαξ ποσό στήριξης θα κυμαίνεται από 120€ έως και 7.000€ ανά κτηνοτροφική εκμετάλλευση, ανάλογα με την κλάση που ανήκει ο κάθε δικαιούχος και την έδρα της εκμετάλλευσης, βάσει του αριθμού των βοοειδών που κατέχει, όπως αυτός προσδιορίζεται μετά τους σχετικούς ελέγχους από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Κλάσεις – ποσό ενίσχυσης/κτηνοτρόφο
Για τον τομέα της ωοπαραγωγού πτηνοτροφίας, το εφάπαξ ποσό στήριξης θα κυμαίνεται από 700€ έως 15.000€. Για τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις των οποίων η έδρα εκμετάλλευσης βρίσκεται σε νησιωτικές περιοχές (συμπεριλαμβανόμενης Εύβοιας και Κρήτης) τα ποσά κάθε κλάσης προσαυξάνονται κατά 15%. Για τον τομέα της κρεοπαραγωγού πτηνοτροφίας, το εφάπαξ ποσό στήριξης θα κυμαίνεται από 2.000€ έως 15.000€.
ωοπαραγωγός πτηνοτροφία
κρεοπαραγωγός πτηνοτροφία
Για τον τομέα της χοιροτροφίας, το εφάπαξ ποσό στήριξης θα κυμαίνεται από 1.000€ έως 15.000€. Για τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις που η έδρα τους βρίσκεται σε νησιωτικές περιοχές σε νησιωτικές περιοχές (συμπεριλαμβανόμενης Εύβοιας και Κρήτης) τα ποσά κάθε κλάσης προσαυξάνονται κατά 15%.
Η έναρξη της νέας ΚΑΠ προβλέπεται για την 1η Ιανουαρίου 2023
Με την ολοκλήρωση των εγκρίσεων και των 28 στρατηγικών σχεδίων (ένα για κάθε χώρα της ΕΕ και δύο για το Βέλγιο) από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σηματοδοτείται η έναρξη της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2023-2027, η οποία έχει προγραμματιστεί για την 1η Ιανουαρίου 2023.
Χρηματοδότηση ύψους 264 δισ. ευρώ από την ΕΕ θα στηρίξει τους ευρωπαίους αγρότες κατά τη μετάβαση προς έναν βιώσιμο και ανθεκτικό αγροτικό τομέα και θα συμβάλει στη διατήρηση της ζωτικότητας και της ποικιλομορφίας των αγροτικών περιοχών. Η συγχρηματοδότηση και η συμπληρωματική εθνική χρηματοδότηση θα ανεβάσουν τον συνολικό δημόσιο προϋπολογισμό, που προορίζεται για τους αγρότες και τις αγροτικές κοινότητες σε 307 δισ. ευρώ για την περίοδο 2023-2027.
Άλλα προγράμματα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ΚΑΠ εκτός των στρατηγικών σχεδίων, όπως το πρόγραμμα POSEI για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, το πρόγραμμα της ΕΕ για τα σχολεία και τα προγράμματα προώθησης, θα επωφεληθούν από πρόσθετη χρηματοδότηση της ΕΕ ύψους 6 δισ. ευρώ.
Οι ενισχύσεις
Όλα τα στρατηγικά σχέδια στηρίζουν το βιώσιμο γεωργικό εισόδημα και την ανθεκτικότητα του γεωργικού τομέα ως βασικό στόχο.
Ακολουθούν μερικά παραδείγματα της παρεχόμενης στήριξης:
Οι άμεσες ενισχύσεις της ΚΑΠ εξακολουθούν να αποτελούν δίχτυ ασφαλείας για τους γεωργούς. Περίπου 20 δισ. ευρώ βασικής εισοδηματικής στήριξης θα διανέμονται ετησίως στους επιλέξιμους γεωργούς. Ωστόσο, η στήριξη αυτή εξαρτάται από την εφαρμογή ενισχυμένων βασικών προτύπων καλής γεωργικής και περιβαλλοντικής κατάστασης (ΚΑΠΚ) από τους γεωργούς. Τα πρότυπα ΚΑΠΚ αναμένεται να καλύψουν σχεδόν το 90 % των γεωργικών εκτάσεων της ΕΕ.
Η νέα ΚΑΠ θα κατευθύνει υψηλότερο επίπεδο δημόσιας στήριξης σε όσους τη χρειάζονται περισσότερο. Οι μικρές και μεσαίες γεωργικές εκμεταλλεύσεις σε 25 χώρες της ΕΕ θα λάβουν υψηλότερη εισοδηματική στήριξη χάρη σε αναδιανεμητική ενίσχυση ύψους 10,6 % του συνόλου των άμεσων ενισχύσεων. Το ποσό αυτό θα ανέρχεται σε 4 δισ. ευρώ ετησίως. Αυτό είναι 2,5 φορές μεγαλύτερο από τις αναδιανεμητικές ενισχύσεις στο πλαίσιο της τρέχουσας ΚΑΠ (2014-20), τις οποίες εφαρμόζουν μόνο δέκα κράτη μέλη.
Για να βοηθηθούν οι γεωργοί να αντιμετωπίζουν κρίσεις, το 15 % των γεωργικών εκμεταλλεύσεων της ΕΕ θα λάβουν στήριξη για να συνάψουν συμβάσεις ασφάλισης, να συμμετάσχουν σε ταμεία αλληλοβοήθειας ή σε άλλα εργαλεία διαχείρισης κινδύνων.
Το επίπεδο στήριξης για τις πρωτεϊνούχες καλλιέργειες/ψυχανθή μέσω της συνδεδεμένης εισοδηματικής στήριξης θα αυξηθεί κατά 25% σε σύγκριση με το 2022. Αυτό θα συμβάλει στο να μειωθεί η εξάρτηση των γεωργών της ΕΕ από τις εισαγωγές και τη χρήση ορισμένων λιπασμάτων. Δεκαεπτά άλλοι τομείς που αντιμετωπίζουν δυσκολίες θα λάβουν επίσης συνδεδεμένη στήριξη, φθάνοντας στο 21% των γεωργικών εκμεταλλεύσεων της ΕΕ.
Πιο …πράσινη ΚΑΠ
Τρεις από τους δέκα ειδικούς στόχους της ΚΑΠ αφορούν άμεσα το περιβάλλον και το κλίμα. Χάρη στη ρήτρα «μη οπισθοδρόμησης», τα κράτη μέλη καλούνται να επιδείξουν υψηλότερες φιλοδοξίες στα σχέδιά τους για την ΚΑΠ σε σύγκριση με την τρέχουσα κατάσταση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την πλέον φιλόδοξη ΚΑΠ που εγκρίθηκε ποτέ από περιβαλλοντική και κλιματική σκοπιά.
Στα στρατηγικά σχέδια της ΚΑΠ, περίπου 98 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 32% της συνολικής χρηματοδότησης της ΚΑΠ (ΕΕ και συγχρηματοδότηση), θα διατεθούν για την επίτευξη οφελών για το κλίμα, τα ύδατα, το έδαφος, τον αέρα, τη βιοποικιλότητα και την καλή διαβίωση των ζώων, καθώς και για την ενθάρρυνση πρακτικών πέραν του υποχρεωτικού πλαισίου προϋποθέσεων. Εάν εξετάσουμε την κατανομή αυτού του ποσού μεταξύ μέσων και ταμείων, το 24% των άμεσων ενισχύσεων προορίζεται για οικολογικά προγράμματα και το 48% των δαπανών αγροτικής ανάπτυξης από όλα τα σχέδια θα στηρίξει πλήρως τους περιβαλλοντικούς και κλιματικούς στόχους.
Τα σχέδια θα παράσχουν κίνητρα στους διαχειριστές γης αποθήκευση άνθρακα στο έδαφος και στη βιομάζα, θα μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και θα συμβάλουν στην προσαρμογή στο 35 % των γεωργικών εκτάσεων της ΕΕ μέσω κατάλληλων πρακτικών διαχείρισης, όπως η εκτατική διαχείριση λειμώνων, η καλλιέργεια ψυχανθών και η ενδιάμεση καλλιέργεια, η χρήση οργανικών λιπασμάτων ή η γεωργοδασοκομία.
Με βάση τις νέες υποχρεώσεις για τους γεωργούς, η εναλλαγή καλλιεργειών αναμένεται να καλύψει περίπου το 85% της αρόσιμης γης που υποστηρίζεται από την ΚΑΠ. Αυτό θα συμβάλει στο να ανακοπεί ο κύκλος των παρασίτων και των ασθενειών και, ως εκ τούτου, στο να μειωθεί η χρήση φυτοφαρμάκων και οι σχετικοί κίνδυνοι. Για να προχωρήσουμε ακόμη περισσότερο, ποσοστό πάνω από το 26 % των γεωργικών εκτάσεων της ΕΕ θα λάβει στήριξη, ώστε να υιοθετήσουν, μεταξύ άλλων, αφενός ολοκληρωμένη φυτοπροστασία και χρήση μη χημικών μεθόδων για τον έλεγχο των επιβλαβών οργανισμών, και αφετέρου γεωργία ακριβείας.
Η στήριξη της ΚΑΠ για τη βιολογική παραγωγή το 2027 θα διπλασιαστεί σχεδόν σε σύγκριση με την έκταση που χρηματοδοτήθηκε το 2018. Αυτό θα συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη των εθνικών φιλοδοξιών των κρατών μελών για αύξηση των βιολογικών εκτάσεων που θα κυμαίνονται από 5 έως 30 % το 2030.
Οι προγραμματισμένες επενδύσεις στην παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις θα προσθέσουν 1 556 MW στην ικανότητα παραγωγής ενέργειας της ΕΕ.
Νέες προκλήσεις
Οι αγροτικές περιοχές της ΕΕ αντιμετωπίζουν διάφορες προκλήσεις, οι οποίες προσδιορίζονται στο μακρόπνοο όραμα για τις αγροτικές περιοχές της ΕΕ, όπως η μείωση του πληθυσμού, η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες και η βελτίωσή τους, οι ευκαιρίες απασχόλησης και η ανάγκη για καλύτερη συνδεσιμότητα. Η ΚΑΠ θα επενδύσει στον κοινωνικό και οικονομικό ιστό των αγροτικών περιοχών της ΕΕ.
Η ειδική στήριξη προς τους νέους αγρότες κατέχει εξέχουσα θέση σε κάθε εγκεκριμένο σχέδιο, και οι χώρες της ΕΕ υπερέβησαν την ελάχιστη απαίτηση διάθεσης του 3 % των άμεσων ενισχύσεων τους για την ανανέωση των γενεών. Συνολικά, δημόσιες δαπάνες συνολικού ύψους 8,5 δισ. ευρώ θα βοηθήσουν τους γεωργούς νεαρής ηλικίας να εγκατασταθούν, να επενδύσουν και να διατηρήσουν την επιχείρησή τους κατά τα πρώτα έτη της δραστηριότητάς τους. Την περίοδο 2023-2027, αναμένεται ότι θα εγκατασταθούν συνολικά 377 000 επιπλέον γεωργοί νεαρής ηλικίας ως γεωργοί πλήρους παραγωγικής ικανότητας. Ορισμένα κράτη μέλη σχεδιάζουν να καταβάλουν περαιτέρω προσπάθειες για να ενθαρρύνουν την κληρονομική διαδοχή των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, να ενισχύσουν την ισότητα των φύλων στις αγροτικές περιοχές και να ενισχύσουν τη θέση των γυναικών στη γεωργία.
Η τοπική ανάπτυξη ενισχύεται επίσης από το 7,7 % του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) που προορίζεται για στρατηγικές τοπικής ανάπτυξης με πρωτοβουλία των κοινοτήτων (τη λεγόμενη προσέγγιση LEADER). Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε 5 δισ. ευρώ. Μόλις τεθούν σε εφαρμογή, οι εν λόγω στρατηγικές αναμένεται να καλύψουν το 65 % του ευρωπαϊκού αγροτικού πληθυσμού.
Για πρώτη φορά, οι ενισχύσεις της ΚΑΠ θα συνδέονται με την τήρηση ορισμένων κοινωνικών και εργασιακών προτύπων της ΕΕ και οι δικαιούχοι θα παρακινούνται να βελτιώσουν τις συνθήκες εργασίας στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις.
Τα σχέδια θα στηρίξουν επενδύσεις που θα καταστήσουν ελκυστικότερη τη διαβίωση και την εργασία σε αγροτικές περιοχές, με στόχο τη δημιουργία τουλάχιστον 400 000 θέσεων εργασίας. Ομοίως, θα παρασχεθεί στήριξη στις επενδύσεις σε ψηφιακές τεχνολογίες και υπηρεσίες για τη βελτιστοποίηση της αποδοτικής χρήσης των πόρων.
Περισσότερα από 6 εκατομμύρια άτομα θα επωφεληθούν άμεσα από συμβουλές, κατάρτιση και ανταλλαγή γνώσεων χρηματοδοτούμενων από την ΚΑΠ, ή θα συμμετέχουν σε έργα καινοτομίας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής σύμπραξης καινοτομίας με έμφαση στις περιβαλλοντικές και κλιματικές επιδόσεις ή σε κοινωνικές και αγροτικές πτυχές.
Σε δείγματα βλαστών εσπεριδοειδών στην Αχαΐα εντοπίστηκε, μετά από εργαστηριακή εξέταση δείγματος από το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, η παρουσία του ενωσιακού επιβλαβούς οργανισμού καραντίνας του Μαύρου Ακανθώδη Αλευρώδη.
Το είδος Aleurocanthus spiniferus (μαύρος ακανθώδης αλευρώδης των εσπεριδοειδών) αποτελεί εχθρό καραντίνας με κύριο ξενιστή τα εσπεριδοειδή, κατάγεται από τη Νοτιοανατολική Ασία και έχει εξαπλωθεί σε τροπικές και υποτροπικές χώρες της Ασίας, καθώς και σε πολλές περιοχές της Αφρικής και της Ωκεανίας.
Στην Ευρώπη παρατηρήθηκε στην Ιταλία 2008, την Κροατία 2012 και το Μαυροβούνιο 2013. Στην Ελλάδα βρέθηκε για πρώτη φορά Κέρκυρα (2016) σε εσπεριδοειδή, αμπέλια και τριανταφυλλιές και στη συνέχεια σε Ηγουμενίτσα (2017), Άρτα (2019) και πάλι στην Άρτα το (2021) και την Αιτωλοακαρνανία (2021) σε εσπεριδοειδή και αμπέλι, ενώ πρόσφατα βρέθηκε στην Αχαΐα σε βλαστούς εσπεριδοειδών. Πρόκειται για έναν εχθρό με μεγάλο εύρος ξενιστών ο οποίος προκαλεί μείωση και υποβάθμιση της παραγωγής των εσπεριδοειδών, καταστροφή του νεαρού φυλλώματος και τελικά εξασθένιση των δένδρων. Έχουν αναφερθεί προσβολές σε εσπεριδοειδή, αμπέλι, τριανταφυλλιές, αχλαδιές, καλλωπιστικά δέντρα και θάμνους, τροπικά δέντρα, αλλά και μηλιές και ροδακινιές.
Συμπτώματα
Το έντομο δημιουργεί πολυπληθείς αποικίες προνυμφών στην κάτω επιφάνεια των φύλλων. Τα ενήλικα άτομα διαβιούν στις ίδιες θέσεις και σε περίπτωση που ενοχληθούν κινούνται έντονα πετώντας. Αποτέλεσμα της προσβολής είναι ο σχηματισμός κηλίδων μελιτωμάτων που στην συνέχεια αναπτύσσεται έντονη καπνιά. Οι νεαρές προνύμφες είναι μαύρου χρώματος, πεπλατυσμένες, φέρουν 6 πόδια και περιφερειακά 2 επιμήκη και αρκετά μικρότερου μήκους ακανθώδη νημάτια. Κινούνται ενεργά στα σκιαζόμενα μέρη του φυλλώματος Μετά από τις εκδύσεις τους, εμφανίζονται τα πτερωτά ενήλικα τα οποία παραμένουν σε κατάσταση ηρεμίας. Ο γενικός χρωματισμός των πτερύγων των ενηλίκων είναι ένα μεταλλικό γκρι-μπλέ χρώμα µε ανοιχτόχρωμα σημάδια. Η διασπορά των εντόμων σε μεγαλύτερες αποστάσεις γίνεται µε την διακίνηση προσβεβλημένων δενδρυλλίων που προορίζονται για φύτευση ή προσβεβλημένων τμημάτων φυτών, στα οποία υπάρχουν αυγά ή και προνύμφες των εντόμων. Επισημαίνεται ότι για τον εχθρό αυτό ΔΕΝ υπάρχουν αποτελεσματικοί φυσικοί εχθροί ενώ η καταπολέμησή του με τα κλασσικά εντομοκτόνα κρίνεται δύσκολη.
Τρόποι μετακίνησης και διασποράς
Τα ενήλικα έντομα πετούν μόνο σε κοντινές αποστάσεις με την βοήθεια του ανέμου και μόνο όταν ενοχληθούν.
Η διασπορά σε μεγάλες αποστάσεις μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε με μεταφορά προσβεβλημένου φυτικού υλικού (φυτά προς φύτευση, μέρη φυτών, καρποί) είτε με την προσκόλληση ενήλικων εντόμων πάνω σε ανθρώπους, φορτία, οχήματα.
Μέτρα αντιμετώπισης:
Χρήση υγιούς πιστοποιημένου πολλαπλασιαστικού υλικού.
Αποφυγή μετακίνησης μολυσμένου φυτικού υλικού (φυτωριακό υλικό, καρπούς με φύλλα ή ποδίσκους από μολυσμένα δένδρα, άνθη).
Κλάδεμα και καύση προσβεβλημένων κλαδιών.
Συστηματικό έλεγχο των καλλιεργειών για τη διαπίστωση τυχόν συμπτωμάτων και άμεση ενημέρωση των αρμόδιων φυτοϋγειονομικών υπηρεσιών (Δ.Α.Ο.Κ. και Π.Κ.Π.Φ.Π.&Φ.Ε.) σε περίπτωση εντοπισμού τους. Επειδή είναι ορατός ο κίνδυνος να διαδοθεί ο εχθρός και στην Π.Ε. ΗΛΕΙΑΣ παρακαλούμε όπως αποφεύγεται οποιαδήποτε μεταφορά φυτών, κυρίως εσπεριδοειδών και αμπέλου χωρίς φυτοϋγειονομικό διαβατήριο (υποχρεωτικό έγγραφο κατά τη διακίνηση φυτών προς φύτευση).
Η απόφαση για ενασχόληση με την αγροτική παραγωγή, για να μην προκαλέσει απογοητεύσεις στους νέους, χρειάζεται σκέψη.
Το προσωπικό, το κοινωνικό και το οικονομικό στοιχείο πρέπει να συνεκτιμηθούν ώστε να βρεθεί η καλύτερη λύση.
Η πραγματική οικονομία έχει την δική της λογική. Ειδικά ο πρωτογενής τομέας, η αγροτική παραγωγή, χρειάζεται σχεδιασμό, επιμονή, μεγάλη υπομονή και σκληρή εργασία. Η επιστροφή στο χωριό μπορεί να είναι επιτυχής όταν υπάρχει έφεση για εργασία, αγάπη για τις καλλιέργειες, τα φυτά, τα δέντρα, τα ζωντανά. Πέρα από την υποχρεωτική και συστηματική ενασχόληση με την γραφειοκρατία, απαιτείται άριστος σχεδιασμός, σωστή επιλογή, συνδυασμός των τοπικών χαρακτηριστικών και των απαιτήσεων της αγοράς και συνεχής επαφή με τις υπηρεσίες και τους γεωπόνους. Για την ενασχόληση με τις βιολογικές καλλιέργειες απαιτείται ακόμα μεγαλύτερη προσπάθεια.
Η απόφαση για ενασχόληση με την αγροτική παραγωγή, για να μην προκαλέσει απογοητεύσεις στους νέους, χρειάζεται σκέψη. Το προσωπικό, το κοινωνικό και το οικονομικό στοιχείο πρέπει να συνεκτιμηθούν ώστε να βρεθεί η καλύτερη λύση. Ο συνδυασμός αυτών των παραμέτρων μας οδηγεί στο κύριο θέμα της ταραγμένης εποχής μας, στο κοινωνικό ζήτημα, στο πώς θα «κάνουμε χωριό», δηλαδή πώς θα ξαναφτιάξουμε την κοινωνία μας. Το παλιό μοντέλο της ξέφρενης κατανάλωσης και του ατομικισμού απέτυχε, πρέπει τώρα να προτάξουμε το νέο. Στο νέο μοντέλο κοινωνικής συμβίωσης θα κυριαρχεί το μέτρο, η εργασία, η υπομονή, η συνεργασία, η δικαιοσύνη, η ανθρώπινη σχέση, η συμμετοχή στην κοινότητα. Στο νέο μοντέλο θα κυριαρχεί η πραγματική οικονομία, όχι η φούσκα, όχι το αλόγιστο δάνειο, κοκ. Το νέο οικονομικό αλλά και κοινωνικό αίτημα είναι αυτό του μέτρου, της αρμονίας, της κοινότητας, της ανθρωπιάς, αυτό που ταιριάζει στον τόπο μας.
Η γεωργία δεν είναι απλά ένας ακόμα οικονομικός συντελεστής, εμπεριέχει όλα τα στοιχεία που οριοθετούν έναν τρόπο ζωής. Εργασία, συμμετοχή, ταύτιση με τη φύση, άμεση σχέση με τους ανθρώπους, παράδοση, οικογένεια, κοινότητα. Παρά την παντελή έλλειψη κατεύθυνσης και προσανατολισμού των νέων, η γεωργία είναι μια πειστική απάντηση στο σημερινό αδιέξοδο και μια απάντηση στην κρίση, αφού ο αγροτικός τομέας από τη φύση του και την εκτεταμένη παρουσία του στην ενδοχώρα παρουσιάζει πολλά πλεονεκτήματα προσωπικού ή κοινωνικού χαρακτήρα.
Πέρα από τα εμφανή πλεονεκτήματα που συνδέονται με τον τρόπο ζωής κοντά στη φύση, ο αγροτικός τομέας παρουσιάζει υψηλό δείκτη συνέργειας με άλλους κλάδους και τομείς της πραγματικής οικονομίας : μεταποίηση, εξαγωγές, υποδομές, τουρισμός, πολιτισμός, εστίαση, κατανάλωση, κοκ. Όλοι αυτοί οι τομείς συνδέονται με τον αγροτικό χώρο, επηρεάζονται από τις δραστηριότητές του, εξαρτώνται από τις πρώτες ύλες του (δημητριακά, φρούτα, λαχανικά, μέλι, κρέας, γάλα, τυροκομικά, ξυλεία, αλιεύματα, κοκ) και αποτελούν τη βάση για την ανάπτυξη συναφών δραστηριοτήτων και υπηρεσιών. Οι τομείς αυτοί συνολικά συνθέτουν έναν ευρύτερο κύκλο που αποκαλώ «σύστημα αγρο – συνεργειών». Το σύνολο των θέσεων εργασίας αφορά στην ουσία την πραγματική μας οικονομία, ενδιαφέρει όλες σχεδόν τις οικογένειες και είναι διάσπαρτο σε ολόκληρη την επικράτεια.
Η μεγέθυνση αλλά και η νέα σύνθεση του ΑΕΠ θα προέλθει μόνο μέσα από την αύξηση της παραγωγής στους κλάδους της πραγματικής οικονομίας. Γι αυτό είναι απαραίτητο να εμπεδωθεί μια διαφορετική αντίληψη σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη: μια ανάπτυξη βιώσιμη και ποιοτική, με αναζωογόννηση της υπαίθρου, με ενίσχυση της κοινωνικής και οικονομικής συνοχής, με εθνική αλληλεγγύη, με μέτρα ουσιαστικής στήριξης των αγροτών και κίνητρα για κάθε νέο παραγωγό σε τοπικό επίπεδο. Χρειαζόμαστε ένα παραγωγικο-κεντρικό μοντέλο, αντί της σημερινής καταναλωτικής φούσκας εισαγωμένων προϊόντων. Δηλαδή στροφή στην πραγματική οικονομία, στον άνθρωπο και στο προϊόν του κόπου του, με έμφαση στην ποιοτική παραγωγή. Και βεβαίως χρειαζόμαστε μια άλλη σχέση ανάμεσα στον παραγωγό και στον καταναλωτή, με πλήρη αξιοποίηση των σύγχρονων συστημάτων προώθησης προϊόντων και κατάλληλων συνεργασιών.
Η έκφραση «Πίσω στο χωριό» (βλ. το ομώνυμο βιβλίο μου από τις εκδόσεις Λιβάνη) εκφράζει όντως μια ανάγκη, αλλά και δεν πρέπει να γίνει μια παγίδα για αφελείς ή ευκαιρία κερδοσκοπίας από επιτήδειους. Η εποχή των πανάκριβων μελετών και της υιοθέτησης εκ μέρους των Ελλήνων αγροτών ακατάλληλων μοντέλων καλλιέργειας και εκτροφής ζώων πέρασε και την πληρώσαμε ακριβά. Ξέρουμε πλέον πώς να φυλαχθούμε …(ενδεικτικά: η συστηματική εγκατάλειψη της γης από τους νέους, η υποβάθμιση του αγροτικού επαγγέλματος, η τυφλή επιλογή της κοινοτικής επιδότησης, η μονοκαλλιέργεια, η υποτίμηση των παραδοσιακών μας γεωργικών πρακτικών, η έλλειψη συνεργασίας των παραγωγών και η υπερχρέωση λόγω της αλόγιστης αγοράς μηχανημάτων, το δυσανάλογο κόστος των κτιριακών εγκαταστάσεων, τα εξοντωτικά πρόστιμα λόγω υπέρβασης των ποσοστώσεων στο γάλα,η έλλειψη δημοσίων υποδομών…. κοκ)
Η γενικευμένη οικονομική κρίση και η σκληρή πολιτική της λιτότητας προκαλούν στη χώρα μας πρωτοφανή οικονομική ύφεση, δραματική αύξηση της ανεργίας και κυρίως ανεργίας των νέων. Η μετεγκατάσταση των ενδιαφερομένων στο χωριό, στην επαρχία και η ένταξή τους στην αγροτική παραγωγή και στο ευρύτερο σύστημα των «αγρο-συνεργειών» με οργανωμένο τρόπο, τεχνικο-επιστημονική υποστήριξη, διοικητική υποβοήθηση και κίνητρα θα δώσει διέξοδο και εργασία σε όσους το επιθυμούν και παράλληλα θα αυξήσει την εθνική παραγωγή, μειώνοντας τις εισαγωγές και αυξάνοντας τις εξαγωγές. Αλλά αυτό όμως πρέπει να γίνει με σχέδιο, με στόχους και με συμμετοχή των ίδιων των παραγωγών: μόνο η συνειδητή συμμετοχή τους, ατομική αλλά και συλλογική, θα διασφαλίσει μια νέα προοπτική.
Επιστροφή στο χωριό λοιπόν … Ενα χωριό σύγχρονο, όπου παρά τις μεγάλες και υπαρκτές δυσκολίες της απομόνωσης για όσους έζησαν στην πόλη, η πρόσβαση και η επικοινωνία είναι πλέον εύκολη, ειδικά με τη χρήση των νέων τεχνολογιών, οι υποδομές λειτουργικές, η ποιότητα ζωής καλύτερη σε σχέση με το δράμα των πόλεων, η καθημερινότητα ανθρώπινη. Ενα χωριό όμως που παράγει, που αποτελεί οργανωμένη κοινωνία αλληλεγγύης, ενεργό τοπική κοινότητα, που ζει μέσα από την ουσιαστική συνεργασία των ανθρώπων, των παραγωγών, των βιοτεχνών, του εμπορίου, των τουριστικών επιχειρήσεων και των καταναλωτών. Ένα χωριό, που στηρίζει συνειδητά και συστηματικά τα τοπικά μας προϊόντα, που εκπέμπει ποιότητα σχέσεων, κοινωνική ανταπόκριση και ενισχύει την ευημερία του ατόμου μέσα από την ασφάλεια, την ευχαρίστηση της συμμετοχής του στην κοινότητα.
Για την προώθηση του νέου συστήματος των «αγρο – συνεργειών» απαιτείται ριζικός επανασχεδιασμός των δημοσίων πολιτικών, επανεξέταση των κοινοτικών και εθνικών επιδοτήσεων, αναθεώρηση της τεχνικής εκπαίδευσης, σύνδεση της παραγωγής με την εγχώρια και τη διεθνή αγορά, εθνική πολιτική γης. Το νέο παραγωγικό μοντέλο θα είναι αγρο-κεντρικό, δυναμικό, ποιοτικό, εξωστρεφές. Κι αυτό σημαίνει εργασία, επενδύσεις, συνέργειες, ώστε να υπάρξει ισχυρή οικονομική ανάκαμψη, αμοιβαίο όφελος και ανάδειξη του εκπληκτικού εθνικού δυναμικού μέσα από μια πραγματικά βιώσιμη ανάπτυξη.
Η προώθηση του οικονομικού μοντέλου των αγρο – συνεργειών συνεπάγεται ανατροπή του σημερινού υπερσυγκεντρωτικού κράτους, αφού η υιοθέτησή του θα επιφέρει ουσιαστική αποκέντρωση των οικονομικών δραστηριοτήτων, ριζική αναδιοργάνωση της διοίκησης με επίκεντρο την περιφέρεια, αναθεώρηση των δημοσίων πολιτικών ώστε να λάβουν επιτέλους υπόψη τους την βαθιά κρίση. Κι ακόμα μεγάλης κλίμακας οργανωμένη μετεγκατάσταση των ενδιαφερομένων ανέργων από την πρωτεύουσα και τις άλλες μεγάλες πόλεις στην ύπαιθρο, ενίσχυση της μικρής αγροτικής επιχειρηματικότητας με νέα εργαλεία (π.χ. μικρο-δάνεια μηδενικού επιτοκίου) και γενικότερα συνεκτικές προσπάθειες για διασφάλιση της επιβίωσης του πληθυσμού σε εποχή κρίσης και αυξανόμενης φτώχειας και δημιουργίας με αυτόν τον τρόπο ισχυρών προϋποθέσεων προκοπής της ενδοχώρας.
Ο κόσμος που ζούμε είναι ασταθής, οι ισορροπίες που γνωρίζαμε έχουν αλλάξει, τα μέλλον θα εξαρτηθεί εν πολλοίς από τις δικές μας ενέργειες. Να δούμε άμεσα πού μπορούμε καλύτερα, ποιά είναι τα εθνικά συγκριτικά μας πλεονεκτήματα, πώς θα δράσουμε έξυπνα για να βελτιώσουμε διεθνώς τη θέση μας. Επένδυση και παραγωγή με σχέδιο, εργασία με υπομονή, επιμονή στην ποιότητα, όχι μόνο ευχολόγια αφού χρειάζονται νέοι δημόσιοι θεσμοί και υπηρεσίες για ενημέρωση και υποστήριξη των παραγωγών: όπως όμως λέει και η παροιμία στον τίτλο του άρθρο αυτού, χρειάζεται χρόνος, συχνά μεγάλος χρόνιος για να απολαύσεις τα αγαθά της παραγωγής …
Γράφει
Αθανάσιος Θεοδωράκης, Αρθρογράφος
Πολιτικός επιστήμονας, πρώην Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής της Ευρωπαϊκής επιτροπής
Ανοίγει ο δρόμος για το πικρόμελο Σαμοθράκης, μια ειδική κατηγορία μελιού που παράγεται μόνο στο νησί των Καβείρων, ώστε να πάρει την πιστοποίηση Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης. Το θέμα εγκρίθηκε πρόσφατα στο Περιφερειακό συμβούλιο ΑΜΘ και η Περιφερειακή Ενότητα Έβρου έχει ξεκινήσει τις διαδικασίες.
Το πικρόμελο Σαμοθράκης μιας περιοχής με πλούσια χλωρίδα όπου απαντώνται περί τα 440 είδη φυτών, μετά από μια οκταετή έρευνα ειδικών του ΑΠΘ, όπως του καθηγητή Αλέξανδρου Παπαχριστοφόρου, κατατάσσεται ως ένα από τα καλύτερα σε ποιότητα στον κόσμο.
Τέσσερα φυτά η αντράκλα, η ερείκη, το Άριο και ο Φράξος τα οποία ανθίζουν την περίοδο της Άνοιξης, ελκύουν τις μέλισσες, από τις οποίες παράγεται το συγκεκριμένο μέλι το οποίο έχει πικρή γεύση, σκούρο χρώμα ,με μοναδικές αντιμικροβιακές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες.
Από τις μετρήσεις που έχουν γίνει διαπιστώθηκε, ότι οι δείκτες του πικρόμελου είναι 2 έως 3 φορές υψηλότεροι και από το φημισμένο μέλι Μανούκα, που παράγεται στη Νέα Ζηλανδία η τιμή του οποίου πέρυσι κυμαίνονταν στα 100 ευρώ το κιλό.
«Φανταστείτε πόσο θα κοστίσει το πικρόμελο Σαμοθράκης», ανέφερε στην ΕΡΤ Ορεστιάδας ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης της Π.Ε. Έβρου,Απόστολος Ξανθόπουλος προσθέτοντάς, ότι «αυτό μπορεί να δώσει μια μεγάλη αναπτυξιακή προοπτική στη μελισσοκομία του νησιού. Με το κατάλληλο marketing από τον ιδιωτικό τομέα, αλλά και την Περιφέρεια οι προοπτικές που διανοίγονται είναι τεράστιες».
Το μέλι αυτό παράγεται και συλλέγεται μόνο την περίοδο της Άνοιξης και αν κάποιος μελισσοκόμος τρυγήσει αργότερα δεν θα πάρει το επιθυμητό προϊόν μελιού.
Σήμερα στη Σαμοθράκη είναι λιγοστοί οι μελισσοκόμοι (δεκαπέντε καταγεγραμμένοι ) ενώ αυτοί που παράγουν μια ικανοποιητική ποσότητα δεν ξεπερνούν τους τέσσερεις.
Σίγουρα με την ανάδειξη του ως ΠΟΠ πικρόμελο Σαμοθράκης θα υπάρξουν μελισσοκόμοι και από άλλα μέρη της χώρας, που θα θελήσουν να επισκεφθούν το νησί.
«Αυτή την περίοδο», όπως ανέφερε, γίνεται η κατάρτιση του φακέλου ώστε να συμπεριλαμβάνονται όλες οι παράμετροι, όπως το να επιτρέπεται στους ξένους μελισσοκόμους να επισκέπτονται το νησί για το αγαθό, που προσφέρει η χλωρίδα της Σαμοθράκης.
Ενώ σε άλλες περιπτώσεις η χρονική διάρκεια για την πιστοποίηση απαιτεί 6-7 χρόνια εδώ σε 1,5 με 2 χρόνια θα έχει ολοκληρωθεί, επειδή το χρονοβόρο διάστημα της έρευνας έχει ήδη ολοκληρωθεί. Απομένει μόνο το διάστημα των διαβουλεύσεων.
Μπορεί άραγε ένα παραδοσιακό επάγγελμα όπως αυτό του κτηνοτρόφου να συνδεθεί… με τις νέες τεχνολογίες; Η απάντηση είναι ναι. Ο Ian Pullen από το Ηνωμένο Βασίλειο είναι κτηνοτρόφος. Ξεκίνησε να ανεβάζει βίντεο σχετικά με τις καθημερινές δραστηριότητές του στο YouTube το 2018. Σήμερα το κανάλι του,Farmer P, έχει 38.000+ συνδρομητές.
Το αποτέλεσμα; Βγάζει περισσότερα χρήματα από το YouTube παρά από τα ζώα του.
«Πριν δυόμιση χρόνια πήρα ένα μήνυμα από την Google που έλεγε ότι ‘μόλις σας πληρώσαμε £47’. Από που ήρθαν αυτά αναρωτήθηκα. Η επόμενη πληρωμή ήταν £80 και έπειτα £300. Τώρα βγάζω περισσότερα από του YouTube παρά από τα 40 ζώα μου… ποιος να το έλεγε;» εξηγεί ο ίδιος.
Με τα χρήματα που κέρδισε από το YouTube αγόρασε καινούριο στάβλο και επένδυσε σε εξοπλισμό κάμερας, καθώς και σε ένα drone για εναέρια πλάνα.
«Είναι αρκετά αβέβαιοι καιροί για τους αγρότες και θα είναι και στο μέλλον. Αν μπορούν να βγάλουν χρήματα από το vlogging ενώ ταυτόχρονα εκπαιδεύουν το κοινό για τις δραστηριότητές τους και τη σημασία της παραγωγής τροφής και της προστασίας του περιβάλλοντος, τόσο το καλύτερο» τονίζει.
Τα μήλα βασίζονται στην επικονίαση για την παραγωγή καρπών
Εξίσου αποτελεσματικές μπορεί να είναι οι άγριες μέλισσες στην επικονίαση οπωρώνων μήλων, παράγοντας ακόμα και καρπούς καλύτερης ποιότητας.
Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξε νέα έρευνα, στην οποία επισημαίνεται ότι η χρήση των διαχειριζόμενων μελισσών για την επικονίαση μπορεί στην πραγματικότητα να είναι περιττή.
Παγκοσμίως, περίπου 87 δισεκατομμύρια τόνοι μήλων παράγονται εμπορικά κάθε χρόνο, αξίας άνω των 41 δισ. ευρώ – καθιστώντας τα μια από τις πιο σημαντικές οικονομικά καλλιέργειες στον κόσμο. Τα μήλα βασίζονται στην επικονίαση των εντόμων για την παραγωγή καρπών. Αν και αυτή η υπηρεσία αγρο-οικοσυστήματος μπορεί να παρέχεται από ένα ευρύ φάσμα επικονιαστών, οι καλλιεργητές εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από διαχειριζόμενες αποικίες της δυτικής μέλισσας, που μεταφέρονται σε οπωρώνες μηλιάς κατά την περίοδο της ανθοφορίας.
Ωστόσο, οι μελέτες δείχνουν όλο και περισσότερο ότι η στήριξη σε ένα μόνο διαχειριζόμενο είδος επικονιαστή είναι μια επικίνδυνη στρατηγική στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής. Αντίθετα, ορισμένες έρευνες έχουν βρει ότι ο πλούτος των ειδών και η ποικιλομορφία των άγριων μελισσών στην περιοχή των οπωρώνων σχετίζεται θετικά με την απόδοση, το βάρος και την ποιότητα των μήλων, ανεξάρτητα από την αφθονία των μελισσών.
Αναγνωρίζοντας ότι άλλοι παράγοντες – για παράδειγμα ο καιρός και οι πρακτικές διαχείρισης – έχουν επίσης επιρροή, οι ερευνητές σε αυτή τη νέα μελέτη προσπάθησαν να διερευνήσουν περαιτέρω τον ρόλο των άγριων μελισσών. Για τον λόγο αυτό έλαβαν δείγματα σχεδόν 13.000 μελισσών από 46 συμβατικούς και βιολογικούς οπωρώνες στο Βέλγιο, τη Γαλλία, το Μαρόκο, την Ολλανδία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο κατά την περίοδο ανθοφορίας το 2019 και ανέλυσαν δεδομένα από την κοινότητα των μελισσών για τον πλούτο των ειδών και την ποικιλότητα (π.χ. χαρακτηριστικά και γενετικές πληροφορίες).
Κατέγραψαν επίσης τα χαρακτηριστικά του τοπίου μαζί με τις κλιματικές μεταβλητές και τις πρακτικές διαχείρισης (όπως η χρήση φυτοφαρμάκων). Οι παραγωγοί παρείχαν στοιχεία για τις αποδόσεις των καλλιεργειών τους το 2019 (σε τόνους ανά εκτάριο) ενώ έγινε δειγματοληψία 1.210 μήλων από 22 τοποθεσίες. Ο αριθμός των σπόρων, το βάρος και η δυσμορφία των μήλων καταγράφηκαν ως δείκτες της αποτελεσματικότητας της επικονίασης και της ποιότητας των καρπών.
Συνολικά, οι ερευνητές βρήκαν 173 είδη μελισσών. Η Apis mellifera αντιπροσώπευε το 40% των συνολικών μελισσών. Τα επόμενα πιο κοινά είδη ήταν οι μέλισσες (Bombus terrestris και B. lucorum), οι μέλισσες με αυλάκι (Lasioglossum malachurum), οι μέλισσες εξόρυξης (Andrena haemorrhoa) και οι μέλισσες (Osmia bicornis).
Η ανάλυση με λογισμικό μοντελοποίησης έδειξε ότι η απόδοση οφείλεται κυρίως σε πρακτικές διαχείρισης (π.χ. έλεγχος ζιζανίων και λίπανση). Η βιολογική διαχείριση συνδέθηκε με χαμηλότερες αποδόσεις, πιθανώς λόγω μεγαλύτερης ζημιάς από παράσιτα και ασθένειες.
Τα βασικά ευρήματα σε σχέση με την επικονίαση ήταν ότι η μεγαλύτερη συμμετοχή άγριων ειδών μέλισσας συνδέθηκε με ένα καλύτερο σύνολο σπόρων μήλου (αριθμός σπόρων μέσα στα φρούτα), το οποίο επίσης επηρεάζει την ποιότητα. Οι ερευνητές προτείνουν ότι τα σύνολα άγριων μελισσών (δηλαδή όλα τα είδη που υπάρχουν σε ένα συγκεκριμένο βιότοπο) έχουν τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν υπηρεσίες επικονίασης και ο τρόπος με τον οποίο συλλέγουν τη γύρη μπορεί να είναι επωφελής.
