Πλεονασματικό ήταν το εξωτερικό εμπόριο αγροτικών προϊόντων και τροφίμων τα τρία (2020, 2021, 2023) από τα τέσσερα τελευταία χρόνια, με τις εξαγωγές να φτάνουν το 2023 στο ιστορικό υψηλό των 10,85 δισ. ευρώ σημειώνοντας άνοδο 9,5%.

Σύμφωνα με την ανάλυση του ΚΕΠΕ, οι αντίστοιχες εισαγωγές αυξήθηκαν κατά μόλις 1,8%, φθάνοντας επίσης στο ιστορικό υψηλό των 10,39 δισ. ευρώ, με αποτέλεσμα την επιστροφή στο πλεονασματικό ισοζύγιο της τάξεως των 460 εκατομμυρίων ευρώ. Έτσι το 2023 είναι η τρίτη εντός τετραετίας χρονιά που το εξωτερικό εμπόριο αγροδιατροφικών προϊόντων παρουσιάζει πλεόνασμα.

Ταυτόχρονα οι εξαγωγές των υπολοίπων αγαθών, δηλαδή πλην πετρελαιοειδών και αγροδιατροφικών, παρουσίασαν μείωση 4,2%. Οι αντίστοιχες εισαγωγές σημείωσαν μικρή μείωση 1,6%. Ο συνδυασμός αυτός οδήγησε σε ελαφρά διεύρυνση του εμπορικού ελλείμματος κατά 1%. «Δεν είναι όμως το βασικό πρόβλημα η μικρή διεύρυνση του ελλείμματος του εμπορίου των υπολοίπων αγαθών (βιομηχανικών) αλλά η σημαντική επιβράδυνση των εξαγωγών», επισημαίνεται στην ανάλυση του ΚΕΠΕ.

Σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, η Ελλάδα κατέχει την τελευταία θέση στις κατά κεφαλήν εξαγωγές μεταξύ ευρωπαϊκών κρατών με παρόμοιο ή και μικρότερο πληθυσμό από εμάς (π.χ. Πορτογαλία, Σουηδία, Τσεχία, Ισραήλ, Αυστρία, Ελβετία, Ουγγαρία) (Παγκόσμια Τράπεζα, 2022). Επίσης, χώρες που πέρασαν παρόμοια οικονομική κρίση με την Ελλάδα, (π.χ. Πορτογαλία) έχουν αυξήσει τις εξαγωγές τους σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι το έχει πράξει η ελληνική οικονομία.

Πίνακας 1: Εξέλιξη συνολικού εμπορίου και εμπορίου αγροτικών προϊόντων και τροφίμων (σε δισ. ευρώ):

Σύμφωνα με τα παραπάνω στοιχεία, οι εξαγωγές αγροδιατροφικών το διάστημα 2008-2022 αυξάνουν ταχύτερα (6,7%) από αυτές των υπολοίπων αγαθών (5,6%). Λόγω της οικονομικής κρίσης είναι σαφές ότι οι εισαγωγές, ιδιαίτερα βιομηχανικών προϊόντων, σημείωσαν σημαντική μείωση την περίοδο 2009-2015 με αποτέλεσμα την εμφανή μείωση του ελλείμματος. Γι’ αυτό δεν έχει και νόημα η παρουσίαση στον Πίνακα 1 του μέσου ρυθμού μεταβολής του ελλείμματος για το διάστημα 2008-2022, αφού μέχρι το 2015 αυτό παρουσιάζει δραματική μείωση, ενώ από το 2015 και μετά αλματώδη αύξηση.

Εξέλιξη εισαγωγών, εξαγωγών και ισοζυγίου αγροδιατροφικών προϊόντων

Πολύ θετική εξέλιξη για τον πρωτογενή τομέα και τη βιομηχανία τροφίμων, όπως επισημαίνεται στην ανάλυση του ΚΕΠΕ, είναι το γεγονός ότι σε μία χρονιά κατά την οποία τα υπόλοιπα προϊόντα σημείωσαν έστω και ελαφρά μείωση των εξαγωγών, τα αγροδιατροφικά συνεχίζουν την αυξητική δυναμική στις εξαγωγές, και μάλιστα καθίστανται πάλι πλεονασματικά. Αυτό δείχνει την ιδιαίτερη προσοχή που πρέπει να έχει ο κλάδος, έτσι ώστε να συνεχίσουν να είναι πλεονασματικά και να διευρύνουν το πλεόνασμα αυτό σύμφωνα με τις δυνατότητες του πρωτογενή τομέα και της βιομηχανίας τροφίμων.

Πίνακας 2: Εξέλιξη εισαγωγών, εξαγωγών και διαμόρφωση ισοζυγίου βασικών κατηγοριών αγροτικών προϊόντων & τροφίμων (σε εκατ. €):

Η κυριαρχία της ομάδας των οπωροκηπευτικών είναι εμφανής, με αυξανόμενο πλεόνασμα το οποίο το 2023 φθάνει τα 2 δισ. ευρώ. Τα έλαια (κυρίως ελαιόλαδο) ακολουθούν με σχεδόν διπλασιασμό του πλεονάσματος το 2023 σε σχέση με το 2022, το οποίο όμως οφείλεται κυρίως στον συγκυριακό παράγοντα της μεγάλης αύξησης της τιμής του ελαιολάδου λόγω χαμηλής παγκόσμιας παραγωγής. Ο καπνός, το βαμβάκι, τα αλιεύματα και τα γαλακτοκομικά συμπληρώνουν τη (μικρή) ομάδα προϊόντων τα οποία προσφέρουν πλεόνασμα στο εξωτερικό εμπόριο. Στα θετικά αξίζει να τονιστεί η συνεχόμενη και δυναμική αύξηση των εξαγωγών γαλακτοκομικών προϊόντων τα οποία, παραδοσιακά ελλειμματικά προϊόντα, κατέστησαν πλεονασματικά.

Εστιάζοντας τώρα στα προϊόντα με ελλειμματικό ισοζύγιο, είναι εμφανές ότι αυτά, εκτός του ότι είναι περισσότερα σε αριθμό κατηγοριών, σημειώνουν και σταθερή (τα περισσότερα) αύξηση του ελλείμματος. Ειδική αναφορά φυσικά πρέπει να γίνει για τα προϊόντα κρέατος, τα οποία σημείωσαν νέα αύξηση στην αξία εισαγωγών τους κατά 11% (το μεγαλύτερο μέρος της οποίας οφείλεται στην αύξηση των τιμών) και κατά 14% στο έλλειμμά τους, το οποίο από 1,34 δισ. ευρώ το 2022 ανέβηκε στο 1,53 δισ. ευρώ  το 2023. Εάν δε προστεθεί σε αυτά και το έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο ζωοτροφών (περίπου 0,6 δισ. ευρώ), τότε «μιλάμε για μια επιβάρυνση στο εμπορικό ισοζύγιο αγροδιατροφικών προϊόντων ελλείμματος άνω των 2 δισ. ευρώ, ποσό σχεδόν ίσο με το πλεόνασμα από τα οπωροκηπευτικά, την ατμομηχανή, θα μπορούσε να λεχθεί, του ελληνικού αγροτικού τομέα».

Το ελαιόλαδο

Από τον πίνακα 2 καθίσταται σαφές ότι η αύξηση του πλεονάσματος του ελαιολάδου έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην επανεμφάνιση πλεονάσματος στο συνολικό εμπόριο αγροδιατροφικών προϊόντων. Η δε αύξηση των εξαγωγών ελαιολάδου το 2023, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οφείλεται κατά το ήμισυ στην άνοδο των τιμών του ελαιολάδου και κατά το υπόλοιπο ήμισυ στην αύξηση της εξαγόμενης ποσότητας. Η άνοδος γενικά των τιμών των εξαγόμενων ποσοτήτων δεν είναι κάτι το αρνητικό. Αντίθετα, η άνοδος αυτή επιδιώκεται από τους παραγωγούς, τους μεταποιητές και τους εξαγωγείς. Αυτό που δεν κρίνεται όμως θετικό είναι η συγκυριακή άνοδος της τιμής η οποία εξαρτάται από γεωπολιτικούς παράγοντες –πέραν δηλαδή του ελέγχου την εντόπιας παραγωγικής αλυσίδας– και η οποία μπορεί να εξανεμιστεί το επόμενο έτος.

Η αύξηση τιμής, που κρίνεται θετικά, είναι βιώσιμη και μπορεί να οδηγήσει σε συστηματική αύξηση της αξίας των εξαγωγών, είναι αυτή που βασίζεται σε βελτιώσεις της μεταποιητικής αλυσίδας, αυτή η οποία είναι αποτέλεσμα αύξησης της προστιθέμενης αξίας του προϊόντος και η οποία αντανακλά αύξηση της ποιότητας των οργανοληπτικών χαρακτηριστικών μέσω σειράς ενεργειών που βελτιώνουν την τυποποίηση, την εμφιάλωση, και γενικά την όλη αλυσίδα παραγωγής του ελαιολάδου. Αυτή η αξία χάνεται, όταν το προϊόν εξάγεται χύδην ως πρώτη ύλη.

Το βαμβάκι

Παρόμοια είναι η κατάσταση με το βαμβάκι το οποίο, ενώ σαν πρώτη ύλη έχει δυνατότητα να επιτύχει υψηλές τιμές στην παγκόσμια αγορά, η αξία αυτή χάνεται λόγω σοβαρών ελλείψεων στη διαχείρισή του (τυποποίηση-ταξινόμηση)  από την έλλειψη συντονισμού και συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκομένων (παραγωγοί, εκκοκκιστές, κλπ.). Τα αλιεύματα (κυρίως προϊόντα υδατοκαλλιέργειας) επίσης έχουν δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης, δεδομένης της μεγάλης ακτογραμμής της Ελλάδας και των ιδιαίτερα ευνοϊκών συνθηκών (πολλοί ορμίσκοι προστατευόμενοι από τους ανέμους).

Ο κτηνοτροφικός κλάδος

Ο κτηνοτροφικός κλάδος κρεοπαραγωγού κατεύθυνσης, παραμένει ο ασθενής της ελληνικής γεωργίας,  ο οποίος συμμετέχει στη διαμόρφωση ελλείμματος ύψους άνω του 1,5 δισ. ευρώ (2 δισ. ευρώ, εάν συμπεριληφθεί και το έλλειμμα από το εμπόριο ζωοτροφών), μπορεί με τις κατάλληλες πολιτικές να αυξήσει την παραγωγή για εγχώρια κατανάλωση και άρα την υποκατάσταση των εισαγωγών, ή για υψηλής ποιότητας προϊόντα εξαγωγικού προσανατολισμού. Για να μπορέσει να καταστεί βιώσιμο το πλεόνασμα στο αγροδιατροφικό εμπορικό ισοζύγιο και να μην εξαρτάται από τις συγκυρίες καλής παραγωγής κάποιων προϊόντων είτε της πρόσκαιρης ανόδου των τιμών τους, είναι αναγκαίο να αυξηθεί η παραγωγή της κρεοπαραγωγού κτηνοτροφίας.

Πηγή www.ot.gr

Κατά την ανθοφορία της ελιάς παρατηρούμε πολλά κίτρινα φύλλα στα ελαιόδεντρα. 

Που οφείλεται και πάνω από όλα, είναι δυνατόν να επέμβουμε με θεραπείες την περίοδο ανθοφορίας της ελιάς;

Αυτό το κιτρίνισμα των φύλλων, εάν δεν έχει παρασιτική ή μυκητιακή προέλευση, μπορεί να προκληθεί από διατροφικές ελλείψεις. Μια κατάσταση που συμβαίνει ακριβώς κατά την περίοδο της ανθοφορίας και της επικονίασης επειδή το φυτό σε αυτή τη φάση αφιερώνει όλες τις κύριες ενέργειές του στην ταξιανθία. 

(φωτογραφία/olivonews.it)

Αλλά το κιτρίνισμα θα μπορούσε επίσης να οφείλεται σε ανεπαρκή συσσώρευση εφεδρικών ουσιών. Ή, πιο απλά, λόγω μιας φυσικής φυσιολογικής δραστηριότητας της ελιάς που, μεταξύ Μαΐου και Ιουνίου, αλλάζει φύλλα κάθε δύο χρόνια. Θα απέκλεια εκ των προτέρων λόγους που συνδέονται με τα κύματα καύσωνα, το στρες του νερού ή την ατμοσφαιρική ρύπανση λόγω κακού αερισμού, γιατί πιστεύω ότι τέτοια φαινόμενα δεν έχουν καταγραφεί πουθενά.

Το κιτρίνισμα των φύλλων προκαλεί ζημιά;

Σίγουρα μειώνει τη φωτοσυνθετική δραστηριότητα και συνεπώς μειώνει την ικανότητα του φυτού να παράγει σάκχαρα και κατά συνέπεια ενέργεια. Έτσι υπάρχει λιγότερη ανταπόκριση στις ανάγκες δημιουργίας βέλτιστης επικονίασης των λουλουδιών.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Μπορούμε να ανταποκριθούμε υποστηρίζοντας το φυτό με κατάλληλες διαφυλλικές λιπάνσεις, που περιέχουν οργανικό άζωτο ή επιβεβαιωτικές ουσίες: εν ολίγοις, όλες εκείνες οι ουσίες που βοηθούν το φυτό να αντέξει το προσωρινό στρες. Στο μυαλό μου έρχονται φύκια και απόσταγμα ξύλου ή απόσταγμα ξύλου και γλυκίνη-βεταΐνη με τις δόσεις που αναγράφονται στην ετικέτα κάθε προιόντος.

Τι γίνεται αν το κιτρίνισμα είναι παρασιτικής ή μυκητιακής προέλευσης;

Δεν μπορεί να αποκλειστεί. Και δεν μιλάω μόνο για το κυκλοκόνιο που είναι πιο διαδεδομένο και εξακολουθεί να είναι σαφώς ορατό και αναγνωρίσιμο. Θα μπορούσε επίσης να προέρχεται από κερκοσπορίωση. Και εδώ η διάγνωση είναι αρκετά απλή γιατί τα μολυσμένα φύλλα παίρνουν ένα γκριζωπό χρώμα στο κάτω μέρος. Σε κάθε περίπτωση, δεν είναι δυνατή η παρέμβαση με προϊόντα χαλκού, αλλά με δραστικές ουσίες όπως οι τριαζόλες ή η δωδίνη (dodine). Μιλάμε προφανώς για προϊόντα που έχουν σημαντικά μικρότερες επιπτώσεις στην ανθοφορία και την καρπόδεση.

Αντωνογιαννάκη Μαρία – neakriti.gr

Η έκπτωση στον φόρο ισχύει από πέρυσι στους επαγγελματίες αγρότες … Από φέτος όμως τη δυνατότητα μείωσης φόρου έχουν όλες οι κατηγορίες αγροτών που καλλιεργούν ή εκτρέφουν παραγωγικά ζώα

Ανάμικτα αναμένεται να είναι τα συναισθήματα των αγροτών όταν γίνει η εκκαθάριση των φορολογικών τους δηλώσεων, καθώς για τους μεν που θα δουν μείωση φόρου κατά 30% θα ακουστούν χαράς Ευαγγέλια.

Για τους δε όμως που θα επιβαρυνθούν με το πλήρες ποσό, το χέρι θα πρέπει να μπει ακόμα πιο βαθιά στην τσέπη … Την ίδια ώρα όμως, νέες επιβαρύνσεις έρχονται τόσο τους αγρότες όσο και τους ελεύθερους επαγγελματίες καθώς έως και διπλάσιες αυξήσεις στις εισφορές αναμένεται να φέρει μαζί του το νέο σύστημα αναπροσαρμογής τους, σε σχέση με το υπάρχον μετά από τις αυξήσεις των μισθών φέτος.

Αναφορικά με τους αγρότες που θα δουν μείωση φόρου 30%, όπως σημειώνει ο πρόεδρος της Ένωσης Φοροτεχνικών Ελεύθερων Επαγγελματιών Ηρακλείου, Δημήτρης Χριστοφοράκης, «η δυνατότητα αυτή αφορά σε μη κατά κύριο επάγγελμα αγρότες οι οποίοι είχαν συνάψει σύμβαση συμβολαιακής γεωργίας ή αποτελούν μέλη Συνεταιριστικών Οργανώσεων οπότε και θα έχουν μείωση φόρου 30%. Οι υπόλοιποι αγρότες που λειτουργούν είτε μεμονωμένα είτε δεν έχουν συνάψει συμφωνητικό για την πώληση του παραγόμενου προϊόντος τους σε ποσοστό άνω του 75% σε κάποιο έμπορο, θα κληθούν να πληρώσουν πλήρη φόρο».

Η έκπτωση στον φόρο ισχύει από πέρυσι στους επαγγελματίες αγρότες. Από φέτος όμως την δυνατότητα μείωσης φόρου έχουν όλες οι κατηγορίες αγροτών που καλλιεργούν ή εκτρέφουν παραγωγικά ζώα. Προϋπόθεση όμως για την χορήγηση της απαλλαγής του 30% του φόρου είναι η πώληση στο πλαίσιο συμβολαιακής γεωργίας του 40% τουλάχιστον της συνολικής αγροτικής τους παραγωγής, έστω και αν αυτό αφορά σε μία και μόνο σύμβαση για την πώληση των προϊόντων τους.

Συμβάσεις συμβολαιακής γεωργίας θεωρούνται τα ιδιωτικά συμφωνητικά μεταξύ παραγωγού και συγκεκριμένων επιχειρήσεων – αγοραστών με την οποία ο παραγωγός δεσμεύεται για την πώληση προϊόντων του. Για να γίνουν αποδεκτές θα πρέπει να αναγράφονται τα παρακάτω στοιχεία: το ονοματεπώνυμο και το πατρώνυμο ή η επωνυμία, κατά περίπτωση, και ο ΑΦΜ των συμβαλλομένων, το είδος των προϊόντων, η έκταση των αγροτεμαχίων. Εάν πρόκειται για κτηνοτροφική εκμετάλλευση, αντί της έκτασης αναγράφεται ο αριθμός του ζωικού κεφαλαίου από το οποίο παράγονται τα προϊόντα, η ποσότητα των προϊόντων, η χρονική διάρκεια του συμφωνητικού, η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη του έτους, η τιμή των προϊόντων και ο χρόνος παράδοσης.

”Βόμβα” στις εισφορές των επαγγελματιών και των αγροτών από τις αυξήσεις των μισθών

Διπλάσιες από τις αναμενόμενες αυξήσεις στις εισφορές τόσο των ελευθέρων επαγγελματιών όσο και των αγροτών αναμένεται να φέρει το νέο σύστημα αναπροσαρμογής τους λόγω των αυξήσεων στους μισθούς φέτος. Το μεγάλο βάρος μάλιστα στη διαμόρφωση του επερχόμενου δείκτη, αναμένεται να πέσει στους μισθούς όσων εργάζονται τον ιδιωτικό τομέα με συμβάσεις πλήρους απασχόλησης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας (έκθεση διοικητή, Απρίλιος 2024), υπάρχουν ήδη κάποιες επίσημες προβλέψεις σύμφωνα με τις οποίες (το 2024):

–   Το σύνολο αμοιβών εξαρτημένης εργασίας αναμένεται να αυξηθεί κατά 7,1%

–   Οι αμοιβές εξαρτημένης εργασίας ανά μισθωτό αναμένεται να αυξηθούν κατά 5,4%

Οι προβλέψεις αυτές είναι υπερδιπλάσιες (αν και σε αυτές περιλαμβάνονται και οι αμοιβές του δημοσίου) σε σχέση με τις προβλέψεις για το φετινό πληθωρισμό. Σύμφωνα με το νέο πρόγραμμα σταθερότητας του Υπουργείου Οικονομικών, ο πληθωρισμός φέτος αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,6%.

Σε περίπτωση που παρέμενε ως είχε το πλαίσιο καθορισμού των εισφορών των επαγγελματιών και των αγροτών και επαληθευόταν η πρόβλεψη του ΥΠΟΙΚ για τον πληθωρισμό φέτος, οι εισφορές των εν λόγω ασφαλισμένων θα αυξάνονταν κατά 2,6%.Αντίθετα, το επερχόμενο πλαίσιο το οποίο θα λαμβάνει υπόψιν για τον καθορισμό των εισφορών των επαγγελματιών και των αγροτών τους μισθούς του ιδιωτικού τομέα -και όχι τον πληθωρισμό – θα μπορούσε να φέρει αυξήσεις (στις εισφορές των επαγγελματιών και αγροτών) μεγαλύτερες (στο 5% -7% έναντι του 2,6%).

Υπενθυμίζεται πως κάθε χρόνο, αρχής γενομένης από το 2023, οι εισφορές των επαγγελματιών και αγροτών αναπροσαρμόζονται με βάση το ποσοστό μεταβολή του πληθωρισμού του προηγούμενου έτους. Βάσει του ασφαλιστικού νόμου Βρούτση (2020) αυτό προβλέπεται να αλλάξει από το 2025, με τις εισφορές των επαγγελματιών και των αγροτών να πρέπει να αναπροσαρμοστούν κατά το δείκτη μισθών.

Κάτι πολύ σάπιο φαίνεται να υπάρχει τελικά στο… βασίλειο του ΟΠΕΚΕΠΕ, παρά τις κατά καιρούς προσπάθειες των κυβερνώντων να κρύψουν τα σκουπίδια κάτω από το χαλί και να µεταθέσουν την ευθύνη της αναδιοργάνωσης στους επόµενους.

Εδώ και λίγες µέρες ο εγχώριος Οργανισµός Πληρωµών έχει τεθεί υπό την άµεση επιτήρηση των ευρωπαϊκών αρχών, µετά την επιστολή ενηµέρωσης που παρέλαβε η διοίκησή του από την Γενική ∆ιεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG AGRI). Η κατάληξη αυτή έρχεται να επιβεβαιώσει, µε εκκωφαντικό µάλιστα τρόπο, την ανεπάρκεια του Οργανισµού τόσο σε διοικητικές δοµές και στελεχιακό δυναµικό, όσο και σε πληροφορικά συστήµατα. 

Για περισσότερα από 20 χρόνια ένας Οργανισµός που έχει επιφορτισθεί µε την ευθύνη διαχείρισης κοινοτικών πόρων δεκάδων δισεκατοµµυρίων ευρώ, έχει αφεθεί στο έλεος µιας «κάστας εργοληπτών» µε αµφιβόλου γνησιότητας τεκµήρια γνώσης σε θέµατα Πληροφορικής αλλά µε αδιαµφισβήτητο ταλέντο την αποθέωση της διαπλοκής. 

Κάπως έτσι, στις 30 Απριλίου, έφθασε η ώρα της επιστολής από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή µε την ακόλουθη επισήµανση: «Η DG AGRI είναι της γνώµης ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 2 παράγραφος 3 του κανονισµού (ΕΕ) 2022/128 και ότι, κατά συνέπεια, η αρµόδια αρχή σας θα πρέπει να θέσει υπό δοκιµασία τη διαπίστευση του Οργανισµού µε άµεση ισχύ και να καταρτίσει ένα σχέδιο αποκατάστασης για τις διαπιστωθείσες ελλείψεις εντός προθεσµίας που θα καθοριστεί ανάλογα µε τη σοβαρότητα του προβλήµατος, η οποία δεν υπερβαίνει τους 12 µήνες από την ηµεροµηνία κατά την οποία η διαπίστευση τίθεται υπό δοκιµασία».

Το περίεργο είναι ότι ακόµα και µια µέρα µετά, δηλαδή την 1η Μαΐου, οι ιθύνοντες, αντί να απαντούν στα µεγάλα προβλήµατα των πληρωµών, διαλαλούσαν σε τόνο πολιτικό ότι: «Με την ολοκλήρωση των πληρωµών ο Οργανισµός πραγµατοποίησε άλµα προς το µέλλον, αφήνει πίσω του όσα τον πλήγωσαν και θεµελιώνει την λειτουργική του κανονικότητα, την αξιοπιστία του µε έγκαιρες, έγκυρες, διαφανείς, δίκαιες πληρωµές, σύµφωνα µε τα προβλεπόµενα από τις κείµενες κοινοτικές και εθνικές νοµικές διατάξεις και κανονισµούς. Η συνεχής, αδιάληπτη υποστήριξη και καθοδήγηση, της νέας ∆ιοίκησης του Οργανισµού από την Πολιτική Ηγεσία του Εποπτικού θεσµικού Οργάνου, δηλαδή του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίµων, και µε την άρτια συνεργασία µε την ανάδοχο εταιρεία, το τραπεζικό ίδρυµα αλλά και τα Κέντρα Υποβολής ∆ηλώσεων, αποτέλεσαν τη βάση για την ανάταξη του Οργανισµού». ∆ηλαδή πίσω στα παλιά που µας έφεραν ως εδώ για χάριν της απόλυτης ταύτισης µε την ανάδοχο εταιρεία.

Στον έλεγχο του 2021 εντοπίστηκαν τα σοβαρά θέµατα αλλά δόθηκε τράτο

Τα σοβαρά θέµατα, όπως αναφέρεται στο έγγραφο, τα είχε εντοπίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε έλεγχο του 2021 και έκανε υποµονή απ’ ό,τι φαίνεται. Είδε δύο θετικά µέτρα από τον προηγούµενο υπουργό, Γιώργο Γεωργαντά και ειδικότερα τη µεταρρύθµιση του ΟΣ∆Ε µε το gov.gr και το µπλοκάρισµα της απάτης του εθνικού αποθέµατος µε τα βοσκοτόπια χωρίς ζώα, και έδωσε τράτο για να βελτιωθεί η κατάσταση. 

Τελευταία όµως, σαν να τρόµαξε µε τις επίσηµες ανακοινώσεις, αρχικά περί της αποµάκρυνσης του πρώην προέδρου, Βαγγέλη Σηµανδράκου (επιλεγµένου µε ΑΣΕΠ), και στη συνέχεια µε τις κάθε τόσο εξαγγελίες για την πληρωµή των δεσµευµένων ΑΦΜ, καθώς και το καύχηµα για την πληρωµή τους, που, καθώς φαίνεται, ξεχείλισε το ποτήρι. 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηµιούργησε τους Οργανισµούς Πληρωµών για να είναι ανεξάρτητοι στο να πληρώνουν επιδοτήσεις από τους υπουργούς. ∆εν µαζεύει φόρους ο υπουργός Οικονοµικών αλλά η ΑΑ∆Ε. Ο Αυγενάκης εδώ είχε πολύ κακούς συµβούλους. Η εγκατάλειψη του gov.gr και η αλλαγή στην αντιµετώπιση των καταγγελιών για παράνοµες επιδοτήσεις και οι µεγάλες ελλείψεις στο σύστηµα είσπραξης των αχρεωστήτως, έφεραν την απόφαση για 12µηνη επιτήρηση. 

Λίγο πιο πριν στην έκθεση του φορέα πιστοποίησης είχε διαπιστωθεί ότι η επαναφορά µέρους των παλαιών συστηµάτων είχε ως αποτέλεσµα την λάθος πληρωµή 65 εκ ευρώ που τώρα θα παρακρατήσουν από τους παραγωγούς. Αλλά δεν είναι µόνο αυτό. Αντί τα 20 εκατ. ευρώ που έδωσε Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να φτιαχτεί το νέο πληροφοριακό σύστηµα στον ΟΠΕΚΕΠΕ για το στρατηγικό σχέδιο 2023-2027 να πιάσουν τόπο και να υπάρξει µια πραγµατική πρόοδος αποδείχθηκε ότι το µόνο που γίνεται είναι αναπαλαίωση της παλιάς κατάστασης. Κουτόφραγκοι δεν είναι. 

Μετά τους καταλογισµούς η επιτήρηση

Η επιτήρηση ήλθε µετά από το γράµµα πριν ένα µήνα για καταλογισµούς για το 2019, 2020 και 2021 για 285 εκατ. ευρώ και συνοδεύεται µε οριζόντιο καταλογισµό 10% για τις δαπάνες 2023 που πληρώνονται αυτές τις ηµέρες. Το πρόβληµα για το 2023 θα λήξει πιθανά µε 300 εκατ. καταλογισµό. Όµως το 2024 που τρέχει τώρα, εάν ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν κάνει βελτιώσεις στη δοµή και σε αυτά που ζητάει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δηλαδή:

• κυρίως πραγµατικό νέο και σύγχρονο πληροφοριακό σύστηµα µε αρχή µέση και τέλος και όχι κοµµένο και ραµµένο στα µέτρα ενός (εργολήπτη),
• διαχείριση σωστή στις καταγγελίες, 
• είσπραξη των αχρεωστήτως καταβληθέντων αντί για θάψιµο και πληρωµή των βοσκοτόπων χωρίς ζώα,

η ελληνική κυβέρνηση από το νέο έτος δεν θα λαµβάνει προκαταβολές από την ΕΕ αλλά θα τις πληρώνει µόνη της.

Το έγγραφο της Επιτροπής αναφέρει ρητά στο Παράρτηµα 4 ότι η Αρχή ∆ιαπίστευσης (ΥΠΑΑΤ) µε έγγραφο της προς την Γενική ∆ιεύθυνση Γεωργίας δεν έθεσε τη διαπίστευση του Οργανισµού υπό επιτήρηση καθώς είχαν αρχίσει να γίνονται διορθωτικές ενέργειες προκειµένου να θεραπευθούν οι παθογένειες που διαπιστώθηκαν κατά τη διάρκεια ερευνών της ΕΕ το 2020 και το 2021 και για τα δυο ταµεία.

Πράγµατι από τον Ιούλιο του 2022 µέχρι και το ∆εκέµβριο του 2023 γίνονταν συντονισµένες ενέργειες για την αντιµετώπιση των κρίσιµων ζητηµάτων του ΟΠΕΚΕΠΕ σχετικά µε την οργανωτική δοµή του Εσωτερικού Ελέγχου και την ανάθεση αρµοδιοτήτων του Οργανισµού σε άλλες υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ, ενέργειες που διακόπηκαν απότοµα από την παρέµβαση του Υπουργού τον Οκτώβριο του 2023 ο οποίος ζήτησε την παραίτηση του νόµιµα διορισµένου Προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ προκαλώντας ερώτηση από τους ελεγκτές της Επιτροπής κατά τη διάρκεια σχετικού ελέγχου.

Πηγή www.agronews.gr

Στις καλλιέργειές τους πρωταγωνιστούσαν το σιτάρι και ο ηλιόσπορος, αλλά αποφάσισαν πριν από έξι χρόνια με τον πατέρα του, Κώστα, να δοκιμάσουν το σουσάμι. Έσπειραν 2,5 στρέμματα από παραδοσιακή ποικιλία. «Το θερίσαμε, το ψήσαμε και σε αρχικό στάδιο φτιάξαμε ταχίνι στο μίξερ», μεταφέρει ο Σταμάτης Τσίρνας από το Ελληνοχώρι Διδυμοτείχου.

Έμειναν ικανοποιημένοι από την ποιότητα και την παραγωγή και διαπίστωσαν πως την ίδια γνώμη είχαν και όσοι το δοκίμασαν. Δημιούργησαν εργαστήριο, έφτιαξαν έναν ξυλόφουρνο, ένα πλυντήριο, αγόρασαν από το Χονγκ Κονγκ πετρόμυλο που φτιάχνει ταχίνι και ένα τριόρι που καθαρίζει τους ξένους σπόρους από το σουσάμι και την επόμενη χρονιά επέκτειναν την παραγωγή.

«Σπείραμε 60 στρέμματα και στη συνέχεια προχωρήσαμε τις διαδικασίες έκδοσης άδειας οικοτεχνίας, που χρειάστηκαν δύο χρόνια. Βγήκαμε στις λαϊκές αγορές και σαν πλανόδιοι έμποροι σε χωριά της περιοχής μας. Τοποθετήσαμε τα προϊόντα μας σε τοπικά καταστήματα και σούπερ μάρκετ, στο Διδυμότειχο και στην Αλεξανδρούπολη.

Στη συνέχεια προστέθηκαν η Αθήνα και το εξωτερικό», περιγράφει ο Σταμάτης, αποφασισμένος να επεκτείνει την οικογενειακή επιχείρηση και να εισάγει στο επάγγελμα και τον μικρότερο αδελφό του. Τα προϊόντα Ελληνοχωρίου προωθούνται σε τοπικά μάρκετ και σε καταστήματα delicatessen σε Ελλάδα, Γερμανία και Ελβετία.

Εν αρχή ην … το ταχίνι

Το σουσάμι άνοιξε τον κύκλο της μεταποίησης με την παρασκευή ταχινιού και η θερμή ανταπόκριση που συνάντησαν ενεργοποίησε την οικογένεια Τσίρνα. Αποφάσισαν να εμπλουτίσουν τις καλλιέργειες και τις ετικέτες των μεταποιημένων προϊόντων.

«Σπείραμε φιστίκι αραχίδα και παράγουμε φιστικοβούτυρο. Δημιουργήσαμε εργαστήρι για τραχανά και φτιάχνουμε κόκκινο ξινό, κόκκινο ξινό καυτερό και γαλατένιο. Ο τραχανάς βασίζεται σε ντόπια παραδοσιακή συνταγή», αναφέρει ο Σταμάτης, προσθέτοντας ότι δημιούργησαν και μια μεγάλη ποικιλία από χυλοπίτες με γεύσεις.

Τα τελευταία δύο χρόνια παρασκευάζουν χειροποίητο κουσκούσι στη σκάφη, με τον παλιό παραδοσιακό τρόπο.

Το σουσάμι άνοιξε τον κύκλο της μεταποίησης με την παρασκευή ταχινιού (photo/ypaithros.gr)

Από τη μία έπλεξαν μια αλυσίδα που φέρνει στο εργαστήρι τους τον παραδοσιακό τρόπο παρασκευής διατροφικών προϊόντων, από την άλλη αφουγκράζονται τις σύγχρονες διατροφικές απαιτήσεις που ζητούν γευστικά παντρέματα, υπερτροφές και πρωτοτυπία. Η νεότητα και ο ενθουσιασμός του Σταμάτη φέρουν την τόλμη που χρειάζεται μια οικοτεχνία στον τομέα της αγροδιατροφής για να κάνει τη διαφορά. «Το 2022 φτιάξαμε φυστικοβούτυρο με bueno και ταχίνι με σοκολάτα, που βρήκαν μεγάλη απήχηση. Είναι προϊόντα που τα αγάπησαν και τα ζητάνε. Επίσης, αποκλειστικά και μόνο τη Σαρακοστή, την περίοδο της νηστείας, φτιάχνουμε χειροποίητο χαλβά σκέτο, με βανίλια-κακάο και βανίλια-κουβερτούρα υγείας». Η οικοτεχνία ακολουθεί τον κύκλο ενός σπιτιού που ρυθμίζει την οικονομία του ανάλογα με τις ανάγκες και τις εποχές, αλλά και τον διαθέσιμο χρόνο των συνεργαζόμενων μελών.

Καλλιέργειες

Επίσης, καλλιεργούν φακές, φασόλια και ρεβίθια βιολογικής καλλιέργειας, χωρίς φάρμακα, εδώ και πέντε χρόνια. Τα συσκευάζουν σε μονόκιλα και τα διαθέτουν σε καταστήματα και λαϊκές αγορές.

Η καλλιέργεια σουσαμιού κυμαίνεται μεταξύ 60 και 80 στρεμμάτων, τα όσπρια και το φιστίκι καταλαμβάνουν από 20 στρέμματα και σε δύο στρέμματα καλλιεργούν κηπευτικά (πράσα, καρότα και κολοκύθια), που αποτελούν την πρώτη ύλη για την παρασκευή τραχανά. «Όλα τα προϊόντα είναι δικά μας: κάνουμε την παραγωγή, τη μεταποίηση και την προώθηση, το μάρκετινγκ. Η ταυτότητά μας είναι το κτήμα του αγρότη», λέει ο Σταμάτης, εξηγώντας ότι οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να κάνουν την παραγγελία τους ηλεκτρονικά ή τηλεφωνικά, είτε να τα βρουν σε μάρκετ.

Η ροή της παραγωγής είναι ανάλογη του προϊόντος και της ζήτησης. «Το ταχίνι και το φιστικοβούτυρο φτιάχνονται καθημερινά, ο τραχανάς παράγεται δύο φορές την εβδομάδα. Κανένα προϊόν δεν μένει στάσιμο, έχουν διαρκή ζήτηση. Μας στηρίζει η τοπική κοινωνία, αλλά μας στηρίζουν και στο εξωτερικό».

Στα σχέδιά τους είναι να εμπλουτίσουν τις γεύσεις του ταχινιού, δημιουργώντας συνδυασμούς όπως ταχίνι με πορτοκάλι, σοκολάτα ή μέλι. «Στόχος μας ως επιχείρηση είναι να επεκτείνουμε το δίκτυο πωλήσεων και να ανοιχτούμε και σε άλλες περιοχές. Επίσης, σχεδιάζουμε να κατέβουμε εμείς οι ίδιοι σε εκθέσεις».

χωριάτικες χειροποίητες χυλοπίτες Ελληνοχωρίου  (photo/ypaithros.gr)

Σπουδές

Ο Σταμάτης ολοκληρώνει τις σπουδές Γεωπονίας στο Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης στην Ορεστιάδα, ενώ είχε περάσει αρχικά στην Αθήνα, και παράλληλα κάνει το στρατιωτικό του. «Σπουδάζω γεωπόνος στα φυτά μεγάλης καλλιέργειας, για να εξειδικευτώ πάνω στα φυτά που καλλιεργούμε. Είναι σπάνιο να τα γνωρίζει κάποιος τοπικός γεωπόνος, καθώς δεν σπέρνονται παρόμοιες καλλιέργειες, όπως είναι το σουσάμι και το φιστίκι. Στην περιοχή άρχισαν να τα καλλιεργούν τα τελευταία δύο χρόνια άλλοι 3-4 παραγωγοί και τα συνολικά στρέμματα έφτασαν τα 400, μαζί με τα δικά μας. Προσπαθούμε για το καλύτερο διαρκώς. Δεν χρησιμοποιούμε πουθενά φυτοφάρμακα», τονίζει.

Όταν στράφηκαν στο ταχίνι, ο Σταμάτης ήταν μαθητής της τρίτης γυμνασίου και τα πρώτα βήματα έγιναν από τον ίδιο και τους γονείς του. Γνώστρια της παραδοσιακής καλλιέργειας ήταν η γιαγιά τους, που καλλιεργούσε σουσάμι όπως και πολλοί συντοπίτες της. «Κάνουμε τη συγκομιδή παραδοσιακά. Μαζεύουμε το σουσάμι με τα χέρια, το κάνουμε πυροστιές (σαν ινδιάνικες καλύβες) και ξεραίνεται. Μετά το τινάζουμε, το βάζουμε στο τριόρι και καθαρίζονται όλοι οι σπόροι. Στη συνέχεια, πλένεται για να φύγουν τα χώματα και τυχόν σκουπιδάκια, ενώ περνιέται και από δύο ειδικά κόσκινα. Μετά ψήνεται στον ξυλόφουρνο για να του δώσει όλη τη νοστιμιά. Ακολούθως γίνεται ταχίνι στην πέτρα, μπαίνει στα βάζα και στο συσκευαστήριο το συσκευάζουμε χειροποίητα».

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι σπουδές και οι γνώσεις είναι απαραίτητες, για αυτό και το επόμενο διάστημα θα παρακολουθήσει σεμινάρια μάρκετινγκ, με σκοπό να εξελίξει όσο το δυνατόν καλύτερα την επιχείρηση.

Πηγή ypaithros.gr

Οι επιφάνειες φύτευσης, τα είδη και ύψη των φυτών, η διαδικασία έγκρισης των παραμέτρων της φύτευσης, οι έλεγχοι και οι σχετικές κυρώσεις

Δημόσια Διαβούλευση για το σχέδιο υπουργικής απόφασης με θέμα «Απαιτήσεις φύτευσης σε φωτοβολταϊκούς σταθμούς»

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θέτει σε δημόσια διαβούλευση το σχέδιο υπουργικής απόφασης «Απαιτήσεις φύτευσης σε φωτοβολταϊκούς σταθμούς».

Σύμφωνα με το άρθρο 52 «Υποχρέωση φύτευσης σε φωτοβολταϊκούς σταθμούς» του ν. 5069/2023 (Α΄ 193), οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί υπόκεινται πλέον σε υποχρέωση φύτευσης και συντήρησης, καθ’ όλη τη διάρκεια της λειτουργίας τους, φυτών συμβατών με τη φυτοκοινωνία της περιοχής, περιμετρικά της εγκατάστασης, ενώ σε έργα μεγάλου μεγέθους η φύτευση προβλέπεται και εντός των πολυγώνων του σταθμού. Οι απαιτήσεις και λεπτομέρειες της υποχρέωσης φύτευσης ρυθμίζονται με υπουργική απόφαση.

Στο πλαίσιο αυτό, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μέσω της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης, προετοίμασε σχέδιο απόφασης με το οποίο ρυθμίζονται οι επιφάνειες φύτευσης, τα είδη και ύψη των φυτών, η διαδικασία έγκρισης των παραμέτρων της φύτευσης, οι έλεγχοι και οι σχετικές κυρώσεις.

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Θεόδωρος Σκυλακάκης, καλεί όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και τους πολίτες να συμμετέχουν στην παρούσα δημόσια διαδικτυακή διαβούλευση, καταθέτοντας τις προτάσεις τους στη Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης για διάστημα 30 ημερών από τη δημοσίευση της παρούσας ανακοίνωσης. Το σύνολο των απόψεων θα εξεταστούν αναλυτικά και θα συμβάλλουν στην οριστική διαμόρφωση των τελικών διατάξεων της υπουργικής απόφασης.

Η Μεσσηνία είναι γνωστή κυρίως για το ελαιόλαδο και τα σύκα της. Δίπλα στην Καλαμάτα όμως, στη Μικρομάνη, οι παραγωγοί εδώ και εκατό χρόνια, ασχολούνται κυρίως με την καλλιέργεια της άγριας αγκινάρας, μιας ιδιαίτερης αγκινάρας γεμάτης αγκάθια τόσο μυτερά που απαιτούν μεγάλη προσοχή

Η παραγωγή συρρικνώνεται όλο και περισσότερο, η τιμή μένει χαμηλά και έτσι η καλλιέργεια της γίνεται ασύμφορη, καθώς λόγω των αγκαθιών της, όλο και λιγότεροι είναι αυτοί που την προτιμούν. Οι πιο. τολμηροί μπορούν να την απολαύσουν με πολλούς τρόπους, ως τουρσί, ως μεζέ στον φούρνο, στην κατσαρόλα κοκκινιστή με κρέας ή με κουρκούτι, στον φούρνο με αρνί ή κατσίκι, ως μουσακά, τηγανητή με αβγά και σύγκλινο, ενώ είναι πεντανόστιμη ακόμη και ωμή ή ως άλειμμα.

Σύμφωνα με τον κ. Δημήτρη Αναζίκο, παραγωγό αγκινάρας, φέτος ήταν μία καλή χρονιά για την αγκινάρα με ήπιο χειμώνα αλλά παρόλα αυτά μένει στα κτήματα, καθώς η άγρια αγκινάρα με τα στητά φύλλα και τα μυτερά αγκάθια, αν και αποτελεί μία νόστιμη υπερτροφή με μοναδική θρεπτική αξία, δεν προτιμάται από τις σημερινές νοικοκυρές, λόγω του ότι δεν μπορούν να καθαρίσουν εύκολα το προϊόν, το οποίο θα έπρεπε να διατίθεται μεταποιημένο.

Η άγρια αγκινάρα είναι πλούσια σε βιταμίνες (Α, Β1, Β2, νιασίνη και C) και αντιοξειδωτικά. Το ισχυρό αντιοξειδωτικό σιλυμαρίνη συμβάλλει στην παρεμπόδιση της δημιουργίας όγκων. Ακόμη, περιέχει μεγάλες ποσότητες ινωδών ουσιών , πάνω από 6 γραμμάρια, που βοηθούν στον καθαρισμό του οργανισμού από τις τοξίνες, προλαμβάνουν την υψηλή χοληστερόλη, την υψηλή πίεση, τον σακχαρώδη διαβήτη και τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Επίσης, είναι καλή πηγή μαγνησίου, που βοηθά στη μείωση της υψηλής πίεσης του αίματος.

Αυτή λοιπόν η νόστιμη υπετροφή έχει πέσει θύμα της ίδιας της της φύσης, καθώς η παραγωγή της έχει μειωθεί σήμερα στο ¼ και τείνει να εκλείψει. Όπως τόνισε ο κ.Αναζίκος, τα αγκάθια φοβίζουν τους νέους που γυρνούν την πλάτη στην παραγωγή, ενώ και η αγορά με τους επαγγελματίες της εστίασης κρατά απόσταση από τον δυναμικό χαρακτήρα της αγκινάρας, παρά την μοναδική γεύση της και την χαμηλή της τιμή.

Η επιβίωση αυτής της καλλιέργειας είναι ένας πραγματικός γρίφος, καθώς κανείς δεν ξέρει αν τελικά θα επικρατήσει η γεύση έναντι της άγριας φύσης της. Η Μεσσηνία όμως έχει κάθε λόγο να υπερηφανεύεται για ένα ακόμη αξιόλογο προϊόν, μοναδικό σε όλη την Ελλάδα που, προς το παρόν, βρίσκει αγοραστές κυρίως στην τοπική αγορά, ενώ κάθε χρόνο τον Αύγουστο, στη γιορτή αγκινάρας συγκεντρώνεται πλήθος κόσμου όχι μόνο από την Πελοπόννησο αλλά και από όλη την Ελλάδα.   

Πηγή – ertnews.gr