Ο μεγαλύτερος βιομηχανικός παραγωγός ελαιολάδου παγκοσμίως, η ισπανική Deoleo, δηλώνει ότι η κρίση της περιόδου 2022–2024 ανήκει πλέον οριστικά στο παρελθόν. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Cristóbal Valdés, το επιβεβαίωσε σε δηλώσεις του σε αμερικανικό μέσο, επικαλούμενος τη βελτίωση της παραγωγής και τις ευνοϊκότερες καιρικές συνθήκες στις χώρες-κλειδιά του κλάδου.
Για τον Έλληνα ελαιοπαραγωγό, το μήνυμα είναι διπλό: οι τιμές παραγωγού υποχωρούν σημαντικά διεθνώς, ενώ η ζήτηση αναθερμαίνεται σε νέες αγορές — δύο δυνάμεις που κινούνται αντίρροπα και καθορίζουν το εισόδημά του για την επόμενη σεζόν.
Η δήλωση που κλείνει έναν κύκλο
«Ο κύκλος της αγοράς που ήταν εξαιρετικά περίπλοκος μεταξύ 2022 και 2024, που είχε σοβαρό αλλά προσωρινό αντίκτυπο στον κλάδο, βρίσκεται πλέον οριστικά πίσω μας», δήλωσε ο Valdés. Ως κύρια αιτία της ανάκαμψης αναφέρει τις βροχοπτώσεις που βελτίωσαν τις προβλέψεις εσοδείας στην Ισπανία, την Ιταλία και την Ελλάδα, επαναφέροντας την ισορροπία προσφοράς-ζήτησης.
Το αποτύπωμα στις τιμές είναι ήδη ορατό: το παρθένο ελαιόλαδο διαπραγματεύεται στην Ισπανία περί τα 3,9 ευρώ/κιλό στην τιμή παραγωγού, έναντι των 9,3 ευρώ/κιλό που είχε αγγίξει τον Ιανουάριο του 2024 — πτώση της τάξης του 58% από τα ιστορικά υψηλά.
Τι αλλάζει σε σχέση με ό,τι ξέραμε
Το νέο στοιχείο δεν είναι η ίδια η πτώση τιμών — αυτή την είχαμε καταγράψει αναλυτικά, με στοιχεία Eurostat, ήδη από τον Φεβρουάριο. Το νέο είναι η επίσημη θέση του μεγαλύτερου παγκόσμιου παραγωγού ότι το σκηνικό έχει αλλάξει δομικά — όχι απλώς κυκλικά. Η Deoleo βλέπει σταθεροποίηση, όχι παροδική ανάσα.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική επιφύλαξη που δεν πρέπει να χαθεί στη μετάφραση: η ισπανική παραγωγή για την περίοδο 2025/26 εκτιμάται στους 1,29 εκατ. τόνους, με πτώση 9% έναντι πέρυσι — στοιχείο που αντιφάσκει, τουλάχιστον εν μέρει, με τον αισιόδοξο τόνο της εταιρείας. Η Deoleo μιλά για την επόμενη καμπάνια· τα τρέχοντα δεδομένα παραγωγής παραμένουν πιεσμένα.
Η αμερικανική αγορά: ο «μοχλός» που αλλάζει το παιχνίδι
Εκεί που η Deoleo εστιάζει με ιδιαίτερο ενθουσιασμό είναι οι ΗΠΑ. Η εταιρεία αναφέρει ότι ολοένα περισσότερα αμερικανικά νοικοκυριά εντάσσουν το ελαιόλαδο στη διατροφή τους, σε όλα τα εισοδηματικά στρώματα. Σημαντικός καταλύτης: η καινοτομία στη συσκευασία. «Τα squeeze formats ήδη οδηγούν το 40% της συνολικής ανάπτυξης της κατηγορίας στη χώρα», αναφέρει ο Valdés — μια αριθμητική ένδειξη που δείχνει πόσο ο τρόπος παρουσίασης του προϊόντος μπορεί να ξεκλειδώσει νέους αγοραστές.
Αυτό, βέβαια, έχει και ένα αγκάθι για τους Έλληνες εξαγωγείς: οι νέοι δασμοί Τραμπ πιέζουν ήδη τις εξαγωγές ελαιολάδου προς τις ΗΠΑ, θέτοντας εμπόδια ακριβώς τη στιγμή που η αγορά-στόχος φαίνεται να ωριμάζει.
Τι σημαίνει για τον Έλληνα παραγωγό
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι πολύπλοκη. Από τη μία, η αποκλιμάκωση τιμών ανακουφίζει τον καταναλωτή και αναθερμαίνει τη ζήτηση παγκοσμίως. Από την άλλη, η αγορά ελαιολάδου βρίσκεται ήδη σε τροχιά πίεσης για τους παραγωγούς από τον Ιούνιο, με το «αντίστροφο 2022-2024» να χτυπά τα εισοδήματα.
Το πρόβλημα κόστους δεν έχει λυθεί: η μελέτη του AEMO αποτύπωσε αύξηση κόστους παραγωγής 57% σε έξι χρόνια στην Ισπανία — δεδομένο που αντικατοπτρίζεται και στην Ελλάδα. Όταν οι τιμές πωλήσεων πέφτουν αλλά το κόστος παραμένει υψηλό, τα περιθώρια κέρδους στενεύουν ακόμα και σε «κανονικές» εποχές.
Η δήλωση Valdés ότι «η σταθεροποίηση της προσφοράς επιτρέπει μια πιο σταθερή τιμολογιακή συνθήκη και ωθεί στην ανάκαμψη της παγκόσμιας ζήτησης των νοικοκυριών» είναι ευχάριστη για τη βιομηχανία εμφιάλωσης. Για τον παραγωγό ελαιόλαδου στην Κρήτη, την Καλαμάτα ή τη Λέσβο, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: θα φτάσει αυτή η ζήτηση σε τιμές που αξίζει να παράγεις;
Ο κύκλος της κρίσης μπορεί να έκλεισε για τη βιομηχανία — για τον παραγωγό, ο επόμενος κύκλος μόλις αρχίζει να διαμορφώνεται.
