Η ζημιά που προκαλεί ο δάκος στον καρπό της ελιάς, αν δεν ληφθούν έγκαιρα τα κατάλληλα προφυλακτικά μέτρα, είναι δυνατό να υπερβεί το 50-60%. H ζημιά είναι ποσοτική και ποιοτική.

Συγκεκριμένα, ο δάκος μπορεί να μειώσει την παραγωγή και να υποβαθμίσει την εμπορική αξίας του καρπού αλλά και να προκαλέσει ποιοτική ζημιά στο παραγόμενο ελαιόλαδο εξαιτίας κυρίως της αύξησης της οξύτητας, της οξείδωσης και της αλλοίωσης των οργανοληπτικών του ιδιοτήτων. Στη χώρα μας έχει 3 – 7 γενεές το χρόνο.

Το άριστο εύρος  θερμοκρασιών ωοτοκίας είναι 20 – 28 °C, ενώ σταματάει για θερμοκρασίες μικρότερες των 15 ή μεγαλύτερες των 33°C. Θερμοκρασίες κατά το καλοκαίρι άνω των 31°C και χαμηλή σχετική υγρασία (20 – 25%) προκαλούν μεγάλη θνησιμότητα στα αυγά, καθώς και στις νεαρές προνύμφες (ιδιαίτερα του 1ου και 2ου σταδίου).

Ελκυστικές παγίδες

H κλασσική μέθοδος παρακολούθησης του πληθυσμού του δάκου πραγματοποιείται με παγίδες τύπου McPhail, που περιέχουν ως ελκυστικό, αμμωνιακά άλατα 2% ή υδρολυμένες πρωτεΐνες 2% (φθινόπωρο), συχνά και με προσθήκη βόρακα.

ελκυστικές παγίδες

Οι παγίδες αναρτώνται στο εσωτερικό της κόμης του δένδρου, από τον Ιούνιο έως τα τέλη Οκτωβρίου και ελέγχονται ανά πενθήμερο ή εβδομάδα.

Πυκνότητα τοποθέτησης παγίδων

Από τον υπεύθυνο φορέα (Πρόγραμμα Συλλογικής Καταπολέμησης του Δάκου της Ελιάς): 1 παγίδα ανά 1.000 δένδρα.

Από τον παραγωγό: Προτείνεται τουλάχιστον μία παγίδα McPhail ανά 100 δένδρα

Δειγματοληψίες

Για την εκτίμηση της προσβολής του ελαιοκάρπου, πρέπει να πραγματοποιούνται τακτικές (δεκαπενθήμερες ή μηνιαίες) δειγματοληψίες καρπών από τον Ιούλιο μέχρι την έναρξη συγκομιδής.

Από τον υπεύθυνο φορέα: Καθορίζονται κέντρα δειγματοληψίας, με 10.000 δένδρα το καθένα και από κάθε κέντρο επιλέγονται τυχαία 40  ελαιόδεντρα, από τα οποία λαμβάνονται τυχαία 25 καρποί/δέντρο (είκοσι καρποί από τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα και πέντε από την κορυφή).

Από τον παραγωγό: Προτείνεται ανά 100 ελαιόδενδρα τυχαία δειγματοληψία από 10 – 12 δένδρα από τα οποία να λαμβάνονται τυχαία 25 καρποί/δέντρο με τον τρόπο που αναγράφεται παραπάνω.

Η δειγματοληψία καρπού παρέχει άμεσες πληροφορίες για το επίπεδο ζημιάς που προκαλείται από το δάκο καθώς επίσης  έμμεσες πληροφορίες για τη πυκνότητα πληθυσμού και σύνθεσή του.

ο δάκος μπορεί να μειώσει την παραγωγή και να υποβαθμίσει την εμπορική αξίας του καρπού αλλά και να προκαλέσει ποιοτική ζημιά στο παραγόμενο ελαιόλαδο εξαιτίας κυρίως της αύξησης της οξύτητας, της οξείδωσης και της αλλοίωσης των οργανοληπτικών του ιδιοτήτων. Στη χώρα μας έχει 3 – 7 γενεές το χρόνο

Η εξέταση του καρπού πρέπει να γίνεται με τη βοήθεια μεγεθυντικού φακού για την εκτίμηση της ενεργού προσβολής (αυγά, ζωντανές προνύμφες 1ου, 2ου και 3ου σταδίου, νύμφες και έξοδοι), καθώς και της νεκρής προσβολής (μη εκκολαφθέντα αυγά, άγονα νύγματα, αποφελλομένες στοές και νεκρές 1ου, 2ου και 3ου σταδίου). Το άθροισμα αυτών είναι η συνολική προσβολή.

Καλλιεργητικά μέτρα

Δεν πρέπει να μένουν, κατά το δυνατόν, ασυγκόμιστοι καρποί, ενώ χρήσιμο είναι να επιδιώκεται κατά το δυνατόν πρώιμη συγκομιδή.

Απαιτείται αυξημένη προσοχή σε αρδευόμενους ελαιώνες όπου αυξάνεται ο πληθυσμός του δάκου, μέχρι 7 φορές περισσότερος από ότι στους ξηρικούς ελαιώνες, ιδιαίτερα όταν αποτελούν μικρές νησίδες εντός μεγάλης εκτάσεως μη – αρδευομένων ελαιώνων (Εξαιτίας της ταχύτερης αύξησης του μεγέθους του καρπού, της επίσπευσης της ωρίμανσής του και «προσφερόμενου» για ωοτοκία υπό συνθήκες καλοκαιρινής ξηρασίας).

Σε μεγάλης έκτασης ελαιώνες ή σε ευρύτερες περιοχές είναι σημαντική η επισήμανση εστιών πρώιμων προσβολών από το έντομο

Οι ασυγκόμιστοι καρποί είναι φυσικό εκτροφείο για τον δάκο. Η πρώιμη συλλογή του ελαιοκάρπου μειώνει τον κίνδυνο όψιμων προσβολών.

Μαζική παγίδευση

Με τη μέθοδο της μαζικής παγίδευσης επιδιώκεται η σύλληψη όσο το δυνατόν μεγαλύτερου αριθμού ενήλικων εντόμων, ώστε να μειωθεί ο πληθυσμός του εχθρού σε επίπεδα που δεν προκαλούν οικονομική ζημιά στην καλλιέργεια.

Ο συνδυασμός στην ίδια παγίδα ελκυστικών τροφής, φύλου και χρώματος είναι καταλληλότερος όταν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν σε προγράμματα μαζικής παγίδευσης. Σε περιοχές στις οποίες υπάρχουν υψηλοί πληθυσμοί δάκου, η μαζική παγίδευση, δεν βρέθηκε μέχρι σήμερα να αποτελεί αυτοδύναμη μέθοδο αντιμετώπισης του εντόμου ακόμα και όταν εφαρμόζεται και σε μεγάλες εκτάσεις.

Σε περιπτώσεις μικρής αποτελεσματικότητας της μεθόδου, απαιτούνται  συμπληρωματικά μέτρα για επαρκή προστασία της παραγωγής, όπως αύξηση της πυκνότητας των παγίδων ή δολωματικοί ψεκασμοί κυρίως σε εστιακές περιοχές με υψηλή πυκνότητα πληθυσμού του δάκου.

Συνεχής εφαρμογή μαζικής καταπολέμησης σε έναν απομονωμένο  ελαιώνα, επί σειρά ετών μειώνει τον πληθυσμό του δάκου και αυξάνει τον πληθυσμό των ωφελίμων εντόμων.

O συνδυασμός μαζικής παγίδευσης με δολωματικούς ψεκασμούς, με τα εγκεκριμένα εντομοκτόνα, έχει αποδειχθεί αποτελεσματικός εναντίον του δάκου σε περιοχές ή και χρονιές που η μέθοδος δεν είναι αυτοδύναμη. (in.gr)

Αμύγδαλα: Ένας σημαντικός παράγοντας για την υγεία του εντέρου είναι και το βουτυρικό (butyrate), ένα λιπαρό οξύ βραχείας αλυσίδας που υποστηρίζει την υγεία του ίδιου μικροβιώματος (χλωρίδα του πεπτικού συστήματος).

Η δρ. Alice Creedon λέει σχετικά: “Το βουτυρικό οξύ είναι σημαντικό για την υγεία του εντέρου, καθώς δρα ως η κύρια πηγή καυσίμου για τα κύτταρα του παχέος εντέρου, επιτρέποντάς τους να λειτουργούν σωστά και βέλτιστα.

Συμμετέχει επίσης στη σηματοδότηση προς το έντερο για την έναρξη της διαδικασίας απορρόφησης θρεπτικών συστατικών. Επιπλέον, το βουτυρικό οξύ που παράγεται στο έντερο μπορεί να εισέλθει στην κυκλοφορία του αίματος, όπου εμπλέκεται στη ρύθμιση της υγείας σε άλλες περιοχές του σώματος, όπως το συκώτι, ο εγκέφαλος και οι πνεύμονες”.

Η δρ. Creedon είναι μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Τμήμα Διατροφικών Σπουδών του King’s College του Λονδίνου. Είναι επίσης η επικεφαλής συγγραφέας μιας νέας μελέτης που διερευνά την αξία των αμυγδάλων ως μέσου υποστήριξης της παροχής βουτυρικού στο μικροβίωμα.

Η μελέτη δείχνει ότι η κατανάλωση μιας καλής χούφτας αμύγδαλα κάθε μέρα προάγει την παραγωγή βουτυρικού οξέος.

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο The American Journal of Clinical Nutrition. Αξίζει να σημειωθεί ότι χρηματοδοτήθηκε από το Almond Board of California.

Η σημασία του βουτυρικού οξέος

Η έρευνα της δρ. Creedon τεκμηριώνει τα οφέλη από την κατανάλωση περίπου 56 γραμμαρίων αμυγδάλων ημερησίως. Αυτό είναι περίπου 46 αμύγδαλα.

“Το βουτυρικό υποστηρίζει τον φραγμό του εντέρου, ο οποίος εμποδίζει τα βακτήρια και άλλα μικρόβια να εισέλθουν στο αίμα. Με αυτόν τον τρόπο, το βουτυρικό μπορεί να βοηθήσει στην μείωση της φλεγμονής, στη διαχείριση καταστάσεων όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και στην μείωση της γαστρεντερικής δυσφορίας, όπως το φούσκωμα”, είπε η διατροφολόγος Allison Tallman.

“Το βουτυρικό παράγεται μέσω της ζύμωσης των ινών στο παχύ έντερο. Ως εκ τούτου, η αύξηση των φυτικών ινών στη διατροφή αυξάνει τα επίπεδα βουτυρικού, κάτι που έχει θετική επίδραση στην υγεία του εντέρου”, πρόσθεσε η ίδια.

Αμύγδαλα: Υπέρ και κατά

Μιλώντας για τη διατροφική αξία των αμυγδάλων, η Tallman σημείωσε περαιτέρω:

“Τα αμύγδαλα έχουν πολλά θρεπτικά συστατικά σε μία μερίδα, όπως 4 γραμμάρια φυτικών ινών, 13 γραμμάρια ακόρεστων λιπαρών, 1 γραμμάριο κορεσμένων λιπαρών και βιταμίνη Ε, ενώ μπορούν εύκολα να ενσωματωθούν στη διατροφή μας με διάφορους τρόπους”.

Οι συμμετέχοντες στην παρούσα μελέτη ήταν 87 υγιείς ενήλικες γυναίκες και άνδρες, ηλικίας από 18 έως 45 ετών. Για την μελέτη, οι ερευνητές χώρισαν τους συμμετέχοντες σε τρεις ομάδες:

1) Μια ομάδα έτρωγε δύο μερίδες από 28 γραμμάρια ολόκληρα αμύγδαλα την ημέρα
2) Μια άλλη ομάδα έτρωγε δύο μερίδες από 28 γραμμάρια αλεσμένων αμυγδάλων καθημερινά
3) Η τελευταία ομάδα (ελέγχου) έτρωγε μάφινς που παρείχαν ισοδύναμη ποσότητα ενέργειας στο σώμα

Το πείραμα διήρκεσε έναν μήνα. Στο τέλος οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι εκείνοι που έτρωγαν αμύγδαλα είχαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα βουτυρικού από την ομάδα ελέγχου.

Ολόκληρα ή αλεσμένα αμύγδαλα;

Η μελέτη παρακολούθησε τη διαφορά μεταξύ της κατανάλωσης ολόκληρων ή αλεσμένων αμυγδάλων όσον αφορά την παραγωγή βουτυρικού οξέος.

Τα άτομα που έτρωγαν ολόκληρα αμύγδαλα είχαν 1,5 περισσότερες κενώσεις κάθε εβδομάδα από εκείνα που τα έτρωγαν αλεσμένα.

Η δρ. Creedon υπέθεσε γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό: “Τα ολόκληρα αμύγδαλα διαφέρουν από τα αλεσμένα ως προς την ποσότητα λίπους που φτάνει στο παχύ έντερο. Όταν καταναλώνουμε ολόκληρα αμύγδαλα, μεγάλο μέρος του λίπους ξεφεύγει από την πέψη και φτάνει στο παχύ έντερο. Από την άλλη, περισσότερο από το λίπος στα αλεσμένα αφομοιώνεται στον ανώτερο γαστρεντερικό σωλήνα.

Πιθανώς το αυξημένο λίπος στο παχύ έντερο όσων τρώνε ολόκληρα αμύγδαλα χρησίμευε για να αυξήσει την ευκολία διέλευσης των κοπράνων και να αυξήσει το βάρος τους. Και οι δύο αυτές επιδράσεις μπορεί να αυξήσουν τη συχνότητα κενώσεων σε αυτά τα άτομα. Υπάρχουν πολύ λίγες έρευνες σχετικά με την επίδραση του λίπους στη συχνότητα των κοπράνων. Επομένως, αυτά τα ευρήματα απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση με μελλοντικές δοκιμές”.

Η γιαγιά Μαγδαληνή, που πίστευε πως το μυστικό επιτυχίας για ένα προϊόν είναι η αγάπη και ο σεβασμός στη φύση, σε κάθε ανθό, σε κάθε κλαδάκι, σε κάθε ρίζα, ήταν η έμπνευση. Η δε όρεξη του 28χρονου εγγονού της, Βασίλη Καραπά, να αξιοποιήσει τα δώρα της γης η αιτία.

Κάπως έτσι δημιουργήθηκε το 2014 η Γεύση Βουνού στον Βατόλακκο Γρεβενών, μια αγροτική επιχείρηση που καλλιεργεί και τυποποιεί βιολογικά αρωματικά φυτά, από ρίγανη, τσάι του βουνού, φασκόμηλο, θυμάρι μέχρι μελισσόχορτο και σαφράν, αλλά και φασόλια, φακές και φάβα.
 

Σε μια έκταση 500 στρεμμάτων, σε υψόμετρο 680 μέτρων αναπτύσσονται οι βιολογικές της καλλιέργειες, με τα αρωματικά φυτά, τα όσπρια, αλλά και τα σιτηρά να επωφελούνται του μικροκλίματος της περιοχής. Το 80% της παραγωγής της Γεύσης Βουνού κατευθύνεται στο εξωτερικό και συγκεκριμένα στις αγορές της Μάλτας, της Αυστρίας, της Γερμανίας, της Αγγλίας και της Βουλγαρίας, ενώ ο μεγάλος στόχος είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, ένα πλάνο που θα ξεδιπλωθεί στο επόμενο διάστημα.

Η γιαγιά Μαγδαληνή, που πίστευε πως το μυστικό επιτυχίας για ένα προϊόν είναι η αγάπη και ο σεβασμός στη φύση, σε κάθε ανθό, σε κάθε κλαδάκι, σε κάθε ρίζα, ήταν η έμπνευση

Στην εγχώρια αγορά τα προϊόντα της βρίσκονται από τα Γρεβενά και την Κοζάνη, μέχρι τη Θεσσαλονίκη, τα Γιάννενα και την Αθήνα, αλλά και σε πολλά νησιά. Οι καλλιέργειες είναι πιστοποιημένες βιολογικές, καθώς σκοπός από την πρώτη στιγμή ήταν η δημιουργία προϊόντων αγνών, χωρίς φάρμακα, χημικές ουσίες και τεχνητά αρώματα, που στεγνώνουν με φυσικό τρόπο στη σκιά, διατηρώντας την ποιότητά τους, αλλά και την αρχική τους μορφή, όπως τα προσφέρει η μητέρα φύση, με όσο το δυνατόν λιγότερη επεξεργασία πριν τη συσκευασία τους. Στο επόμενο δε διάστημα θα προκύψουν και νέα προϊόντα, καθώς ο 28χρονος παραγωγός δεν σταματά να είναι δημιουργικός και να ψάχνεται. Στην προϊοντική γκάμα της Γεύσης Βουνού περιλαμβάνονται επίσης και μανιταροπροϊόντα και τελευταία και μανιτάρια τρούφας.

το 2014 δημιουργήθηκε η Γεύση Βουνού στον Βατόλακκο Γρεβενών, μια αγροτική επιχείρηση που καλλιεργεί και τυποποιεί βιολογικά αρωματικά φυτά, από ρίγανη, τσάι του βουνού, φασκόμηλο, θυμάρι μέχρι μελισσόχορτο και σαφράν, αλλά και φασόλια, φακές και φάβα

 ” Το να βλέπεις τα φυτά να μεγαλώνουν, να παίρνουν αξία και να ακούς από τους άλλους πως έχεις κάνει καλή δουλειά είναι για μένα μια καθημερινή επιβράβευση ” λέει ο Βασίλης Καραπάς στη Voria.

Από παιδί στα χωράφια

Ο Βασίλης Καραπάς μεγάλωσε στα χωράφια της οικογένειας, που καλλιεργούσε κυρίως σιτάρι, κριθάρι, καπνό και τριφύλλι. Παιδί έπαιζε με τις αδερφές του εκεί και αγάπησε τη φύση. Μεγαλώνοντας και όσο σπούδαζε τεχνολόγος γεωπόνος, άρχισε να αναζητά τρόπους να αφήσει το προσωπικό του αποτύπωμα στις καλλιέργειες. Ούτε λεπτό δεν σκέφτηκε να μείνει στη Θεσσαλονίκη, τόπο των σπουδών του, καθώς η αγάπη του για τη γη, αλλά και αυτή η αίσθηση της επαφής με τη φύση τον ώθησαν να επιστρέψει και να επιλέξει να καλλιεργήσει αρωματικά φυτά στην οικογενειακή έκταση. 

Άλλωστε, όπως λέει, γι’ αυτόν η συγκεκριμένη δουλειά είναι χόμπι, που του δίνει μάλιστα τη δυνατότητα να είναι δημιουργικός. Ακόμα και όσο σπούδαζε επέστρεφε για να δουλέψει στα χωράφια, ενώ ξεκίνησε το εγχείρημα αυτό από το μηδέν σε ηλικία μόλις 20 χρονών. «Η επαφή με τη γη σε κρατά σε εγρήγορση, σε κάνει εξυπνότερο» εξηγεί.

”Η επαφή με τη γη σε κρατά σε εγρήγορση, σε κάνει εξυπνότερο”

Από την πρώτη στιγμή ο Βασίλης Καραπάς, με έμπνευση από τη γιαγιά Μαγδαληνή, που κάποτε μάζευε βότανα και τα πουλούσε στη λαϊκή αγορά, ήθελε να παντρέψει τις ελληνικές γεύσεις με νέα μοντέλα τυποποίησης και ποιοτικού ελέγχου. «Ήθελα να διατηρήσω την αγνότητα των προϊόντων, χωρίς πολλές παρεμβάσεις και με τη λιγότερη δυνατή επεξεργασία, αλλά σε μοντέρνες συσκευασίες και καλύπτοντας τις απαιτήσεις του σήμερα» σημειώνει.

ο Βασίλης Καραπάς, με έμπνευση από τη γιαγιά του Μαγδαληνή, που κάποτε μάζευε βότανα και τα πουλούσε στη λαϊκή αγορά, ήθελε να παντρέψει τις ελληνικές γεύσεις με νέα μοντέλα τυποποίησης και ποιοτικού ελέγχου

Πηγή – voria.gr

 Νέοι δρόμοι ανοίγονται για τους φυτωριούχους που καλλιεργούν προϊόντα που θα προκαλέσουν το ενδιαφέρον της αγοράς, όπως είναι η καλλωπιστική ελιά που αναπτύσσεται την τελευταία δεκαετία.

«Η ελιά είναι ένα δέντρο που το ζητάνε στο εξωτερικό για καλλωπιστικούς λόγους», τονίζει στην ypaithros ο Σωτήρης Σαλής, που από το Λουτράκι επενδύει στη συγκεκριμένη καλλιέργεια.

Όπως εξηγεί, «στο Μαυροβούνιο δημιούργησαν ένα πάρκο ελιάς και τα δέντρα τα αγόρασαν από εμάς. Τα τελευταία χρόνια, στις φυτεύσεις καλλωπιστικών δέντρων παγκοσμίως έχει μεγάλη ζήτηση η ελιά. Στη Βόρεια Ευρώπη, για παράδειγμα, δεν φυτεύουν για να καλλιεργήσουν και να βγάλουν λάδι, αλλά μόνο για καλλωπιστικούς λόγους και το κοινό είναι απεριόριστο».

Αναφερόμενος στα χαρακτηριστικά του φυτού, σημειώνει ότι «υπάρχουν διάφορες κατηγορίες. Μία από αυτές μπορεί να τοποθετηθεί πάνω στο γραφείο και δεν χρειάζεται πολύ νερό, ενώ παράλληλα έχει εξαιρετικές αντοχές σε συνθήκες δωματίου. Αυτό είναι το μίνι φυτό, το οποίο έχει και ζήτηση. Από εκεί και πέρα ξεκινάμε από τα 60 εκ. και φτάνουμε στα 160, αφού τους έχουμε δώσει το σχήμα που θα επιθυμούσαν οι αγοραστές».

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην πώληση της καλλωπιστικής ελιάς κυριαρχούσαν Ιταλοί και Ισπανοί, αλλά τώρα, λόγω της Χyllela, έχουν οπισθοχωρήσει και έτσι ανέβηκε η ελληνική αγορά. Η τιμή τους κυμαίνεται από 1 έως 15 ευρώ.

«Η ζήτηση είναι μεγάλη και εκ των πραγμάτων δεν υπάρχει δυνατότητα να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις της αγοράς, αφού δεν ασχολούνται πολλοί» καταλήγει ο κ. Σαλής.

(Γιώργος Αργυρίου – ypaithros.gr)

 Η μουριά είναι ένα φυτό που χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες στην παραδοσιακή ιατρική και είναι γνωστό για τις διάφορες ευεργετικές του ιδιότητες για την υγεία και την ομορφιά. Τα τελευταία χρόνια, η μουριά έχει κερδίσει εξέχουσα θέση στη βιομηχανία καλλυντικών ως συστατικό σε διάφορα προϊόντα περιποίησης δέρματος. Σε αυτό το άρθρο, θα συζητήσουμε τα οφέλη της μουριάς στα καλλυντικά και τις χρήσεις της στην περιποίηση του δέρματος.