Ελαιοπαραγωγοί και Σχέδια Βελτίωσης: Τι επιδοτείται σε μηχανήματα, νέες φυτεύσεις και άρδευση – Πόσα μόρια φέρνει η ελιά σε κάθε Περιφέρεια
Η ελαιοσυλλογή είναι η εποχή που φαίνεται τι λείπει από μια εκμετάλλευση: ένας δονητής, ένα κλαδευτικό, μια πλατφόρμα ή ένας ελαιώνας που χρειάζεται ανανέωση. Τα Σχέδια Βελτίωσης 2026, με αιτήσεις έως τις 3 Φεβρουαρίου 2027, επιδοτούν αρκετές από αυτές τις επενδύσεις. Ισχύουν όμως συγκεκριμένοι κανόνες για τα μηχανήματα, τις νέες φυτεύσεις και την άρδευση.
Μηχανήματα συγκομιδής και κλαδέματος
Η πρόσκληση αναφέρει ρητά ανάμεσα στον επιλέξιμο εξοπλισμό:
- δονητές / συλλέκτες δέντρων, που επιδοτούνται και ως αυτοκινούμενοι·
- συλλεκτικές μηχανές και εξοπλισμό συλλογής·
- κλαδευτικά αναρτώμενα και συρόμενα και φορητά αλυσοπρίονα·
- ψεκαστικά μηχανήματα — εξαιρούνται οι επινώτιοι ψεκαστήρες·
- ρυμουλκούμενα με ανύψωση ή ανατροπή: πλατφόρμες απλές και ανατρεπόμενες, σκάλες ανύψωσης·
- εξαρτήματα ελκυστήρων αναρτώμενα, όπως ανυψωτικά, φορτωτές και αρπάγες.
Τα περισσότερα από αυτά ανήκουν στην κατηγορία 1.3 (παρελκόμενα και λοιπές δαπάνες), με ένταση 50%. Η ένταση φτάνει το 60% για νέους και έως 40 ετών, καθώς και στις ηπειρωτικές περιοχές ΕΣΔΙΜ και στα μικρά νησιά του Αιγαίου (ΜΝΑΠ).
Τρακτέρ: επιλέξιμοι είναι οι γεωργικοί ελκυστήρες των κατηγοριών Τ1, Τ2, Τ4 και C, με ένταση 50% (60% για νέους, ΕΣΔΙΜ και ΜΝΑΠ). Οι ελκυστήρες έχουν δικούς τους κανόνες για την ισχύ, το ανώτατο ποσό και τις προσφορές· τους εξετάζουμε στον Οδηγό Τρακτέρ της σειράς.
Νέες φυτεύσεις ελιάς
Επιδοτείται η αγορά, μεταφορά και εγκατάσταση πολυετών φυτειών που δεν εγκαθίστανται με σπορά. Οι προϋποθέσεις:
- τα είδη πρέπει να έχουν παραγωγική ζωή 4 ετών και άνω·
- τεκμηριώνεται η νόμιμη κατοχή του αγροτεμαχίου (για μισθωμένο ακίνητο απαιτείται μισθωτήριο)·
- τεκμηριώνεται η νόμιμη διακίνηση του πολλαπλασιαστικού υλικού (π.δ. 37/2021)·
- υποβάλλονται τρεις προσφορές και, όπου απαιτούνται, άδειες φύτευσης.
Το εύλογο κόστος έχει ανώτατες τιμές ανά στρέμμα για την ελιά:
| Σύστημα φύτευσης ελιάς | Δέντρα ανά στρέμμα | Ανώτατη επιλέξιμη τιμή |
| Κύπελο | έως 30 | 250 €/στρ. |
| Πυκνή φύτευση | 31–50 | 400 €/στρ. |
| Γραμμικό | 150–200 | 1.000 €/στρ. |
Οι τιμές δεν περιλαμβάνουν την εγκατάσταση άρδευσης, που υπολογίζεται χωριστά. Στην προσφορά πρέπει να υπολογίζεται το στρεμματικό κόστος για το είδος, την ποικιλία, την πυκνότητα και τη διαμόρφωση της φυτείας.
Νεαροί ελαιώνες: στον υπολογισμό της τυπικής απόδοσης της αρχικής κατάστασης, οι μόνιμες νεαρές δενδρώδεις καλλιέργειες μετρούν με το 50% της απόδοσης των παραγωγικών φυτειών. Στη μελλοντική κατάσταση μπορεί να μετρηθεί ολόκληρη η απόδοση.
Άρδευση του ελαιώνα με 70%
Οι δαπάνες για μείωση της χρήσης αρδευτικού νερού του Παραρτήματος 7 επιδοτούνται με 70% για όλους. Κάθε επενδυτικό σχέδιο με εξοπλισμό άρδευσης πρέπει υποχρεωτικά να περιλαμβάνει υδρομετρητή. Η άδεια χρήσης νερού ή η ύπαρξη υδρομετρητή που σχετίζεται με την επένδυση δίνει και τους 4 βαθμούς ωριμότητας (κριτήριο 12).
Πόσα μόρια φέρνει η ελιά σε κάθε Περιφέρεια
Το κριτήριο 9 (βαρύτητα 12%) βαθμολογεί τις καλλιέργειες της υφιστάμενης κατάστασης σύμφωνα με τις προτεραιότητες κάθε Περιφέρειας. Υπολογίζεται αυτόματα από το ΟΠΣΚΕ με βάση την ΕΑΕ και την τυπική απόδοση. Στους πίνακες της πρόσκλησης, η ελιά ανήκει στην ομάδα «Καλλιέργεια οινοποιήσιμου αμπελιού, ελιά και μαστίχα» (σε ορισμένες Περιφέρειες «Οίνος – Ελιά – Μαστίχα»), η οποία βαθμολογείται ως εξής:
| Περιφέρεια | Μόρια ομάδας με την ελιά | Βαθμοί (12%) |
| Αττική · Βόρειο Αιγαίο · Ιόνια Νησιά · Κρήτη · Νότιο Αιγαίο | 100 | 12 |
| Δυτική Ελλάδα · Δυτική Μακεδονία · Ήπειρος · Θεσσαλία · Πελοπόννησος · Στερεά Ελλάδα | 95 | 11,4 |
| Ανατολική Μακεδονία & Θράκη · Κεντρική Μακεδονία | 80 | 9,6 |
Οι βαθμοί του πίνακα αφορούν μια εκμετάλλευση με μόνο ελιά στην υφιστάμενη κατάσταση. Σε μικτή εκμετάλλευση το ΟΠΣΚΕ λαμβάνει υπόψη όλες τις καλλιέργειες της ΕΑΕ.
ΠΟΠ και ΠΓΕ: το κριτήριο 7 δίνει 3 βαθμούς σε εκμεταλλεύσεις που παράγουν προϊόντα εντός ζωνών ΠΟΠ ή ΠΓΕ σε ποσοστό άνω του 50% της συνολικής τυπικής απόδοσης. Ελέγχεται από την ΕΑΕ και την έδρα, χωρίς δικαιολογητικό.
Τι δεν επιδοτείται
- μεταχειρισμένα μηχανήματα και απλή αντικατάσταση παλιού εξοπλισμού·
- φυτείες με παραγωγική διάρκεια κάτω των 4 ετών και φυτά που εγκαθίστανται με σπορά·
- οι επινώτιοι ψεκαστήρες·
- ο ΦΠΑ·
- η αγορά γης κατά το μέρος που υπερβαίνει το 10% των επιλέξιμων δαπανών.
Διαβάστε επίσης: Τρακτέρ με τα Σχέδια Βελτίωσης 2026: Επιδότηση 50-60%, όριο 145.000 ευρώ και οι παγίδες που κόβουν την αγορά · Άρδευση με τα Σχέδια Βελτίωσης 2026: Επιδότηση 70% για στάγδην, δεξαμενές και γεωτρήσεις · Σχέδια Βελτίωσης 2026: Πόσα χρήματα έχει κάθε Περιφέρεια και ποιες καλλιέργειες παίρνουν τα περισσότερα μόρια
Χρονοδιάγραμμα και βασικοί κανόνες της πρόσκλησης
- Υποβολή αιτήσεων: από τις 10 Νοεμβρίου 2026 έως τις 3 Φεβρουαρίου 2027, ώρα 13:00, ηλεκτρονικά μέσω του ΟΠΣΚΕ (opske.gr).
- Μία αίτηση ανά ΑΦΜ. Η συνολική δημόσια δαπάνη της πρόσκλησης είναι 263.539.000 ευρώ.
- Σωρευτικό όριο: ο μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός και από τις τρεις παρεμβάσεις μαζί δεν μπορεί να ξεπεράσει τα 750.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα (1.250.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα).
- Ο ΦΠΑ δεν επιδοτείται και τα μεταχειρισμένα αγαθά δεν είναι επιλέξιμα.
Πηγή: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος των Παρεμβάσεων Π3-73-2.1, Π3-73-2.2 και Π3-73-2.6 του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 («Σχέδια Βελτίωσης»), ΑΔΑ ΡΘΗΟ4653ΠΓ-ΧΙ7.
