FAO: Ρεκόρ παραγωγής στο ελαιόλαδο, πιέσεις στα λιπάσματα

Επαρκή αποθέματα στα βασικά αγροτικά εμπορεύματα αλλά έντονες πιέσεις στο κόστος παραγωγής και στις τιμές παραγωγού καταγράφει η νέα εξαμηνιαία έκθεση Food Outlook που δημοσίευσε ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) στις 19/11/2026 στη Ρώμη. Ενώ η παγκόσμια προσφορά σιτηρών παραμένει ικανοποιητική, οι γεωπολιτικές εμπλοκές στη Μαύρη Θάλασσα, το ενεργειακό κόστος στα αζωτούχα λιπάσματα και η αναμενόμενη υπερπαραγωγή στο ελαιόλαδο διαμορφώνουν ένα σύνθετο τοπίο για τους καλλιεργητές.
Για τον Έλληνα παραγωγό, η έκθεση στέλνει διπλό μήνυμα: από τη μία πλευρά, η εκτίμηση για ιστορικό ρεκόρ στην παγκόσμια παραγωγή ελαιολάδου πιέζει ήδη τις τιμές χονδρικής στη Μεσόγειο, ενώ από την άλλη, τα λιπάσματα και οι πρωτεϊνούχες ζωοτροφές παραμένουν ακριβά σε σχέση με τις τιμές πώλησης των προϊόντων, συρρικνώνοντας τα περιθώρια κέρδους σε γεωργία και κτηνοτροφία.
Σε σύγκριση με όσα παρουσίαζε η έκθεση του Ιουνίου 2026 του FAO, όπου κυριαρχούσε η ανησυχία για τη γενική επάρκεια τροφίμων, το νέο κύμα στοιχείων μετατοπίζει το ενδιαφέρον στα εμπορικά μπλόκα και στην απότομη διόρθωση συγκεκριμένων αγορών.
Ελαιόλαδο: Παγκόσμιο ρεκόρ 3,7 εκατ. τόνων και πτώση τιμών
Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία του FAO, η παγκόσμια παραγωγή ελαιολάδου για την περίοδο 2026/27 προβλέπεται να φτάσει στο ιστορικό υψηλό των 3,7 εκατομμυρίων τόνων, ενώ η κατανάλωση εκτιμάται ότι θα ενισχυθεί κατά 6%.
Η ανάκαμψη οδηγείται κατά κύριο λόγο από την Ισπανία, όπου η παραγωγή αναμένεται να αυξηθεί κατά 22,7% φτάνοντας τους 1,6 εκατομμύρια τόνους. Αυτή η αναστροφή της προσφοράς έχει ήδη αποτυπωθεί στα εμπορικά κέντρα:
- Στην Ισπανία, οι τιμές χονδρικής του έξτρα παρθένου ελαιολάδου κατέγραψαν πτώση 18,3% σε ετήσια βάση τον Σεπτέμβριο 2026.
- Στο Μπάρι της Ιταλίας, οι αντίστοιχες τιμές υποχώρησαν πάνω από 50% σε ετήσια βάση.
Η τάση αυτή συμπιέζει και τις εγχώριες τιμές παραγωγού, με τα στοιχεία από την Κρήτη να δείχνουν επίπεδα στα 3,20 ευρώ, γεγονός που καθιστά οριακή τη συγκομιδή με τα τρέχοντα ημερομίσθια.
Λιπάσματα και ζωοτροφές: Επιβάρυνση στο κόστος παραγωγής
Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων (αμμωνία, ουρία) διεθνώς αναμένεται να μειωθεί το 2026, κυρίως λόγω των προβλημάτων στον ενεργειακό εφοδιασμό και στο εμπόριο που συνδέονται με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Η σχέση κόστους λιπάσματος προς την τιμή πώλησης των προϊόντων επιδεινώθηκε, πέφτοντας κάτω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο στα μέσα του 2026, με τα χαμηλότερα επίπεδα να καταγράφονται μεταξύ Απριλίου και Ιουνίου. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η επιβάρυνση αυτή χτύπησε ιδιαίτερα τους καλλιεργητές σιταριού, μειώνοντας το κίνητρο για πλήρη λίπανση.
Στην κτηνοτροφία, οι διεθνείς τιμές των βασικών συστατικών ζωοτροφών κινούνται ανοδικά από τις αρχές του 2026, με κύριο οδηγό τα πρωτεϊνούχα άλευρα (oilmeals). Σε συνδυασμό με το ενεργειακό κόστος, τα περιθώρια των κτηνοτρόφων πιέζονται, ενώ παράλληλα η αυξημένη ζήτηση για υποπροϊόντα όπως ο ορός γάλακτος (whey) για ζωοτροφές και ανθρώπινη διατροφή ενισχύει την αξία της τυροκόμησης.
Σιτηρά: Καταρρέουν οι ροές της Μαύρης Θάλασσας
Τα παγκόσμια αποθέματα σιτηρών αναμένεται να αυξηθούν κατά 1,8% έως το τέλος της σεζόν 2027. Ωστόσο, η αύξηση αυτή δεν οφείλεται σε ομαλή ροή της αγοράς, αλλά στον εγκλωβισμό ποσοτήτων στη Ρωσία και την Ουκρανία.
| Βασικό μέγεθος | Εκτίμηση FAO (2026/27) |
|---|---|
| Παγκόσμια παραγωγή ελαιολάδου | 3,7 εκατ. τόνοι (νέο ρεκόρ) |
| Παραγωγή ελαιολάδου Ισπανίας | 1,6 εκατ. τόνοι (+22,7%) |
| Παγκόσμιο εμπόριο σιτηρών | -3,3% |
| Παγκόσμια αποθέματα σιτηρών | +1,8% |
| Φορτώσεις σιτηρών Μαύρης Θάλασσας (Σεπτέμβριος 2026) | <0,5 εκατ. τόνοι (από 7,8 εκατ. πέρσι) |
| Παγκόσμιο κόστος εισαγωγών τροφίμων (2026) | 2,267 τρισ. δολάρια (+1,9%) |
Οι συνδυασμένες εξαγωγές σιτηρών από τα λιμάνια της Οδησσού και της Αζοφικής/Μαύρης Θάλασσας έπεσαν κάτω από τους 0,5 εκατομμύρια τόνους τον Σεπτέμβριο 2026, έναντι 7,8 εκατομμυρίων τόνων τον αντίστοιχο μήνα του 2025. Το κενό αυτό καλύπτεται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Αργεντινή και την Αυστραλία, οι οποίες αυξάνουν τα μερίδιά τους στις εξαγωγές σιταριού, σε μια συγκυρία όπου οι διεθνείς δείκτες τιμών είχαν ήδη δείξει σημάδια αστάθειας.
Τέλος, το παγκόσμιο κόστος εισαγωγών τροφίμων εκτιμάται στα 2,267 τρισεκατομμύρια δολάρια για το 2026, σημειώνοντας επιβράδυνση με ετήσια άνοδο 1,9% (έναντι σχεδόν 8% το 2025), κυρίως λόγω της πτώσης στις διεθνείς τιμές καφέ και κακάο, παρά την άνοδο στις δαπάνες για σιτηρά (+3%) και ελαιούχους σπόρους (+9,9%).
Πηγή: fao.org







