Με ποιες προϋποθέσεις γίνεται νόμιμη εγκατάσταση τροχόσπιτου, τροχοβίλας, προκάτ, λυόμενου, κοντέινερ και άλλων κατασκευών σε οικόπεδο. Τι ισχύει για μη άρτια και μη οικοδομήσιμα αγροτεμάχια. Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες

 Η μεγάλη οικονομική κρίση στη Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει οδηγήσει πολλούς να σκέπτονται πώς θα αποκτήσουν ένα φτηνό σπίτι και πολλοί είναι αυτοί που θέλουν να έχουν μια μικρή παραθεριστική κατοικία ξεπερνώντας τα εμπόδια των εξόδων και τη γραφειοκρατία της οικοδομικής άδειας. Αλλά και στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο υπάρχει η τάση της μετακινούμενης κατοικίας ως εναλλακτικού τρόπου διαμονής όπως: δενδρόσπιτα, σπίτια πάνω σε ποταμόπλοιο, ή στη θάλασσα, κοντέινερ κλπ.

Επειδή αυτές οι κατασκευές έχουν τον εξοπλισμό μιας κατοικίας και μεταφέρονται και τοποθετούνται πάνω στο έδαφος χωρίς να γίνονται οικοδομικές εργασίες με τη χρήση οικοδομικών υλικών π.χ. οπλισμένο σκυρόδεμα, πλινθοδομές, τούβλα κλπ, αρκετοί ιδιοκτήτες ακινήτων πιστεύουν ότι είναι νόμιμα και δεν απαιτείται να εκδοθεί οικοδομική άδεια.

Σε αυτή τη λύση καταφεύγουν και αρκετοί ιδιοκτήτες μη άρτιων και οικοδομήσιμων αγροτεμαχίων κυρίως παραθαλάσσιων ή στο βουνό, που δεν μπορούν να εξασφαλίσουν νόμιμη άδεια για την εγκατάσταση τους. Έτσι τα τελευταία χρόνια έχουν «ξεφυτρώσει» στην ύπαιθρο στης χώρας ακόμα και σε ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές π.χ. στο Πήλιο, στη Μύκονο και άλλα νησιά, σε περιοχές Νatura, σε ζώνες παραλίας, σε δασικές εκτάσεις κλπ. διάφορες εγκαταστάσεις οι οποίες είναι αυθαίρετες.

Επιπλέον η χρήση των όρων «τροχοβίλα», «προκάτ», «λυόμενα», «κοντέινερ», «προσωρινή κατασκευή», που αποτελούν κατασκευές μη συμβατικές σε σχέση με το παραδοσιακό κτίσμα, μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση για την αναγκαιότητα έκδοσης σχετικής οικοδομικής άδειας. Γι’ αυτό οι πολίτες πριν αγοράσουν και τοποθετήσουν στο ακίνητό τους οποιαδήποτε κατασκευή, θα πρέπει να απευθύνονται σε μηχανικό προκειμένου να διαπιστώσουν το νόμιμο ή μη του εγχειρήματος τους.

• Μπορώ να κάνω προσωρινή κατασκευή στο οικόπεδό μου;

Η προσωρινή κατασκευή κατά την πολεοδομική νομοθεσία, δεν αφορά μια πρόχειρη κατασκευή από ένα ιδιώτη, αλλά κατασκευή που αποτελείται εξ ολοκλήρου από ξηρή δόμηση και εγκαθίσταται σε ελαφρά βάση ή με σημειακή θεμελίωση επί του εδάφους, τοποθετείται και απομακρύνεται σε λυόμενα μέρη και εξυπηρετεί συγκεκριμένο σκοπό για ένα χρονικό διάστημα π.χ. ένα χριστουγεννιάτικο χωριό και σ΄ αυτή την περίπτωση ισχύουν τα εξής:

1. Η προσωρινή κατασκευή τοποθετείται σε ιδιωτικούς χώρους παραχωρημένους σε δημόσια κοινή χρήση και σε δημόσιους κοινόχρηστους χώρους, υπαίθριους ή στεγασμένους, κατά παρέκκλιση των κείμενων πολεοδομικών όρων της περιοχής και υπό την προϋπόθεση ότι επιτρέπονται οι συγκεκριμένες χρήσεις. Για τις προσωρινές κατασκευές απαιτείται έγκριση τοποθέτησης και λειτουργίας από τον αρμόδιο κατά περίπτωση φορέα, κατόπιν υποβολής απαραίτητων δικαιολογητικών και στοιχείων για την κατασκευή ή συναρμολόγηση και τοποθέτηση, καθώς και προσδιορισμός του χρονικού διαστήματος διατήρησής τους.
2. Οι κατασκευές αυτές οφείλουν να διαθέτουν πιστοποιητικό στατικής επάρκειας σύμφωνο με τις ισχύουσες ελληνικές ή ευρωπαϊκές προδιαγραφές.
3. H θεμελίωσή τους πρέπει να γίνεται:

α. επί ξύλινων πασσάλων,

β. επί μεμονωμένων προκατασκευασμένων πεδίλων σκυροδέματος, επιφάνειας μικρότερης ή ίσης του ενός τετραγωνικού μέτρου,

γ. επί προκατασκευασμένων θεμελιολωρίδων σκυροδέματος, πλάτους μικροτέρου ή ίσου του 0,60 μ. και επί οποιουδήποτε άλλου προκατασκευασμένου στοιχείου, για το οποίο αποδεικνύεται η ευχερής απομάκρυνση και για το οποίο δεν απαιτείται έγχυτο σκυρόδεμα επί τόπου του έργου.

1. Με υπουργική απόφαση του αρμόδιου Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής ορίζεται το χρονικό διάστημα αδειοδότησης ανά είδος και επιφάνεια προσωρινής κατασκευής, καθώς και τα στοιχεία που απαραίτητα υποβάλλονται μαζί με την αιτιολογική έκθεση για την αναγκαιότητα της τοποθέτησης, στον αρμόδιο φορέα.

• Για ποιες εγκαταστάσεις απαιτείται οικοδομική άδεια;

Οικοδομική άδεια απαιτείται για την εκτέλεση οποιασδήποτε εργασίας δόμησης, η οποία δεν εμπίπτει στις εργασίες δόμησης μικρής κλίμακας και αφορά ιδίως:

α) ανέγερση, προσθήκη και επισκευή κτιρίων,

β) κατεδάφιση κατασκευών,

γ) εκσκαφές ή επιχώσεις μεγαλύτερες του συν/πλην 0,80 μέτρα, καθώς και επιστρώσεις, διαμορφώσεις οικοπέδων και γηπέδων με σκοπό τη δόμηση,

δ) κατασκευή πισίνας,

ε) αλλαγή χρήσης, αν επέρχεται αλλαγή προς το δυσμενέστερο, στα στοιχεία του διαγράμματος κάλυψης ή στα φορτία σχεδιασμού της στατικής μελέτης ή αλλαγή μηχανολογικών εγκαταστάσεων ως προς τις διελεύσεις τους από άλλους ορόφους ή κοινόχρηστους χώρους,

στ) κατασκευή τοίχων αντιστήριξης, καθώς και περιτοιχίσεων και περιφράξεων που δεν καλύπτονται από την έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας,

ζ) κατασκευή υπόγειων δεξαμενών,

η) εργασίες τοποθέτησης υπόγειων, προκατασκευασμένων δεξαμενών υγρών και αερίων καυσίμων σε πρατήρια καυσίμων,

θ) εργασίες μικρής κλίμακας προϋπολογισμού άνω των είκοσι πέντε χιλιάδων (25.000) ευρώ.

• Τι θεωρείται κτίριο, εγκατάσταση, ελαφρά κατασκευή και τι λυόμενη κατασκευή από τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό;
• Κτίριο είναι η κατασκευή που αποτελείται από χώρους και εγκαταστάσεις και προορίζεται για προσωρινή ή μόνιμη παραμονή του χρήστη.
• Εγκατάσταση είναι η κατασκευή ή υποδομή που προορίζεται ή απαιτείται για τη λειτουργία, εξυπηρέτηση και ασφάλεια των κτιρίων, όπως οι ανελκυστήρες, τα στοιχεία διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, κλιματισμού, δροσισμού, διανομής και εκροής ύδατος, θέρμανσης, φυσικού αερίου, τα θερμικά ηλιακά συστήματα, τα στοιχεία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τα στοιχεία μονάδων Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Αποδοτικότητας (ΣΗΘΥΑ), οι καπναγωγοί, οι επιγραφές, οι κεραίες.
• Ελαφρά κατασκευή είναι η κατασκευή με φέροντα οργανισμό και στοιχεία πλήρωσης μειωμένου μόνιμου φορτίου ιδίου βάρους σε σχέση με τις συμβατικές κατασκευές, όπως αυτές από οπλισμένο σκυρόδεμα ή λιθοδομή φέρουσας τοιχοποιίας.
• Λυόμενη κατασκευή είναι η κατασκευή που αποτελείται από συναρμολογούμενα και αποσυναρμολογούμενα δομικά στοιχεία πιστοποιημένα από αρμόδιο φορέα που τοποθετούνται σε σταθερή βάση.

• Με ποιες προϋποθέσεις μπορώ να τοποθετήσω νόμιμα στο οικόπεδό μου τροχόσπιτο ή τροχοβίλα;

Επιτρέπεται η προσωρινή τοποθέτηση τροχόσπιτου, που έχει σε ισχύ άδεια κυκλοφορίας από το Υπουργείο Μεταφορών, φέρει αριθμό κυκλοφορίας και είναι ρυμουλκούμενο από ΙΧ αυτοκίνητο. Το τροχόσπιτο μπορεί να τοποθετηθεί σε ιδιόκτητο χώρο, αρκεί να μην είναι χαρακτηρισμένος ως αρχαιολογικός χώρος, αιγιαλός, παραλία ή δασική έκταση.

Σύμφωνα με την Εγκ-27860/4450/34/23-3-88 του Υπουργείου Περιβάλλοντος περί «Εγκατάστασης Τροχόσπιτου – Τροχοβίλας». Τα τροχόσπιτα που δεν είναι κυκλοφορούντα οχήματα και ρυμουλκούμενα από ΙΧ. αυτοκίνητα με αριθμό κυκλοφορίας του Υπουργείου Συγκοινωνιών, εφόσον μεταπίπτουν στην κατηγορία που περιγράφεται από την παρ.17 του Αρθ-2 του ΓΟΚ/85), δηλαδή μετατρέπονται σε εγκαταστάσεις με μόνιμη εξάρτησή τους από το περιβάλλον στο οποίο εγκαθίστανται και συνδέονται σταθερά με αυτό (π.χ. σταθερή σύνδεση με το έδαφος, κατασκευή βόθρου, σύνδεση με δίκτυα) ή εξυπηρετούν παραμονή ανθρώπων ή ζώων, εκτέλεση εργασίας ή άσκηση επαγγέλματος, αποθήκευση ή τοποθέτηση πραγμάτων, μηχανημάτων, κλπ., πρέπει πριν εγκατασταθούν σε γήπεδο ή οικόπεδα να έχουν άδεια της αρμόδιας για την έκδοση οικοδομικής αδείας Υπηρεσίας η οποία τα κρίνει κατά τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις.

• Μπορώ να θεωρήσω την τροχοβίλα με ρόδες ως τροχόσπιτο και να τη βάλω στο οικόπεδό μου χωρίς άδεια, χωρίς να τη συνδέσω με βόθρο, ΔΕΗ κ.λπ.;

Ο όρος «τροχοβίλα ή τροχόσπιτο» δεν υπάρχει στην πολεοδομική νομοθεσία. Η τροχοβίλα είναι κι αυτή μια τροχήλατη κατασκευή την οποία διέπουν όλοι οι νόμοι και οι ρυθμίσεις του υπουργείου Συγκοινωνιών περί ρυμουλκούμενων. Εκεί υπάγεται και από εκεί ελέγχεται. Σε καμία περίπτωση όμως δεν χαρακτηρίζεται οικία και δεν μπορεί να ρευματοδοτηθεί ή να υδροδοτηθεί νόμιμα, ακόμα κι αν τοποθετηθούν φωτοβολταϊκά αντί της σύνδεσης με τη ΔΕΗ.

• Θέλω να βγάλω άδεια μικρής κλίμακας για να κάνω μια βάση από μπετόν με μια πέργολα και να τοποθετήσω ένα λυόμενο ή προκάτ ή κοντέινερ. Αυτό είναι νόμιμο;

Όχι. Η άδεια πέργκολας άνω των 50 τ.μ. επιτρέπεται όταν υπάρχει κτίσμα στο οικόπεδο Επίσης η βάση από οπλισμένο σκυρόδεμα (μπετόν) δεν υπάγεται στις μικρές διαμορφώσεις του εδάφους μέχρι συν/πλην 0,80 μ. από το φυσικό έδαφος, που επιτρέπεται χωρίς οικοδομική άδεια από την πολεοδομική νομοθεσία. Επομένως και σε αυτή την περίπτωση απαιτείται η έκδοση οικοδομικής αδείας.

• Μπορώ να βγάλω οικοδομική άδεια για τροχοβίλα;

Αν αυτό που ονομάζεται «τροχοβίλα» υπάγεται στην κατηγορία των προκατασκευασμένων κατοικιών, και διαθέτει όλες τις απαιτούμενες μελέτες για την έκδοση οικοδομικής άδειας (στατικά, αρχιτεκτονικά, μελέτες ενεργειακής απόδοσης, ηλεκτρομηχανολογικές μελέτες, πυροπροστασία και λοιπών εγκαταστάσεων), τότε εκδίδεται κανονικά η άδεια.

• Μπορώ να τοποθετήσω στο οικόπεδό μου ένα προκατασκευασμένο (προκάτ) σπίτι;

Δεν υπάρχει στον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό η έννοια του «προκάτ» αλλά της λυόμενης κατοικίας, που αποτελείται από συναρμολογούμενα και αποσυναρμολογούμενα δομικά στοιχεία πιστοποιημένα από αρμόδιο φορέα που τοποθετούνται σε σταθερή βάση. Για τα λυόμενα κτίρια εκδίδεται κανονική οικοδομική άδεια, εφόσον επιτρέπεται από τους όρους δόμησης της περιοχής και δεν βρίσκονται σε περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, παραδοσιακούς οικισμούς, σε ιστορικούς τόπους κλπ.

• Μπορώ να τοποθετήσω στο οικόπεδό μου ένα κοντέινερ χωρίς οικοδομική άδεια;

Όχι, γιατί σύμφωνα με τον Κτιριοδομικό κανονισμό θεωρείται δομικό έργο κάθε τι που είναι ακίνητο και εδράζεται απευθείας ή δια μέσου άλλων στοιχείων στο έδαφος και δεν μπορεί να ρυμουλκηθεί με απλό και άμεσο τρόπο. Ακόμα και για τις αποθήκες απαιτείται η έκδοση άδειας δόμησης από την Πολεοδομία. (Πηγή – ecopress.gr)

Βοτανική ταξινόμηση: Είναι το είδος Citrus reticulata. Ανήκει στην οικογένεια Rutaceae

Καταγωγή: Ιθαγενές φυτά των περιοχών της Ν.Α. Ασίας. Η μανταρινιά καλλιεργείται στην Κίνα και την Ιαπωνία από τα αρχαία χρόνια. Στην Ευρώπη πρωτοήρθε στην Αγγλία και καλλιεργήθηκε στις αρχές του 1800. Από την Αγγλία μεταδόθηκε η καλλιέργεια της και στην υπόλοιπη Ευρώπη σταδιακά.

Άλλες ονομασίες: mikan, suntara, sangtra, mandarino, mandarine

Εμπορεύσιμο τμήμα καλλιέργειας: Οι καρποί του φυτού, τα μανταρίνια.

Στοιχεία παραγωγής στην Ελλάδα: Η μανταρινιά καλλιεργείται κυρίως στην Πελοπόννησο (σε όλους τους νομούς με λιγότερα δέντρα στον νομό Αρκαδίας), στην Κρήτη, την δυτική Ελλάδα, τις Κυκλάδες, τα Δωδεκάνησα, τα Επτάνησα, τη Χαλκιδική και την Αττική.

Βοτανικά χαρακτηριστικά

Ύψος – Ανάπτυξη φυτού: Είναι μονόκορμο είδος. Οι βραχίονες του αναπτύσσονται σε ύψος από 60 εκατοστά και πάνω έως περίπου στα 120 εκατοστά. Τα δέντρα διαμορφώνονται σε ύψος έως 2-4 μέτρα.

Φύλλα: Είναι αειθαλές δέντρο με σφαιρική κόμη. Έχει πλούσια κόμη. Η βλάστηση και ανθοφορία στη μανταρινιά χαρακτηρίζεται από τουλάχιστον δύο στάδια, την ανοιξιάτικη και την καλοκαιρινή. Η ανοιξιάτικη βλάστηση παράγει τα περισσότερα άνθη. Τα φύλλα έχουν ελικοειδή διάταξη

Βλαστοί: Οι βλαστοί μπορεί να είναι μεικτοί, δηλαδή να έχουν φύλλα και άνθη ή να είναι φυλλοφόροι δηλαδή να έχουν μόνο φύλλα.

Οφθαλμοί: Υπάρχουν δύο είδη οφθαλμών. Οι βλαστοφόροι ή ξυλοφόροι οφθαλμοί που αναπτύσσονται επάκρια (στις άκρες) ή πλάγια του βλαστού και οι μικτοί (ανθοφόροι οφθαλμοί) που αναπτύσσονται πλάγια στις μασχάλες των φύλλων. Επομένως, η μανταρινιά αναπτύσσει τους καρπούς κατά μήκος των βλαστών.

Άνθη: Τα λουλούδια της μανταρινιάς είναι μικρά, λευκού χρώματος και αρωματικά που εμφανίζονται πάνω στο δέντρο σε βοτρυώδεις ταξιανθίες

Καρποί: Οι καρποί είναι μικροί σε διάφορα σχήματα ανάλογα με την ποικιλία και τον τύπο της μανταρινιάς. Η φλούδα αποσπάται εύκολα από τη σάρκα, με το χέρι. Η σάρκα, ανάλογα με την ποικιλία και το μέγεθος του καρπού χωρίζεται σε 8 έως 15 φέτες.

Ρίζες: Η αύξηση του ριζικού συστήματος γίνεται κατά κύματα.

Ρυθμός ανάπτυξης: Η μανταρινιά έχει μέτριο προς γρήγορο ρυθμό ανάπτυξης. Το χειμώνα οι μανταρινιές φαίνεται ότι πέφτουν σε λήθαργο χωρίς να ρίχνουν τα φύλλα τους.

Στην καλλιέργεια της μανταρινιάς η σωστή περιποίηση των δένδρων και το κατάλληλο κλάδεμα ενισχύουν ποιοτικά και ποσοτικά την καρποφορία.

Παράγοντες που επηρεάζουν την καλλιέργεια στη μανταρινιά

Φως: Προτιμά τις ηλιόλουστες θέσεις

Θερμοκρασία: Αντέχει στις υψηλές θερμοκρασίες, όμως σε θερμοκρασίες καύσωνα χρειάζεται πιο συχνό πότισμα και εάν είναι λίγα δέντρα προστασία με πανί σκίασης. Επιπλέον, πρέπει να προστατεύεται από τους δυνατούς ανέμους.

Στις χαμηλές θερμοκρασίες μπορεί να αντέξει έως και σε -8^οC, όμως παρατεταμένοι παγετοί προκαλούν σημαντικές ξηράνσεις στα φυτά. Εάν υπάρχουν λίγα δέντρα στον κήπο τότε μπορείτε να τα τυλίξετε με αντιπαγετικό ύφασμα για να τα προστατέψετε.

Έδαφος-Χώμα: Προτιμά τα βαθιά εδάφη που είναι καλά αποστραγγιζόμενα και πλούσια σε οργανική ουσία.

Καλλιεργητικές εργασίες που χρειάζεται η μανταρινιά

Προετοιμασία εδάφους: Η φύτευση νέων δέντρων γίνεται με το τέλος του χειμώνα και των έντονων παγετών.

Πότισμα: Τα μανταρίνια χρειάζονται πότισμα σε σταθερά χρονικά διαστήματα με κανονικές ποσότητες νερού. Η στάγδην άρδευση είναι αυτή που έχει επικρατήσει τόσο στις καλλιέργειες όσο και στον κήπο. Ιδιαίτερα το καλοκαίρι με τις υψηλές θερμοκρασίες και την ξηρασία η άρδευση δεν πρέπει να αμελείται, το αντίθετο μάλιστα μπορεί να πρέπει να γίνεται πιο συχνά.

Λίπασμα: Υπάρχουν λιπάσματα σε κοκκώδη μορφή ή υγρά εξειδικευμένα για τα εσπεριδοειδή κατά συνέπεια και για τη μανταρινιά. Σίγουρα η χρήση κοπριάς ή οργανικού κόμποστ η vermicompost ενισχύει την ανάπτυξη της μανταρινιάς και αυξάνει την ποσότητα των μανταρινιών καθώς και την ποιότητα των καρπών.

Κλάδεμα και περιποίηση

Η μανταρινιά κλαδεύεται σε χαμηλό κύπελλο. Το κλάδεμα δεν είναι αυστηρό. Περισσότερο αφαιρούμε ορισμένα τμήματα του φυτού ώστε να ανοίξει λίγο το εσωτερικό του τμήμα. Το κλάδεμα γίνεται το χειμώνα μετά την συλλογή των καρπών. Γενικά προσέχουμε τα εξής:

• Αφαιρούμε τα κλαδιά που έχουν νεκρωθεί.
• Κλαδεύουμε ελαφρά ώστε να δημιουργήσουμε χώρο στο κέντρο του δένδρου.
• Καλύπτουμε με πάστα εμβολιασμού (ή κλαδέματος) μετά το κλάδεμα μεγάλων κλαδιών

Ποικιλίες μανταρινιάς

Μανταρίνι ένκορ: Από τις πιο δημοφιλείς ποικιλίες. Είναι πολύ όψιμη με μεσαίου μεγέθους καρπούς. Τα μανταρίνια έχουν αρκετό χυμό και ωραία γεύση. Έχουν αρκετά κουκούτσια.

Μανταρίνι Σατσούμα (satsuma): Τα πιο πρώιμα μανταρίνια. Έτοιμα για μάζεμα στα τέλη του Σεπτέμβρη. Ανθεκτική ποικιλία στο ψύχος. Είναι άσπερμα μανταρίνια

Κοινό μανταρίνι (Citrus Reticulata) ή Χιώτικο μανταρίνι: Πρώιμη ποικιλία. Οι καρποί είναι στρογγυλοί, μεγάλοι, αρωματικοί και εύγευστοι, με πολλά κουκούτσια.

Άλλη παραδοσιακή ποικιλία μανταρινιού είναι το μανταρίνι Καλύμνου: Καλλιεργείται σε μικρή έκταση στην Κάλυμνο και σε άλλα νησιά των Δωδεκανήσων. Στην Κάλυμνο η πιο γνωστή περιοχή με τα περισσότερα δέντρα είναι το Βαθύ. Επιπλέον, πολύ γνωστό είναι και το περγαμόντο του Βαθύ.

Μανταρίνι Κλημεντίνη (κλημεντίνες): Είναι η ποικιλία που οι καρποί δεν έχουν κανένα κουκούτσι. Καρπός εύγευστος. Υπάρχουν τύποι κλημεντίνης που είναι αρκετά πρώιμοι και οι καρποί είναι έτοιμοι για μάζεμα από τα τέλη του Σεπτεμβρίου. Γενικά οι κλημεντίνες μαζεύονται από τέλος Σεπτεμβρίου έως και τον Φεβρουάριο. Υπάρχουν διάφοροι τύποι κλημεντίνης.

Μανταρίνι Νόβα: Είναι ανθεκτική ποικιλία στον παγετό. Μανταρίνι εύγευστο με αρκετό χυμό. Μεσαίου μεγέθους με λίγα κουκούτσια. Η συλλογή του καρπού ξεκινάει από τέλος Νοεμβρίου.

Τα μανταρίνια tangor έχουν προέλθει από διασταύρωση πορτοκαλιάς και μανταρινιάς, ξεφλουδίζονται εύκολα, είναι αρκετά αρωματικά αλλά έχουν πιο πικρή γεύση.

Τα μανταρίνια ράνγκπουρ (rangpur) έχουν προέλθει από διασταύρωση λεμονιάς και μανταρινιάς. Το μέγεθος του καρπού είναι μικρό προς μεσαίο. Χρησιμοποιείται σαν υποκείμενο καθώς οι καρποί του είναι ξινοί.

Πως γίνεται ο πολλαπλασιασμός στη μανταρινιά

Η μανταρινιά πολλαπλασιάζεται επί τω πλείστων με εμβολιασμό σε υποκείμενο νερατζιάς. Άλλοι τρόποι πιο ερασιτεχνικοί είναι ο πολλαπλασιασμός με εναέριες καταβολάδες όμως τα νέα δέντρα μπορεί να μην επιβιώσουν για πολλά χρόνια, είναι περισσότερα ευπαθή σε προσβολές από ασθένειες και η καρποφορία είναι μειωμένη.

Συγκομιδή – συντήρηση

Η συγκομιδή γίνεται με το χέρι από τα τέλη του Σεπτεμβρίου έως και το Φεβρουάριο, ανάλογα με την ποικιλία. Τα δέντρα μαζεύονται σταδιακά, συλλέγοντας τους ώριμους καρπούς.

Μανταρίνι – οφέλη για την υγεία και θρεπτική αξία

• Πλούσια πηγή βιταμίνης C. Η βιταμίνη C παίζει σημαντικό ρόλο στην ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού. Ιδιαίτερα το χειμώνα που είμαστε περισσότερο ευάλωτοι η βιταμίνη C προστατεύει το σώμα μας από ιογενείς λοιμώξεις.
• Πλούσια πηγή Καλίου
• Μειώνει την αρτηριακή πίεση
• Είναι πλούσιο σε καροτενοειδή ( βήτα-καροτίνη και βήτα-κρυπτοξανθίνη)
• Είναι αντιοξειδωτικό
• Μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου στο ήπαρ
• Μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης καρδιοπαθειών και εγκεφαλικών επεισοδίων
• Μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη
• Τα μανταρίνια περιέχουν ασβέστιο, φώσφορο και μαγνήσιο που βοηθήσουν στη διατήρηση της οστικής μάζας και στην καταπολέμηση της οστεοπόρωσης
• Τα μανταρίνια έχουν επίσης βιταμίνη Ε και Β12 για να διατηρούν τα μαλλιά σας γεμάτα και δυνατά. Προσθέστε λίγο στο λάδι μαλλιών σας για λίγη φυσική λάμψη.
• Το αιθέριο έλαιο της μανταρινιάς είναι εξαιρετικά χαλαρωτικό.

Πως προέκυψε το όνομα του μανταρινιού κλημεντίνη: Ένας Γάλλος ιεραπόστολος που ονομαζόταν Πατέρας Κλεμάν (Father Clément) ενθάρρυνε την καλλιέργεια της μανταρινιάς στη Γαλλία στις αρχές του 20ου αιώνα. Έτσι η συγκεκριμένη ποικιλία πήρε τιμητικά το όνομα του.

Αναγκαία μέτρα ώστε το προς εμπορία προϊόν να είναι άριστης ποιότητας για να μην αντιμετωπίσει προβλήματα τιμών και διάθεσης

 Περίπου 185 εκατομμύρια πουλιά μεταναστεύουν περνώντας πάνω από την Ελλάδα κάθε χρόνο τέτοια εποχή

Περίπου 185 εκατομμύρια πουλιά μεταναστεύουν περνώντας πάνω από την Ελλάδα κάθε χρόνο τέτοια εποχή. Μάλιστα, από αυτά περίπου 30 εκατ. πρέπει οπωσδήποτε να «ανεφοδιαστούν» και να ξεκουραστούν στο πρώτο διαθέσιμο νησί. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει την ανάγκη να προστατευτούν τα μικρά νησιά ή νησίδες του Αιγαίου, του Λιβυκού και του Ιονίου και να καταπολεμηθεί δραστικά η λαθροθηρία στο Ιόνιο.

Τα νέα στοιχεία προέρχονται από μελέτη, την οποία επιμελήθηκε το Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων σε συνεργασία με τον Ορνιθολογικό Σταθμό Αντικυθήρων και δημοσιοποιήθηκαν από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία με αφορμή τον εορτασμό, αύριο, της Παγκόσμιας Ημέρας Μεταναστευτικών Πουλιών. Oπως αναφέρει η μελέτη, κάθε χρόνο δισεκατομμύρια πουλιά από χιλιάδες είδη ξεκινούν ένα τεράστιο ταξίδι από τον τόπο διαχείμασής τους στην Αφρική έως τον τόπο αναπαραγωγής τους, στη βόρεια Ευρώπη. «Η μετανάστευση είναι η πιο απαιτητική δραστηριότητα στον κύκλο ζωής των πουλιών αυτών, καθώς απαιτεί σημαντική ενέργεια», εξηγεί ο Τάσος Μπούνας, μεταδιδακτορικός ερευνητής από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, επιστημονικός υπεύθυνος του ερευνητικού προγράμματος ROUTES (στο πλαίσιο του οποίου πραγματοποιήθηκε η έρευνα). «Τα μεταναστευτικά πουλιά πρέπει να διασχίσουν την έρημο Σαχάρα, ενδεχομένως με στάσεις για ξεκούραση και τροφή, δυνατότητα που δεν υπάρχει όταν διασχίζουν τη Μεσόγειο. Εκεί μπορεί να κάνουν έως και 2.800 χιλιόμετρα χωρίς στάση».

(ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ/ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ)

Μελέτες και στοιχεία

Με βάση παλαιότερα (από το 2007) και πρόσφατα στοιχεία μετρήσεων, οι ερευνητές εκτιμούν -πολύ συντηρητικά, όπως επισημαίνουν- ότι κάθε χρόνο διασχίζουν την Ελλάδα περί τα 185 εκατ. αποδημητικά πουλιά. Από αυτά, το 60% ανήκει μόλις σε τρία είδη: το σταυλοχελίδονο, τον θαμνοφυλλοσκόπο και τον θαμνοτσιροβάκο.

” Ανάγκη να προστατευθούν τα ενδιαιτήματα των μεταναστευτικών πτηνών και να καταπολεμηθεί η λαθροθηρία, κυρίως στο Ιόνιο.”

Στο πλαίσιο της μελέτης, οι ειδικοί αιχμαλώτισαν (με τρόπο που δεν τα βλάπτει και κατόπιν τα απελευθέρωσαν) μεταναστευτικά πουλιά από 18 είδη (από τα 66 συνολικά που περνούν κατά τη μετανάστευσή τους πάνω από την Ελλάδα) στη Γαύδο, στα Αντικύθηρα και στους Στροφάδες, μέτρησαν το σωματικό τους λίπος και το βάρος τους και με μαθηματικά μοντέλα υπολόγισαν πόσο τα πουλιά αυτά μπορούσαν να πετάξουν ακόμα – ή έπρεπε να παραμείνουν στα εν λόγω νησιά για λίγες ημέρες, προκειμένου να τραφούν και να ανακτήσουν δυνάμεις. 

Όπως υπολογίστηκε, περίπου 30 εκατ. πουλιά κάθε χρόνο φθάνουν στα ελληνικά νησιά τόσο εξαντλημένα, που πρέπει οπωσδήποτε να παραμείνουν για λίγο εκεί πριν συνεχίσουν. Τα πουλιά με το περισσότερο σωματικό λίπος (23% της μάζας τους) ήταν οι κιτρινοστριτσίδες, ενώ εκείνα με το μικρότερο τα οχθοχελίδονα (8,7%). «Πολύ λίγα πουλιά φθάνουν στα ελληνικά νησιά έχοντας δυνάμεις να συνεχίσουν απευθείας. Τα περισσότερα είναι εξαντλημένα», εξηγεί ο κ. Μπούνας. 

(P. SANTOJA/ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ)

Η μελέτη προσφέρει για πρώτη φορά μια ποσοτική εκτίμηση των πουλιών που είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν μελλοντικές αλλαγές στα μεταναστευτικά τους ταξίδια λόγω της κλιματικής αλλαγής. «Μελλοντικά, η κλιματική αλλαγή θα απειλήσει τα μεταναστευτικά πουλιά. Πρώτον, οι περιοχές αναπαραγωγής τους θα μετακινηθούν βορειότερα, επομένως θα πρέπει να διασχίσουν μεγαλύτερη απόσταση. Δεύτερον, σύμφωνα με τα μοντέλα, η έρημος της Σαχάρας θα μεγαλώσει, επομένως θα περιοριστούν οι δυνατότητές τους για ανεφοδιασμό και ξεκούραση. Οι εξελίξεις αυτές θα αυξήσουν ακόμα περισσότερο τη σημασία των ελληνικών νησιών ως ενδιάμεσο σταθμό. Επομένως, είναι κρίσιμης σημασίας να προστατευθούν τα ενδιαιτήματα των πουλιών, αλλά και να καταπολεμηθεί η λαθροθηρία, ιδίως στο Ιόνιο».

(Γιώργος Λιάλιος – kathimerini.gr)

Το αβοκάντο (Percea americana) είναι τροπικό φρούτο που κατάγεται από το νότιο Μεξικό. Ανήκει στην οικογένεια Lauraceae. Το αβοκάντο ονομάζεται και βουτυρόδενδρο εξαιτίας της υφής της σάρκας του καρπού του.

Οι κύριες χώρες παραγωγής του είναι το Μεξικό (με μεγαλύτερη από 40% της παγκόσμιας παραγωγής) ενώ ακολουθούν άλλες χώρες όπως ΗΠΑ, Βραζιλία, Κολομβία, Βενεζουέλα και Εκουαδόρ. Στην Ελλάδα καλλιεργείται κυρίως στην Κρήτη.

Ο καρπός είναι ιδιαίτερα δημοφιλής και χρησιμοποιείται με πολλούς τρόπους στη μαγειρική. Καταναλώνεται ωμός στο ψωμί και σαλάτα με χυμό λεμονιού, αλάτι και πιπέρι, ενώ υπάρχουν πάρα πολλές συνταγές που μπορεί να χρησιμοποιηθεί.Επιπλέον, το λάδι του χρησιμοποιείται στη βιομηχανία καλλυντικών και ζωοτροφών

Διατροφική αξία του αβοκάντο

Το αβοκάντο είναι πολύ πλούσιο σε λιπαρά (88%), μονοακόρεστα λιπαρά Βιταμίνη Ε, Κάλιο, Φυτικές ίνες. Κατατάσσεται στις θερμιδογόνες τροφές.

Μελέτες έχουν δείξει θετική επίδραση στην καταπολέμηση του καρκίνου και καρδιαγκιακών παθήσεων καθώς και στη μείωση της κακής χοληστερόλης και της πίεσης

Μορφολογικά χαρακτηριστικά για το δένδρο αβοκάντο.

• Το αβοκάντο είναι αειθαλές δέντρο, που μπορεί να φτάσει σε ιδανικές συνθήκες μέχρι και τα 20 μέτρα σε ύψος.
• Το ριζικό του σύστημα θεωρείται επιπολαιόριζο (αναπτύσσεται οριζόντια στο έδαφος και όχι τόσο σε μεγάλο βάθος),
• Έχει δύο ή και περισσότερες βλαστήσεις το χρόνο (άνοιξη – καλοκαίρι)
• Χαρακτηρίζεται από το φαινόμενο της παρενιαυτοφορίας
• Τα άνθη αναπτύσσονται σε βοτρυώδεις ταξιανθίες, επάκρια των βλαστών.
• Η άνθιση συμβαίνει αργά την άνοιξη. H καλλιέργεια του αβοκάντο σε πιο ψυχρό κλίμα οψιμίζει την άνθιση.
• Τα άνθη στο αβοκάντο έχουν πρασινωπό χρώμα, είναι τέλεια (έχουν αρσενικά & θηλυκά μέρη) και χαρακτηρίζονται από το φαινόμενο της διχωγαμίας (τα αρσενικά μέρη ανθίζουν σε διαφορετική περίοδο από τα θηλυκά).
• Ο καρπός του αβοκάντο είναι ράγα, και σχετικά μεγάλου μεγέθους, με ένα σπέρμα στη μέση. Η σάρκα του είναι κιτρινωπή με γεύση βουτύρου. όταν είναι ώριμη.
• Οι βλαστοί του δέντρου φέρουν ξυλοφόρους και απλούς ανθοφόρους οφθαλμούς. Οι ξυλοφόροι οφθαλμοί δίνουν τη βλάστηση και οι απλοί δίνουν βοτρυώδης ταξιανθία.
  Τα δένδρα αβοκάντο ξεκινούν την ανθοφορία τους από τον 3-6 χρόνο και σε πλήρη ανθοφορία στα 12-18 χρόνια. |Η παραγωγική ζωή του φθάνει τα 25-35 έτη.

Ποικιλίες αβοκάντο.

• Ποικιλία Hass: Χαρακτηριστική φλούδα με πολύ σκούρο πράσινο χρώμα και τραχιά υφή. Το δένδρο παράγει καρπό 200-300 gr. Είναι η πιο εμπορική ποικιλία παγκοσμίως.
• Άλλες ποικιλίες είναι η Fuerte. Zutano, Ettinger, Bacon, Reed, Pinkerton,

Κατάλληλες κλιματικές & εδαφικές συνθήκες για το αβοκάντο.

• Το αβοκάντο είναι απαιτητικό φυτό σε άρδευση. Θέλει να έχει συνεχώς υγρά εδάφη, χωρίς περιόδους εδαφικής ξηρασίας για να έχει καλή παραγωγή.
• Το αβοκάντο είναι αρκετά ευαίσθητο στις χαμηλές θερμοκρασίες και συχνά παθαίνει ζημιά σε θερμοκρασίες κάτω των -2^οC.
• Πρέπει να επιλέγονται περιοχές χωρίς παγετούς, για την εγκατάσταση νέας καλλιέργειας. Χρειάζεται σχετική υγρασία 60-65%. Θερμοκρασίες πάνω από 37οC μπορεί να δημιουργήσουν εγκαύματα και καρπόπτωση.
• Επιπλέον, το καλοκαίρι η μέση ελάχιστη θερμοκρασία δεν πρέπει να είναι κάτω από 14^οC.
• Οι καρποί επίσης είναι και αυτοί ευαίσθητοι στους παγετούς και τους έντονους ανέμους.

Προετοιμασία του εδάφους για εγκατάσταση νέας καλλιέργειας αβοκάντο.

• Όργωμα του εδάφους σε βάθος 30-40 cm
• Βάθος λάκκων 50 cm και διάμετρο 30-40 cm
• Αποστάσεις φύτευσης 4-5 μέτρα, στη γραμμή και στη σειρά. Καλλιεργούνται και σε πυκνή φύτευση.
• Η μεταξύ τους σκίαση μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην παραγωγή.

Βασικές καλλιεργητικές γνώσεις για το αβοκάντο.

• Η φύτευση των νέων δενδρυλλίων αβοκάντο γίνεται από τέλος Φεβρουαρίου και μετά.
• Το αβοκάντο διαμορφώνεται σε κυπελλοειδές σχήμα με 3-4 βραχύωνες.
• Το αβοκάντο έχει αυξημένες ανάγκες σε νερό. Η συνιστώμενη μέθοδος είναι η στάγδην άρδευση.
• Υπερβολική λίπανση με άζωτο ενισχύει τη βλάστηση και όχι την καρποφορία. Γενικά δεν έχει σημαντικές απαιτήσεις σε λίπανση
• Δεν γίνεται αραίωμα καρπών στο αβοκάντο

Κρητικές ποικιλίες Αμπέλου

Σήμερα, οι Κρήτες οινοποιοί συνεχίζουν με μεράκι την πανάρχαια τέχνη της οινοποιίας. Οι σημερινοί οινοποιοί της Κρήτης έχουν αξιοποιήσει τις παραδοσιακές ποικιλίες του σταφυλιού αντλώντας συσσωρευμένη εμπειρία, συνδυαστικά με τη γνώση και τη σύγχρονη τεχνολογία.

Οι ποικιλίες

Ο κρητικός αμπελώνας περιλαμβάνει κυρίως τη Βηλάνα για τα λευκά κρασιά, το Κοτσιφάλι, το Μαντηλάρι και το Λιάτικο για τα ερυθρά και τα ροζέ. Τα τελευταία χρόνια αναβιώνουν και χρησιμοποιούνται και άλλες γηγενείς ποικιλίες όπως επίσης και οι κυριότερες διεθνείς ποικιλίες, (Syrah, merlot, cabernet, sauvignon blanc).

Από τις εντόπιες λευκές ποικιλίες διακρίνονται η Βηλάνα, το Βιδιανό, το Δαφνί, το Θραψαθήρι, η Μαλβαζία di Candia Aromatica (Μαλβαζία του Χάνδακα), το Μοσχάτο Σπίνας, το Πλυτό. Αντίστοιχα στις ερυθρές ποικιλίες διακρίνονται το Κοτσιφάλι, το Μανδηλάρι, το Λιάτικο, η Τσαρδάνα και το Ρωμέικο.

Κοτσιφάλι

Ερυθρή ποικιλία με υψηλό αλκοολικό τίτλο, αστάθεια στο χρώμα και με πλούσια αναλυτικά στοιχεία για κρασί ποιότητας. Κρασί γλυκόπιοτο με άρωμα δαμάσκηνου. Αποτελεί τυπικό εκπρόσωπο των κρασιών ΟΠΑΠ του Νομού Ηρακλείου και χαρακτηρίζεται ως το «Μerlot της Κρήτης». Το βρίσκουμε σε μονοποικιλιακές εμφιαλώσεις αλλά και σε χαρμάνια μαζί με το Μανδηλάρι ή το Syrah.

Μανδηλάρι

Σκούρο ερυθρό χρώμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ανθοκυάνες. Καλή οξύτητα και χαρακτήρας ισχυρών του τανινών. Συμμετέχει στον οίνο ΟΠΑΠ Αρχάνες και Πεζά σε συνδυασμό με την ποικιλία Κοτσιφάλι, ενώ πολλές φορές αναμειγνύεται και με το Syrah.

Λιάτικο

Παλιά ερυθρή ποικιλία. Δίδει ξηρά και θαυμάσια γλυκά κρασιά. Είναι υψηλόβαθμα, με μαλακές τανίνες, μέτρια οξύτητα και σχετικά ανοικτό χρώμα. Από το λιάτικο παράγονται τα ξηρά και γλυκά κρασιά Ονομασίας Προέλευσης Δαφνές. Τα τελευταία χρόνια αναβιώνει και η παραγωγή λιαστού κρασιού από Λιάτικο.

Βηλάνα

Είναι η πλέον διαδεδομένη λευκή ποικιλία στην Κρήτη, καθαρά οινοποιήσιμη με καλά αναλυτικά στοιχεία και συμμετέχει στον οίνο ΟΠΑΠ Πεζά. Λεπτό άρωμα και λεμονάτη, δροσιστική γεύση και βελτιώνεται με τη συνοινοποίηση των ποικιλιών Δαφνί και Πλυτό.

Βιδιανό

Κρασί υψηλόβαθμο, μέτριας οξύτητας, με ιδιαίτερο άρωμα που θυμίζει «βερίκοκο».

Δαφνί

Λευκή ποικιλία καλλιεργούμενη στους νομούς Λασιθίου και Ηρακλείου. Ήταν υπό εξαφάνιση αλλά διασώθηκε χάρη στις προσπάθειες συγκεκριμένων τοπικών παραγωγών. Είναι ζωηρό, μέτρια παραγωγικό, ανθεκτικό στην ξηρασία. Ξεκινά τη βλάστηση στα μέσα του Μάρτη και ωριμάζει μέσα με τέλος Σεπτέμβρη. Το κρασί είναι σχετικά χαμηλού έως μετρίου αλκοολικού τίτλου, μέτριας οξύτητας με άρωμα που θυμίζει αυτό της δάφνης.

Θραψαθήρι

Λευκή ποικιλία των Κυκλάδων, της Κρήτης, της Δωδεκανήσου και γενικότερα της νότιας Ελλάδας. Θεωρούνταν κλώνος της ποικιλίας Αθήρι αλλά τεκμηριώνεται ως ξεχωριστή ποικιλία. Είναι ζωηρό, γόνιμο, πολύ παραγωγικό, ευαίσθητο στον περονόσπορο και ανθεκτικό στην ξηρασία. Ξεκινά τη βλάστηση στις αρχές του Απρίλη και ωριμάζει το πρώτο δεκαπενθήμερο του Σεπτέμβρη. Στα κατάλληλα εδάφη δίνει κρασιά υψηλόβαθμα, γεμάτα γευστικό πλούτο, μέτριας οξύτητας και με έντονο βοτανικό άρωμα.

Μαλβαζία του Χάνδακα – Malvazia di Candia Aromatica

Λευκή ποικιλία που παράγει κρασί, με ευχάριστη γεύση και έντονο χαρακτηριστικό ανθώδες άρωμα με νότες μοσχάτου. Ιστορικά συνδέεται με το διάσημο κρητικό κρασί της περιόδου των μέσων βυζαντινών χρόνων μέχρι τις αρχές του 18ου αιώνα. Η ποικιλία επανήλθε στο προσκήνιο τα τελευταία χρόνια και μπήκε δυναμικά στο πεδίο των αρωματικών ξηρών και γλυκών κρασιών.

Πλυτό

Ποικιλία που καλλιεργείται στην ανατολική Κρήτη και Κύθηρα. Είναι φυτό ζωηρό, παραγωγικό αλλά ευαίσθητο στις ασθένειες. Τα σταφύλια του είναι μέτρια, με φλοιό χρυσοκίτρινο, με σπάνια δροσιστική οξύτητα και λεμονάτη γεύση. Ο τρύγος του γίνεται μέσα Σεπτέμβρη. Πολλοί παραγωγοί το χρησιμοποιούν για μονοποικιλιακά κρασιά, ενώ άλλοι το αναμειγνύουν με άλλες πιο πλούσιες ποικιλίες όπως το Βιδιανό.

Μοσχάτο Σπίνας

Ποικιλία καλλιεργούμενη σε μεγάλη έκταση σε αρκετές χώρες του κόσμου. Ωριμάζει αρχές Σεπτεμβρίου, είναι ευοξείδωτο και απαιτεί προσοχή κατά την οινοποίηση. Το Μοσχάτο μπορεί να δώσει ξηρά κρασιά με πλούσιο τυπικό άρωμα, υψηλόβαθμα, με μέτρια οξύτητα, αλλά κυρίως εξαιρετικά γλυκά κρασιά, είτε λιαστά είτε οίνους λικέρ, με πληθωρικά αρώματα και γεύσεις.

Πηγή – krasaki.gr

Μια συζήτηση γύρω από το ελαιόλαδο, τις κατηγορίες του και τα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι ελαιοπαραγωγοί

Αν υπάρχει ένα προϊόν που είναι γραμμένο στο DNA μας αυτό είναι το ελαιόλαδο. Μία κληρονομιά από την οποία και να θέλεις να ξεφύγεις δε γίνεται, σχεδόν γεννιέσαι με αυτό μέσα στο αίμα σου. Από το τσιτσίρισμα στα τηγανητά αυγά και το άρτυσμα στο ζεστό ψωμί μέχρι τη γνωστή σε όλους μας ”παπάρα” και φυσικά τα ”λαδερά”, το ελαιόλαδο είναι συνδεδεμένο με την ελληνική και μεσογειακή διατροφή. Σε κάθε σπίτι έχει υπάρξει το λεγόμενο ”λάδι από το χωριό”, σε έναν τενεκέ, κρυμμένο συνήθως κάτω από έναν νεροχύτη. Όσο κι αν αλλάζουν οι εποχές και οι διατροφικές μας συνήθειες, το ελαιόλαδο παραμένει βασικό συστατικό της κουζίνας μας και μάλιστα ένα πολύτιμο, ωφέλιμο προϊόν για την καλή μας υγεία.

Μόνο που όπως συμβαίνει με όλα τα αγαθά που καταναλώνουμε, έτσι και με αυτό, οφείλουμε να χτίσουμε μία σχέση εμπιστοσύνης. Μιλώντας με ανθρώπους που ασχολούνται ενεργά με την ελαιοπαραγωγή, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε την ποιότητα του προϊόντος και πώς αυτή πρέπει να αντιστοιχεί στην τιμή του, καθώς επίσης και να καταρριφθεί η πεποίθηση που θέλει τα ελαιόλαδα του σούπερ-μάρκετ να μην είναι καλά. Και τέλος, να αντιληφθούμε τις δυσκολίες των μικρών παραγωγών. Βιολογικοί μικροπαραγωγοί, όπως ο Γιάννης Αλεξόπουλος, ιδρυτής του Prasinoproject, μιας αμιγούς γεωπονικής εταιρείας με ετερόκλητους τομείς δραστηριότητας στη Σπάρτη, αποτελούν ένα πραγματικό κομμάτι στη ραχοκοκαλιά της σύγχρονης ελαιοπαραγωγής. Και ο ίδιος με τη σειρά του καταρρίπτει την ευρύτερη αντίληψη ότι ”όλα τα λάδια ίδια είναι”, τονίζοντας πώς ένα καλό ελαιόλαδο αναβαθμίζει όχι μόνο την καθημερινότητα αλλά και τη γαστρονομία μας.

Το ελαιόλαδο με μια ματιά Τόσο το Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο όσο και το Παρθένο Ελαιόλαδο προέρχονται απευθείας από την ελιά. Το πρώτο έχει χαμηλή οξύτητα, κι άλλα χαρακτηριστικά οργανοληπτικά, ενώ στο δεύτερο η οξύτητα είναι λίγο πιο υψηλή. Και τα δύο πρέπει να περάσουν τη δύσκολη πίστα της πιστοποίησης προκειμένου να βγουν στην αγορά. Στη συνέχεια ακολουθεί το ελαιόλαδο αποτελούμενο από εξευγενισμένα ελαιόλαδα και παρθένα ελαιόλαδα και το πυρηνέλαιο. Η περιεκτικότητα του Εξαιρετικού Παρθένου Ελαιόλαδου σε ελεύθερα λιπαρά οξέα, εκφραζόμενη σε ελαϊκό οξύ, δεν υπερβαίνει τα 0,8 g ανά 100 g ενώ του Παρθένου Ελαιόλαδου δεν υπερβαίνει τα 2 g ανά 100 g. Για να καταστεί δυνατός ο διαχωρισμός μεταξύ των διαφόρων τύπων ελαίου, έχουν καθοριστεί τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά για το καθένα, καθώς και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των παρθένων ελαίων, κατά τρόπο που να διασφαλίζεται η γνησιότητα και η ποιότητα των εν λόγω προϊόντων, με την επιφύλαξη των υπολοίπων διατάξεων, οι οποίες αφορούν αυτό το θέμα. Η ποιότητα του ελαιόλαδου επηρεάζεται σημαντικά από πληθώρα παραγόντων που είναι δυνατό να επιδρούν ακόμη και κατά το στάδιο ανάπτυξης του καρπού κατά την επαφή του με παράσιτα, μικροοργανισμούς, υγρασία, οξυγόνο, έντονο φως, θερμοκρασία και προσδιορίζεται με την μέτρηση ορισμένων φυσικοχημικών παραμέτρων όπως η οξύτητα, ο αριθμός υπεροξειδίων και η απορρόφηση στο υπεριώδες. Για τα παρθένα ελαιόλαδα στα κριτήρια ποιότητας συμπεριλαμβάνεται και η οργανοληπτική αξιολόγηση. ”Αυτό που θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε είναι ότι το Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο δεν σημαίνει και απαραίτητα βιολογικό, το οποίο δεν έχει να κάνει με την κατηγορία του προϊόντος, αλλά με τον τρόπο της καλλιέργειας” ”’Έχουμε το Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο με συμβατική καλλιέργεια κι ένα άλλο που γίνεται με βιολογική. Τα χαρακτηριστικά ως προς τη χημεία και την οργανοληπτική του αξιολόγηση είναι τα ίδια. Το αν κάποιο έχει υπολειμματικότητα φυτοφαρμάκων και άλλων επιμολυντών έχει να κάνει με το βιολογικό κομμάτι” εξηγεί ο Χρήστος Δημιζάς, Χημικός με Μεταπτυχιακό στη Χημεία Τροφίμων, ιδρυτής και ιδιοκτήτης της εταιρείας GREEKPOLS, η οποία μετράει 17 χρόνια στην αγορά. Με τα οικογενειακά στρέμματα στην Τριφυλία, η GREEKPOLS καταφέρνει και διατηρεί σταθερή την ποιότητά της, φροντίζοντας μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια, όπως για παράδειγμα το γεγονός ότι τα μπουκάλια που θα σφραγιστούν με το ελαιόλαδο, διαθέτουν φίλτρο UVA. Αξίζει να σημειωθεί ότι η εταιρεία GREEKPOL παράγει το ΕΠΟΣ ΠΟΠ Καλαμάτας, το οποίο δεν αναφέρεται αποκλειστικά στην πόλη αλλά σε περιοχές σε ολόκληρο τον νομό Μεσσηνίας. ”Αυτά τα ΠΟΠ ελαιόλαδα διαθέτουν κάποια ποιοτικά χαρακτηριστικά που έχουν πάει με φάκελο στην Κομισιόν, έχουν πιστοποιηθεί και αδειοδοτηθεί βάσει ποιοτικών στάνταρ. Είναι μία υποκατηγορία δηλαδή” καταλήγει ο Χρήστος. Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε ακουστά την Κορωνέικη που είναι και η βασίλισσα των ποικιλιών. Φύεται σε μεγάλη έκταση στην Ελλάδα και χαρακτηρίζεται από έντονο άρωμα και γεύση σε ισορροπία. Υπάρχουν όμως και πολλές άλλες ποικιλίες, όπως το Μανάκι, η Τσουνάτη καθώς και η Αθηνολιά οι οποίες έχουν το δικό τους μοναδικό χαρακτήρα και διαφορετικά χαρακτηριστικά. Κορωνέικη ποικιλία είναι και το συντριπτικό ποσοστό ελαιόλαδου που παράγει ο Γιάννης Αλεξόπουλος, σε συνδυασμό με την ξεχωριστή (και πιο σκληροτράχηλη αλλά και γευστική) ποικιλία της Αθηνοελιάς. Ο ίδιος προσεγγίζει την ελαιοπαραγωγή τόσο από την πλευρά του παραγωγού όσο και από αυτή του γεωπόνου, καθώς είναι απόφοιτος του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο ίδιος αναφέρεται στη Λακωνία ως μια πολύ προικισμένη περιοχή για την ελαιοκομία της, καθώς ο συνδυασμός κλίματος, εδάφους, γεωγραφίας και, φυσικά, τεχνογνωσίας είναι ιδιαίτερα προνομιακός. Για πάνω από δέκα χρόνια, παράγει πιστοποιημένο βιολογικό ελαιόλαδο το οποίο αξιολογείται σταθερά ως Εξαιρετικό Παρθένο. Μία μεγάλη και σημαντική υποσημείωση όμως είναι ότι η βιολογική προσέγγισή του δεν αφορά την ελάχιστα ανώτερη τιμή πώλησης, όσο την προσπάθεια για παράγωγή ενός πραγματικά παραδοσιακού, απαλλαγμένου από χημικά, ελαιόλαδου υψηλών προδιαγραφών. Φέτος μάλιστα, έγινε η πρώτη εμφιάλωση του ελαιόλαδου και ο ίδιος στοχεύει σε αγορές υψηλού γαστρονομικού ενδιαφέροντος τόσο στην Ελλάδα όσο και στην κεντρική Ευρώπη. Οι βρώσιμες ελιές παραγωγής του Γιάννη Αλεξόπουλου ακολουθούν την ποιότητα του ελαιόλαδου, με τη μοναδική διαφορά ότι εκεί ακολουθείται ακόμα η πλήρης παραδοσιακή διαδικασία ώστε να μετατραπεί η ελιά από πικρή και σκληρή, στο μοναδικό μεζέ που όλοι λατρεύουμε. Τι συμβαίνει με το τενεκέ του χωριού Ανοίγοντας μια μεγάλη συζήτηση γύρω από τον τενεκέ του χωριού, οι ελαιοπαραγωγοί που εμφιαλώνουν και προσπαθούν να βιοποριστούν μέσα από τη δουλειά τους και που αγωνιούν για την ποιότητα του προϊόντος τους, στηρίζουν το επώνυμο, συσκευασμένο ελαιόλαδο. Ο Χρήστος Δημιζάς τονίζει πώς υπάρχει μία εγγύηση, την οποία δεν μπορεί να δώσει το χύμα ελαιόλαδο, ενώ ταυτόχρονα η ψήφος εμπιστοσύνης στο συσκευασμένο ελαιόλαδο είναι και μια προσπάθεια στήριξης των ελληνικών, μικρών εταιρειών που κάνουν καλά τη δουλειά τους. ”Δεν είναι ότι το λάδι είναι επικίνδυνο αλλά γιατί να μην φάει ο καταναλωτής αυτό που πληρώνει; Πολλές φορές, ξεφορτώνονται λάδια που δεν πέρασαν στη δειγματοληψία, ακόμα και προπέρσινα και τα πουλάνε ως κάτι καλύτερο. Τα περισσότερα Εξαιρετικά Παρθένα Ελαιόλαδα που έχουμε συσκευάσει ποτέ σαν εταιρεία είναι λάδια premium και τα δίνουμε κανονικά. Είναι παράβαση να αναφέρεται κάτι παραπάνω από την κατηγορία που ορίζει ο νόμος, απεχθάνομαι τη λέξη premium. Αλλά έχουμε μάθει να λέμε ‘άσε τι βάζουν μέσα στα λάδια των σούπερ μάρκετ’ ενώ και το δικό μου λάδι είναι από χωριό και περνάει από όλους τους ελέγχους που πρέπει”. Ο Χρήστος Δημιζάς τονίζει τις δυσκολίες του χώρου, λέγοντας πώς η παράνομη διακίνηση και η νοθεία έρχεται σε αντίθεση με τις προσπάθειες των ελαιοπαραγωγών να ανταπεξέρχονται στα έξοδα που έχει μία εταιρεία, πόσο μάλλον όταν αυτή είναι μικρή και οικογενειακή και στις δειγματοληψίες, μέσα από τις οποίες αποφασίζεται ακόμα και ανάκληση του προϊόντος αν δεν πληροί τα κριτήρια. Παρόλα, αυτά ο ίδιος δεν αφορίζει τον τενεκέ του χωριού όσον αφορά στην ποιότητα, που όπως λέει υπάρχει δυστυχώς σε ένα μικρό ποσοστό. ”Υπάρχουν τενεκέδες που έχουν εξαιρετικά λάδια, αλλά είναι αυτοί που θα υπάρχει η ‘φοβέρα’ ότι αυτός που το πουλάει σε κάποιον άλλον, το δίνει στη σωστή τιμή και θέλει να ξαναπουλήσει. Προσέχει δηλαδή τον πελάτη.” Στην περίπτωση του Μάνου Αθανασάκου, ο οποίος ολοκληρώνει το διδακτορικό του στην Ασφάλεια Δικτύων, αλλά ασχολείται με την ελαιοπαραγωγή μαζί με την οικογένειά του, το ελαιόλαδο του δεν έχει εμφιαλωθεί ακόμα αλλά είναι πραγματικά εξαιρετικό. Όντας και ο ίδιος μάγειρας μαζί με τις πολλές ακόμα ιδιότητές του, τροφοδοτεί εδώ και καιρό γνωστά αθηναϊκά εστιατόρια με το ελαιόλαδο και τις ελιές από τα οικογενειακά χωράφια που βρίσκονται στον Ταΰγετο. Τα αιωνόβια δέντρα που άνηκαν στους παππούδες του, βρίσκονται ανάμεσα σε θυμάρια, θρούμπια, καστανιές και καρυδιές, γύρω από το ορεινό χωριό της Άρνας, σε ένα μέρος αρκετά ιδιόμορφο όπως το περιγράφει και ο ίδιος. Ο Μάνος Αθανασάκος σέβεται τον κύκλο της ζωής των δέντρων του και δεν τα έχει ψεκάσει ποτέ. Παράλληλα, μετράει την οξύτητα του ελαιόλαδου που παράγει και όπως λέει κατατάσσεται σε αυτή του Εξαιρετικού Παρθένου. ”Ξέρω ότι είναι βιολογικό το λάδι μου δεν χρειάζεται να το πιστοποιήσω, δεν πιστεύω σε αυτό, όταν άλλοι καλλιεργητές ψεκάζουν συνεχώς με βιολογικά φάρμακα ενώ εγώ δεν ρίχνω τίποτα. Καμιά φορά κρίνουμε από το εξωτερικό περίβλημα που μπορεί να είναι κάτι ευτελές όπως ο τενεκές (σ.σ. ο ίδιος χρησιμοποιεί ειδικά μπιτόνια για να μεταφέρει το λάδι του), δεν φαίνεται η αξία του. Ναι μεν κάποιοι πουλάνε λάδι με μούργα ή άλλη ποιότητα από αυτή που λένε, άλλα υπάρχουν ελαιόλαδα που μπορεί να αξίζουν πολύ περισσότερο από αυτά που μπαίνουν σε εντυπωσιακά μπουκάλια”. Φέτος, κατάφερε να βγάλει ένα μονοποικοιλιακό ελαιόλαδο Αθηνολιάς, στο οποίο όπως λέει παίζει ρόλο το terroir. ”Είναι λίγο πικάντικο, φρουτώδες και μου βγάζει κάπως καρύδι” θα πει περιγράφοντάς το. ”Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μία συνεχής αναζήτηση στις κουζίνες κι αυτό είναι πολύ ωραίο. Έχει τύχει να μου ζητήσει ένας μάγειρας το λάδι μου γιατί είχε φανταστεί να βγάλει ένα συγκεκριμένο πιάτο και ήθελε τη γεύση του. Μια άλλη φορά, σε ένα εστιατόριο έτρωγε ένας μεγάλος κριτικός ελαιόλαδου και αφού δοκίμασε το δικό μου είπε ότι είναι το πιο ωραίο που έχει φάει μαζί με του Πέσκια. Ε και χάρηκα αρκετά”. Αυξάνονται οι μάγειρες που αναζητούν νέα προϊόντα ανά την Ελλάδα, με αποτέλεσμα να υπάρχει μια ευγενής (;) άμιλλα σε εξέλιξη για το ποιος θα ανακαλύψει το πιο καινούργιο, νόστιμο προϊόν. Και σε πολλές περιπτώσεις, αυτά βρίσκονται μακριά από τα ράφια των σούπερ-μάρκετ, σε περιοχές κάπως αχαρτογράφητες. Αυτή η ρομαντική αναρχία στις κουζίνες αναδεικνύει καλές δουλειές που δεν μπορούν να προχωρήσουν τόσο γρήγορα καθώς δεν βασίζονται σε μεγάλες επιχειρήσεις. Η στήριξη σε μικρούς παραγωγούς, όπως στην περίπτωση του Γιάννη Αλεξόπουλου, ο οποίος βασίζεται στα οικογενειακά ελαιόδεντρα αλλά και του Μάνου Αθανασάκου που κάνει την προσπάθειά του, είναι σημαντική για να σπάσει το μονοπώλιο των μεγάλων επιχειρήσεων. Αξίζει να σημειωθεί, ότι ο Μάνος Αθανασάκος πουλάει το ελαιόλαδο του στα εστιατόρια, όπως ορίζει ο νόμος, καθώς με τους τόνους που παράγει έχει έσοδα κάτω από το προβλεπόμενο όριο για το ”άνοιγμα χαρτιών”, δηλαδή εταιρείας. Μία από τις δυσκολίες όμως που θέτει ο ίδιος στο τραπέζι είναι ότι υπάρχει ελλιπής πληροφορία σχετικά με το πώς μπορεί να κάνει το επόμενο βήμα για το τι συμφέρει τελικά έναν αγρότη με μικρή παραγωγή. ”Λέω ότι υπάρχει ένα καρτέλ στο ελαιόλαδο. Στη Μεσόγειο, οι ελαιοπαραγωγικές δυνάμεις είναι η Τυνησία, το Μαρόκο, η Ισπανία, η Ιταλία και η Ελλάδα. Έτσι, όποιος έχει τα περισσότερα δέντρα έχει και τον μεγαλύτερο λόγο στη διαμόρφωση της τιμής. Αυτό πάει αναλογικά, με την προσφορά και τη ζήτηση σε τόνους και η Ελλάδα δεν ανήκει στους μεγάλους παίκτες. Στο ελαιοτριβείο η τιμή ρυθμίζεται βάσει αυτής που έχει ρυθμιστεί. Επίσης, σε χρεώνει το δικαίωμα που είναι 10%. Αν εγώ δεν θέλω να κρατήσω το λάδι και θέλω να το πουλήσω, θα μου πει ότι το αγοράζω 3,60 (αυτή η τιμή είναι το κατώτατο όριο τώρα). Μπορείς να αγοράσεις και το δικαίωμα, ώστε να το πάρεις πίσω”. “Στη Μεσόγειο, οι ελαιοπαραγωγικές δυνάμεις είναι η Τυνησία, το Μαρόκο, η Ισπανία, η Ιταλία και η Ελλάδα. Έτσι, όποιος έχει τα περισσότερα δέντρα έχει και τον μεγαλύτερο λόγο στη διαμόρφωση της τιμής. Αυτό πάει αναλογικά, με την προσφορά και τη ζήτηση σε τόνους και η Ελλάδα δεν ανήκει στους μεγάλους παίκτες.”  GETTY IMAGES/ISTOCKPHOTO Οι δυσκολίες του λαδιού Ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως ο παγετός αλλά και η ζέστη σε περιόδους που δεν δικαιολογείται, η πολλή ξηρασία αλλά και βροχή σε περιόδους ανθοφορίας, ο δάκος και τα ψεκάσματα σε διπλανά κτήματα, αποτελούν εχθρούς της παραγωγής. Όπως παρατηρεί ο Μάνος Αθανασάκος, τα 4-5 τελευταία χρόνια, την περίοδο του Μαΐου που είναι και αυτή που ανθίζει η ελιά, η θερμοκρασία είναι αρκετά υψηλή για τα δεδομένα της εποχής. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να καίγεται το άνθος και αν δεν χάσεις όλη την παραγωγή, μπορεί να είσαι μείον στο 40-50%. Ο ισχυρός παγετός από την άλλη, όπως εξηγεί ο Χρήστος Δημιζάς μπορεί να ‘κάψει’ την ελιά και τους χυμούς της. Πέρα από τις καιρικές συνθήκες, παίζει ρόλο η μορφολογία του εδάφους. Για παράδειγμα, τα χωράφια του Μάνου Αθανασάκου βρίσκονται σε βαθμίδες, σε ένα ιδιαίτερα ιδιόμορφο έδαφος. Αυτό σημαίνει ότι μόνο για το στρώσιμο των πανιών, χρειάζονται δύο ώρες. Και οι αντιξοότητες δεν σταματούν εδώ. ”Συνοπτικά, τα πάντα ξεκινούν από την πολιτική γραμμή, την οικονομοτεχνική εξωστρέφεια και την προστασία του προϊόντος από την κεντρική εξουσία. Σε όλα αυτά που (δεν) γίνονται από τους αρμοδίους, προσθέτουμε και την κατακόρυφη άνοδο στο εξοδολόγιο του αγρότη λόγω ενεργειακής κρίσης. Εμείς είμαστε εδώ όμως για να δείξουμε ότι τα λακωνικά βιολογικά προϊόντα ελιάς (ελαιόλαδο, βρώσιμες ελιές, πάστα ελιάς κτλ) μπορούν να πρωταγωνιστήσουν παρά τις δυσκολίες” εξηγεί ο Γιάννης Αλεξόπουλος και προσθέτει ότι το σημαντικότερο βήμα είναι η πρόσφατη συγκρότηση ενός μικροσυνεταιρισμού με κοινό όραμα τη βελτιστοποίηση του προϊόντος που λέγεται λακωνικό βιολογικό ελαιόλαδο. ”Το ελαιόλαδο είναι προϊόν που ελέγχεται με επίσημη ανάλυση από οργανοληπτικό εργαστήριο και η ανάλυση αυτή έχει μεγάλη ισχύ. Αν δεν βγει σωστή, το προϊόν ανακαλείται. Αν βγάλει ελάττωμα πάνω από το όριο που έχει καθοριστεί, δεν είναι πια Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο και πρέπει να ανακληθεί. Αν λοιπόν, το προϊόν μου περάσει το τεστ και σε δύο μήνες κάποιος το φυλάξει λάθος και τα χαρακτηριστικά του έχουν αλλοιωθεί και γίνει έλεγχος, δεν περνάει το τεστ. Γι’ αυτό θα πρέπει να έχω κρατήσει ένα αντιδείγμα για να αποδείξω ότι δεν είμαι ελέφαντας. Πολλές φορές μπορεί να το πάω σε ένα σούπερ-μάρκετ που οι λάμπες είναι πιο δυνατές από όσο πρέπει και το χτυπάει το φως και παρά την ειδική επίστρωση με φίλτρο UV στο μπουκάλι μου, το φως περνάει και έχουμε φωτοαλλοίωση. Πάει ο ΕΦΕΤ, βγαίνει το λάδι εκτός ορίων (μπορεί να φταίνε πολλά) κι εγώ έχω αντιδείγματα αλλά αυτά πρέπει να έχουν πιστοποίηση ISO για τη σωστή διατήρηση και αυτό είναι ένα κόστος δυσβάσταχτο. Και μιλάμε για μία μικρή εταιρεία στην αγορά” καταλήγει ο Χρήστος Δημιζάς. Τελικά το λάδι έχει ημερομηνία λήξης; Το Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο είναι ένα τρόφιμο που αλλοιώνεται με το πέρασμα του χρόνου, όπως επιβεβαιώνει και η Κωνσταντίνα Μπολέτη. ”Πιο συγκεκριμένα, με την πάροδο του χρόνου υφίσταται οξειδώσεις από το φως που θα εκτεθεί, τη θερμοκρασία που θα αποθηκευτεί και ως και από τον αέρα που περιέχει το δοχείο. Ειδικά δε, αν δεν συντηρείται σωστά, υποβαθμίζεται ακόμη περισσότερο και σε πιο σύντομο χρονικό διάστημα και για να ωφεληθούμε θα πρέπει να πρέπει να το καταναλώνουμε άμεσα”. (ΜΑΡΩ ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΥΔΗ – news247.gr)

 Τα βότανα χρησιμοποιούνται από την αρχαιότητα ακόμη για διάφορες ενδείξεις, σύμφωνα με τη λαϊκή ιατρική και τις παραδόσεις κάθε λαού και κάθε περιοχής. Ακριβώς επειδή πολλά από αυτά έχουν φανεί πολύ αποτελεσματικά, οι επιστήμονες έχουν ασχοληθεί αρκετά με την ανάλυση των δραστικών τους ουσιών, αλλά και των χρήσεών τους.

Παρ’ όλα αυτά, όλοι εμείς οι απλοί καταναλωτές τους, που δεν έχουμε πάντα πρόσβαση στα επιστημονικά δεδομένα, αλλά ούτε και τη σχετική γνώση ώστε να μπορέσουμε να τα αξιολογήσουμε, κατακλυζόμαστε από ποικίλες πληροφορίες (από ειδικούς και μη) και συχνά δυσκολευόμαστε να ξεχωρίσουμε ποιες βασίζονται σε πραγματικά στοιχεία και τεκμηριωμένη γνώση και ποιες όχι.

Αυτή είναι μία λίστα που περιλαμβάνει κάποια από τα καλύτερα, δραστικότερα και πιο μελετημένα βότανα του κόσμου.

Τα παραθέτουμε μαζί με τις επιστημονικά αποδεδειγμένες χρήσεις, αλλά και εφαρμογές τους.

1.Εχινάκεια

Είναι φυτό της Βορείου Αμερικής. Υπάρχουν δύο ειδών, η λευκή και η πορφυρή εχινάκεια, και συνήθως χρησιμοποιείται η πορφυρή. Η χρήση της καταγράφηκε για πρώτη φορά γύρω στο 1900. Από το 1930 και μετά η ζήτησή της στην Ευρώπη ήταν πολύ μεγάλη.

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Η ρίζα και τα κοτσάνια.

◗ Μορφές και δοσολογία: Σε κάψουλες ή ταμπλέτες (των 350 mg, 2 φορές την ημέρα). Επίσης, σε σταγόνες (για πρόληψη, 1 φορά την ημέρα από 30 σταγόνες, για 2 βδομάδες˙ για θεραπεία, 2 φορές την ημέρα από 30 σταγόνες, για 1 βδομάδα).

◗ Χρήση: Έχει επιστημονικά επιβεβαιωμένες ιδιότητες: – Κάνει υποστηρικτική θεραπεία στις λοιμώξεις του αναπνευστικού (π.χ. λοιμώξεις, κρυολογήματα), αλλά και στις ουρολοιμώξεις. – Διεγείρει το ανοσοποιητικό κατά των βακτηρίων και των ιών. – Βοηθά στη θεραπεία πληγών, ως αντισηπτικό μέσο. – Έχει επίσης καλά αποτελέσματα στη βρογχίτιδα.

◗ Προσοχή: Αντενδείκνυται σε όσους πάσχουν από αυτοάνοσα νοσήματα (π.χ. θυρεοειδίτιδα Ηashimoto), φυματίωση ή AIDS. Ως παρενέργεια μπορεί να προκληθεί αλλεργία ή κνησμός.

2.Καλέντουλα

Πρόκειται για ένα πολύ γνωστό και διαδεδομένο σε όλη την Ευρώπη φυτό που μοιάζει με τη μαργαρίτα. Παραδοσιακά τον Μεσαίωνα τη χρησιμοποιούσαν ως μπαχαρικό και ως χρωστική ουσία λόγω του κίτρινου χρώματός της.

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Τα αποξηραμένα άνθη και λιγότερο τα φύλλα, για εξωτερική χρήση.

◗ Μορφές και δοσολογία: Χρησιμοποιείται εξωτερικά ως αλοιφή, αραιωμένο βάμμα και τσάι (για γαργάρες, πλύσεις, κομπρέσες, αλλά και για καθαρισμό πληγών).

◗ Χρήση: Σε δερματίτιδες, φλεγμονές, πληγές, αλλά και για πλύσεις στόματος, καθώς έχει αποδεδειγμένες αντισηπτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.

◗ Προσοχή: Επιτρέπεται στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό, εκτός αν υπάρχει κάποια αλλεργία σε αυτού του είδους τα λουλούδια.

3.Υπερικό ή σπαθόχορτο ή βάλσαμο (St John’s wort)

Πρόκειται για ένα παραδοσιακό ευρωπαϊκό και κατεξοχήν ελληνικό φυτό. Το χρησιμοποιούσαν στην αρχαιότητα (ο Γαληνός και ο Διοσκουρίδης το πρότειναν για διάφορες θεραπευτικές χρήσεις) και ιδιαίτερα στη Ρώμη για τη θεραπεία τραυμάτων. Όταν το βράζουμε, βγάζει ένα κόκκινο χρώμα που, σύμφωνα με την παράδοση, συμβολίζει το αίμα του Χριστού ή του Ιωάννη του Βαπτιστή (γι’ αυτό και ονομάζεται St John’s wort).

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Άνθη και φύλλα.

◗ Μορφές και δοσολογία: Σε κάψουλες (2 την ημέρα, από 300 mg η καθεμία), σε βάμμα (30 σταγόνες βάμματος ή εκχυλίσματος, 3 φορές την ημέρα), σε τσάι (2 κουταλάκια σε ένα ποτήρι βραστό νερό). Όμως, δεν πρέπει να το χρησιμοποιούμε για περισσότερο από 4 εβδομάδες.

◗ Χρήση: Είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι έχει ήπια αντικαταθλιπτική δράση (μάλιστα μπορεί να συγκριθεί με τα χημικά αντικαταθλιπτικά που κυκλοφορούν). Επίσης, διαθέτει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, γι’ αυτό και εφαρμόζεται τοπικά εξωτερικά σε εγκαύματα και τραύματα.

◗ Προσοχή: Αντενδείκνυται σε όσους παίρνουν αντιπηκτικά, άλλα αντικαταθλιπτικά και ανοσοκατασταλτικά. Επίσης, επειδή μπορεί να δημιουργήσει φωτοευαισθησία, χρειάζεται να προστατευόμαστε από τον ήλιο, ιδιαίτερα το καλοκαίρι.

4.Ginkgo biloba

Είναι ένα κινέζικο δέντρο που φύεται γενικά στην Άπω Ανατολή και μοιάζει εμφανισιακά με τη βερικοκιά (μάλιστα, έχει κι αυτό καρπούς, αλλά δεν χρησιμοποιούνται). Φτάνει σε πολύ μεγάλη ηλικία (μέχρι και τα 1.000 χρόνια), γι’ αυτό και θεωρείται ζωντανό απολίθωμα. Ένας γερμανός γιατρός το έφερε το 1750 από την Ιαπωνία στην Ευρώπη.

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Τα αποξηραμένα φύλλα του, που μοιάζουν με παλάμη και από τα οποία παίρνουμε το ξηρό εκχύλισμα.

◗ Μορφές και δοσολογία: Σε κάψουλες (2 την ημέρα, 200 mg η καθεμία) και σε σταγόνες (40 σταγόνες 2 φορές την ημέρα, για 3 μήνες, μέχρι να δούμε αν υπάρχει αποτέλεσμα).

◗ Χρήση: Ενισχύει την αιμάτωση στα λεπτά αιμοφόρα αγγεία. Έτσι, φαίνεται ότι βελτιώνει και την αιμάτωση του εγκεφάλου και έχει ευεργετικά αποτελέσματα σε περιπτώσεις άνοιας, αδυναμίας συγκέντρωσης, εμβοών και ζάλης. Επίσης, θεωρείται ότι μπορεί να επιβραδύνει το Αλτσχάιμερ και ότι είναι κατάλληλο και για τις θεραπείες των φλεβικών νόσων.

◗ Προσοχή: Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται από όσους παίρνουν αντιπηκτικά. Μία παρενέργειά του, σπάνια όμως, είναι ότι μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερικές ενοχλήσεις.

5.Τζίνσενγκ-panax

Πρόκειται για έναν κινέζικο θάμνο οι θεραπευτικές ιδιότητες του οποίου είναι γνωστές εδώ και 5.000 χρόνια. Στην Ευρώπη ήρθε από τους Ολλανδούς το 1600. Καλλιεργείται δύσκολα, γι’ αυτό και έχει πολύ υψηλή τιμή. Μάλιστα, στο εμπόριο συχνά τίθεται και ζήτημα νοθείας.

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Η ρίζα του, που μοιάζει με ανθρώπινο σώμα και λευκαίνεται (για λόγους εμφάνισης) πριν δοθεί στο εμπόριο.

◗ Μορφές και δοσολογία: Σε κάψουλες (1-2 ημερησίως) ή ως αφέψημα (βράζουμε 3 γρ. της ρίζας σε 2 ποτήρια νερό για 1 ώρα, στραγγίζουμε και πίνουμε 1 ποτήρι 2 φορές την ημέρα για 3-4 εβδομάδες και όχι περισσότερο).

◗ Χρήση: Είναι φυτό προσαρμοσιογόνο (μας βοηθά δηλαδή να προσαρμοστούμε), αυξάνει την αντοχή και βελτιώνει την πνευματική απόδοση και τη μνήμη. Επίσης, ενισχύει τον οργανισμό όταν υπάρχει κόπωση και αδυναμία, αλλά και μετά από κάποια ασθένεια. Γενικά, βοηθά στη φυσική άμυνα του οργανισμού.

◗ Προσοχή: Δεν πρέπει να λαμβάνεται από όσους παίρνουν αντιπηκτικά, καθώς και πριν από επεμβάσεις. Επίσης, μπορεί να προκαλέσει υπογλυκαιμίες. Ακόμη, σε πολύ μεγάλες ποσότητες μπορεί να δημιουργήσει νευρικότητα, υπερδιέγερση, αϋπνία και να ανεβάσει την πίεση.

6.Βαλεριάνα ή κέντρανθος ή κόκκινη βαλεριάνα

Η βαλεριάνα είναι γνωστή από την αρχαιότητα. Από τον 18ο αιώνα χρησιμοποιείται ευρέως ως ένα πολύ κοινό κατευναστικό του κεντρικού νευρικού συστήματος. Τη βρίσκουμε κοντά σε ποτάμια και καταρράκτες, σε ελώδεις περιοχές και σε δάση. Το φυτό μπορεί να καλλιεργηθεί με σπόρους και μεταφυτεύοντας τις παραφυάδες σε βάθος 30 εκ. σε ελαφρύ έδαφος. Προτιμά εδάφη ξηρά και με πολύ ήλιο. Το μειονέκτημά της είναι ότι η ρίζα της μυρίζει πολύ άσχημα και έτσι είναι δύσκολο να την καταναλώσουμε σε μορφή τσαγιού.

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Οι ρίζες του φυτού, που συλλέγονται το φθινόπωρο και αποξηραίνονται στη σκιά, αφού πρώτα τις πλύνουμε καλά.

◗ Μορφές και δοσολογία: Τη βρίσκουμε σε κάψουλες ή ταμπλέτες (η δοσολογία καθορίζεται κατά περίπτωση), βάμμα (15 σταγόνες το βράδυ για τον ύπνο και 20 σταγόνες 2 φορές την ημέρα για το άγχος) και τσάι (2 κουταλάκια βότανο σε ένα φλιτζάνι ζεστό νερό).

◗ Χρήση: Η βαλεριάνα λειτουργεί ως ήπιο κατευναστικό για την αϋπνία. Επίσης, θεωρείται ότι μπορεί να βοηθήσει σε προβλήματα δυσκοιλιότητας, διαταραχές του ύπνου και ότι έχει γενικά καταπραϋντικές, σπασμολυτικές και ηρεμιστικές ιδιότητες. Ακόμη, επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει ότι μετά την κατανάλωση βαλεριάνας βελτιώνεται η εικόνα του εγκεφαλογραφήματος.

◗ Προσοχή: Οι υψηλές και συνεχείς δόσεις είναι δυνατόν να προκαλέσουν πονοκέφαλο. Ως παρενέργεια είναι πιθανό να δημιουργήσει τρέμουλο ή ένταση. Επίσης, πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι ενισχύει τη δράση των υπνωτικών φαρμάκων και του αλκοόλ.

7.Αγγελική (dong quai)

Υπάρχει η ελληνική, ευρω-παϊκή και η κινέζικη εκδοχή του. Πρόκειται για ένα σκανδιναβικό φυτό που στο παρελθόν πολλοί πίστευαν ότι έχει υπερφυσικές ιδιότητες (εξού και το όνομα) και ότι το υπέδειξε ο αρχάγγελος Ραφαήλ. Χρησιμοποιήθηκε πολύ κατά της πανώλης στον Μεσαίωνα. Θεωρείται ένα κατεξοχήν γυναικείο βότανο.

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Η αποξηραμένη ρίζα του φυτού.

◗ Μορφές και δοσολογία: Θα το βρείτε σε βάμμα (20 σταγόνες, 3 φορές την ημέρα) και σε τσάι (1 κουταλάκι του γλυκού σε ένα φλιτζάνι ζεστό νερό, 2 φορές την ημέρα).

◗ Χρήση: Για γαστρεντερικά ενοχλήματα (φούσκωμα) και κατά του βήχα.

◗ Προσοχή: Δεν πρέπει να το χρησιμοποιούμε αν πρόκειται να εκτεθούμε σε δυνατό ήλιο, γιατί προκαλεί φωτοευαισθησία.

8.Αρπαγόφυτο (devil’s claw)

Πρόκειται για αφρικανικό φυτό, μία πόα, από την έρημο Καλαχάρι. Χρησιμοποιήθηκε στην παραδοσιακή ιατρική της νοτίου Αφρικής ως τονωτικό, παυσίπονο και αντιρρευματικό. Κάποια στιγμή μάλιστα, εξαιτίας της μεγάλης ζήτησης που είχε, συμπεριλήφθηκε στα φυτά που απειλούνται με εξαφάνιση.

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Οι κόνδυλοι του φυτού.

◗ Μορφές και δοσολογία: Σε κάψουλες (μέχρι 3 των 100 mg την ημέρα) και σε βάμμα (30 σταγόνες, 3 φορές την ημέρα). Επίσης, υπάρχουν κρέμες, ζελέ κ.ά. για εξωτερική χρήση.

◗ Χρήση: Παραδοσιακά χρησιμοποιήθηκε σε παθήσεις του ήπατος και της χολής, καθώς και για τη μείωση της χοληστερίνης. Η αντιφλεγμονώδης δράση του είναι επιστημονικά αποδεδειγμένη σε πόνους των αρθρώσεων, της πλάτης, της μέσης και της σπονδυλικής στήλης.

◗ Προσοχή: Η χρήση του αντενδείκνυται όταν υπάρχουν έλκη στο στομάχι και το δωδεκαδάκτυλο. Ως παρενέργεια μπορεί να προκαλέσει ερεθισμούς στους βλεννογόνους του στομάχου, ναυτία, διάρροιες και σύγχυση στα παιδιά.

9.Χρυσάνθεμο (feverfew)

Είναι φυτό της Ανατολής. Χρησιμοποιείται από τη ρωμαϊκή εποχή, αλλά αναφέρεται και στον Διοσκουρίδη ως «ψεύτικο χαμομήλι».

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Τα φύλλα.

◗ Μορφές και δοσολογία: Ως τσάι (2 φλιτζάνια την ημέρα με 1 κουταλάκι βοτάνου στο καθένα), σε σταγόνες (30 σταγόνες από το βάμμα, 3 φορές την ημέρα) και σε κάψουλες (2 κάψουλες την ημέρα για 2 μήνες, για την ημικρανία).

◗ Χρήση: Κυρίως για την ημικρανία και για τα εντερικά παράσιτα. Θεωρείται ότι βοηθά στην αιμάτωση του εγκεφάλου και ότι έχει παρόμοια δράση με τη σεροτονίνη.

◗ Προσοχή: Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται όταν υπάρ-χουν αλλεργίες σε τέτοιου εί-δους φυτά. Η πιο συχνή του παρενέργεια είναι η πρόκληση κάποιας δερματίτιδας.

10.Saw palmetto ή serenoa

Πρόκειται για ένα δέντρο που μοιάζει με φοίνικα και φύεται στην Αμερική. Οι γηγενείς Ινδιάνοι της Αμερικής το χρησιμοποιούσαν πολύ και έτρωγαν και τους καρπούς του. Από το 1900 χρησιμοποιείται ευρέως και στην Ευρώπη για την αντιμετώπιση ενοχλημάτων του προστάτη. Θεωρείται ένα κατεξοχήν ανδρικό βότανο.

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Οι καρποί.

◗ Μορφές και δοσολογία: Στο εμπόριο κυκλοφορούν έτοιμα σκευάσματα (η δόση καθορίζεται ανάλογα με το σκεύασμα), τα οποία μπορούν να ληφθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα (π.χ. ένα τρίμηνο).

◗ Χρήση: Συστήνεται για την καλοήθη υπερπλασία του προστάτη και βοηθά στα ενοχλήματα της ενούρησης λόγω διογκωμένου προστάτη. Επίσης, θεωρείται αποτελεσματικό για τη νυχτερινή ενούρηση, τις ουρολοιμώξεις, αλλά και για την υγεία του ουροποιητικού γενικότερα.

◗ Προσοχή: Αντενδείκνυται όταν υπάρχει καρκίνος του προστάτη και γενικά οποιοσδήποτε καρκίνος που σχετίζεται με ορμόνες. Ως παρενέργεια μπορεί να δημιουργήσει στομαχικές ενοχλήσεις.

Δημοσιεύτηκε στο vita.gr με τη συνεργασία της κ. Γιάννας Περγαντά, φαρμακοποιού

 Ιδέες για νέες εµπορικές διεξόδους στον κλάδο των λεγόµενων «Super Oils» (Υπέρ-Έλαια) δηµιουργεί το πριµ 60 ευρώ το στρέµµα που υπόσχεται το νέο πρασίνισµα της ΚΑΠ σε αγρότες που θα σπείρουν τα χωράφια τους µε καινοτόµες καλλιέργειες.

Καμελίνα | Nέο καλλιεργητικό asset με στρεμματικό πριμ και λύσεις διάθεσης

Μία από αυτές είναι η καµελίνα, µία άγνωστη για τα σηµερινά ελληνικά δεδοµένα καλλιέργεια, µε καλές όµως προοπτικές προσόδου για παραγωγούς που θα τη συνοδεύσουν µε µία µονάδα εκχύλισης, παράγοντας έλαιο για µία ποικιλία εµπορικών και βιοµηχανικών χρήσεων.

Τα κόστη της καλλιέργειας

Στην περίπτωση της Καµελίνας τα καλλιεργητικά κόστη στις ελληνικές συνθήκες προσεγγίζουν αυτά του σκληρού σίτου και λοιπών χειµερινών σιτηρών και υπολογίζονται σύµφωνα µε τον καθηγητή του Γ.Π.Α Δηµήτρη Μπιλάλη στα 120 µε 140 ευρώ το στρέµµα σε συµβατική καλλιέργεια, ενώ να αυξάνονται κατά 50 περίπου ευρώ στην περίπτωση της βιολογικής. 

Η ενίσχυση λοιπόν των 60 ευρώ έρχεται να «κουµπώσει» πάνω στην παραγωγική διαδικασία, ουσιαστικά καλύπτοντας σχεδόν το µισό από το καλλιεργητικό κόστος, ώστε να ισοφαρίσει τυχόν απώλεια εισοδήµατος από την αντικατάσταση κυρίως ανοιξιάτικων αρδευόµενων, ενεργοβόρων και µε στηµένη αγορά καλλιεργειών (όπως βαµβάκι και καλαµπόκι) έως ότου οργανωθεί η νέα εγχώρια αγορά για το προϊόν και ισορροπηθούν εκ νέου οι µηχανισµοί προσφοράς και ζήτησης.

Έσοδα και επιχειρηµατική προσέγγιση

Οι τιµές παραγωγού διαµορφώνονται στα 2 µε 2,5 ευρώ το κιλό, µε τον κύριο αγοραστή του προϊόντος στην Ελλάδα να είναι οι εταιρείες µε προϊόντα Superfoods, οι οποίες πωλούν τους σπόρους σε µικρές συσκευασίες µε πολύ υψηλό περιθώριο κέρδους. 

Όπως όµως επισηµαίνει ο καθηγητής Δ. Μπιλάλης στην Agrenda, οι νέοι παραγωγοί καµελίνας θα πρέπει να έχουν µία διαφορετική επιχειρηµατική προσέγγιση στη νέα κατάσταση.

Η κατασκευή µονάδων εκχύλισης µε κοχλιοπρέσα, µέσω της ένταξης σε Σχέδια Βελτίωσης ή προγράµµατα µεταποίησης του ΠΑΑ, θα επιτρέψει στον παραγωγό να καρπωθεί την υψηλή προστιθέµενη αξία που προσφέρει η µεταποίηση του σπόρου καµελίνας σε έλαιο, το οποίο πουλιέται σε ακόµα υψηλότερες τιµές, µε ποικιλία εµπορικών και βιοµηχανικών χρήσεων.

Η µετέπειτα αυξηµένη πρόσοδος, θα φέρει την οικονοµική µεγέθυνση που θα εδραιώσει τον παραγωγό στον νέο κλάδο ως κερδοφόρο επαγγελµατία, την ίδια ώρα που οι ευρωπαϊκές συνθήκες επιβάλλουν στο νέο αγρότη να εστιάσει ο ίδιος στο λεγόµενο «Farm market», κάνοντας ο ίδιος την τελική µεταποίηση στο προϊόν του. Σύµφωνα µε τα εµπειρικά δεδοµένα, ένα στρέµµα καµελίνας µπορεί να αποδώσει από 40-50 λίτρα το στρέµµα, όταν στο διαδίκτυο βρίσκει κανείς µπουκαλάκια ελαίου των 100 χιλιοστόλιτρων µε τιµές κοντά στα 10 ευρώ.

Αποδόσεις από πειραµατικά χωράφια

Όπως αναλύεται σε µεταπτυχιακή µελέτη της Μαρίας Ι. Κοµπιλάκου, τον Μάιο του 2016 πραγµατοποιήθηκε σπορά στον πειραµατικό αγρό του ΓΠΑ, όπου επιχειρήθηκε η καλλιέργεια Καµελίνας και υπολογίστηκαν οι αποδόσεις της και οι ανάγκες της. 

Κόστος παραγωγής Καμελίνα (photo/agronews.gr)

Τα συµπεράσµατα της µελέτης αναφέρουν πως η καλλιέργεια πετυχαίνει καλύτερες αποδόσεις µε τη χρήση οργανικής λίπανσης µε κοµπόστ σε σύγκριση µε την παροχή ανόργανης θρέψης, ενώ η βέλτιστη ποσότητα απαιτούµενου σπόρου υπολογίστηκε στα 3 – 3,5 κιλά ανά στρέµµα, µε µεγαλύτερες πυκνότητες να αυξάνουν σηµαντικά την ανταγωνιστικότητα σε θρεπτικά συστατικά και να καθυστερούν την ωρίµανση των σπόρων.  Στις ελληνικές συνθήκες, σύµφωνα µε υπολογισµούς, η καλλιέργεια Καµελίνας µπορεί να αποφέρει στον παραγωγό πρόσοδο έως και 500 ευρώ το στρέµµα.

Υψηλότερη περιεκτικότητα ελαίου από ηλίανθο και σόγια

Η υψηλή ελαιοπεριεκτικότητα αποτελούν το χαρακτηριστικό γνώρισµα των πολύ µικρών σπόρων Καµελίνας, των οποίων το έλαιο αποκτάται από τους σπόρους του φυτού µε την µέθοδο της ψυχρής εκθλίψης και το µετέπειτα φιλτράρισµα.

Η ελαιοπεριεκτικότητα των σπόρων της ξεπερνάει καθιερωµένες ελαιοπαραγωγικές καλλιέργειες όπως η σόγια και ο ηλίανθος και κυµαίνεται µεταξύ 30 και 45%, ενώ το έλαιό της αποτελεί πλούσια πηγή ω3 και ω6 λιπαρών.

(Γιάννης Ρούπας – agronews.gr)