Τη γενετική σύνδεση μεταξύ δύο σύγχρονων ποικιλιών λευκών και κόκκινων σταφυλιών με ποικιλίες σταφυλιών που καλλιεργήθηκαν πριν από 1.100 χρόνια, διαπίστωσε διεθνής ερευνητική ομάδα στο Ισραήλ. Ανάμεσα στους αρχαίους αυτούς σπόρους που μελετήθηκαν βρίσκεται και ένας από την ποικιλία Συρίκι, που καλλιεργείται μέχρι σήμερα στην Ελλάδα.

Κατά την ανασκαφή ήρθε στο φως ένα σημαντικό εύρημα: ένας μεγάλος θησαυρός σπόρων σταφυλιών στο πάτωμα ενός σφραγισμένου δωματίου. Οι σπόροι διατηρήθηκαν σχετικά καλά χάρη στην προστασία από κλιματικά φαινόμενα, όπως ακραίες θερμοκρασίες, πλημμύρες ή αφυδάτωση.

Μια διεθνής ομάδα ερευνητών από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ και το Πανεπιστήμιου της Χάιφα, καθώς και από άλλα ιδρύματα στη Γαλλία, τη Δανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ανέλυσαν στο εργαστήριο Παλαιογενετικής του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Στάινχαρντ του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ το DNA 16 αρχαίων σπόρων από τη συγκεκριμένη αρχαιολογική θέση, καθώς και από άλλους δύο αρχαιολογικούς χώρους στην έρημο του Νεγκέβ (της Σιβτά και της Νεσάνα), αλλά και από ένα βυζαντινό ναυάγιο στις ακτές του βόρειου Ισραήλ. Στη συνέχεια τα αποτελέσματα συγκρίθηκαν με βάσεις δεδομένων σύγχρονων αμπελιών από όλο τον κόσμο.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PNAS

Σε έντεκα δείγματα σπόρων η ποιότητα του γενετικού υλικού ήταν πολύ κακή για να επιτρέψει την εξαγωγή οριστικών συμπερασμάτων. Από τα υπόλοιπα πέντε, όλα από το Αβντάτ, τρία δείγματα αναγνωρίστηκαν ότι ανήκουν γενικά σε τοπικές ποικιλίες. Τα δύο δείγματα με την υψηλότερη ποιότητα, που χρονολογούνται περίπου στο 900 μΧ, ήταν αυτά που έδωσαν και τις περισσότερες πληροφορίες, καθώς ταυτοποιήθηκε ότι ανήκουν σε συγκεκριμένες ποικιλίες σταφυλιών που υπάρχουν ακόμη και σήμερα.

Μάλιστα, ο ένας σπόρος είναι σχεδόν πανομοιότυπος με την ποικιλία Συρίκι που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα για την παρασκευή κόκκινου κρασιού στην Ελλάδα και το Λίβανο. Πρόκειται για ποικιλία κόκκινου σταφυλιού που στην Ελλάδα καλλιεργείται μεταξύ άλλων στην Πελοπόννησο, το Ιόνιο, την Κρήτη και τις Κυκλάδες, τόσο ως βρώσιμη όσο και για παρασκευή κρασιού, κάποιες φορές σε ανάμειξη με άλλες ποικιλίες, όπως το Φωκιανό.

Ο δεύτερος σπόρος, ο παλιότερος σπόρος λευκού σταφυλιού που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα, σχετίζεται με την ποικιλία λευκών σταφυλιών Beer που ακόμα αναπτύσσεται στην άμμο του Παλμαχίμ στις ακτές του Ισραήλ σε υπολείμματα αμπελώνων που πιθανώς εγκαταλείφθηκαν στα μέσα του 20ου αιώνα. Η ποικιλία, ενδημική στη γη του Ισραήλ, χρησιμοποιείται σήμερα από οινοποιείο για την παρασκευή ενός ιδιαίτερου λευκού κρασιού.

Τα ευρήματα αυτά ρίχνουν φως στα ιστορικά βυζαντινά εμπορικά δίκτυα, ενώ οι ερευνητές κάνουν λόγο για μια ιδιαίτερα συναρπαστική ανακάλυψη. «Το υπέροχο με την Παλαιογενετική είναι ότι μερικές φορές μικροσκοπικά αντικείμενα μπορούν να πουν μια μεγάλη ιστορία. Αυτό ακριβώς συνέβη σε αυτή τη μελέτη. Με λίγο μόνο DNA που εξήχθη από δύο σπόρους σταφυλιών μπορέσαμε να εντοπίσουμε τη συνέχεια της τοπικής βιομηχανίας κρασιού, από τη Βυζαντινή περίοδο, πριν από 1.000 και πλέον χρόνια, μέχρι σήμερα», εξηγεί η κ. Μέιρι.

Και συμπληρώνει: «Η μελέτη μας ανοίγει νέους δρόμους για την αποκατάσταση και τη βελτίωση των αρχαίων τοπικών ποικιλιών, ώστε να δημιουργηθούν ποικιλίες σταφυλιών για κρασί που είναι πιο κατάλληλες για δύσκολες κλιματικές συνθήκες, όπως οι υψηλές θερμοκρασίες και οι λίγες βροχοπτώσεις».

Πηγή – ethnos.gr

Δύο σοδειές τον χρόνο -μία τον Μάρτιο και μία τον Αύγουστο- πέτυχαν τα αμπέλια με τα ημιδιαφανή φωτοβολταϊκά στο πιλοτικό θερμοκήπιο που βρίσκεται στον αμπελώνα της εταιρείας «Τσάνταλης Α.Ε.», κοντά στη Νέα Καλλικράτεια Χαλκιδικής.

Τα ημιδιαφανή φωτοβολταϊκά, που εγκατέστησε η εταιρεία «BriteSolar», είναι σαν τα κοινά φωτοβολταϊκά στοιχεία που βρίσκονται εγκατεστημένα σε τεράστιες εκτάσεις σε όλη τη χώρα, ωστόσο το κελί των φωτοβολταϊκών στοιχείων ενσωματώνεται σε έναν μεγαλύτερο φορέα, κατασκευασμένο από ειδικό υλικό, με ιδιαιτερότητες και με συγκεκριμένες ιδιότητες, το οποίο επιτρέπει να περάσουν συγκεκριμένα τμήματα της ηλιακής ακτινοβολίας που είναι ωφέλιμα για τα φυτά που βρίσκονται από κάτω.

Ο Δρ Χημικός Μηχανικός Γεώργιος Καραγιαννάκης, κύριος ερευνητής στο Ινστιτούτο Χημικών Διεργασιών και Ενεργειακών Πόρων του ΕΚΕΤΑ, εξήγησε, μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι με τον τρόπο αυτό, οι καλλιέργειες λαμβάνουν το φως που απαιτείται για τις φωτοσυνθετικές διεργασίες και λειτουργίες, ενώ διασφαλίζονται σταθερές συνθήκες θερμοκρασίας και παράγεται ταυτόχρονα και ηλεκτρική ενέργεια από τα φωτοβολταϊκά. «Επιπλέον, τα φυτά προστατεύονται από τα έντονα καιρικά φαινόμενα, αφού τα φωτοβολταϊκά παρεμβάλλονται μεταξύ του καιρού και του εδάφους» σχολίασε ο κ. Καραγιαννάκης και υπογράμμισε ότι η πρακτική αυτή επιτρέπει ουσιαστικά τη συνύπαρξη φωτοβολταϊκών και καλλιεργειών και την άρση του μέχρι σήμερα ανταγωνισμού τους.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το συγκεκριμένο ημιδιαφανές υλικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε ως οροφή σε ανοιχτές αγροτικές καλλιέργειες, δέντρων, κηπευτικών και άλλων φυτών είτε ως τμήμα των θερμοκηπίων. Παρόμοια πιλοτική εφαρμογή υπάρχει και σε αμπελώνα στην περιοχή της Αρναίας, ενώ αντίστοιχα παραδείγματα υπάρχουν και σε χώρες της Κεντρικής Ευρώπης.

Η συγκεκριμένη πρακτική αναδεικνύεται μέσα από το έργο «SolarHub», με τίτλο «A Greek-Turkish Solar Energy Excellence Hub to Advance European Green Deal» («Eλληνοτουρκικός Κόμβος Αριστείας Τεχνολογιών Ηλιακής Ενέργειας για την προώθηση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας»), που συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Πλαίσιο Horizon Europe (HORIZON). Η υπεύθυνη ευρωπαϊκών προγραμμάτων του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Κεντρικής Μακεδονίας, Χρυσάνθη Κισκίνη, επισήμανε στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι το έργο έχει ως στόχο να ενισχύσει τις διασυνδέσεις μεταξύ πέντε ελληνικών και τουρκικών καινοτομιών στον τομέα της ηλιακής ενέργειας και να τις επεκτείνει σε ένα ενιαίο, υβριδικό, διασυνοριακό και διασυνδεδεμένο κόμβο αριστείας τεχνολογιών που βασίζονται στην ηλιακή ενέργεια, με έμφαση στη γεωργία. Παράλληλα ανέφερε ότι στο σχήμα συμμετέχουν φορείς από την ακαδημαϊκή κοινότητα, όπως το ΕΚΕΤΑ για την Ελλάδα, επιχειρήσεις, δημόσιοι φορείς όπως το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης και εκπρόσωποι ενεργειακών κοινοτήτων.

Σε ό,τι αφορά άλλες καλές πρακτικές που αναπτύσσονται και παρουσιάζονται μέσω του «SolarHub» ο κ. Καραγιαννάκης σημείωσε ότι και στην Τουρκία κατασκευάζονται φωτοβολταϊκά για αγροτικές καλλιέργειες, με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά όπως η δυνατότητα ρύθμισης της κλίσης τους ή η πρόβλεψη κενών μεταξύ τους ώστε να περνάει η ηλιακή ενέργεια στο φυτό. «Στόχος μας είναι η ανταλλαγή τεχνογνωσίας και η δημιουργία συνεργασιών στις ηλιακές τεχνολογίες με εφαρμογή κυρίως στην αγροδιατροφή. Μια τέτοια συνεργασία μεταξύ ελληνικών και τουρκικών οργανισμών είναι πολύ σημαντική, καθώς είμαστε γείτονες, έχουμε παρόμοιο κλίμα και οι κοινές δράσεις μπορούν να καλύψουν ενδεχόμενα κενά». πρόσθεσε.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΕΡΤ NEWS

Βρισκόμαστε πάντα στο φθινοπωρινό Τρουλλάκι της Σίφνου.

Παράλληλα με το πάτημα των σταφυλιών ο κύριος Απόστολος, μαδάει τα φύλλα της συκιάς για να φάνε τα πρόβατα και οι κατσίκες.

Τα χλωρά φύλλα αποτελούν δυναμωτικό και γευστικό έδεσμα για τα ζωντανά.

Χαμηλά έως μέτρια επίπεδα συλλήψεων ενηλίκων (πεταλούδων) πράσινου σκουληκιού διαπιστώνονται από το δίκτυο φερομονικών παγίδων στις καλλιέργειες βαμβακιού στις περισσότερες περιοχές της Λάρισας.

Εξαίρεση αποτελεί η Τ.Κ. Τερψιθέας του Δ. Λαρισαίων και της Τ.Κ. Καλαμακίου του Δ. Κιλελέρ όπου εμφανίζονται σχετικά υψηλά επίπεδα συλλήψεων. Με βάση τις παρατηρήσεις από τους επιτόπιους ελέγχους που διενεργούν γεωπόνοι – φυτοϋγειονομικοί ελεγκτές της υπηρεσίας, προς το παρόν δεν διαπιστώνεται η ύπαρξη ζωντανών προνυμφών (σκουληκιών) πράσινου σκουληκιού πάνω από το όριο επέμβασης.

Όσον αφορά στο ρόδινο σκουλήκι, οι συλλήψεις πεταλούδων ρόδινου σκουληκιού κυμαίνονται σε χαμηλά έως μέτρια επίπεδα στις περισσότερες περιοχές της Π.Ε. Λάρισα, ενώ από τους επιτόπιους ελέγχους που διενεργούνται από γεωπόνους της υπηρεσίας δεν διαπιστώνεται ύπαρξη προσβολών πάνω από το όριο επέμβασης.

Συστάσεις – καλλιεργητικές πρακτικές

Συστήνεται στους βαμβακοπαραγωγούς από το στάδιο της ανθοφορίας και στη συνέχεια, να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα και να επιθεωρούν επισταμένως την καλλιέργειά τους (κάθε 3 – 4 ημέρες) προκειμένου να διαπιστώνουν έγκαιρα τυχόν εντομολογικές προσβολές για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους, με το μικρότερο οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος. Η επιθεώρηση των βαμβακοκαλλιεργειών συνιστάται να γίνεται πρωινές ή απογευματινές ώρες διασχίζοντας το χωράφι διαγώνια και εξετάζοντας 100 φυτά σε διαφορετικά σημεία της διαγωνίου.

Η ΔΑΟΚ υπενθυμίζει στους παραγωγούς που έχουν τοποθετήσει φερομονικές παγίδες στα χωράφια τους για την παρακολούθηση του πράσινου και ρόδινου σκουληκιού, ότι οι συλλήψεις ενήλικων (πεταλούδων) στις φερομονικές παγίδες δεν αποτελούν κριτήριο για την εφαρμογή χημικής επέμβασης.

Να σημειωθεί ότι οι προσβολές που προκαλεί το πράσινο σκουλήκι στο παρόν στάδιο του βαμβακιού δεν είναι σημαντικές λόγω της ικανότητας του φυτού να αναπληρώνει τα κατεστραμμένα καρποφόρα όργανα. Επίσης, η δράση του πράσινου και του ρόδινου σκουληκιού στο παρόν βλαστικό στάδιο του βαμβακιού, δύναται να αναχαιτιστεί από τη δραστηριότητα των ωφέλιμων εντόμων που έχουν εγκατασταθεί και που είναι χρήσιμα στις επόμενες και πιο καταστρεπτικές γενεές. Γι’ αυτό παρακαλούνται οι παραγωγοί να μην προβαίνουν σε χημική επέμβαση «προληπτικά», αφού οι αυξημένοι πληθυσμοί ωφέλιμων εντόμων που παρατηρούνται από τους επιτόπιους ελέγχους συμβάλλουν σημαντικά στην καταπολέμηση του πράσινου και ρόδινου σκουληκιού. Στο παρόν στάδιο και εφόσον απαιτηθεί χημική καταπολέμηση, τότε αυτή πρέπει να διενεργείται με εντομοκτόνα εκλεκτικής δράσης που είναι φιλικότερα προς τα ωφέλιμα έντομα.

Το πράσινο και το ρόδινο σκουλήκι

Πράσινο σκουλήκι: Στο παρόν στάδιο της καλλιέργειας, το κατώτατο όριο επέμβασης για το πράσινο σκουλήκι είναι 6-8 ζωντανές νεαρές   προνύμφες (σκουλήκια 1ου και 2ου σταδίου, μήκους μέχρι 1 εκατοστό) κατά μέσο όρο ανά 100 φυτά ή χρηστικά μία (1) νεαρή προνύμφη στα φυτά ενός μέτρου επί της γραμμής κατά μέσο όρο.

Ρόδινο σκουλήκι: Όσον αφορά στο ρόδινο σκουλήκι, στο στάδιο της ανθοφορίας το κατώτατο όριο επέμβασης είναι 20% προσβεβλημένων λουλουδιών (ροζέτες) σε τυχαίο δείγμα 100 λουλουδιών από τουλάχιστον 5 αντιπροσωπευτικά σημεία της φυτείας. Στις περιπτώσεις που από τον επιτόπιο έλεγχο προκύπτουν προσβολές σε ποσοστό άνω του 20%, τότε και μόνο θα πρέπει οι παραγωγοί να προβούν σε χημικό ψεκασμό. Σ’ όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις συνιστάται στους παραγωγούς να μην προβαίνουν σε βιαστικούς ψεκασμούς.

Η χημική καταπολέμηση του πράσινου σκουληκιού είναι πιο αποτελεσματική όταν γίνεται στο 1ο ή στο 2ο στάδιο της προνύμφης (μήκος έως 1 εκατοστό) διότι οι μεγαλύτερης ηλικίας προνύμφες δεν είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες στα εντομοκτόνα. O ψεκασμός θα πρέπει να διενεργείται κατά τις απογευματινές ώρες και μετά τη δύση του ηλίου διότι αφενός μεν τότε αυξάνεται η δραστηριότητα των προνυμφών και κατ’ επέκταση η αποτελεσματικότητα του ψεκασμού, αφετέρου δε για την προστασία των μελισσών. Επισημαίνεται ότι εφόσον απαιτηθεί επέμβαση με φυτοπροστατευτικά μέσα και επαναληπτικοί ψεκασμοί, τότε είναι επιθυμητή η εναλλαγή σκευασμάτων διαφορετικής δράσης και διαφορετικής χημικής ομάδας κάθε φορά, και να αποφεύγεται η χρήση του ίδιου εντομοκτόνου περισσότερο από δύο (2) φορές την καλλιεργητική περίοδο για τη μείωση της πιθανότητας ανάπτυξης ανθεκτικότητας του σκουληκιού σε αυτό.

Στο μπουκάλι από 20 στρμ. η λεμονάδα από τον Αστακό 

Η Χρυσαυγή Μπαµπούρη και ο Κώστας Λίχνος αποφάσισαν το 2015 να ασχοληθούν µε την αγροτική παραγωγή. Πειραµατίστηκαν µε διαφορετικές καλλιέργειες στην αρχή όπως η ελιά και το φραγκόσυκο

Ακολούθησε η φύτευση περίπου 20 στρεµµάτων µε περίπου 1.000 λεµονιές στον Αστακό Αιτωλοακαρνανίας, κίνηση που συνέπεσε µε χρονική περίοδο όπου η τιµή του λεµονιού είχε «χτυπηθεί» έντονα. Εν τέλει προτίµησαν να εισέλθουν στη µεταποίηση του λεµονιού, παράγοντας συσκευασµένη λεµονάδα, η οποία τους έδωσε τη δυνατότητα να επεξεργάζονται και να πωλούν το σύνολο των παραγόµενων ποσοτήτων σε καταστήµατα µεταποίησης µε τη µορφή συµπυκνώµατος χωρίς την προσθήκη χρωστικών ή συντηρητικών ουσιών.

«Βρεθήκαµε εν µέσω µίας περιόδου όπου ήταν µία από τις χειρότερες για το νωπό λεµόνι στην Ελλάδα. Ξεκινήσαµε φυτεύοντας τα δέντρα και όταν ήταν έτοιµα να αποδώσουν, αντιµετωπίσαµε τις πολύ χαµηλές τιµές εκείνης της περιόδου. Κατόπιν αυτού σκεφτήκαµε ότι κάτι θα έπρεπε να κάνουµε για να βρούµε διέξοδο στην κατάσταση που είχαµε να αντιµετωπίσουµε. Δηµιουργήσαµε µία οικοτεχνία και πραγµατοποιήσαµε µελέτη HACCP, προκειµένου να παράγουµε λεµονάδα µε τις προδιαγραφές ποιότητας που απαιτούνται. Ακολούθως, προχωρήσαµε στη µεταποίηση και την τυποποίησή της σε µπουκάλι. Επί της ουσίας δηµιουργήσαµε συµπύκνωµα λεµονάδας, για το οποίο απαιτείται ένα λίτρο χυµού λεµονιού, το οποίο µας προσφέρει τέσσερα λίτρα λεµονάδας µε την προσθήκη νερού στο έτοιµο συµπύκνωµα. Η λεµονάδα πωλείται σε καταστήµατα εστίασης. Η διάρκεια ζωής του στο ψυγείο είναι έως και 12 µήνες, όταν η συσκευασία είναι σφραγισµένη και έναν µήνα εντός ψυγείου µετά το άνοιγµα της συσκευασίας».

«Αστακιώτικη Λεµονάδα» (πηγή φωτογραφίας / thedelifair.gr)

Από τέσσερις ποικιλίες συμπύκνωμα λεμονάδας που πωλείται 15 ευρώ το λίτρο

Oι ποικιλίες λεµονιού που αξιοποιούνται είναι Interdonato, Nouvel Athos µία ποικιλία µε αντοχές ακόµα και σε θερµοκρασίες -10 βαθµών Κελσίου καθώς και λεµονιές Λαπήθου και Ζαµπετάκη. Η παραγωγή ανέρχεται σε συνολικά 20 τόνους λεµονιού ετησίως, ενώ η τιµή χονδρικής για το συµπύκνωµα λεµονάδας είναι στα 15 ευρώ το λίτρο. Το προϊόν που συσκεύασαν οι δύο παραγωγοί φέρει την ετικέτα «Αστακιώτικη Λεµονάδα» και διοχετεύεται σε περιοχές όπως η Λευκάδα, η Βόνιτσα, η Κεφαλονιά και ευρύτερα σε περιοχές που βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από τον Αστακό, ενώ η οικοτεχνία διαθέτει τα προϊόντα της και από το e-shop που έχει δηµιουργήσει.

«Είναι ιδιαίτερα δύσκολο να εισχωρήσει ένας νέος παραγωγής και µεταποιητής στην αγορά. Απαιτείται διαφήµιση, σοβαρότητα και καλό προϊόν. Δεν είναι πλέον δυνατόν να ξεγελάσει το κοινό, το οποίο είναι αρκετά εκπαιδευµένο και ξέρει να διαχωρίζει τα ποιοτικά προϊόντα», λέει ο παραγωγός.

Πειραµατική φάρµα µε γαϊδουράκια

Όπως επισηµαίνει ο Κώστας Λίχνος η Λεµονοφάρµα δηµιούργησε για ένα χρονικό διάστηµα και µία πειραµατική φάρµα µε 12 γαϊδουράκια, προχωρώντας στην παραγωγή σαπουνιού µε γάλα γαϊδούρας και έξτρα παρθένο ελαιόλαδο. 

δηµιουργία για ένα χρονικό διάστηµα, µίας πειραµατικής φάρµας µε 12 γαϊδουράκια, προχωρώντας στην παραγωγή σαπουνιού µε γάλα γαϊδούρας και έξτρα παρθένο ελαιόλαδο

Μία προσπάθεια, η οποία δεν συνεχίστηκε αφενός λόγω του υψηλού κόστους πρώτων υλών και συντήρησης µίας τέτοιας µονάδας καθώς και λόγω του γεγονότος ότι ο Αστακός βρίσκεται σε σηµαντική απόσταση από µεγάλα αστικά κέντρα, όπου η Λεµονοφάρµα θα µπορούσε να διαθέσει το φρέσκο γάλα, µε αποτέλεσµα να καταφύγει εν τέλει στην παραγωγή του υψηλής ποιότητας σαπουνιού, ποσότητες από το οποίο συνεχίζει ακόµα και σήµερα να πουλάει στην αγορά παρά τη διακοπή λειτουργίας της φάρµας. 

Chrisa Babouri – Lemonofarma

(Γιώργος Λαμπίρης – agronews.gr)

Μπροστά στον κίνδυνο να αφανιστούν χιλιάδες στρέμματα αμπελώνων, που χτυπήθηκαν από τον περονόσπορο, την ακαρπία και άλλες ασθένειες, απόρροια της κλιματικής αλλαγής βρίσκονται οι αγρότες σε διάφορες παραγωγικές περιοχές της χώρας, οι οποίοι ζητούν άμεσα στήριξη.

Να σημειωθεί ότι ο περονόσπορος θεωρείται ως η πλέον καταστρεπτική ασθένεια της αμπέλου σε περιοχές, όπου κατά τη βλαστική περίοδο επικρατούν υγρές κλιματολογικές συνθήκες.

Ήδη εκτεταμένες προσβολές από τον περονόσπορο μετρούν χιλιάδες στρέμματα αμπελώνων, λόγω των εκτεταμένων βροχοπτώσεων των δύο τελευταίων μηνών, ενώ οι παραγωγοί έρχονται σε απόγνωση, καθώς οι καταστροφές αυτές δε καλύπτονται από το κανονισμό αποζημιώσεων του ΕΛΓΑ.

«Καμπανάκι» και από τη Νεμέα

Αντιμέτωποι με τον περονόσπορο, ο οποίος πολλαπλασιάζεται μέρα με τη μέρα βρίσκονται και οι αμπελοκαλλιεργητές στη Νεμέα.

Σε κοινή επιστολή του δήμου Νεμέας, του Αγροτικού Συλλόγου και του Οινοποιητικού Συνεταιρισμού Νεμέας προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Λευτέρη Αυγενάκη, περιγράφεται ότι τη φετινή καλλιεργητική περίοδο  μετά από έναν ήπιο χειμώνα επικράτησε από τον Μάιο μέχρι και τον Ιούνιο ένας συνδυασμός παρατεταμένων βροχοπτώσεων, υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία και χαμηλές για την εποχή θερμοκρασίες. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να  δημιουργηθούν  ιδανικές συνθήκες για την επιδρομή κυρίως περονόσπορου αλλά και άλλων ασθενειών σε όλα τα αμπελοειδή. «Ο περονόσπορος πολλαπλασιάζεται μέρα με τη μέρα και προκαλεί καταστροφή στα αμπέλια», επισημαίνεται χαρακτηριστικά.

Σε απόγνωση οι παραγωγοί

Οι παραγωγοί από τη πλευρά τους κάνουν συνεχείς ψεκασμούς (επιβαρύνοντας το κόστος παραγωγής) χωρίς θετικά αποτελέσματα καθώς τα καιρικά φαινόμενα βρίσκονται με το μέρος των ασθενειών, ενώ κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για επικείμενη μεγάλη καταστροφή με σοβαρές συνέπειες στη παραγωγή οίνου, σταφίδας και εξαγωγής επιτραπέζιων σταφυλιών.

«Αν αναλογιστούμε το ήδη αυξημένο κόστος παραγωγής, με τις επιπλέον επεμβάσεις που οφείλουν να κάνουν οι παραγωγοί για να κρατήσουν σε παραγωγική κατάσταση τις καλλιέργειές τους και το χρονικό διάστημα που απαιτείται μέχρι την ολοκλήρωση των καλλιεργειών και τη συγκομιδή του προϊόντος, αντιλαμβανόμαστε όλοι μας την αβεβαιότητα και την ανησυχία που επικρατεί στη τάξη των παραγωγών».

Όσον αφορά τους ελαιώνες της ευρύτερης περιοχής του Δήμου Νεμέας λόγω της έντονης ανομβρίας των δυο προηγουμένων ετών επικρατεί ολική ακαρπία με συνέπεια να μην έχουμε προσδοκίες για εισόδημα. 

Δεν αποζημιώνονται από τον ΕΛΓΑ

«Οι παραγωγοί έρχονται σε απόγνωση καθώς όλες αυτές οι καταστροφές δε καλύπτονται από το κανονισμό αποζημιώσεων του ΕΛΓΑ», τονίζεται στην επιστολή, με την οποία καλούν και την διοίκηση της ΔΑΟΚ να «προβείτε στις απαραίτητες ενέργειες ώστε οι καταστροφές να καλυφθούν  από το μηχανισμό αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών και το ταμείο κλιματικής αλλαγής».

«Η χώρα μας θα πρέπει να κινηθεί γρήγορα και στοχευμένα ώστε να βρεθούν οι πόροι για τη κάλυψη των καταστροφών. Θα πρέπει να καταλάβουμε ότι υπήρξε επιδρομή περονόσπορου σε όλη τη χώρα, όπως και στο δήμο Νεμέας και τα αποτελέσματα θα είναι σε λίγο ευδιάκριτα όχι μόνο στους αγρότες αλλά και στις τοπικές οικονομίες και στην οικονομία της χώρας γενικότερα», καταλήγει η επιστολή.

Σε καστανιά μεγάλης ηλικίας είναι πρακτικά αδύνατη η αντιμετώπιση των εντόμων

Η σφήκα προσβάλει όλα τα είδη καστανιάς, διαταράσσει την ανάπτυξη των δένδρων και μειώνει την παραγωγή κατά 60-80%.

Ο κύριος τρόπος εξάπλωσης του εντόμου σε μεγάλες αποστάσεις είναι μέσω της μετακίνησης φυτών προς φύτευση (νεαρά δενδρύλλια). Σε μικρές αποστάσεις εξαπλώνεται με ενεργή πτήση των ενηλίκων.

Συγκεκριμένα, το υμενόπτερο Dryocosmus kuriphilus Yasumatsu οικ. Cynipidae δημιουργεί κηκίδες σε φύλλα βλαστούς και οφθαλμούς. Αρχικά οι κηκίδες έχουν χρώμα κοκκινωπό και αργότερα αποκτούν χρώμα πράσινο. Μέσα στις κηκίδες αναπτύσσονται οι προνύμφες οι οποίες αφού ολοκληρώσουν την ανάπτυξή τους εντός των κηκίδων, εξέρχονται τα ακμαία.

Πως αντιμετωπίζεται

Εξαιτίας της βιολογίας του D. kuriphilus, αλλά και άλλων παραγόντων, η αποκλειστική χρήση χημικών έχει περιορισμένα αποτελέσματα. Η εφαρμογή ψεκασμών φυλλώματος (όπου είναι δυνατή) κατά την περίοδο της εμφάνισης των ενηλίκων μπορεί να παρέχει κάποιου είδους προστασία.

Η εφαρμογή ψεκασμών εναντίον των κηκίδων δεν εγγυάται την καταπολέμησή του. Στη χώρα μας δεν υπάρχουν εγκεκριμένα σκευάσματα για τον συγκεκριμένο εχθρό. Ειδικότερα σε καστανεώνες μεγάλης ηλικίας είναι πρακτικά αδύνατη η αντιμετώπιση των εντόμων. Σε νεαρούς καστανεώνες προτείνεται η μηχανική αφαίρεση και καταστροφή των κηκίδων πριν την έξοδο των ενηλίκων (από άνοιξη μέχρι αρχές καλοκαιριού).

σφήκα της καστανιάς

Μετά την έξοδο των ενηλίκων η αφαίρεση και καταστροφή των κηκίδων δεν εξυπηρετεί σε τίποτα. Ως μόνιμη και αποτελεσματική αντιμετώπιση του εντόμου θεωρείται η βιολογική καταπολέμηση με τη χρήση του παρασιτοειδούς εντόμου Torymus sinensis.

Βασικό στοιχείο για την πρόληψη της εξάπλωσης του σε νέες περιοχές είναι η αποφυγή της μεταφοράς του εντόμου με τις διάφορες ανθρωπογενείς δραστηριότητες όπως π.χ. τα μολυσμένα δενδρύλλια/εμβόλια.

Τι προσβάλλει

Προσβάλει τα διάφορα είδη της καστανιάς. Τι ζημιά προκαλεί: Μείωση παραγωγής κάστανων (60-85%), μείωση της ανάπτυξης και τελικά εξασθένιση των δένδρων.

Πως αναπτύσσεται το έντομο

Τα ενήλικα εμφανίζονται (εξέρχονται από τις κηκίδες) από τα μέσα Ιουνίου έως και το τέλος Ιουλίου και ωοτοκούν στους οφθαλμούς των νεαρών βλαστών των δένδρων. Η εκκόλαψη των προνυμφών ξεκινάει κατά τα τέλη Ιουλίου και διαρκεί έως τα τέλη Αυγούστου. Οι νέες κηκίδες γίνονται εμφανείς από τον επόμενο Μάρτιο. Η ανάπτυξη της προνύμφης συνεχίζεται την επόμενη άνοιξη, όπου και είναι πλέον ορατές οι κηκίδες. Το έντομο συνεχίζει την ανάπτυξή του μέχρι τις αρχές του θέρους όπου και εξέρχονται τα ενήλικα.

Πως μοιάζει η προσβολή

Κηκίδες σε νεαρά φύλλα, βλαστούς και οφθαλμούς. Στο αρχικό τους στάδιο οι κηκίδες (καλοκαίρι) δεν είναι ορατές και γίνονται αντιληπτές την επόμενη άνοιξη. Αρχικώς έχουν κοκκινωπό χρώμα ενώ αργότερα αποκτούν πράσινο χρώμα. Μετά την έξοδο των ενηλίκων εμφανίζουν οπές (οπές εξόδου) και αρχίζουν να σκουραίνουν.

Πότε γίνονται έλεγχοι

Στα αρχικά στάδια (τέλος καλοκαιριού  – αρχές φθινοπώρου) η προσβολή είναι δύσκολο να εντοπιστεί αφού μπορεί να εντοπιστεί μόνο με εργαστηριακό έλεγχο των οφθαλμών. Αντιθέτως την άνοιξη τα σημεία προσβολής είναι πολύ ευδιάκριτα. 

Οδηγίες από το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Θεσσαλονίκης