Νέα ΚΑΠ: Παζάρι στο Λουξεμβούργο με ψαλίδι 87 δισ. ευρώ

Σε κρίσιμη καμπή εισέρχονται οι διαπραγματεύσεις για τη μεταρρύθμιση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ 2028-2034), καθώς οι 27 υπουργοί Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνεδριάζουν στο Λουξεμβούργο υπό την Ιρλανδική Προεδρία, προσπαθώντας να καταλήξουν σε κοινή γραμμή πριν ξεκινήσει το τελικό παζάρι με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στο επίκεντρο της συνόδου βρίσκονται τόσο οι όροι εφαρμογής του νέου κανονισμού όσο και η έντονη πίεση για σημαντικές περικοπές στο συνολικό αγροτικό κονδύλι.

Για τους Έλληνες παραγωγούς, η έκβαση του συμβουλίου καθορίζει άμεσα δύο κρίσιμες παραμέτρους: το ύψος των άμεσων ενισχύσεων και το ποιοι θα διατηρήσουν το δικαίωμα είσπραξης. Η πρόταση της Κομισιόν αφήνει στα κράτη-μέλη την ευχέρεια να αποφασίσουν αν θα εντάξουν τους συνταξιούχους αγρότες στους δικαιούχους ενισχύσεων, ενώ παράλληλα ενισχύεται η τάση για πλαφόν ή μείωση των επιδοτήσεων στις πολύ μεγάλες εκμεταλλεύσεις, με στόχο τη μεταφορά πόρων προς τους νέους και τις μικρότερες μονάδες.

Το δημοσιονομικό παζάρι: Περικοπή 22,5% στον προϋπολογισμό

Το μεγαλύτερο αγκάθι παραμένει το συνολικό ταμείο της ΚΑΠ για την περίοδο 2028-2034. Παρά τις αντιδράσεις, η βασική χρηματοδότηση παραμένει καθηλωμένη στα 300 δισ. ευρώ, έναντι των 387 δισ. ευρώ της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου. Πρόκειται για καθαρή μείωση 87 δισ. ευρώ, δηλαδή συρρίκνωση κατά 22,5%, η οποία, αν οριστικοποιηθεί, θα σημάνει αναπόφευκτα οριζόντιες πιέσεις σε όλες τις βασικές ενισχύσεις.

Για να μετριάσει τις αντιδράσεις, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υποσχέθηκε την εμπροσθοβαρή αποδέσμευση 45 δισ. ευρώ από το 2028 για την άμεση στήριξη του τομέα. Ωστόσο, οι χώρες του λεγόμενου «μπλοκ των φειδωλών», υπό την καθοδήγηση της Γερμανίας, επιμένουν σε δραστικό κούρεμα των παραδοσιακών πολιτικών της ΕΕ, δημιουργώντας ένα εξαιρετικά πολωμένο σκηνικό.

Η συνέχεια της υπόθεσης και το μέτωπο του Νότου

Η σύγκρουση αυτή δεν έρχεται ως κεραυνός εν αιθρία. Ήδη από το καλοκαίρι, ο προϋπολογισμός της νέας ΚΑΠ στο μικροσκόπιο βρέθηκε στις προτεραιότητες της ιρλανδικής προεδρίας. Λίγο αργότερα επιβεβαιώθηκε το ψαλίδι στα 300 δισ. και τι διεκδικεί η Ελλάδα, προκαλώντας έντονες πολιτικές διεργασίες. Αποκορύφωμα ήταν η κίνηση όπου 17 χώρες της ΕΕ ενώνονται κατά της Γερμανίας, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, υπογράφοντας κοινή επιστολή για να αποτρέψουν το μαχαίρι στις αγροτικές επιδοτήσεις.

Τι αλλάζει σε ενεργούς αγρότες και γραφειοκρατία

Πέρα από τα νούμερα, στο τραπέζι βρίσκονται κρίσιμες ρυθμίσεις για την καθημερινότητα των παραγωγών:

– Ορισμός ενεργού αγρότη: Ανοίγει ο δρόμος για εθνική εξαίρεση όσον αφορά τους συνταξιούχους. Χώρες όπως η Γαλλία επιμένουν στον αυστηρό αποκλεισμό τους ώστε οι πόροι να πάνε μόνο σε όσους έχουν κύρια δραστηριότητα τη γη, ενώ η Κομισιόν δίνει τη δυνατότητα στα κράτη να επιλέξουν ελεύθερα.
– Αναδιανομή ενισχύσεων: Εξετάζεται αυστηρότερος περιορισμός των κονδυλίων σε μεγάλες αγροτικές επιχειρήσεις και επενδυτικά funds, υπέρ της ενίσχυσης των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων.
– Απλοποίηση ελέγχων γης: Προωθείται τεκμήριο παραχώρησης ώστε οι παραγωγοί να μην αναλώνονται σε ατελείωτη γραφειοκρατία για να αποδείξουν ότι έχουν το δικαίωμα εκμετάλλευσης των αγροτεμαχίων τους.

Οι δηλώσεις των υπουργών καταγράφουν την κρισιμότητα των στιγμών. «Αυτό το διάστημα διαπραγμάτευσης της ΚΑΠ είναι θεμελιώδες για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη και να δοθούν προοπτικές για το μέλλον, ιδίως στις νεότερες γενιές», υπογράμμισε η Γαλλίδα υπουργός Γεωργίας, Ανί Ζενεβάρ. Από την πλευρά του, ο προεδρεύων Ιρλανδός υπουργός Μάρτιν Χέιντον δήλωσε: «Είναι απαραίτητο να καταλήξουμε σε μια συνολική συμφωνία, και αυτή είναι η φιλοδοξία μας, για να προσφέρουμε σταθερότητα στους αγρότες στην Ευρώπη».

Η προσπάθεια των Βρυξελλών να κλείσει το δημοσιονομικό πλαίσιο έως το τέλος του έτους δείχνει ότι οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για το εάν το ελληνικό αγροτικό εισόδημα θα δεχθεί νέο πλήγμα ή αν οι συμμαχίες του Νότου θα περισώσουν τις απώλειες.

Πηγή: terre-net.fr