Εσπεριδοειδή: εντοπίστηκε στη Ρόδο ο φορέας του «κίτρινου δράκου»

Την πρώτη παρουσία της ασιατικής ψύλλας των εσπεριδοειδών (Diaphorina citri) στην Ελλάδα επιβεβαίωσε το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, ύστερα από συλλήψεις σε παγίδες που είχαν τοποθετηθεί σε οπωρώνα πορτοκαλιάς στη Ρόδο. Ο εντοπισμός έγινε τον Αύγουστο του 2026 στο πλαίσιο του Ετήσιου Εθνικού Προγράμματος Επισκοπήσεων, και το ΥΠΑΑΤ εξέδωσε τον Σεπτέμβριο ενημερωτικό φυλλάδιο προς παραγωγούς, φυτωριούχους, εμπόρους και πολίτες.

Για τον καλλιεργητή εσπεριδοειδών η πρακτική συνέπεια αφορά πρώτα απ’ όλα τη διακίνηση. Ύποπτο φυτικό υλικό δεν μετακινείται, οι καρποί από προσβεβλημένες περιοχές ταξιδεύουν χωρίς φύλλα και ποδίσκους, και κάθε υποψία δηλώνεται αμέσως στη ΔΑΟΚ της Περιφερειακής Ενότητας — Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου. Στη Ρόδο οι φυτοϋγειονομικοί έλεγχοι της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου βρίσκονται σε εξέλιξη, με την προσβολή να περιορίζεται προς το παρόν σε μικρή έκταση.

Το έντομο δεν είναι το πρόβλημα — το βακτήριο είναι

Η ίδια η ψύλλα δεν προκαλεί σημαντικές άμεσες ζημιές στα δέντρα. Ο κίνδυνος προέρχεται από το ότι μεταφέρει τα βακτήρια Candidatus Liberibacter spp., που προκαλούν το πρασίνισμα των εσπεριδοειδών (HLB, «κίτρινος δράκος») — ασθένεια για την οποία δεν υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία και που ξηραίνει τα μολυσμένα δέντρα μέσα σε πέντε έως επτά χρόνια.

Εδώ βρίσκεται και το σημείο που συχνά χάνεται στην αναμετάδοση: τα βακτήρια δεν έχουν εντοπιστεί στη χώρα μας. Αυτό που βρέθηκε στη Ρόδο είναι ο φορέας, όχι η ασθένεια. Στην Ευρώπη το έντομο έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα μόνο στην Κύπρο, το 2023.

Τι κοιτάζει ο παραγωγός στο χωράφι

Το έντομο προτιμά τη νεαρή, τρυφερή βλάστηση — νέες εκπτύξεις, άκρες βλαστών, λαίμαργους. Τα ενήλικα έχουν μήκος 2–4 mm, καφέ χρώμα, στέκονται υπό γωνία περίπου 35° όταν τρέφονται και αναπηδούν στην παραμικρή ενόχληση. Τα αυγά είναι κίτρινα έως πορτοκαλί, περίπου 0,3 mm, όρθια πάνω στον ιστό.

Στο δέντρο, τα συμπτώματα είναι παραμόρφωση και κατσάρωμα των νεαρών φύλλων, «σκούπα της μάγισσας» με πολλούς κοντούς καχεκτικούς βλαστούς, μελιτώδη εκκρίματα με καπνιά και, σε σοβαρή προσβολή, ξηράνσεις και πρόωρη φυλλόπτωση. Προσοχή στη διάγνωση: παρόμοια εικόνα δίνουν ο φυλλοκνίστης (Phyllocnistis citrella) και οι μελίγκρες.

Ευπάθεια	Είδη
Μεγαλύτερη	Νεραντζιά, μοσχολεμονιά/λάιμ, γκρέιπφρουτ, C. jambhiri
Ακολουθούν	Πορτοκαλιά, λεμονιά, καλαμοντίν, Poncirus trifoliata, κουμκουάτ, Clausena, συκιά
Άλλος ξενιστής	Καλλωπιστική μουράγια (Murraya paniculata)

Οι υποχρεώσεις για φυτώρια και εμπόρους

Εδώ τα μέτρα είναι συγκεκριμένα. Η διακίνηση φυτών-ξενιστών γίνεται μόνο με Φυτοϋγειονομικό Διαβατήριο και μετά από έλεγχο. Εντός προσβεβλημένης ζώνης, τα φυτά παραμένουν τουλάχιστον έναν μήνα σε διχτυοκήπιο με ψεκασμούς ανά 15 ημέρες πριν μετακινηθούν, ενώ τηρούνται αρχεία ιχνηλασιμότητας ανά παρτίδα. Στον οπωρώνα, οι προσβεβλημένοι βλαστοί κόβονται και καταστρέφονται επιτόπου, με εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά ή/και απελευθέρωση του ωφέλιμου Tamarixia radiata κατά τις οδηγίες των υπηρεσιών.

Το ζήτημα της διακίνησης δεν είναι θεωρητικό. Όπως είχαμε καταγράψει, οι νέες φυτεύσεις πορτοκαλιάς και μανταρινιάς τροφοδοτούνται από φυτώρια που στέλνουν δενδρύλλια σε όλη τη χώρα — και το φυτικό υλικό είναι ακριβώς ο δρόμος με τον οποίο η ψύλλα καλύπτει μεγάλες αποστάσεις. Με τα δικά της φτερά φτάνει περίπου το ένα χιλιόμετρο.

Η Κρήτη σε ετοιμότητα

Η Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης της Π.Ε. Ηρακλείου ενημέρωσε ότι το έντομο δεν έχει διαπιστωθεί στο νησί, ζητώντας ωστόσο αυξημένη επαγρύπνηση και έγκαιρη αναγνώριση συμπτωμάτων. Δεδομένου ότι οι χημικές επιλογές στενεύουν — το acetamiprid οδεύει προς κατάργηση σε επίπεδο ΕΕ — η πρόληψη μέσω ελέγχου του φυτικού υλικού αποκτά δυσανάλογο βάρος.

Η Ρόδος έδωσε το πρώτο σήμα και το έδωσε από παγίδα, όχι από κατεστραμμένο οπωρώνα. Αυτό είναι η καλή είδηση μέσα στην κακή: το δίκτυο επισκοπήσεων δούλεψε. Το αν θα μείνει μια νησιωτική υπόθεση θα κριθεί τους επόμενους μήνες, στα φορτηγά με τα δενδρύλλια.

Πηγή: minagric.gr