Το ελαιόδενδρο επηρεαζόμενο από πολλούς και διάφορους παράγοντες ακολουθεί τις δικές του ετήσιες αποδόσεις σε ελαιόκαρπο και ελαιόλαδο, γεγονός που επηρεάζει καθοριστικά τα εισοδήματα του παραγωγού. Μια λεπτομερής επισκόπηση των κυριότερων κλιματικών παραγόντων πίεσης και των συνεχιζόμενων επιπτώσεων στη μεταβλητότητα της απόδοσης της ελιάς σε ευρεία χωροχρονική κλίμακα πραγματοποιήθηκε στην Ιταλία η οποία θα μπορούσε να βελτιώσει την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι διαχρονικές αποδόσεις της ελιάς διαμορφώνονται από το εποχικό τοπικό κλίμα και θα ενίσχυε την ανάπτυξη των υπηρεσιών που θα μπορούσαν να αναλάβουν δράση για την προειδοποίηση πιθανών κλιματικών κινδύνων.

Οι αλλαγές στην καταλληλότητα της γης μπορούν να μεταβάλλουν τη σταθερότητα της απόδοσης, αλλά είναι μια αργή διαδικασία ενώ οι εποχικοί παράγοντες πίεσης του κλίματος δύναται να έχουν ταχεία και σημαντική επίδραση στις αποδόσεις και στο κόστος της καταπολέμησης των εχθρών (εντομολογικών) και ασθενειών. Κλιματικός στρεσογόνος παράγοντας ορίζεται ο παράγοντας που επηρεάζει βιοτικούς ή/και αβιοτικούς παράγοντες οι οποίοι διαμορφώνουν την ανάπτυξη και την εξέλιξη της ελιάς και των εχθρών και ασθενειών της, με αποτέλεσμα τη μείωση της απόδοσης. Μεταξύ των σημαντικών κλιματικών παραγόντων που θεωρούνται ότι επηρεάζουν την απόδοση της ελιάς είναι τα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως οι ζεστές και ψυχρές περιόδους, οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας, και οι μετεωρολογικές συνθήκες οι οποίες ενισχύουν τους εχθρούς και τις ασθένειες των καλλιεργειών και μειώνουν άμεσα τις αποδόσεις. ενώ ταυτοχρόνως αυξάνουν το κόστος καταπολέμησης. Η καταπολέμηση των εχθρών και ασθενειών και η άρδευση αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του κόστους στον ελαιοπαραγωγικό τομέα.

Πρόσφατες μελέτες υποδεικνύουν ότι η κλιματική αλλαγή θα επιδεινώσει τις κλιματικές στρεσογόνων παραγόντων στην ελαιοπαραγωγή, θα απειλήσει τη μελλοντική σταθερότητα της ελαιοπαραγωγής και θα μεταβάλει τις τροφικές αλληλεπιδράσεις της ελιάς και του σημαντικότερου εχθρικού εχθρού της, το δάκο της ελιάς (Bactroecera) των ασθενειών (π.χ. Xylella fastidiosa).

Παροχή ενός συστήματος πρόβλεψης στους παραγωγούς για την εκ των προτέρων γνώση του μεγέθους της συγκομιδής ελιάς, που τους επιτρέψει να επανασχεδιάσει τις καλλιεργητικές πρακτικές που θα υιοθετήσουν.

Για την απόδοση της ελιάς οι Di Paola et.al. (2023) ανάλυσαν δεδομένα από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ιταλίας (ISTAT) σε επαρχιακό επίπεδο κατά την περίοδο 2006-2020, καθώς και για τις διάφορες κλιματικές μεταβλητές από την Reanalysis v5 (ERA5) του Μεσοπρόθεσμου Μετεωρολογικών Προβλέψεων (ECMWF) ως βάση για τη διερεύνηση των τάσεων και των διαχρονικών διακυμάνσεων της απόδοσης της ελιάς σε ολόκληρη τη χώρα, τον προσδιορισμό των κυριότερων εποχικών κλιματικών στρεσογόνων παραγόντων που πιθανώς ευθύνονται για τις μεγαλύτερες διακυμάνσεις της απόδοσης και για την ανάπτυξη ενός σύνθετου δείκτη που θα συνοψίζει τον κίνδυνο των εξαιρετικά χαμηλών. αποδόσεις λόγω της συνύπαρξης πολλαπλών στρεσογόνων παραγόντων. Ορίστηκαν δύο ακραίες κατηγορίες αποδόσεων, οι εξαιρετικά χαμηλές και υψηλές αποδόσεις (LY και HY, αντίστοιχα) και διερευνήθηκαν οι κλιματικές μεταβλητές οι οποίες αθροίζονται σε διμηνιαία χρονική κλίμακα και επηρεάζουν τα αποτελέσματα των αποδόσεων.

Χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα χρήσης γης υψηλής ανάλυσης (έως 300 μέτρα) καθώς και 23 κλιματικές μεταβλητές οι οποίες επέτρεψαν την πρόβλεψη του δείκτη ανάπτυξης με μεγάλη ακρίβεια συγκριτικά με τις μεταβλητές που λαμβάνονταν μεμονωμένα.

Διερευνήθηκαν οι επιδράσεις μεμονωμένων και αλληλεπιδρώντων εποχιακών μεταβλητών που σχετίζονται με τις κλιματικές συνθήκες, όπως αυτές επηρέασαν την εμφάνιση χαμηλών αποδόσεων σε ευρεία χωροχρονική κλίμακα στην Ιταλία κατά την περίοδο 2006-2020. Η προσέγγιση του σύνθετου δείκτη κινδύνου είναι πολλά υποσχόμενη όσον αφορά την προβλεψιμότητα και την ερμηνευτικότητα, καθώς οι συνιστώσες που προκύπτουν μπορούν να προσδιοριστούν και να ερμηνευτούν από οικολογική άποψη (π.χ. το κρύο φθινόπωρο μετά από ένα θερμό χειμώνα θα μπορούσε να ευνοήσει την εξάρτηση της μύγας της ελιάς). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των Di Paola et.al. (2023), εκτός από τη θερινή ξηρασία, η κύρια αιτία της μείωσης της απόδοσης και της ποιότητας της ελιάς οφείλεται στα δροσερά, καλοκαίρια, επειδή ευνοείται η αύξηση του πληθυσμού του δάκου, κυρίως των θηλυκών ενήλικων ατόμων που αποτελούν τον ζημιογόνο παράγοντα. Επιπλέον, και οι ηπιότερες θερμοκρασίες του χειμώνα μειώνουν το ποσοστό θνησιμότητας των νυμφών του δάκου, με αποτέλεσμα την αύξηση του κινδύνου προσβολής την επόμενη καλλιεργητική περίοδο.

Εικόνα 1.  (a) IQR 23 επιλεγμένων μεταβλητών υπό HY και LY. Η πορτοκαλί περιοχή που ορίζεται από τις πορτοκαλί γραμμές είναι το IQR υπό HY και η μπλε περιοχή που ορίζεται από τις μπλε γραμμές είναι το IQR υπό LY- (β) Boxplots των τριών πρώτων καταταγμένων μεταβλητών που δείχνουν σημαντική διαφορά υπό HY (πορτοκαλί boxplots) και LY (μπλε boxplots). Τα γκρίζα box plots δείχνουν την κατανομή ολόκληρης της μεταβλητής (δηλαδή, συμπεριλαμβανομένων των μη εξαιρετικών αποδόσεων).

Εικόνα 2.  Χάρτες του C που υπολογίζονται για τα έτη εστίασης. Στα μεγάλα υποδιαγράμματα, τα HY και LY υποδεικνύονται με πορτοκαλί και μπλε κουκκίδες, αντίστοιχα. Οι γκρίζες επαρχίες παραλείπονται λόγω ελλιπών δεδομένων χρονοσειρών αποδόσεων.

Η χρήση των προτεινόμενων σύνθετων δεικτών ως πρόσθετων εργαλείων σε ένα σύστημα υποστήριξης θα μπορούσε να παρέχει στους ενδιαφερόμενους παράγοντες και τους παραγωγούς προειδοποιήσεις για πιθανούς κλιματικούς κινδύνους για την απόδοση. Η επιτόπια επαλήθευση των επιτόπιων παρατηρήσεων τόσο στα φαινολογικά στάδια ανάπτυξης της ελιάς όσο και στη δυναμική του δάκου της ελιάς θα μπορούσε να παράσχει περαιτέρω τεκμηριωμένες εξηγήσεις και να βελτιώσει τις δυνατότητες προβληματισμού. Επιπλέον, η προσέγγιση θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη διερεύνηση των επιδράσεων των στρεσογόνων παραγόντων και σε άλλα συστήματα καλλιέργειας.

Η μελέτη υποστηρίχθηκε από δύο επιστημονικά καθοδηγούμενα έργα ENEA εθνικής και διεθνούς σημασίας, το Tebaka και το MED-GOLD, τα οποία αποσκοπούν στη στήριξη των αγροδιατροφικών συστημάτων ελιάς, αμπέλου και σιταριού, που αποτελούν μέρος της παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.

Πηγή e-mesara.gr

Το ρακόμελο συμπεριλαμβάνεται στη λίστα με τα δέκα καλύτερα ποτά για τον χειμώνα, την οποία δημοσίευσε ο δημοφιλής βρετανικός ιστότοπος, Guardian.

Σύμφωνα με τον ιστότοπο, πέρα από το κρασί ή το ουίσκι, υπάρχουν κι άλλα ποτά που μπορούμε τα πιούμε στις γιορτές και όχι μόνο και μας έρχονται από όλο τον κόσμο.

Ανάμεσα σε αυτά βέβαια βρίσκεται και το ελληνικό ρακόμελο.

Το ρακόμελο είναι ένα αλκοολούχο ποτό που παρασκευάζεται από μέλι με την διαδικασία της ζύμωσης των σακχάρων του μελιού. Παρασκευάζεται συνδυάζοντας ρακή (τσικουδιά) ή τσίπουρο με μέλι και διάφορα μπαχαρικά, όπως η κανέλα, το γαρίφαλο, το κάρδαμο ή άλλα τοπικά βότανα. Παρασκευάζεται στην Κρήτη και σε άλλα νησιά του Αιγαίου πελάγους αλλά και στην ελληνική ηπειρωτική χώρα, και καταναλώνεται κυρίως τους χειμερινούς μήνες σαν ζεστό ρόφημα.

Κατάλληλο για τον πονόλαιμο και στον βήχα λειτουργεί σαν σιρόπι,  στο κρυολόγημα και στο μπούκωμα σαν αποχρεμπτικό αφού ανοίγει τις αεροφόρους οδούς, στο κρύωμα σαν θερμαντικό.

Ρακή ή Τσικουδιά

Ονομάζεται ρακή επειδή είναι απόσταγμα που παράγεται από στέμφυλα ή κρητικά στράφυλα από ρώγες ή αρχαία ελληνικά ραξ ή ιωνικά ρωξ – ρώγες σταφυλιών, από το ραξ > ρακή.

Η ρακή λέγεται και τσικουδιά, επειδή τα στέμφυλα στην Κρήτη λέγονται και τσίκουδα. Η λέξη τσίκουδα, ενικός τσίκουδο, είναι παραλλαγή της λέξης κόκκοι ή κούκουδα ή κουκούτσια κ.α. Η κρητική τσικουδιά ή ρακή (με η, η ρακή) είναι διαφορετικό ποτό από το τούρκικο ρακί (με ι, το ρακί), αφού αυτό είναι όπως το ούζο, δηλ. έχει γλυκάνισο και διπλή απόσταξη, ενώ η τσικουδιά όχι.

Το όνομα «ρακή» κατοχυρώθηκε από την Τουρκία το 1989 κι έτσι επισήμως έμεινε σε μας το «τσικουδιά». Επισήμως, γιατί ανεπίσημα και τα δυο ονόματα χρησιμοποιούνται.

 Ρακόμελο στο μπρίκι  – Συνταγή

Υλικά: 

• 1 μπρίκι (εννοείται)
• κανέλα τριμμένη
• κεφαλάκια γαρύφαλου (όσοι θα πιούν συν ένα)
• Ρακή
• μέλι

Εκτέλεση:

• Ρίχνουμε στο μπρίκι τόσα ποτηράκια ρακή, όσα θέλουμε να φτιάξουμε, λίγη τριμμένη κανέλα (όχι πολύ, γιατί θα πικρίσει) και τα γαρίφαλα και το βάζουμε σε σιγανή θερμοκρασία.
• Μόλις ζεσταθεί προσθέτουμε το μέλι, από μισή κουταλιά του γλυκού, για κάθε ποτήρι που θα φτιάξουμε.
• Ανακατεύουμε συνεχώς, και πάντα σε σιγανή θερμοκρασία, γιατί από τις αναθυμιάσεις της ρακής, υπάρχει κίνδυνος φωτιάς.
• Μόλις αρχίσει και παίρνει βράση, βγάζουμε το μπρίκι και σερβίρουμε. Φροντίζουμε σε κάθε ποτήρι να υπάρχει και από ένα κεφαλάκι γαρύφαλου.

Ρακόμελο στην κατσαρόλα

• 1 λίτρο ρακή (τσικουδιά) ή τσίπουρο χωρίς γλυκάνισο
• μέλι όσο θέλουμε (το ιδανικό για αυτήν την ποσότητα είναι 4 κουταλιές της σούπας)
• 2 ξύλα κανέλας
• 3 – 4 Καρφάκια Γαρίφαλο

Πώς το κάνουμε:

• Σε ένα κατσαρολάκι ζεσταίνουμε προσεχτικά τη ρακή σε χαμηλή φωτιά κι έπειτα το κατεβάζουμε από την φωτιά. Κατόπιν, ρίχνουμε μέσα ανακατεύοντας το μέλι, την κανέλα και το γαρίφαλο και μόλις πάρει μια βράση είναι έτοιμο!
• Σερβίρεται ζεστό και είναι το καλύτερο φάρμακο για κρυολογήματα. 
• Προαιρετικά μπορούμε να προσθέσουμε φλούδες από πορτοκάλι ή μήλο.

Ρακόμελο καπνιστό

Βάζουμε σε ένα γυάλινο βάζο για 40 ημέρες 

• 2 λίτρα ρακή ή τσίπουρο
• Φλούδες από 1 κιλό πορτοκάλια (ακέρωτα)
• 2 μήλα κομμένα στην μέση
• 4 ξυλάκια κανέλας
• 5-6 γαρίφαλα
• Το διατηρούμε σε σκιερό και καλά αεριζόμενο μέρος.
• Αφαιρούμε τις φλούδες και περνάμε από τουλπάνι την ρακή
• Βάζουμε το υγρό σε μια μεγάλη κατσαρόλα μαζί με το μέλι και το υπόλοιπο τσίπουρο.
• Τα βράζουμε σε χαμηλή θερμοκρασία για λίγο ανακατεύοντας ελαφρά για να διαλυθεί το μέλι και να ομογενοποιηθεί το μίγμα.
• Το αφήνουμε να κρυώσει.
• Παίρνουμε ένα μικρό κομμάτι κανέλας και ανάβουμε φωτιά. Μόλις αρχίσει να βγαίνει καπνός το κλείνουμε μέσα αναποδογυρίζοντας κάθε ποτηράκι που θα σερβίρουμε το ρακόμελο. Έτσι παίρνει μια απίθανη καπνιστή γεύση 
• Ζεσταίνουμε το ρακόμελο και σερβίρουμε

ΠΡΟΣΟΧΗ

#  Απαιτείται μεγάλη προσοχή να μην βράσει αρκετή ώρα γιατί το οινόπνευμα θα εξατμιστεί αλλά και υπάρχει κίνδυνος να χυθεί έξω από το σκεύος οπότε υπάρχει κίνδυνος φωτιάς.

#  Καλό είναι να μην προσθέσετε το μέλι όσο το υγρό είναι σε σημείο βρασμού.

#  Η κατάχρησή του (το γλυκό ξεγελάει) έχει σοβαρές παρενέργειες.. τσακίρ κέφι, ζαλάδα και ευφορία.

#  Το ρακόμελο ανάλογα με την εποχή και την όρεξη πίνεται ζεστό ή κρύο.

Πηγή – ekriti.gr

Το χωριό είναι χτισμένο στη βορειοδυτική πλευρά του Κισσάβου (δεύτερη ονομασία Όσσα) σε υψόμετρο 400 μέτρων. Αν ανηφορίζεις από Αθήνα προς Θεσσαλονίκη, θα συναντήσεις τα Αμπελάκια λίγο πριν την Κοιλάδα των Τεμπών. Τα Αμπελάκια βρίσκονται στο Νομό Λάρισας, απέχουν 32 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα του Νομού και ανήκουν στο δήμο Τεμπών.

Η ονομασία του χωριού φαίνεται πως προήλθε είτε από τα πολλά αμπέλια που υπήρχαν στην περιοχή είτε από το γεγονός πως το χωριό βρισκόταν ανάμεσα σε δύο λάκκους (Αμφιλάκκια) και με το πέρασμα των χρόνων, η ονομασία αυτή πήρε τη μορφή του ονόματος , που γνωρίζουμε σήμερα.

Αν ανηφορίζεις από Αθήνα προς Θεσσαλονίκη, θα συναντήσεις τα Αμπελάκια λίγο πριν την Κοιλάδα των Τεμπών

Από το χωριό μπορεί κανείς να δει από ψηλά τη θέα του θεσσαλικού κάμπου και να αγναντέψει προς την Κοιλάδα των Τεμπών. Ο επισκέπτης με την είσοδό του στον παραδοσιακό αυτό οικισμό μαγεύεται από τα γραφικά πλακόστρωτα καλντερίμια, που οδηγούν στην πλατεία του χωριού με τα μεγάλα πλατάνια. Χαρακτηριστικά είναι και τα πετρόκτιστα σπίτια των κατοίκων με τις κεραμιδένιες στέγες. Επίσης, στο χωριό υπάρχουν 17 βρύσες, από τις οποίες έρχεται τρεχούμενο νερό από το βουνό του Κισσάβου.

στο χωριό υπάρχουν 17 βρύσες, από τις οποίες έρχεται τρεχούμενο νερό από το βουνό του Κισσάβου

Αποτελεί εξίσου χειμερινό, αλλά και καλοκαιρινό προορισμό. Στην περιοχή μπορείτε να φάτε νόστιμα κρεατικά στις ταβέρνες της και να απολαύσετε τον καφέ σας, κάτω από τα πλατάνια το καλοκαίρι ή στη θαλπωρή των τζακιών στο εσωτερικό των καταστημάτων το χειμώνα. Η πρόσβαση στο χωριό είναι εύκολη, καθώς απέχει 4 μόνο χιλιόμετρα από την Εθνική Οδό.

Ιστορικά στοιχεία περιοχής – Αξιοθέατα

Δεν έχει εξακριβωθεί η ακριβής χρονολογία ίδρυσης του οικισμού. Γνωρίζουμε όμως ότι γνώρισε μεγάλη άνθηση λόγω της δημιουργίας του πρώτου συνεταιρισμού στον κόσμο. Ο συνεταιρισμός «Κοινή Συντροφία» εξήγαγε νήματα και πραγματοποιούσε εμπόριο κόκκινων νημάτων, χρωματισμένων με ανεξίτηλη βαφή που παραγόταν από τις ρίζες του φυτού «ριζάρι». Σήμερα στην περιοχή, διασώζονται αρκετά αρχοντικά, από τα οποία, το πιο αξιόλογο και ευρύτερα γνωστό είναι το αρχοντικό Σβαρτς, το οποίο ανήκε στο Γεώργιο Μαύρο (Σβαρτς), πρόεδρο του συνεταιρισμού που είχε δημιουργηθεί. Το προσωνύμιο Σβαρτς, που σημαίνει μαύρος στη γερμανική γλώσσα, του αποδόθηκε από Γερμανούς εμπόρους με τους οποίους συνεργαζόταν. Άρχισε να χτίζεται το 1787 και χρησιμοποιήθηκε ως κατοικία του ίδιου, αλλά και ως έδρα του συνεταιρισμού. Το αρχοντικό αυτό λειτουργεί πλέον σαν μουσείο, το οποίο δέχεται καθημερινά αρκετούς επισκέπτες. Στην παρούσα φάση, δεν είναι όμως επισκέψιμο λόγω εργασιών συντήρησής του, που αναμένεται να περατωθούν στα τέλη του 2023.

Αρχοντικό Σβαρτς – Πηγή εικόνας : tap.gr

Επισκέψιμο παραμένει όμως καθημερινά το Λαογραφικό Μουσείο της περιοχής, που ιδρύθηκε το 2001 και έχει ως σκοπό τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς του χωριού. Στο μουσείο μπορεί να δει κανείς διάφορα σκεύη και παραδοσιακές φορεσιές.

Φωτογραφίες του εσωτερικού του μουσείου – Πηγή εικόνων: facebook.com/groups/Ιστορικό Λαογραφικό Μουσείο Αμπελακίων Λάρισας

Φωτογραφίες του εσωτερικού του μουσείου – Πηγή εικόνων: facebook.com/groups/Ιστορικό Λαογραφικό Μουσείο Αμπελακίων Λάρισας

Εορτή Παναγίας Αμπελακιώτισσας και εκκλησίες της περιοχής

Σύμφωνα με την παράδοση, στα Αμπελάκια υπήρχε εκκλησία προς τιμήν της Παναγίας. Όταν λεηλάτησαν οι Τούρκοι τα Αμπελάκια, πέταξαν τις εικόνες της εκκλησίας στον Πηνειό ποταμό. Η εικόνα της Παναγίας όμως βρέθηκε την επόμενη ημέρα στην εκκλησία στο σημείο που ήταν τοποθετημένη. Οι Τούρκοι οργισμένοι από το γεγονός πέταξαν την εικόνα για δεύτερη φορά στον ποταμό. Στη συνέχεια αυτή βρέθηκε και πάλι μέσα στον Ιερό Ναό στη θέση της. Τότε όμως οι Τούρκοι, την πέταξαν ξανά στον Πηνειό και έβαλαν φωτιά στην εκκλησία, ώστε να μην υπάρχει θέση για την εικόνα να επιστρέψει. Λίγα χρόνια αργότερα και ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου, η εικόνα βρέθηκε στα κλαδιά μιας βελανιδιάς, από ένα βοσκό σε ένα χωριό της ορεινής Ναυπακτίας, την Κοζίτσα (σημερινή ονομασία : Αμπελακιώτισσα). Σύντομα έμαθαν το περιστατικό και οι Αμπελακιώτες, μερικοί από τους οποίους ταξίδεψαν ως εκεί και αναγνώρισαν την εικόνα της Παναγίας τους.

Πιστό αντίγραφο της εικόνας υπάρχει σήμερα στον Ιερό Ναο Αγίας Παρασκευής στα Αμπελάκια. Η εορτή της Παναγίας Αμπελακιώτισσας είναι κινητή και πραγματοποιείται κάθε Οκτώβριο, συνήθως την πρώτη Κυριακή μετά την ολοκλήρωση της συγκομιδής του κάστανου, όπου ευλογείται ο καρπός που μοιράζεται στους πιστούς.

Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής – Πηγή εικόνας : Προσωπικό αρχείο

Επιπλέον, αξίζει να επισκεφθείτε τον Ιερό Ναό του Αγίου Αθανασίου και να θαυμάσετε από κοντά το ξυλόγλυπτο τέμπλο του.

Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου – Πηγή εικόνας: gotempi.gr

Extra πληροφορίες

• Στα Αμπελάκια πραγματοποιήθηκαν, πρόσφατα, γυρίσματα της σειράς «Κόκκινο Ποτάμι».

• Δοκιμάστε τοπικά προϊόντα (γλυκά του κουταλιού, μέλι, κάστανα).

• Τον Οκτώβριο του 2022 πραγματοποιήθηκε για τέταρτη φορά η γιορτή κάστανου.

• Στην περιοχή στεγάζεται μουσείο της πολεμικής περιόδου ’40-’49.

• Πληροφορίες που αφορούν θρύλους και παραδόσεις της περιοχής μπορείτε να βρείτε στα μουσεία των Αμπελακίων.

• Αφήστε το αυτοκίνητό σας στην είσοδο του χωριού και περπατήστε στα καλντερίμια του μέχρι να φτάσετε στην πλατεία.

η πλατεία του χωριού – Πηγή εικόνων: Προσωπικό αρχείο

Η είσοδος του χωριού – Πηγή εικόνων: Προσωπικό αρχείο

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για το άρθρο

Αμπελάκια Λάρισας. Ανακτήθηκε από el.wikipedia.org, τελευταία πρόσβαση 25/1/2023  (Πληροφορίες ονομασίας περιοχής)

Πηγή – maxmag.gr (Άννα Μαρία Καραμούζα) – (onlarissa.gr)

Αίγες, πρόβατα και άγρια μικρά μηρυκαστικά προσβάλει κυρίως η Πανώλη των Μικρών Μηρυκαστικών, η οποία μεταδίδεται ταχύτατα και προκαλεί θανάτους σε μεγάλο αριθμό ζώων στο κοπάδι.

Μόλις πριν λίγες ημέρες, στα τέλη του Δεκεμβρίου 2023 εντοπίστηκε μία πρωτογενής εστία Πανώλης των Μικρών Μηρυκαστικών (PPR), στην περιοχή Aydin της Τουρκίας, κοντά στα σύνορα της χώρας μας, γεγονός που έθεσε σε επιφυλακή τις κτηνιατρικές αρχές των Περιφερειών του Βόρειου και Νότιου Αιγαίου.

Ο ιός μεταδίδεται με στενή επαφή των υγειών με τα ασθενή ζώα, με επαφή με εκκρίσεις (δάκρυα, σάλια, ούρα, κόπρανα) καθώς και με μολυσμένη τροφή, νερό, στρωμνή, μηχανήματα και μέσα μεταφοράς.

Τα συμπτώματα

Σε επαγρύπνηση πρέπει να βρίσκονται οι κτηνοτρόφοι, οι οποίοι μόλις εντοπίσουν κάποιο από τα παρακάτω συμπτώματα, οφείλουν να απευθυνθούν στην αρμόδια κτηνιατρική υπηρεσία αλλά και να εφαρμόσει στην εκμετάλλευσή του τα απαραίτητα μέτρα βιοασφάλειας.

Ειδικότερα, τα συμπτώματα της Πανώλης είναι πυρετός (40-41 °C), κατάπτωση, υπνηλία, ανορεξία. Ορώδες υγρό από τα μάτια και τη μύτη, έντονη σιελόρροια (εικόνα βρεγμένου προσώπου). Κόκκινα μάτια και δάκρυα. Βλεννοπυώδες έκκριμα που φράσσει τα βλέφαρα και τα ρουθούνια. Γρήγορες, κοφτές αναπνοές, δύσπνοια, βήχας. Πρησμένα και κόκκινα χείλη και ούλα.

Επίσης, θα πρέπει να ελεγχθούν τα ζώα για αλλοιώσεις στο στόμα: λευκές πλάκες στα ούλα  και στο εσωτερικό των χειλιών. Τα ζώα πονούν, τρίζουν τα δόντια τους και αρνούνται να ανοίξουν το στόμα τους. Δυσάρεστη οσμή από το στόμα. Διάρροια. Αποβολές εγκύων.

Ορώδες υγρό από τα μάτια και τη μύτη, έντονη σιελόρροια

Τι πρέπει να προσέξει ο κτηνοτρόφος

Ο κτηνοτρόφος δεν πρέπει να αγοράσει ζώα χωρίς:

• Να ενημερώσει Κτηνιατρικές Υπηρεσίες
• Να συνοδεύονται από επίσημα έγγραφα
• Να έχουν ενώτια (σκουλαρίκια)

Πρέπει επίσης να κρατήσουν τα νέα ζώα σε ξεχωριστό χώρο, πριν τα ενώσουν με τα δικά τους.

Καθαρίζουν και απολυμαίνουν τακτικά τους χώρους  της εκτροφής, καθώς και τα αυτοκίνητα που μεταφέρουν ζώα.

Ακόμη, πρέπει να:

• Απομακρύνουν σκουπίδια, κοπριά και λιμνάζοντα νερά από την εκτροφή.
• Περιορίσουν την είσοδο ανθρώπων στην εκτροφή, στους απολύτως απαραίτητους και παίρνουν μέτρα προστασίας (φόρμες, μπότες, πλύσιμο χεριών, ποδονάρια).
• Δε δανείζονται μηχανήματα, σκεύη, εργαλεία και οχήματα, καθώς και ζώα από άλλες εκτροφές.
• Προστατεύουν την εκτροφή και τις ζωοτροφές  από έντομα και τρωκτικά.
• Αποφεύγουν την επαφή των ζώων με άλλα κοπάδια στους βοσκοτόπους.
• Διατηρούν τα ζώα σε καλή κατάσταση (σωστή διατροφή, προστασία για παράσιτα εντέρου και δέρματος, εμβόλια για διάφορες ασθένειες).
• Ελέγχουν καθημερινά τα ζώα και ενημερώνουν τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες σε υποψία ασθένειας ή μείωση της παραγωγής γάλακτος.

Οι λαϊκές αγορές θα λειτουργήσουν κανονικά από την Τρίτη 2 Ιανουαρίου 2024 ενώ παράλληλα ξεκινάει και η εφαρμογή της χρήσης των μηχανημάτων POS ώστε οι καταναλωτές να πληρώνουν με κάρτα, όπως και η εφαρμογή της υπηρεσίας IRIS για να γίνεται άμεσα η πληρωμή με μεταφορά χρημάτων.

Αυτό αναφέρει στην ανακοίνωσή της η Παναττική Ομοσπονδία Σωματείων Επαγγελματιών Πωλητών Λαϊκών Αγορών, εξηγώντας ότι η χρήση POS και IRIS είναι υποχρεωτική. Εξαιρούνται όσοι έχουν προμηθευτεί τα τερματικά αποδοχής καρτών έως και 31.01.2024 και περιμένουν την εγκατάστασή τους.

Συγκεκριμένα όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση:

«Μετά την αργία της Πρωτοχρονιάς όλοι οι πωλητές των λαϊκών αγορών θα βρισκόμαστε κανονικά στις θέσεις μας από την Τρίτη 2 Ιανουαρίου 2024, σε κάθε γειτονιά της Ελλάδας, προκειμένου να εξυπηρετήσουμε τους χιλιάδες Έλληνες καταναλωτές που διαχρονικά μας εμπιστεύονται για τις αγορές τους αξιοποιώντας ιδανικά το τρίπτυχο, ποιότητα, ποικιλία, καλές τιμές.

Ταυτόχρονα όμως με τη νέα χρονιά υποδεχόμαστε και μια νέα εποχή για τις λαϊκές αγορές με την καθολική εφαρμογή χρήσης Pos, μηχανημάτων αποδοχής πιστωτικών και χρεωστικών καρτών, που καθίσταται πλέον υποχρεωτική προς όφελος όλων για τη βέλτιστη εξυπηρέτηση καταναλωτών και πωλητών ικανοποιώντας έτσι ένα διαχρονικό αίτημα του κλάδου».

Υπενθυμίζεται ότι, όλοι, οι πωλητές που δραστηριοποιούνται στις λαϊκές αγορές, στα πανηγύρια αλλά και στα Κυριακάτικά παζάρια, από 1.1.2024 και εφεξής υποχρεούνται να αποδέχονται τόσο πληρωμές με κάρτες (χρεωστικές και πιστωτικές), όσο και υπηρεσίες άμεσης πληρωμής με μεταφορά χρηματικών ποσών μεταξύ τραπεζικών λογαριασμών, όπως η υπηρεσία I.R.I.S. online payments.

Σε ό,τι αφορά στις κυρώσεις σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης, η σχετική υπουργική απόφαση ορίζει ότι για το χρονικό διάστημα από 01.02.2024 έως και 01.03.2024 αναστέλλεται κατ’ εξαίρεσιν η επιβολή προστίμου στους νέους υπόχρεους, εφόσον αποδεδειγμένα έχουν προμηθευτεί τερματικά αποδοχής καρτών έως και 31.01.2024 και τελούν εν αναμονή για την εγκατάστασή του.

Κλάδεμα καλείται η οποιαδήποτε αφαίρεση ζωντανών τμημάτων της αμπέλου. Υπάρχουν τα θερινά κλαδέματα και τα χειμερινά.

Τα χειμερινά κλαδέματα διακρίνονται σε κλάδεμα διαμόρφωσης και κλάδεμα καρποφορίας.

Τα κλαδέματα διαμόρφωσης γίνονται κυρίως τα πρώτα χρόνια της ζωής του πρέμνου – αλλά και αργότερα – με σκοπό την διαμόρφωση ενός λειτουργικού και παραγωγικού σχήματος, ανάλογα με το είδος της καλλιέργειας που επιθυμούμε.

Τα κλαδέματα που γίνονται κάθε χρόνο και έχουν σκοπό την ρύθμιση της παραγωγής λέγονται κλαδέματα καρποφορίας.

Πέραν των γνωστών αναφορικά με τα κλαδέματα, είτε καρποφορίας, είτε διαμόρφωσης είτε και τα δυο θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να γνωρίζουμε τη δυναμικότητα της κάθε ποικιλίας και κυρίως το τι επιδιώκουμε από το κλήμα (επιτραπέζιο, οινοποιήσιμο απλά, διπλής ή και τριπλής χρήσης, κληματαριές κλπ).

Εποχή κλαδέματος

Το κλάδεμα είναι μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο, γι’ αυτό συνήθως ο χρόνος κλαδέματος αποφασίζεται από τον αμπελουργό ανάλογα με τα εργατικά χέρια που διαθέτει και τον προγραμματισμό των εργασιών του. Όμως θα πρέπει να επισημανθούν μερικές χρήσιμες διαπιστώσεις.

Κλαδεύουμε με προτίμηση ημέρες με ήπιο καιρό, στη φάση της σελήνης που «αδειάζει», δηλαδή από την ημέρα της πανσελήνου και έως την ημέρα που αρχίζει πάλι να «γεμίζει».

Όταν σε μια περιοχή ενδημούν βακτηριακές ασθένειες συνιστάται κλάδεμα τον χειμώνα (Ιανουάριο).Για την αποφυγή των μολυσμάτων της Ευτυπίωσης θα πρέπει το κλάδεμα, αν είναι δυνατόν, να γίνεται αργά προς το τέλος Φεβρουαρίου-αρχές Μαρτίου λίγο πριν την έναρξη της δακρυόρροιας. Επίσης θα πρέπει να επισημανθεί ότι το όψιμο κλάδεμα καθυστερεί την εκβλάστηση.

Όταν το αμπέλι είναι νέο, δηλαδή τα πρώτα δύο ή τρία χρόνια, ο αμπελουργός θα πρέπει να αποφασίσει το πώς θα το διαμορφώσει. Δεν θα πρέπει να βιαστούμε σε καμία περίπτωση στο σχήμα διαμόρφωσης, αφού τα τρία τουλάχιστον πρώτα χρόνια, δημιουργούμε τις προϋποθέσεις «ανεβάσματος και ενδυνάμωσης» του κλήματος, μια πολύ βασική και απαραίτητη εργασία.

Σε κάθε περίπτωση και μετά τα πρώτα χρόνια αν διαπιστώσουμε ότι η διαμόρφωση που κάναμε κάπου «στράβωσε», προβαίνουμε σε αυστηρό κλάδεμα επανορθωτικό, πχ μια συνηθισμένη περίπτωση είναι το σταύρωμα πάνω από το πρώτο σύρμα και η «καμπούρα» του κλήματος στο σταυρό, που σημαίνει μη σωστό δέσιμο των πρέμνων και έχει σαν αποτέλεσμα να ξεφεύγουν οι βλαστοί πάνω από το πρώτο σύρμα και να «στραβώνουν». Κοιτάζουμε προσεκτικά επίσης τις αποστάσεις των ματιών ούτως ώστε τα βλαστάρια να είναι συμμετρικά και με «φορά κάθετη», για να υποστηριχθούν όταν οι «έλικες» πιαστούν στα σύρματα.

Υπάρχουν αρκετοί τρόποι διαμόρφωσης ανάλογα με την ποικιλία, το έδαφος και το κλίμα. Από τα σχήματα διαμόρφωσης που εφαρμόζονται σήμερα ξεχωρίζουν τρία βασικά:

• κυπελλοειδές
• γραμμικό
• κρεβατίνα
• Κυπελλοειδές

Η διαμόρφωση ενός τέτοιου σχήματος έχει ως εξής:

1. Κατά το πρώτο χειμερινό κλάδεμα της φυτιάς, τον πρώτο χειμώνα, επιλέγουμε να κρατήσουμε μία κληματίδα, συνήθως την καλύτερη, την οποία και κλαδεύουμε στα δύο μάτια.

2. Κατά το δεύτερο κλάδεμα και εάν η κληματίδα που αφήσαμε είναι αρκετά δυνατή, επιλέγουμε το ύψος από το οποίο θα διαμορφώσουμε τους βραχίονες του κυπελλοειδούς. Αν τον δεύτερο χρόνο (δεύτερο κλάδεμα) η κληματίδα που αφήσαμε δεν είναι αρκετά δυνατή, τότε θα πρέπει πάλι να την κλαδέψουμε στα δύο μάτια και να περιμένουμε έναν ακόμα χρόνο.

3. Κατά το τρίτο κλάδεμα θα αφήσουμε τόσες κληματίδες όσους βραχίονες θέλουμε να διατηρήσουμε για το κύπελλο μας.

Γραμμικό

Στην πραγματικότητα δεν είναι ένα αλλά ένα σύνολο γραμμικών σχημάτων. Σαν κοινό χαρακτηριστικό έχουν την στήριξη των πρέμνων σε σειρές συρμάτων (συνήθως τρία σύρματα) τα οποία βρίσκονται σε μέτριου ύψους πασσάλους (1.8-2.5 μ) σχηματίζοντας σειρές (γραμμές απ’ όπου και το γραμμικό!).Με αυτόν τον τρόπο είναι πολύ ποιο εύκολη η χρήση μηχανημάτων για την καλλιέργεια, διευκολύνεται και τυποποιείται το κλάδεμα καθώς, δίνουν στο φυτό τη δυνατότητα ανάπτυξης μεγαλύτερου όγκου βλάστησης και μεγαλύτερη αναλογία ενεργού φυλλώματος, επειδή στις γραμμές του αμπελιού όλα τα φύλλα είναι στο φως και στον ήλιο, εξασφαλίζοντας έτσι την καλύτερη τροφοδοσία των σταφυλιών.

Τα ποιο σημαντικά γραμμικά σχήματα είναι τα [1][2]τα οποία θα περιγράψουμε:

• Guyot (Γκυγιώ) – μονόπλευρο και αμφίπλευρο
• Royat (Ρουαγιά) – μονόπλευρο και αμφίπλευρο
• Casenave (Καζενάβ)
• Sylvoz (Συλβόζ)
• Ας θυμώμαστε οτι Κεφαλή λέγεται ο βραχίονας που έχει μέχρι τρία μάτια, ενώ Aμολυτή ο βραχίονας που έχει περισσότερα από τέσσερα.
• Guyot (Γκυγιώ) – μονόπλευρο και αμφίπλευρο

Το σχήμα Γκυγιώ αποτελείται από κορμό σε ύψος 40-50 εκ στην κορυφή του οποίου υπάρχει μία κεφαλή με δύο μάτια καθώς και μία αμολυτή με αρκετά μάτια ανάλογα με την ποικιλία ( ~ 10). Σε κάθε χειμερινό κλάδεμα πρέπει να κόβετε (αφαίρεση) η αμολυτή από την βάση της και από τα δύο μάτια της κεφαλής, τις κληματίδες που δημιουργηθήκαν, θα πρέπει το ένα, το κατώτερο, να γίνει η νέα κεφαλή και το άλλο, το ανώτερο, η νέα αμολυτή. Τα παραπάνω ισχύουν για το μονόπλευρο Γκυγιώ, ενώ για το αμφίπλευρο, θα πρέπει σε κάθε πλευρά του πρέμνου να αφεθεί μία αμολυτή και μία κεφαλή.

Royat (Ρουαγιά) – μονόπλευρο και αμφίπλευρο

Το σχήμα Ρουαγιά αποτελείται και αυτό από κορμό ύψους 40-50 εκ στην κορυφή του οποίου υπάρχουν ένας ( μονόπλευρο ) ή δύο (αμφίπλευρο ) βραχίονες, οι οποίοι είναι κυρτωμένοι παράλληλα με το πρώτο σύρμα και σε μήκος το μισό της απόστασης μεταξύ των πρέμνων. Οι βραχίονες αυτοί θα εξελιχθούν στους κορμούς στους οποίους επάνω θα αφήσουμε ένα μάτι κάθε 15 με 20 εκ. Σε αυτή την περίπτωση καλό είναι, όπως έχει ειπωθεί και πριν, να «χαλάμε» τα μάτια που βρίσκονται στην κάτω πλευρά ώστε οι νέοι βραχίονες που θα δημιουργούν να «βλέπουν» κατευθείαν προς την πάνω πλευρά. Σε αυτούς τους νέους βραχίονες, σε κάθε κλάδεμα καρποφορίας, θα αφήνουμε κεφαλή με 2-4 μάτια ανάλογα με την ποικιλία και την γονιμότητα του εδάφους.

Κλάδεμα κρεβατίνας

Κατά το πρώτο χειμερινό κλάδεμα του νεαρού φυτού, κρατάμε μία κληματίδα, συνήθως την καλύτερη, την οποία και κλαδεύουμε στα δύο μάτια. Τα δύο αυτά μάτια θα μας δώσουν το επόμενο καλοκαίρι τους δύο βραχίονες.

Από τις δύο κλιματίδες που θα έχουν σχηματισθεί, θα κρατήσουμε την πιο γερή και κατά την διάρκεια του καλοκαιριού θα την στηρίξουμε με στήριγμα αρκετού ύψους ώστε αν επιτύχουμε ικανοποιητική ανάπτυξη, να φθάνει το ύψος που θα έχει η κρεβατίνα. Κατά το δεύτερο κλάδεμα επιλέγουμε την πιο δυνατή κληματίδα, και κλαδεύουμε στο τελικό ύψος της πέργκολας αφήνοντας δύο μάτια και κόβοντας (αφαιρώντας) όλα τα μάτια που βρίσκονται κάτω από αυτά.

Το επόμενο καλοκαίρι είναι η ώρα να δώσουμε την τελική κατεύθυνση. Δένουμε το πιο δυνατό μπράτσο στο μέσο της κρεβατίνας με τελικό στόχο αυτό να φθάσει σε πλήρη ανάπτυξη έως το τέρμα της.

Στο επόμενο κλάδεμα το κεντρικό αυτό μπράτσο θα γίνει ο κορμός της οροφής, στον οποίο θα αφήνουμε από 6 έως 8 μπράτσα σε κάθε πλευρά του, ανάλογα με το μήκος της πέργκολας και την ευρωστία του πρέμνου. Κάθε μπράτσο καρποφορίας θα έχει από 2 έως 3 μάτια, εκτός από τις ποικιλίες που έχουν άγονα τα πρώτα 3 μάτα, (σουλτανίνα κλπ) όπου αφήνουμε αμολυτές με πάνω από 5 μάτια καρποφορίας.

Κλάδεμα καρποφορίας

Το κλάδεμα καρποφορίας γίνεται κάθε χειμώνα με σκοπό την ισορροπία μεταξύ των φυτικών και αναπαραγωγικών οργάνων του. Με αυτόν τον τρόπο γίνεται προσπάθεια ώστε να εξασφαλιστεί κάθε χρόνο μια καλή και ποιοτική παραγωγή χωρίς να μειώνεται η ζωτικότητα του φυτού.

Βασικές αρχές του κλαδέματος καρποφορίας

Το αμπέλι ακροβλαστεί και ακροκαρπεί. Αν αφήσουμε δύο κληματίδες μία με 20 μάτια και μία με δύο μάτια τότε, στην πρώτη θα πετάξει μόνο από τα τελευταία μάτια απ’ όπου και θα καρποφορήσει, ενώ στην δεύτερη θα πετάξει και θα καρποφορήσει στα δύο μάτια που αφήσαμε.

Πετάνε τα μάτια που βρίσκονται ψηλότερα. Αν μία κληματίδα με δέκα μάτια την καμπυλώσουμε έτσι ώστε κάποια μάτια να είναι ψηλότερα από τα άλλα, τότε αυτά θα πετάξουν τους ζωηρότερους βλαστούς.

Το ποια μάτια είναι γόνιμα εξαρτάται από την ποικιλία. Άλλες ποικιλίες δέχονται αυστηρό κλάδεμα στα δύο μάτια έχοντας τα γόνιμα πχ κορινθιακή σταφίδα, σαββατιανό , ενώ άλλες πχ η σουλτανίνα δεν έχει γόνιμα τα τρία πρώτα μάτια.

Ο χρωματισμός της ώριμης βέργας επίσης και η διαμόρφωση των ματιών δίνουν πληροφορίες άμεσα για την φυτοϋγειονομική κατάσταση του κλήματος και του τι πρέπει να κάνουμε, βέργες «ημιώριμες», «πράσινες», «αναιμικές», υποτονικής έκπτυξης, με έκδηλα συμπτώματα μυκητολογικών προσβολών (ωΐδιο, περονόσπορος που «πέρασαν» και στη βέργα, ασθένειες ξύλου κ.ά) να κλαδεύονται και να απολυμαίνονται τα εργαλεία οπωσδήποτε μετά την εργασία.

Βέβαια απαιτείται κατά τη θερινή περίοδο και ειδικά μετά από έντονες θερμοκρασιακές αναστροφές να κάνουμε μια βόλτα στο αμπέλι και να τσεκάρουμε έκδηλα χαρακτηριστικά ασθενειών ή συμπτωμάτων από τροφοπενίες, μυκητολογικές ασθένειες, ασθένειες ξύλου κλπ ειδική δε προσοχή χρειάζεται για τον έλεγχο της ίσκας, της ευτυπίωσης και της φόμωψης.

Κλήματα προσβεβλημένα και «ύποπτα», σημαδεύονται πχ χρωματίζονται με κόκκινη μπογιά ή spray και τα παρακολουθούμε μέχρι το τέλος έτσι ώστε στο κλάδεμα, να κάνουμε τους κατάλληλους χειρισμούς.

Επίσης τα τελευταία χρόνια, οι πάγοι της άνοιξης και οι καύσωνες, δημιουργούν όλο και πιο έντονα προβλήματα, γι’ αυτό πριν και κατά το κλάδεμα, πρέπει να εντοπίσουμε τα τυχόν «καμένα μάτια» και να κλαδέψουμε αναλόγως.

Το κλάδεμα καρποφορίας έχει σκοπό:

α. Να ισορροπήσει την παραγωγή με τη βλάστηση σε συνδυασμό με την ηλικία και την ευρωστία του πρέμνου στη-μελετώμενη περιοχή.

β. Να ρυθμίσει την παραγωγή έτσι ώστε να μην υπάρχει μεγάλη διακύμανση. μεταξύ των ετών, όπως συμβαίνει στα ακλάδευτα πρέμνα.

γ. Να βελτιώσει την ποιότητα της παραγωγής (περιεκτικότητα σε σάκχαρα και οξέα), τις διαστάσεις των σταφυλιών και των ραγών, καθώς και την εμφάνιση τους (σταφύλια αραιά ή πυκνά στην περίπτωση των επιτραπέζιων).

δ. Να διατηρήσει το σχήμα.

Το κλάδεμα καρποφορίας ανάλογα με το μήκος των παραγωγικών μονάδων (κεφαλές, αμολυτές) διακρίνεται σε βραχύ, μακρό και μικτό.

Βραχύ κλάδεμα. Στο κλάδεμα αυτό διατηρούνται κεφαλές μέχρι 3 οφθαλμών. Ο αριθμός των κεφαλών που αφήνονται εξαρτάται από την ισχύ και την ηλικία του πρέμνου και τις οικολογικές συνθήκες.

Μακρό κλάδεμα. Σ’ αυτό αφήνονται αμολυτές των 5 έως 7 ή και περισσοτέρων οφθαλμών.

Μικτό κλάδεμα. Σ’ αυτό αφήνονται κεφαλές μέχρι 3 οφθαλμών και αμολυτές με περισσότερους των 4 οφθαλμών.

Η επιλογή ενός κλαδέματος (βραχύ, μακρό ή μικτό) και του μήκους που δίνουμε σε κάθε καρποφόρο μονάδα (κεφαλή ή αμολυτή), επιτρέπουν μια διακύμανση σε ευρέα όρια του όγκου παραγωγής που θα προκύψει (δυναμικού όγκου παραγωγής).

Προσδιορισμός του φορτίου

Πριν αρχίσουμε το κλάδεμα ενός πρέμνου μελετάμε την υφισταμένη κατάσταση. Έτσι, η συμπεριφορά του πρέμνου στο κλάδεμα καρποφορίας του περασμένου έτους (φορτίο που αφήσαμε) θα μας βοηθήσει στον καθορισμό του φορτίου. Μπορούμε να διακρίνουμε τις εξής περιπτώσεις:

Α) Οι οφθαλμοί που αφέθηκαν κατά το προηγούμενο κλάδεμα βλάστησαν και έδωσαν χονδρές κληματίδες, μεγάλου μήκους και καλά ωριμασμένες. Επιπλέον βλάστησαν και κοιμώμενοι οφθαλμοί και έδωσαν λαίμαργους. Η εικόνα αυτή δηλώνει ότι το προηγούμενο κλάδεμα ήταν αυστηρό και επομένως πρέπει να αυξήσουμε το φορτίο. Αυτό Θα γίνει είτε αφήνοντας δύο κεφαλές στον ίδιο βραχίονα είτε μία αμολυτή 5-10 οφθαλμών.

Β) Οι οφθαλμοί που αφέθηκαν δε βλάστησαν όλοι, οι κληματίδες είναι λεπτές, κοντές και δεν υπάρχουν λαίμαργοι. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να μειώσουμε το φορτίο κλαδεύοντας πιο αυστηρά «σφιχτά» ή αφαιρώντας μερικές κεφαλές. Η αφαίρεση κεφαλών και κληματίδων γίνεται με το σκεπτικό να διατηρείται το σχήμα. Βέβαια κατά προτεραιότητα αφαιρούνται οι ασθενικές (λεπτές) κληματίδες και εκείνες που απομακρύνονται από τον άξονα του είδους της διαμόρφωσης.

Γ) Όλοι οι οφθαλμοί τους οποίους αφήσαμε με το κλάδεμα του προηγουμένου έτους, βλάστησαν και οι κληματίδες έχουν κανονικό πάχος, μήκος και το χαρακτηριστικό χρώμα της ποικιλίας. Αυτό σημαίνει ότι το φορτίο πρέπει να είναι το ίδιο με αυτό του περασμένου έτους.

Πηγή:

in.gr

Ο ελαιοπαραγωγός από τη Λακωνία κρατάει τον πήχη σταθερά ψηλά και βάζει νέα στοιχήματα. Ο Γιώργος Σακελλαρόπουλος, αναδείχθηκε ως ο «καλύτερος ελαιοπαραγωγός στην Ευρώπη» για το 2023…

Single Estate ελαιώνας σε συγκεκριμένο terroir, αναγεννητική βιολογική ελαιοκαλλιέργεια, παραγωγή βιο – λειτουργικών τρόφιμα (Bio-FunctionalFoods), ελαιοπροϊόντα που ανήκουν στην κατηγορία των Neutraceuticals κι άλλες καινοτομίες καθώς και ερευνητικά έργα –συνεργασίες με κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου (Χάρβαρντ, Γέιλ) συνθέτουν το μυστικό της επιτυχίας του Έλληνα ελαιοπαραγωγού Γιώργου Σακελλαρόπουλου από την Λακωνία που αναδείχθηκε «Καλύτερος ελαιοπαραγωγός στην Ευρώπη», το 2023, στην πιο δύσκολη χρονιά της ευρωμεσογειακής και ελληνικής ελαιοκομίας.

Με το βλέμμα στραμμένο στο 2024, ο κ Σακελλαρόπουλος με τα 800 και πλέον διεθνή βραβεία λαδιού και ελιάς στο ενεργητικό του και την ετήσια συμβολή του στην παγκόσμια κατάταξη της Ελλάδας, μίλησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για την μεγάλη αυτή διάκριση που πιστώνεται η χώρα μας και ολόκληρη η ελληνική ελαιοκομία, αποκαλύπτοντας καίρια μυστικά του.

«Οι λόγοι και τα κριτήρια προφανώς είναι πολλά» και το ερώτημα τι συνέβαλε περισσότερο σε αυτή την διάκριση, «δεν μπορεί να απαντηθεί μονοσήμαντα» λέει. «Θα ξεχώριζα τη δημιουργική έμπνευση, τη γνώση, τη συνέπεια αλλά και τον ξεκάθαρο προσανατολισμό που έχουν οι βιολογικοί ελαιώνες Σακελλαρόπουλου στην πολύ υψηλή ποιότητα στα παραγόμενα ελαιοπροϊόντα τους, μαζί με το θετικό αποτύπωμα που αφήνουν μέσω της Ελαιοκομίας και της βιολογικής ελαιοκαλλιέργειας στην ανθρώπινη υγεία».

Η βράβευση του κ Σακελλαρόπουλου έγινε στην πόλη Castellon, στη Βαλένθια της Ισπανίας,στο 20ο Πανευρωπαϊκό Συνέδριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Γαστρονομίας και Οινολογίας- CEUCO(27 και 29 Οκτωβρίου 2023) που αριθμεί περισσότερα από 10.000 μέλη, από Ευρωπαϊκές χώρες. Στο ετήσιο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που διενεργείται σε διαφορετική χώρα και πόλη «χτυπά» η καρδιά της υψηλής γαστρονομίας και οινολογίας της Ευρώπης και είναι η πρώτη φορά που η σπάνια αυτή διάκριση απονέμεται σε Ευρωπαίο ελαιοπαραγωγό.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Γαστρονομίας και Οινολογίας έχει μάλιστα θεσπίσει, μετά από αξιολόγηση, τα ετήσια βραβεία του τα τελευταία δεκαεπτά (17) χρόνια, με την ανάδειξη του ενός και μόνο, καλύτερου Ευρωπαίου στο είδος του (Best European). Η εταιρεία «βιολογικοί ελαιώνες Σακελλαρόπουλου», από την Ελλάδα και τη Σπάρτη, τιμήθηκαν με τον τίτλο του BEST EUROPEAN ORGANIC OLIVE PRODUCER 2023, από τους γευσιγνώστες, τους ειδικούς, τους αρχιμάγειρες, και τα μέλη της CEUCO.

«Το συγκεκριμένο βραβείο όπως ανέφερα και στην ευχαριστήρια ομιλία μου στο κατάμεστο από 1700 μέλη της CEUCO, συνεδριακό κέντρο Castellón Auditoriumand Congress Centre στην Ισπανία, όπου και πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση, αποτελεί ένα βραβείο ζωής για εμάς, με πολλούς συμβολισμούς αλλά και για έναν ακόμα σημαντικό λόγο: Είναι η πρώτη φορά που βραβεύεται ελαιοπαραγωγός από οποιαδήποτε χώρα της Ευρώπης, στα δεκαεπτά χρόνια που υφίστανται τα υψηλού βαθμού δυσκολίας γαστρονομικά βραβεία της CEUCO».

Μπορεί η ελαιοκομική περίοδος 2022-2023 να καταγράφεται ως χρονιά εκτίναξης τιμής του ευρωπαϊκού ελαιολάδου και μείωσης της παραγωγής στην ευρωμεσογειακή ζώνη, λόγω ξηρασίας- υψηλών θερμοκρασιών, η Ελλάδα ωστόσο εξακολουθεί να βρίσκεται έως σήμερα στην πρώτη πεντάδα των Ευρωπαϊκών χωρών στην παραγωγή ελαιολάδου-ελιάς, αυξάνοντας τα τελευταία πέντε χρόνια τις εξαγωγές της. Η ΕΕ, με πρώτη την Ισπανία, (εξαιρουμένης της προηγούμενης χρονιάς), παράγει πάνω από το 65% του παγκόσμιου ελαιολάδου σε περίπου 40 δισ στρέμματα στις μεσογειακές χώρες, ενώ πολλές περιοχές του ευρωπαϊκού νότου ζουν αποκλειστικά από την παραγωγή ελαιολάδου.

Αναφερόμενος στον αντίκτυπο που θα μπορούσαν να έχουν στην παγκόσμια αγορά του ελαιολάδου η διάκριση αυτή καθώς και τα εκατοντάδες άλλα βραβεία που έχουν αποσπάσει οι συγκεκριμένοι βιολογικοί ελαιώνες στους μεγαλύτερους και διεθνείς διαγωνισμούς γεύσης και ποιότητας ανά τον κόσμο, ο κ Σακελλαρόπουλος σημειώνει ότι «τα 803 διεθνή βραβεία αποτελούν ένα παγκόσμιο ρεκόρ για ελαιοπαραγωγό και σίγουρα γράφουν και γράφονται στο βιβλίο της ελληνικής ελαιοκομίας, που υπηρετούμε σταθερά, με σεβασμό και ταπεινότητα, τα τελευταία 32 χρόνια».

«Ως ύψιστη αλλά και πολύ συγκινητική διάκριση για τον πολυβραβευμένο παραγωγό αποτελεί πάντως μια άλλη πρωτιά και συγκεκριμένα «η 1η θέση παγκοσμίως που έλαβε το γαστρονομικό ελαιόλαδο των ελαιώνων, εξειδικευμένης παραγωγής, με την επωνυμία “MajesticBlendGourmetEvoo”.

Το 2018 το συγκεκριμένο ελληνικό ελαιόλαδο κατάκτησε την πρώτη θέση σε κατηγορία της παγκόσμιας κατάταξης Evoo World Ranking. Ξαναβρέθηκε μάλιστα στην πρώτη θέσητης παγκόσμιας κατάταξης και το 2021, «γεγονός που δεν έχει επαναληφθεί έως και σήμερα, από άλλον ελαιοπαραγωγό παγκοσμίως».

«Ο αντίκτυπος που έχουν όλα αυτά τα αποτελέσματα και οι διακρίσεις ανά τον κόσμο είναι διττός,» σημειώνει ο κ Σακελλαρόπουλος. «Το πρώτο είναι ότι συνεχώς και αδιαλείπτως «σφραγίζεται» το διαβατήριο της Ελληνικής Ελαιοκομίας και βρίσκει παγκοσμίως με αποδεδειγμένο τρόπο τη θέση και το δρόμο του το ελληνικό ελαιόλαδο. Ας μην ξεχνάμε ότι οποιαδήποτε διάκριση ενός ελληνικού ελαιολάδου προάγει την Ελλάδα και την ελληνική ελαιοκομία πρώτα και πάνω από όλα.

Το δεύτερο σκέλος αφορά εμάς, τους βιολογικούς ελαιώνες Σακελλαρόπουλου. Όλες αυτές οι διεθνείς διακρίσεις και το παγκόσμιο ρεκόρ ανοίγουν νέους ορίζοντες στο πεδίο των εξαγωγών και των εμπορικών συνεργασιών, αφού περιβάλουν με κύρος και ενισχύουν την αξιοπιστία μας ως εταιρεία και ως ελαιοπαραγωγούς».

Πίσω απ΄ όλα αυτά τα βραβεία διαφαίνονται επιμονή, μεθοδικότητα , οργάνωση, στοχοπροσήλωση και η εφαρμογή καινοτόμων μεθόδων που στηρίζονται στην επιστημονική γνώση, «από το ξεκίνημά μας » απαντά ο ίδιος.

« Ήταν και είναι στον πυρήνα μας η καινοτομία, η ουσιαστική καινοτομία, θα έλεγα». Είναι πολύ σημαντικό η καινοτομία να έχει αποτελέσματα απτά, να έχει ουσιαστική εφαρμογή δηλαδή, και να μην μένει μόνο στη θεωρία και τα λόγια, που ορισμένες φορές δεν έχουν εφαρμογή.

Βασικότερη καινοτομία κατά την άποψη μας, είναι να καταφέρεις να αναιρέσεις όσα έμαθες, να βρεις νέους τρόπους – μεθόδους στην ελαιοκαλλιέργεια, και αν δεν υπάρχουν να τους ανακαλύψεις. Να τους προσαρμόσεις σε εσένα με βαθιά γνώση και εμπειρία, ενώ είναι πολύ πιθανό να χρειαστεί να τα «βάλεις» με τον εαυτό σου, γιατί σίγουρα είναι μια πολύ απαιτητική διαδικασία η ουσιαστική καινοτομία, και δεν έχει καθόλου στοιχεία τύχης.

Εισαγάγαμε στην ελληνική βιοκαλλιέργεια ελιάς πολλές νέες ορολογίες, με πιστή εφαρμογή, επιστημονική γνώση, πολλές δοκιμές και απτά αποτελέσματα, όπως τον Single Estate ελαιώνα σε συγκεκριμένο Terroir, την αναγεννητική βιολογική ελαιοκαλλιέργεια, τα βιο – Λειτουργικά τρόφιμα (Bio-FunctionalFoods) καθώς και τα ελαιοπροϊόντα που ανήκουν στην κατηγορία των Neutraceuticals.

Αρκετές καινοτομίες, κλινικές δοκιμές και ερευνητικά έργα, υπάρχουν πλέον στη φαρέτρα των βιολογικών ελαιώνων μας, με συνέργειες φημισμένων Αμερικάνικων πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, όπως το Harvard, το Yale, το Auburn και το Temple. Τελευταία καινοτομία μας σε συνεργασία με τη Φαρμακευτική Σχολή Αθηνών του ΕΚΠΑ είναι η3η κλινική μελέτη σε ασθενείς με υπερλιπιδαιμία, έπειτα από 2 κλινικές μελέτες με εξαιρετικά αποτελέσματα και την κατοχύρωση διεθνούς διπλώματος ευρεσιτεχνίας για την μετατροπή των επιτραπέζιων βιολογικών ελιών μας, υπό την μορφή σκόνης σε κάψουλα, που θα βοηθά στη μείωση των επιπέδων της χοληστερόλης.

Η αναμφισβήτητη υπεροχή του ελληνικού ελαιολάδου και της ελιάς ως προϊόντων, καταδεικνύονται διαρκώς και διαχρονικά.Με την σφραγίδα του «ελληνικού παραδοσιακού προϊόντος» , ενταγμένα ψηλά στον κατάλογο των εθνικών προϊόντων η ελιά και το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδό της αποτελούν την «βάση της μεσογειακής διατροφικής πυραμίδας» και εξελίσσονται σε «λειτουργικό τρόφιμο του μέλλοντος».

Εμείς δίνουμε έμφαση στον χαρακτηρισμό «λειτουργικό τρόφιμο του μέλλοντος αλλά τίποτακατά την άποψη μουδεν είναι ασύνδετο με τους δύο προηγούμενους χαρακτηρισμούς. Αντίθετα θα έλεγα ότι σε αυτά στηρίζεται για να εξελιχθεί το ελαιόλαδο αλλά και οι επιτραπέζιες ελιές, τα Εθνικά μας προϊόντα, στα οποία πιστεύω πολύ στην τεράστια υγειοπροστατευτική αξία τους, που με λόγο γνώσεως θεωρώ πως δεν την έχουμε ανακαλύψει όλη μέχρι σήμερα».

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην ελαιοκομία είναι αυτές πάντως που ανησυχούν και τον «καλύτερο Ευρωπαίο ελαιοπαραγωγό». «Είναι πλέον ορατές δια γυμνού οφθαλμού…Δεν χωρά καμία αμφιβολία, και τα αποτελέσματα της μας επηρεάζουν όλους αδιακρίτως, παραγωγούς και καταναλωτές». Σοβαρότερη απειλή για τις ερχόμενες δεκαετίες πιστεύω πως είναι η διατάραξη του περιβάλλοντος που ζούμε και της πλανητικής υγείας γενικότερα. Δηλαδή τι θα αφήσουμε ως χώρο διαβίωσης στις επόμενες και νεότερες γενιές».

Σχολιάζοντας τέλος την κατάσταση στην εσωτερική αγορά ελαιολάδου ο κ Σακελλαρόπουλος επισημαίνει ότι «ο απλός καταναλωτής έχει μια τεράστια δύναμη, και αυτή είναι η ίδια η αγορά που κάνει, με την οποία μπορεί να επιβάλλει τους κανόνες. Πρώτα και πάνω από όλα να προμηθεύεται τυποποιημένο επώνυμο ελαιόλαδο, που διαθέτει πιστοποιήσεις, ελαιόλαδο που παράγεται από εταιρείες ή παραγωγούς που προσδίδουν σιγουριά για την αγορά και την ποιότητα του. Το ελαιόλαδο που προμηθεύονται οι καταναλωτέςγενικότερα να έχει αρώματα, φρεσκάδα και ευχάριστη γεύση και επίγευση, δηλαδή ανώτερα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά καθώς δεν πρέπει να ξεχνάμε πως το ελαιόλαδο είναι ο χυμός της ελιάς».

Πηγή www.newsit.gr