Πετρέλαιο 107 δολάρια: ο λογαριασμός που φτάνει στο χωράφι

Πάνω από τα 107 δολάρια το βαρέλι σκαρφάλωσε την Παρασκευή η τιμή του Brent, με το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο στα 80,7 ευρώ ανά μεγαβατώρα και εβδομαδιαία άνοδο 11,3%, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της ΕΡΤ. Η κυβέρνηση εξετάζει νέο κύκλο επιδοτήσεων, με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου να δηλώνει ότι «στηρίζουμε την κοινωνία και δεν αφήνουμε κανέναν πίσω».

Για τον πρωτογενή τομέα το τίμημα είναι ήδη μετρήσιμο. Στις 10 Σεπτεμβρίου η μέση πανελλαδική τιμή του πετρελαίου κίνησης διαμορφώθηκε στα 2,077 ευρώ το λίτρο και της αμόλυβδης στα 2,120 ευρώ. Ο αγρότης πληρώνει σήμερα ολόκληρο αυτό το ποσό στην αντλία και παίρνει πίσω τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης των 0,41 ευρώ ανά λίτρο μήνες αργότερα, σε πέντε δόσεις μέσα στη χρονιά. Η ρευστότητα φεύγει τώρα, επιστρέφει τον Οκτώβριο και τον Ιανουάριο.

Ο λογαριασμός ανά στρέμμα

Τα όρια επιστροφής ΕΦΚ ορίζονται σε λίτρα ανά στρέμμα και ανά καλλιέργεια: 30 λίτρα για το βαμβάκι, 16 για το σιτάρι. Με βάση τη σημερινή τιμή αντλίας, ο λογαριασμός για τον παραγωγό είναι ο εξής:

Καλλιέργεια	Όριο ΕΦΚ (λίτρα/στρ.)	Κόστος στην αντλία	Επιστροφή ΕΦΚ	Καθαρή επιβάρυνση
Βαμβάκι	30	62,31 €	12,30 €	50,01 €
Σιτάρι	16	33,23 €	6,56 €	26,67 €

Υπολογισμοί e-agrotis.gr με τιμή 2,077 €/λίτρο και συντελεστή επιστροφής 0,41 €/λίτρο.

Σε μια εκμετάλλευση 150 στρεμμάτων βαμβακιού, το καύσιμο μέχρι το όριο του ΕΦΚ κοστίζει περίπου 9.350 ευρώ στο ταμείο, από τα οποία τα 1.845 θα γυρίσουν πίσω με καθυστέρηση. Και αυτό πριν μπει στην εξίσωση οτιδήποτε πάνω από τα θεσμοθετημένα λίτρα, που χρεώνεται ακέραιο.

Τι καλύπτει η επιδότηση των 10 λεπτών

Η κρατική επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης παρατάθηκε και για τον Σεπτέμβριο, στα 10 λεπτά ανά λίτρο (8 λεπτά συν ΦΠΑ), με δημοσιονομικό κόστος 30 εκατ. ευρώ για τον μήνα. Από τον Απρίλιο, που ξεκίνησε, το συνολικό κόστος του μέτρου έχει φτάσει τα 211 εκατ. ευρώ.

Το μέτρο ισχύει οριζόντια στο δίκτυο, άρα το καρπώνεται και ο αγρότης. Στα σημερινά επίπεδα, όμως, καλύπτει περίπου το 5% της τιμής — λιγότερο από όσο ανέβηκε το Brent μέσα σε μία εβδομάδα. Λειτουργεί ως φρένο στην ταχύτητα της αύξησης, όχι ως αντιστροφή της.

Λιπάσματα: η προθεσμία που λήγει στις 17

Η δεύτερη διαδρομή από την οποία περνά η ενεργειακή κρίση στο χωράφι είναι τα αγροεφόδια. Το φυσικό αέριο αποτελεί την πρώτη ύλη για τα αζωτούχα λιπάσματα, και κάθε άνοδος στη μεγαβατώρα μεταφράζεται σε τιμή ουρίας με υστέρηση λίγων εβδομάδων. Η Κομισιόν έχει ήδη επισημάνει ότι η σχέση τιμής λιπασμάτων προς τιμή δημητριακών έχει επιστρέψει στα δυσμενή επίπεδα του 2022, δηλαδή ο παραγωγός αγοράζει ακριβά και πουλά φθηνά.

Εδώ υπάρχει ανοιχτή προθεσμία που κλείνει σε λίγες ημέρες. Η πλατφόρμα myBusinessSupport της ΑΑΔΕ άνοιξε τη Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου για τη Γ’ περίοδο της ενίσχυσης αγοράς λιπασμάτων, που καλύπτει παραστατικά εκδοθέντα από 1η Ιουλίου έως 31 Αυγούστου 2026. Οι αιτήσεις κλείνουν την Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου. Η ενίσχυση είναι 15% επί της καθαρής αξίας, με πλαφόν 50.000 ευρώ ανά δικαιούχο, και είναι αφορολόγητη, ανεκχώρητη και ακατάσχετη — δεν συμψηφίζεται με χρέη προς εφορία, ταμεία ή τράπεζες. Η καταβολή προβλέπεται έως τις 25 Σεπτεμβρίου. Όπως είχαμε αναφέρει όταν άνοιξε η πλατφόρμα για τον πρώτο κύκλο, χωρίς εγγραφή στο ΜΑΑΕ και έγκυρο IBAN στο myAADE η αίτηση δεν ολοκληρώνεται.

Το ραντεβού της 1ης Νοεμβρίου

Η τρίτη δόση της επιστροφής ΕΦΚ αναμένεται μέσα στον Οκτώβριο· η δεύτερη είχε πληρωθεί στις 21 Ιουλίου με 24,79 εκατ. ευρώ σε 88.833 δικαιούχους, όπως είχαμε καταγράψει στον απολογισμό πληρωμών.

Από την 1η Νοεμβρίου αλλάζει το μοντέλο. Για τις αγορές έως τις 31 Οκτωβρίου ισχύει το σημερινό καθεστώς επιστροφής βάσει της ΚΥΑ Α.1078/2026. Μετά, μπαίνει σε λειτουργία ψηφιακή εφαρμογή της ΑΑΔΕ: ο παραγωγός θα εμφανίζει QR code στο πρατήριο, το σύστημα θα ταυτοποιεί δικαιούχο και υπόλοιπο λίτρων και η έκπτωση των 41 λεπτών θα αφαιρείται επιτόπου από το τιμολόγιο, μαζί με τον αναλογούντα ΦΠΑ. Τα ετήσια όρια θα μετρούν πλέον σε περίοδο Νοεμβρίου-Οκτωβρίου, ευθυγραμμισμένα με το ΟΣΔΕ, ενώ έχει προαναγγελθεί επιτροπή για την επανεξέταση των ορίων ανά καλλιέργεια.

Η μετάβαση, αν στηθεί σωστά, λύνει το χρονικό πρόβλημα που ταλαιπωρεί τους παραγωγούς εδώ και χρόνια. Δεν λύνει όμως το ποσοτικό: η έκπτωση παραμένει 41 λεπτά είτε το λίτρο κοστίζει 1,60 είτε 2,08 ευρώ, και τα όρια ανά στρέμμα δεν έχουν αναπροσαρμοστεί. Με το Brent σε τριψήφιο νούμερο, το αίτημα για αφορολόγητο πετρέλαιο στην αντλία — πάγιο στη λίστα των μπλόκων — επανέρχεται με βαρύτερα επιχειρήματα.

Το επόμενο κρίσιμο σημείο είναι η απόφαση για τον Οκτώβριο: αν η επιδότηση του πετρελαίου κίνησης παραταθεί, με τι ύψος, και αν περιληφθεί το πετρέλαιο θέρμανσης ενόψει χειμώνα. Για τον πρωτογενή τομέα, πάντως, το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα λεπτά θα δοθούν, αλλά αν θα υπάρξει χωριστή παρέμβαση για το αγροτικό πετρέλαιο και το αγροτικό ρεύμα, όπου η επιβάρυνση τρέχει παράλληλα.