Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε στις 9/2/2026 νέους κανόνες για τα RENURE (ανακτημένο άζωτο από επεξεργασμένη κοπριά), ώστε να μπορούν να υποκαταστήσουν μέρος των ανόργανων/χημικών λιπασμάτων, με «δίχτυ ασφαλείας» για νερά και περιβάλλον.
Με στόχο να μειωθεί η εξάρτηση της ευρωπαϊκής γεωργίας από εισαγόμενα λιπάσματα και να αξιοποιηθούν καλύτερα οι θρεπτικές ουσίες που ήδη υπάρχουν «εντός εκμετάλλευσης», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι υιοθετήθηκαν νέοι κανόνες για τα λιπάσματα RENURE (REcovered Nitrogen from manURE). Πρόκειται για προϊόντα λίπανσης από επεξεργασμένη κτηνοτροφική κοπριά, όπου τα θρεπτικά ανακτώνται και μετατρέπονται σε μορφές που μπορούν να αντικαταστήσουν ανόργανα λιπάσματα, με χαμηλότερο κίνδυνο ρύπανσης σε σχέση με την ακατέργαστη κοπριά.
Τι είναι τα RENURE με απλά λόγια
RENURE = ανακτημένο άζωτο από κοπριά, μετά από επεξεργασία, ώστε:
- να έχει πιο “ορυκτή/άμεσα διαθέσιμη” συμπεριφορά για την καλλιέργεια,
- να μπορεί να υποκαταστήσει μέρος των χημικών αζωτούχων,
- και να χρησιμοποιείται με κανόνες που προστατεύουν τα νερά από νιτρικά.
Τι αλλάζει στους κανόνες χρήσης
Η ουσία της αλλαγής είναι ότι τα κράτη-μέλη αποκτούν τη δυνατότητα να επιτρέψουν χρήση RENURE πάνω από το όριο των 170 kg N/ha/έτος (όριο που συνδέεται με την εφαρμογή κοπριάς/επεξεργασμένης κοπριάς στο πλαίσιο της οδηγίας για τα νιτρικά), υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με ανώτατο “ταβάνι” για να μην υπάρξει επιβάρυνση.
Στο κείμενο της πράξης υπογραμμίζεται επίσης ότι:
- η χρήση RENURE πρέπει να συνοδεύεται από πρόσθετες δικλίδες (π.χ. τεχνικές εφαρμογής, παρακολούθηση επιπτώσεων),
- και ότι τα κράτη-μέλη οφείλουν να παρακολουθούν τις επιπτώσεις σε επίπεδο παραγωγής κοπριάς/ζωικού κεφαλαίου (ώστε να μη δημιουργηθούν «ανεπιθύμητες» αυξήσεις).
Ποια προϊόντα/τεχνολογίες “πιάνουν” ως RENURE
Η Επιτροπή αναφέρει ότι το Κοινό Κέντρο Ερευνών (JRC) αξιολόγησε κριτήρια και την αξιοπιστία διεργασιών που δίνουν σταθερή ποιότητα και κατονομάζει ενδεικτικά μεθόδους όπως:
- stripping & scrubbing αμμωνίας (παραγωγή αμμωνιακών αλάτων),
- αντίστροφη ώσμωση (mineral concentrates),
- παραγωγή αλάτων φωσφόρου πλούσιων σε άζωτο όπως struvite.
Οι «ασφάλειες» που βάζει η ΕΕ
Το πλαίσιο δεν είναι “ελεύθερο”. Προβλέπει safeguards, όπως:
- ποιοτικά κριτήρια και προδιαγραφές (σταθερό θρεπτικό περιεχόμενο, ενημέρωση/σήμανση),
- όρια/έλεγχοι για ρύπους και παθογόνα (αναφέρονται ειδικά μέταλλα όπως χαλκός και ψευδάργυρος και μικροοργανισμοί),
- κανόνες εφαρμογής στο χωράφι (π.χ. τεχνικές όπως έγχυση ή άμεση ενσωμάτωση, μέτρα για κάλυψη εδάφους και αποφυγή απωλειών αζώτου),
- παρακολούθηση σε επίπεδο περιοχών/περιφερειών.
Τι σημαίνει πρακτικά για την Ελλάδα
Σημαντικό: οι κανόνες “ανοίγουν πόρτα”, αλλά η εφαρμογή εξαρτάται από το αν και πώς θα επιλέξει κάθε κράτος-μέλος να τους ενεργοποιήσει.
Για την Ελλάδα, όπου υπάρχουν ζώνες έντονης κτηνοτροφίας και ταυτόχρονα υψηλό κόστος αζωτούχων, το RENURE μπορεί να σημαίνει:
- μείωση κόστους λίπανσης (αν υπάρξει παραγωγή/διαθεσιμότητα προϊόντων RENURE),
- καλύτερη αξιοποίηση κτηνοτροφικών υποπροϊόντων (και σε συνδυασμό με μονάδες επεξεργασίας),
- αλλά και αυστηρότερη ανάγκη τεκμηρίωσης/ορθής εφαρμογής σε περιοχές με πίεση νιτρικών.
Γρήγορες ερωτήσεις–απαντήσεις (για παραγωγούς)
1) Θα μπορώ να ρίχνω “όσο θέλω”;
Όχι. Η λογική είναι «πάνω από το όριο κοπριάς, αλλά με ανώτατο όριο και safeguards».
2) Είναι “κοπριά”;
Είναι προϊόν από επεξεργασμένη κοπριά, με προδιαγραφές ώστε να μοιάζει περισσότερο σε συμπεριφορά με ανόργανο άζωτο.
3) Τι πρέπει να προσέξω στο χωράφι;
Τον τρόπο εφαρμογής (π.χ. ενσωμάτωση/έγχυση), τα μέτρα αποφυγής απωλειών και την τήρηση των κανόνων ισορροπημένης λίπανσης.
Μείνετε Πάντα Ενημερωμένοι!
Η έγκαιρη και έγκυρη ενημέρωση είναι το πιο δυνατό εργαλείο για κάθε σύγχρονο αγρότη. Εξασφαλίστε ότι λαμβάνετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις, τις αναλύσεις και τους οδηγούς που σας αφορούν.
Πατήστε εδώ για να διαβάσετε περισσότερες ειδήσεις και αναλύσεις στο e-agrotis.gr
