Σχέδια Βελτίωσης: 263,5 εκατ. ευρώ και προθεσμία ως 20 Ιανουαρίου 2027
Δημόσια δαπάνη 263.539.000 ευρώ, τρεις παρεμβάσεις σε μία ενιαία πρόσκληση και ένα παράθυρο υποβολής τριάμισι μηνών: αυτά είναι τα βασικά μεγέθη της νέας πρόσκλησης για τα Σχέδια Βελτίωσης, που υπογράφει η Γενική Γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του ΥΠΑΑΤ, Αργυρώ Ζερβά. Οι ηλεκτρονικές αιτήσεις ανοίγουν στις 6 Οκτωβρίου 2026 μέσω του ΟΠΣΚΕ (www.opske.gr) και κλείνουν στις 20 Ιανουαρίου 2027, στις 13:00.
Για τον παραγωγό, τρία πράγματα καθορίζουν αν θα μπει ή όχι στο παιχνίδι: πόσα χρήματα υπάρχουν στη δική του Περιφέρεια, σε ποια από τις τρεις παρεμβάσεις ταιριάζει η επένδυσή του (γιατί τα ανώτατα όρια προϋπολογισμού διαφέρουν δραστικά) και το ότι υποβάλλεται μία αίτηση ανά ΑΦΜ. Η κατάταξη γίνεται ενιαία, με φθίνουσα βαθμολογία, χωρίς ξεχωριστή σειρά ανά παρέμβαση.
Τρεις παρεμβάσεις, ένας φάκελος
Η πρόσκληση συνενώνει τρεις διακριτές παρεμβάσεις του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027:
– Π3-73-2.1 – Ανταγωνιστικότητα: ο κλασικός κορμός των Σχεδίων Βελτίωσης. Κτίρια, μηχανολογικός εξοπλισμός, ελκυστήρες και παρελκόμενα, φυτείες, αγορά γης.
– Π3-73-2.2 – Εξοικονόμηση ύδατος: αρδευτικά συστήματα στάγδην και μικροκαταιονισμού, γεωτρήσεις, δεξαμενές, ολοκληρωμένες λύσεις άρδευσης ακριβείας.
– Π3-73-2.6 – Κυκλική οικονομία και ενέργεια: φωτοβολταϊκά, μπαταρίες, αντλίες θερμότητας, ανεμογεννήτριες, εξοπλισμός διαχείρισης αποβλήτων, βιοαέριο.
Οι δύο τελευταίες συγκεντρώνουν την υψηλότερη ένταση στήριξης του προγράμματος: 70% για όλους τους δικαιούχους, χωρίς διάκριση ηλικίας ή περιοχής.
Πού πάνε τα 263,5 εκατ. – η κατανομή ανά Περιφέρεια
| Περιφέρεια | Πιστώσεις (€) |
|---|---|
| Κεντρικής Μακεδονίας | 49.227.652,95 |
| Θεσσαλίας | 29.878.884,18 |
| Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης | 26.380.978,00 |
| Πελοποννήσου | 24.113.818,50 |
| Δυτικής Μακεδονίας | 21.944.701,08 |
| Κρήτης | 21.218.230,61 |
| Δυτικής Ελλάδας | 21.156.174,84 |
| Στερεάς Ελλάδας | 18.501.256,31 |
| Βορείου Αιγαίου | 17.130.035,00 |
| Ηπείρου | 14.641.024,15 |
| Νοτίου Αιγαίου | 9.480.631,90 |
| Ιονίων Νήσων | 5.500.348,93 |
| Αττικής | 4.365.263,55 |
| Σύνολο | 263.539.000,00 |
Η Κεντρική Μακεδονία παίρνει μόνη της το 18,7% του συνολικού φακέλου — σχεδόν όσο Θεσσαλία και Ανατολική Μακεδονία-Θράκη μαζί. Η Αττική, στον αντίποδα, διαθέτει 4,37 εκατ. ευρώ: αν υποθέσουμε επενδυτικά σχέδια μέσου επιχορηγούμενου προϋπολογισμού 60.000 ευρώ με ένταση 60%, μιλάμε για περίπου 120 εγκρίσεις σε ολόκληρη την Περιφέρεια. Στην Κεντρική Μακεδονία, με τα ίδια δεδομένα, ο αριθμός ξεπερνά τις 1.360. Ο ανταγωνισμός, με άλλα λόγια, δεν είναι πανελλαδικός — είναι περιφερειακός, και σε ορισμένες Περιφέρειες θα είναι σκληρός.
Τι μπορεί να πάρει ο καθένας: τα ανώτατα όρια
Ο μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός διαφοροποιείται ανά παρέμβαση και ανά τύπο δικαιούχου:
| Παρέμβαση | Φυσικά/νομικά πρόσωπα | Συλλογικά σχήματα |
|---|---|---|
| Π3-73-2.1 (κτηνοτροφικά ≥70%) | 400.000 € | 500.000 € |
| Π3-73-2.1 (λοιπά σχέδια) | 200.000 € | 400.000 € |
| Π3-73-2.2 (άρδευση) | 150.000 € | 250.000 € |
| Π3-73-2.6 (ΑΠΕ/κυκλική) | 200.000 € | 500.000 € |
| Π3-73-2.6 – βιοαέριο κτηνοτροφικών | 2.500.000 € | 2.500.000 € |
| Σωρευτικό πλαφόν και των τριών | 750.000 € | 1.250.000 € |
Το ελάχιστο κατώφλι υπάρχει μόνο για την άρδευση: 5.000 ευρώ αιτούμενου προϋπολογισμού για φυσικά και νομικά πρόσωπα.
Οι εντάσεις στήριξης — πού κερδίζει ο νέος αγρότης
Η ένταση κλιμακώνεται σε τρία επίπεδα: 70% για δαπάνες ΑΠΕ, κυκλικής οικονομίας και μείωσης χρήσης αρδευτικού νερού, 60% για εξοπλισμό τεχνολογίας αιχμής, εξοπλισμό μείωσης λίπανσης/φυτοφαρμάκων και κτηνοτροφικές-μελισσοκομικές εγκαταστάσεις, 50% για ελκυστήρες, φορτωτές, παρελκόμενα και λοιπές δαπάνες.
Πάνω σε αυτή τη βάση προστίθενται προσαυξήσεις: +10 μονάδες για Μικρά Νησιά Αιγαίου, για γεωργούς νεαρής ηλικίας ή για γεωργούς έως 40 ετών με πενταετή επαγγελματική εμπειρία ή γεωτεχνικό τίτλο σπουδών. Για τις περιοχές ΕΣΔΙΜ, +5 μονάδες στις δαπάνες 60% και +10 στις δαπάνες 50%.
Τι σημαίνει πρακτικά; Ένας ελκυστήρας 60.000 ευρώ:
– Παραγωγός άνω των 40, λοιπή περιοχή: ένταση 50% → 30.000 ευρώ δημόσια δαπάνη – Γεωργός νεαρής ηλικίας ή έως 40 με γεωτεχνικό πτυχίο: ένταση 60% → 36.000 ευρώ
Διαφορά 6.000 ευρώ στην τσέπη για την ίδια ακριβώς μηχανή. Σε φωτοβολταϊκό ή σύστημα στάγδην ίδιας αξίας, όλοι παίρνουν 42.000 ευρώ — εκεί η ηλικία δεν μετράει.
Ποιους αφορά — και ποιους όχι
Οι όροι επιλεξιμότητας δικαιούχων και εκμεταλλεύσεων αναλύονται σε ξεχωριστό ρεπορτάζ μας. Εδώ κρατάμε τα δύο κατώφλια που κόβουν αμέσως: τυπική απόδοση 12.000 ευρώ βάσει της ΕΑΕ 2025 για ηπειρωτική χώρα, Κρήτη και Εύβοια, 8.000 ευρώ για τα υπόλοιπα νησιά. Και το ηλικιακό όριο των φυσικών προσώπων: από 18 έως 63 ετών.
Προσοχή σε δύο αποκλεισμούς που θα αιφνιδιάσουν πολλούς: αποκλείονται όσοι στις προσκλήσεις 13849/2017 ή 1710/2021 πήραν έστω μία προκαταβολή ή πληρωμή και δεν έχουν ολοκληρώσει το σχέδιό τους. Και όσοι στην πρόσκληση 534/2023 έχουν λάβει οικονομική στήριξη — με εξαίρεση όσους αιτούνται αποκλειστικά για τις παρεμβάσεις άρδευσης και κυκλικής οικονομίας και έχουν ήδη ολοκληρώσει το προηγούμενο σχέδιο.
Το χρονοδιάγραμμα από άκρη σε άκρη
| Ορόσημο | Ημερομηνία |
|---|---|
| Αρχική κατάσταση εκμετάλλευσης | ΕΑΕ 2025 (υποβολή έως 1.9.2025) |
| Πρώιμη επιλεξιμότητα δαπανών | από 1 Ιουνίου 2026 (έως 80% προ αίτησης) |
| Έναρξη υποβολής αιτήσεων | 6 Οκτωβρίου 2026 |
| Λήξη υποβολής | 20 Ιανουαρίου 2027, ώρα 13:00 |
| Πρώτη αίτηση πληρωμής | έως 9 μήνες από την απόφαση ένταξης |
| Ολοκλήρωση & τελική πληρωμή | 15 Ιουνίου 2029 |
| Αποπληρωμή από ΕΓΤΑΑ | έως 31 Δεκεμβρίου 2029 |
Το σημείο-κλειδί που συχνά διαφεύγει: δαπάνες που έγιναν μετά την 1η Ιουνίου 2026 είναι επιλέξιμες, υπό τον όρο ότι δεν ξεπερνούν το 80% της αξίας των εγκεκριμένων δαπανών. Δηλαδή ο παραγωγός που ξεκίνησε ήδη έργα το καλοκαίρι του 2026 δεν τα χάνει — με δική του όμως ευθύνη, αφού καμία δέσμευση συγχρηματοδότησης δεν υπάρχει πριν την απόφαση ένταξης.
Επίσης κρίσιμο: μετά την απόφαση ένταξης, η πρώτη αίτηση πληρωμής πρέπει να υποβληθεί μέσα σε εννέα μήνες. Δεν είναι σύσταση — η αθέτηση οδηγεί σε απένταξη.
Βαθμολογία: τι κρίνει την κατάταξη
Η βάση είναι 30 βαθμοί για Βόρειο Αιγαίο, Ιόνια και Νότιο Αιγαίο, 35 βαθμοί για τις υπόλοιπες Περιφέρειες. Τα βαρύτερα κριτήρια:
– Ιδιότητα υποψηφίου – συλλογικό σχήμα: 36% (το μοναδικό κριτήριο με τέτοια βαρύτητα) – Δυνατότητα υλοποίησης (ίδια κεφάλαια, ενημερότητες, κερδοφορία): 20% – Προτεραιότητες Περιφέρειας, είδος επένδυσης, συσχέτιση προϋπολογισμού με τυπική απόδοση: 12% το καθένα – Ηλικία και εμπειρία: 9%
Η μαθηματική συνέπεια είναι σαφής: ένας αγροτικός συνεταιρισμός ή μια ομάδα παραγωγών ξεκινά με 36 μόρια στην τσέπη, δηλαδή έχει ήδη περάσει τη βάση πριν αξιολογηθεί οτιδήποτε άλλο. Η πρόσκληση, στη λογική της κατάταξης, ευνοεί ρητά τα συλλογικά σχήματα.
Ένα ακόμα σημείο με πρακτικό αντίκρισμα: το κριτήριο 11 «τιμωρεί» τα υπερμεγέθη σχέδια. Εκμετάλλευση με τυπική απόδοση άνω των 15.000 ευρώ παίρνει πλήρη μόρια αν ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός δεν ξεπερνά το πενταπλάσιο της τυπικής απόδοσης, και 70 μόρια αν φτάνει έως το εξαπλάσιο. Παράδειγμα: εκμετάλλευση με τυπική απόδοση 30.000 ευρώ παίρνει πλήρη βαθμό αν ζητήσει έως 150.000 ευρώ και μειωμένο αν ζητήσει έως 180.000. Πάνω από αυτό, μηδέν.
Τι δεν χρηματοδοτείται
Ο κατάλογος των μη επιλέξιμων δαπανών είναι εκτενής και περιλαμβάνει αρκετά που ζητούνται κατά κόρον: ΦΠΑ και συμβολαιογραφικά, μεταχειρισμένα, απλή αντικατάσταση, αγορά ζωικού κεφαλαίου, θερμοκήπια και δικτυοκήπια, drones για ψεκασμούς, πετροσυλλέκτες και θρυμματιστές πέτρας, δαπάνες ενεργητικής προστασίας, γεφυροπλάστιγγες, τελάρα και κηρήθρες. Επίσης: αγορά ελκυστήρα αν στις 31.12.2025 υπήρχε μη αποσβεσμένος ελκυστήρας στην εκμετάλλευση.
Στην άρδευση, εκτός μένουν τα συστήματα τεχνητής βροχής και καταιονισμού (κανόνια, αυτοπροωθούμενες ράμπες), τα αυλάκια και η επιφανειακή άρδευση με λεκάνες, καθώς και οι κλειστοί αγωγοί άνω των 500 μέτρων ανά σχέδιο.
Τι δεν απαντά ακόμη το έγγραφο
Η πρόσκληση δεν προσδιορίζει πότε θα εκδοθούν οι Πίνακες Αποτελεσμάτων Διοικητικού Ελέγχου ούτε πότε θα βγουν οι αποφάσεις ένταξης — αναφέρει μόνο ότι η προθεσμία υποβολής ενστάσεων καθορίζεται με απόφαση Περιφερειάρχη και ότι το πόρισμα εκδίδεται εντός 30 ημερών από την ανάληψη αξιολόγησης στο ΟΠΣΚΕ. Δεδομένου ότι η πρώτη πληρωμή πρέπει να ζητηθεί σε εννέα μήνες από την ένταξη και το σύνολο να κλείσει στις 15 Ιουνίου 2029, η ταχύτητα των Περιφερειών στην αξιολόγηση θα καθορίσει πόσο άνετος θα είναι ο χρόνος υλοποίησης.
Επίσης ανοιχτό παραμένει το πώς θα λειτουργήσει πρακτικά ο συνδυασμός επιχορήγησης και Χρηματοδοτικών Εργαλείων: η πρόσκληση προβλέπει ότι στην τελική πληρωμή ελέγχεται η τήρηση των ανώτατων ορίων και ότι τυχόν υπέρβαση παρακρατείται, χωρίς όμως να εξειδικεύεται η διαδικασία.
