Στο ΦΕΚ (Β’ 1749) δημοσιεύτηκε η τετρασέλιδη Υπουργική Απόφαση που θεσπίζει το νέο πλαίσιο για την υποβολή δηλώσεων συγκομιδής ελαιοκάρπου, καθώς και τον τρόπο λειτουργίας του Ελαιοκομικού Μητρώου. Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί μια κομβική αλλαγή στον ελαιοκομικό τομέα, καθώς -για πρώτη φορά- επιχειρείται η πλήρης καταγραφή της παραγωγής σε εθνικό επίπεδο. Το σύστημα δηλώσεων θα λειτουργήσει ηλεκτρονικά, με χρονική περίοδο υποβολής 1η Οκτωβρίου έως 31η Μαΐου, αρχής γενομένης από τον Οκτώβριο του 2026 (οπότε και θα επιβάλλονται πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις).
Η νέα διαδικασία δηλώσεων συγκομιδής από 1 Οκτωβρίου
Ποιοι είναι υπόχρεοι
Όλοι οι νόμιμοι κάτοχοι ελαιοτεμαχίων (ιδιοκτήτες ή μισθωτές), ανεξάρτητα από την καλλιεργούμενη ποικιλία ελιάς ή το είδος αξιοποίησης (ελαιόλαδο, επιτραπέζια ελιά κ.λπ.). Υποβάλλουν υποχρεωτικά δήλωση συγκομιδής, ακόμα και αν η παραγωγή είναι μηδενική.
Προθεσμία υποβολής
- Από την 1η Οκτωβρίου εκάστου έτους έως την 31η Μαΐου του αμέσως επόμενου έτους.
- Από τον Οκτώβριο του 2026, η μη συμμόρφωση με την καταληκτική ημερομηνία επισύρει πρόστιμα (βλ. παρακάτω).
Τρόπος υποβολής
- Γίνεται μέσω ψηφιακής υπηρεσίας στο gov.gr (Ενιαία Ψηφιακή Πύλη Δημόσιας Διοίκησης), με κωδικούς Taxisnet.
- Η δήλωση συγκομιδής πραγματοποιείται αμέσως μετά το πέρας της συγκομιδής και της παράδοσης του ελαιοκάρπου στο ελαιοτριβείο ή στη μονάδα επεξεργασίας επιτραπέζιας ελιάς.
Υπεύθυνη δήλωση
- Η υποβολή της δήλωσης έχει ισχύ υπεύθυνης δήλωσης, άρα η ακρίβεια των στοιχείων βαραίνει πλήρως τον παραγωγό.
Η σημασία του Ελαιοκομικού Μητρώου και των στοιχείων του
Τι είναι το Ελαιοκομικό Μητρώο
Πρόκειται για ένα γεωγραφικό και περιγραφικό σύστημα βάσης δεδομένων, στο οποίο καταγράφονται όλα τα ελαιοτεμάχια (ιδιοκτησιακό καθεστώς, ποικιλία, αριθμός δέντρων, μορφή καλλιέργειας κ.λπ.). Στόχος του είναι να προσφέρει ακρίβεια στη διαχείριση του ελαιοκομικού τομέα και να ενισχύσει την ιχνηλασιμότητα.
Διασύνδεση με τις δηλώσεις
- Κατά την υποβολή της δήλωσης συγκομιδής, ο παραγωγός οφείλει να αναγράφει τον δεκατριψήφιο κωδικό «ελαιοτεμαχίου», που αντιστοιχεί στο Μητρώο.
- Σε περίπτωση παράδοσης φορτίου από πολλά ελαιοτεμάχια, αναγράφεται η ποσότητα ανά ελαιοτεμάχιο.
Διασταύρωση με ΟΣΔΕ
Για επιβεβαίωση και ταυτοποίηση στοιχείων, το Ελαιοκομικό Μητρώο διασταυρώνεται με το Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (ΟΣΔΕ). Έτσι διασφαλίζεται ότι δεν υπάρχουν αποκλίσεις ανάμεσα στις εκτάσεις δηλώσεων ΕΑΕ και στα δεδομένα του Μητρώου.
Στοιχεία που αναγράφονται στα τιμολόγια παραλαβής
Οι ελαιοτριβείς και οι μονάδες επιτραπέζιας ελιάς θα πρέπει να εκδίδουν παραστατικά με:
- Ονοματεπώνυμο και ΑΦΜ του παραγωγού.
- Ποικιλία της ελιάς.
- Δεκατριψήφιο κωδικό ελαιοτεμαχίου (σύμφωνα με το Ελαιοκομικό Μητρώο).
- Ποσότητα ελαιοκάρπου που αντιστοιχεί σε κάθε ελαιοτεμάχιο, όταν πρόκειται για διαφορετικές εκτάσεις.
Κυρώσεις και πρόστιμα
Έλεγχοι ΔΑΟΚ
Οι ΔΑΟΚ υποχρεούνται να ελέγχουν ετησίως 5% των δηλώσεων βάσει ανάλυσης κινδύνου, ενώ οι υπότροποι παραγωγοί συμπεριλαμβάνονται στα δείγματα υψηλότερου κινδύνου.
Σφάλματα αριθμού δέντρων ή ελαιοκάρπου
- Ανακριβής δήλωση αριθμού ελαιοδένδρων: 60 ευρώ ανά δέντρο που υπερβαίνει ή υπολείπεται του πραγματικού αριθμού.
- Λάθος στις ποσότητες ελαιοκάρπου:
- 60 ευρώ ανά 100 κιλά (εάν προορίζεται για ελαιοποίηση).
- 150 ευρώ ανά 100 κιλά (εάν προορίζεται για επιτραπέζια χρήση).
Μη υποβολή δήλωσης
Από 1 Οκτωβρίου έως 31 Μαΐου, η μη συμμόρφωση επιφέρει χρηματικό πρόστιμο:
- 100 ευρώ, αν η εκμετάλλευση έχει 21-50 ελαιόδεντρα.
- 500 ευρώ, αν έχει 51-100 δέντρα.
- 1.000 ευρώ, για 101-500 δέντρα.
- 3.000 ευρώ, για 501-1000 δέντρα.
- 5.000 ευρώ, για πάνω από 1001 δέντρα.
Σε κάθε επανάληψη μη συμμόρφωσης, τα ποσά προσαυξάνονται κατά 50%.
Αν και το σύστημα δηλώσεων ενεργοποιείται άμεσα, τα πρόστιμα θα αρχίσουν να επιβάλλονται από την 1η Οκτωβρίου 2026. Δηλαδή, δίνεται ένα διάστημα προσαρμογής στους παραγωγούς και τις επιχειρήσεις, ώστε να εξοικειωθούν με την ηλεκτρονική εφαρμογή και να συγχρονίσουν τα δεδομένα τους.
Η Διεύθυνση Αξιοποίησης και Τεχνολογίας Τροφίμων του ΥπΑΑΤ αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στη διαχείριση και παρακολούθηση των δηλώσεων, καθώς και στη σύνταξη-αποστολή των κοινοποιήσεων προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιοκομίας. Αυτό εξασφαλίζει καλύτερη συγκέντρωση στοιχείων, χαρτογράφηση της εθνικής παραγωγής και πιθανή αύξηση της διαπραγματευτικής ισχύος για τον ελληνικό ελαιοκομικό τομέα.
Για περισσότερες ειδήσεις και όλα τα Αγροτικά νέα, επισκεφτείτε το e-Agrotis.gr.
Με πληροφορίες elaiaskarpos.gr
