Για τα μέσα Νοεμβρίου προγραμματίζεται να τεθεί των θέμα των αποζημιώσεων των μηλοπαραγωγών στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Γ. Γεωργαντά, όπως ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο βουλευτής Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας κ. Μάξιμος Χαρακόπουλος, μιλώντας στη ΘΕΣΣΑΛΙΑ TV και στον δημοσιογράφο κ. Γιάννη Κολλάτο.
Αναλυτικότερα, αναφορικά με το πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί με την αδυναμία εξαγωγών μήλων στις παραδοσιακές έως σήμερα αγορές, ο Μάξιμος Χαρακόπουλος είπε ότι ο «πόλεμος έχει παρενέργειες, τις οποίες, τις βιώνουμε πρώτον στο κομμάτι της ενέργειας και δεύτερον με την αναστάτωση που υπάρχει στις παγκόσμιες αγορές. Είχαμε πράγματι μια συνάντηση –εγώ τη θεωρώ πολύ γόνιμη και νομίζω ότι δρομολογεί θετικές εξελίξεις για τα ζητήματα που αφορούν τους παραγωγούς μήλων της Αγιάς και ευρύτερα της χώρας– με εκπροσώπους των δυο συνεταιρισμών, τον “Κίσσαβο” και τα “Ορεινά” και τον νέο Σύλλογο Δενδροκαλλιεργητών της επαρχίας Αγιάς.
Το ένα ζήτημα έχει να κάνει με την αγορά στην Αίγυπτο, η οποία έκλεισε ουσιαστικά με την επιβολή των capital control, λόγω της υπαγωγής της χώρας στο ΔΝΤ. Το άλλο ζήτημα είναι ότι συνακόλουθα, επειδή μειώνεται η ζήτηση ενός προϊόντος, πέφτουν και οι τιμές. Οι τιμές σε σχέση με πέρυσι είναι στο 40%. Λόγω του πολέμου, όμως, και της οικονομικής κρίσης, φαίνεται ότι έχουμε μια μείωση κατά 17% στην παγκόσμια κατανάλωση φρούτων. Αυτό που είπαμε και με τον υπουργό, σε συνέχεια της συνάντησης που είχαμε με άλλους τρείς συναδέλφους από νομούς που παράγουνε επίσης φρούτα -ήταν η υφυπουργός Ζέττα Μακρή από τη Μαγνησία, ο Φώντας Μπαραλιάκος από την Πιερία και ο Γιώργος Αμανατίδης από την Κοζάνη είναι η εξεύρεση νέων αγορών και αυτό δεν μπορεί να γίνει αύριο για να αντιμετωπίσει το φετινό πρόβλημα, αλλά θα πρέπει να δούμε συνολικότερα νέες αγορές, θα πρέπει να αναζητήσουμε νέες αγορές, να φέρουμε σε επαφή τους παραγωγούς, τους συνεταιρισμούς με νέες αγορές. Ένα ζήτημα είναι αυτό το οποίο είναι μεσομακροπρόθεσμο. Το άμεσο ζήτημα είναι η αποζημίωση των παραγωγών για τη ζημία που υφίστανται σήμερα. Το βασικό είναι -επειδή διετέλεσα αναπληρωτής υπουργός Αγροτικής ανάπτυξης- να δούμε σε επίπεδο ΕΕ αν μπορεί να βρεθεί λύση, διότι δεν είμαστε μόνο εμείς που εξάγουμε φρούτα στην Αίγυπτο -είναι η Ιταλία και η Πολωνία. (..) Ο υπουργός μας είπε ότι θα θέσει το θέμα στο επόμενο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της ΕΕ στα μέσα Νοεμβρίου, όταν τότε θα έχουμε και μια συνολικότερη εικόνα εξαγωγών και απώλειας εισοδήματος, προκειμένου τότε, να υπάρξει μια δυνατότητα ευρωπαϊκής λύσης, να υπάρχει ένα πακέτο Ευρωπαϊκό. Εάν αυτό δεν καταστεί δυνατό, τότε θα δούμε με εθνικούς πόρους τί μπορεί να γίνει. Μια λύση όπως ξέρετε είναι τα de minimis».
Με τον Πρόεδρο του Μελισσοκομικού Σωματείου Χαλκιδικής “Ο Αριστοτέλης” συναντήθηκε η Κυριακή Μάλαμα στο πλαίσιο της διαρκούς παρακολούθησης των αναγκών και των προβλημάτων της μελισσοκομίας της Χαλκιδικής. Στην συνάντηση τέθηκαν όλα τα κρίσιμα προβλήματα που απασχολούν τους μελισσοκόμους, ιδιαίτερα σε ότι αφορά το ζήτημα του κόστους της ενέργειας και των μετακινήσεων.
Όπως τονίστηκε, η μελισσοκομία έχει αποκλειστεί από κάθε είδους ενίσχυσης, δεν έχει λάβει κανένα έκτακτο μέτρο στήριξης, ενώ δεν έχει ενταχθεί ούτε στις υποτυπώδεις ρυθμίσεις για το αγροτικό πετρέλαιο, παρόλο που οι μελισσοκόμοι βρίσκονται σε διαρκή μετακίνηση για τις ανάγκες της παραγωγής.
Την ίδια στιγμή δεν έχει προχωρήσει καμία παρέμβαση σε σχέση και με τις διαρθρωτικές ανάγκες της ελληνικής μελισσοκομίας, με την προστασία του ελληνικού μελιού, αλλά κι ως προς τα αγροπεριβαλλοντικά μέτρα που απαιτούνται για να διασφαλιστεί το αύριο της μελισσοκομικής παραγωγής.
Η Κυριακή Μάλαμα, από την πλευρά της υπογράμμισε ότι η μελισσοκομία θα πρέπει να αποτελέσει ένα από τα θεμέλια της βιώσιμης ανάπτυξης της Χαλκιδικής, ενώ είναι απαραίτητη η άμεση θέσπιση μέτρων για την ελάφρυνση του κόστους ενέργειας και μετακίνησης των μελισσοκόμων.
Σημείωσε, επίσης, ότι υπάρχουν περιθώρια η Χαλκιδική να καταστεί κέντρο της ελληνικής μελισσοκομίας συνολικά, με το οραματικό σχέδιο για την δημιουργία μελισσοκομικής σχολής στο Νομό, αλλά και με την συνολική στήριξη κι αναβάθμιση του μελισσοκομικού ινστιτούτου του ΕΛΓΟ Δήμητρα, που υπάρχει και δραστηριοποιείται ερευνητικά στην Χαλκιδική.
Σχεδόν τριπλάσιες είναι οιτιμέςζάχαρης στηΕυρωπαϊκή Ένωσησε σχέση με ένα χρόνο πριν, εξαιτίας των ακραίων καιρικών φαινομένων και της αύξησης του ενεργειακού κόστους, που πλήττουν την Ένωση.
Σύμφωνα με τους εμπόρους ζάχαρης αλλά και των ειδικών του κλάδου η καθαρή λευκή ζάχαρη στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαπραγματεύεται στη τιμή-ρεκόρ των 1.050 ευρώ ανά τόνο, σε σχέση με τις τιμές που επικρατούν στην παγκόσμια αγορά, οι οποίες βρίσκονται περίπου 50%
Αντίθετα οι τιμές που επικρατούν στην παγκόσμια αγορά, βρίσκονται περίπου στα μισά αυτής της τιμής.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένει ότι η παραγωγή ζάχαρης θα μειωθεί κατά 6,9% την περίοδο 2022/23 (Οκτώβριος-Σεπτέμβριος) σε 15,5 εκατομμύρια τόνους μετά από πτώση της φυτεμένης έκτασης και την έντονη καλοκαιρινή ξηρασία, ενώ η κατανάλωση φαίνεται πολύ μεγαλύτερη από αυτά τα επίπεδα στο 16,6 εκατομμύρια τόνους.
Η Γενική Διευθύντρια της Ένωσης Βιομηχανίας Ζαχαροπλαστικής CAOBISCO, Muriel Korter έκρουσε τον «κώδωνα του κινδύνου» υπογραμμίζοντας ότι ««βρισκόμαστε σε κρίση στη αγορά ζάχαρης» και πρόσθεσε ότι «φοβόμαστε πως οι εταιρείες μας και ειδικά οι πολλοί μικρές και μεσαίες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σύντομα τη δύσκολη επιλογή του αν θα σταματήσουν ή όχι προσωρινά την παραγωγή αυτό το χειμώνα».
Για την παραγωγή ζάχαρης οι βιομηχανίες καταναλώνουν φυσικό αέριο, οι τιμές του οποίου είναι υψηλότερες περίπου κατά 700% από την αρχή του περασμένου έτους.
Οι δύο μεγαλύτερες εταιρείες παραγωγής ζάχαρης της Γαλλίας Tereos και Cristal Union ξεκίνησαν πιο νωρίς την παραγωγή του 2022, φοβούμενες πιθανούς ενεργειακούς περιορισμούς από την κυβέρνηση το χειμώνα, εάν επιδεινωθεί η έλλειψη φυσικού αερίου.
«Οι τιμές της ζάχαρης στην Ε.Ε. βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδό. Τα εργοστάσια ζάχαρης τεύτλων στην Ευρώπη λειτουργούν με φυσικό αέριο και κοιτάζουν πού είναι οι τιμές του φυσικού αερίου», δήλωσε ο πρώην Πρόεδρος της Ένωσης Ευρωπαίων Εμπόρων (ASSUC), Τζούλιαν Πράις.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της γερμανικής Ένωσης Βιομηχανίας Ζαχαροπλαστικής (BDSI), η Γερμανία, ο μεγαλύτερος παραγωγός γλυκών και σνακ της ΕΕ, κινδυνεύει να χάσει την ανταγωνιστικότητά της ακόμη και έναντι των ευρωπαϊκών χωρών, πόσο μάλλον των διεθνών.
Σαφείς ενδείξεις ότι η αγορά καλαμποκιού εισέρχεται τις τελευταίες ημέρες σε ένα ανοδικό κανάλι αναπτύσσονται στην εγχώρια αγορά, με τις τιμές να κερδίζουν 1 λεπτό το κιλό και από τα 32 λεπτά στο χωράφι, πλέον πιάνουν τα 33 λεπτά.
Άλλωστε, στα 320 με 330 ευρώ ο τόνος φτάνει και το βουλγάρικο καλαμπόκι σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, με τις αποστολές σε νοτιότερα παραγωγικά κέντρα να καθίστανται απαγορευτικές εξαιτίας των μεταφορικών. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, στις περισσότερες περιπτώσεις, από τη Θεσσαλονίκη και κάτω η μεταφορά καλαμποκιού με νταλίκα συνεπάγεται διπλασιασμό του αρχικού κόστους μεταφοράς, αφού σπάνια το φορτηγό βρίσκει εμπόρευμα ώστε να επιστρέψει φορτωμένο. Στη Βάρνα οι τιμές βρίσκονται κοντά στα 270 ευρώ ο τόνος για καλαμπόκι που φορτώνεται σε καράβια, τιμή που ανταποκρίνεται στα επίπεδα τιμών που διαμορφώνονται στην εγχώρια αγορά.
Σε αρκετές περιπτώσεις, ιδίως στην Στερεά Ελλάδα, οι αγρότες πληρώνονται για το καλαμπόκι μέχρι και 34 λεπτά το κιλό, όταν πρόκειται για απευθείας πωλήσεις σε κτηνοτρόφους, σε μικρότερες ποσότητες. Οι μεγάλες ποσότητες εξακολουθούν να διατηρούνται στα 32 λεπτά το κιλό.
Η τάση ανόδου πάντως είναι προφανής και φαίνεται ότι τις επόμενες εβδομάδες, με τον αλωνισμό να έχει ολοκληρωθεί για τα καλά και καθώς θα λιγοστεύουν οι ποσότητες στα χέρια παραγωγών, η αγορά θα δοκιμάσει υψηλότερα επίπεδα. Άλλωστε και στην ευρωπαϊκή αγορά οι τιμές έχουν διατηρηθεί σε υψηλά του εύρους, με τις φορτώσεις στο λιμάνι του Μπορτνώ να γίνονται με 348 ευρώ ο τόνος, ενώ τα FOB του Ρήνου πιάνουν τα 335 ευρώ ο τόνος. Ήπιες πιέσεις εμφανίζονται στους δείκτες τιμών των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης, ωστόσο ο Νοέμβριος του 2022 παραμένει στη τροχιά των 340 ευρώ ο τόνος.
Πιθανός προπομπός εξελίξεων στην αγορά θα είναι οι επερχόμενες διαπραγματεύσεις για τις εξαγωγές σιτηρών από τα λιμάνια της Ουκρανίας. Με τη συνθήκη της Κωνσταντινούπολης, η οποία πίεσε σημαντικά τις τιμές των δημητριακών στην Ευρώπη τον περασμένο Ιούλιο, να λίγει σε μερικές εβδομάδες, η αγορά που λειτουργεί προεξοφλητικά, αναμένεται να αντιδράσει με νέες κινήσεις ανόδου. Και αυτό γιατί φαίνεται πως οι διαπραγματεύσεις με τη Μόσχα για μια πιθανή ανανέωση της συμφωνίας θα είναι ακόμα πιο δύσκολες, παρά τις πρόσφατες διαβεβαιώσεις Πούτιν ότι είναι θετικός σε στο ενδεχόμενο παράτασης.
Σακιασμένο ακόμα και με 37 λεπτά το κριθάρι
Έντονη κινητικότητα παρατηρείται τον τελευταίο καιρό στην εγχώρια αγορά γύρω από το κτηνοτροφικό κριθάρι, με τις τιμές να έχουν επιστρέψει κοντά στις κορυφές που διαμορφώνονταν πριν ξεκινήσει ο αλωνισμός, αφού οι μεγαλύτερες ποσότητες έχουν πλέον απομακρυνθεί από τα χέρια των παραγωγών. Το ρεπορτάζ θέλει το σακιασμένο να φτάνει τα 15 ευρώ για το 40κιλο σακί, κάτι που μεταφράζεται σε μια τιμή πέριξ των 37 λεπτών το κιλό. Εφόσον οι πληροφορίες ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, τότε πρόκειται για μια πρώτη γεύση του τι μέλλει γενέσθαι και στην περίπτωση του καλαμποκιού κατά τους επόμενους μήνες, όταν και πάλι το εμπόριο θα έχει τον πάνω λόγο στο κομμάτι της προσφοράς. Οι τιμές αυτές είναι σε αντιστοιχεία και με τις εξελίξεις γύρω από το τριφύλλι, όπου και εδώ η αγορά έχει εδραιώσει υψηλότερα επίπεδα τιμών, ειδικά για τις καλές ποιότητες. Στην ευρωπαϊκή αγορά, το κτηνοτροφικό κριθάρι δείχνει σημάδια σταθεροποίησης στην περιοχή των 310 ευρώ ο τόνος. Πρόκειται όμως για spot τιμές, οι οποίες στη συνέχεια επιβαρύνονται από έξοδα φόρτωσης και μεταφορικά.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στις 19 Οκτωβρίου και περιλαμβάνει τα κόστη εκρίζωσης και εγκατάστασης για όλες τις δενδρώδεις καλλιέργειες (εκτός της ελιάς και των οινοποιίσιμων σταφυλιών) με την επιδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης να καλύπτει το 70% των δαπανών.
Προκειμένου να δοθεί χρόνος στους δυνητικούς δικαιούχους για το σχεδιασμό της πρότασής τους και την κατάθεση άρτιου φακέλου υποψηφιότητας μετατίθεται η ημερομηνία έναρξης υποβολής αιτήσεων ενίσχυσης στο υποέργο Αναδιάρθρωση των Καλλιεργειών για την 31η Οκτωβρίου 2022 ώρα 12:00 μμ.
Όπως ήταν αναμενόμενο, στη µελέτη δεν προτείνονται ποικιλίες αλλά προδιαγραφές αυτών (π.χ να είναι ανθεκτικές στο ψύχος, να είναι πρώιµες κ.λπ), µε τον κάθε συνεταιρισµό να είναι ελεύθερος να επιλέξει καλλιέργεια και ποικιλία µε βάση τις σχετικές προδιαγραφές για την περιοχή του. Σημειώνεται ότι δεν προβλέπεται τελικά χρηµατοδότηση από το πρόγραµµα για το διαφυγόν εισόδηµα.
Καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή ετήσεων είναι η 31η Δεκεμβρίου.
Η Γενική Γραμματεία Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων ως Φορέας Υλοποίησης δράσεων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) Ελλάδα 2.0, ανακοινώνει ότι εκδόθηκε η Υπουργική Απόφαση Α.Π.: 166/7-04-2022 και ενημερώνει για την έναρξη υποβολής αιτήσεων στο υποέργο 4 «Αναδιάρθρωση καλλιεργειών» (Κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5164848), η απόφαση αναρτήθηκε στον ιστοχώρο του ΥπΑΑΤ καθώς και στην κεντρική πύλη ενημέρωσης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, προς ενημέρωση όλων των δυνητικών δικαιούχων.
Η Δημόσια ενίσχυση ανέρχεται σε 166.720.000,00 €, χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για την περίοδο 2022-2025
ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ
Η ημερομηνία έναρξης αιτήσεων ενίσχυσης ξεκινά στις 31η Οκτωβρίου 2022, ώρα 12:00 μ.μ. και η ημερομηνία λήξης υποβολής αιτήσεων ορίστηκε για 30η Δεκεμβρίου 2022, ώρα 12:00 μ.μ.
ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ
Οι δυνητικοί δικαιούχοι υποβάλλουν:
Την Αίτηση Ενίσχυσης (σύμφωνα με το Παράρτημα IV: Αίτηση ενίσχυσης) και
Τον Φάκελο Δικαιολογητικών για την έγκριση της πρότασης (σύμφωνα με το Παράρτημα Ι: Λίστα δικαιολογητικών)
Η αίτηση μαζί με το σύνολο των δικαιολογητικών υποβάλλονται με ψηφιακή υπογραφή (όπου απαιτείται) στην Ενιαία Ψηφιακή Πύλη του Δημοσίου – www.gov.gr – στην ενότητα Γεωργία και κτηνοτροφία / Γεωργική Επιχειρηματικότητα, αφού πρώτα ο χρήστης κάνει εγγραφή.
Ο ΦΥ θα προχωρήσει σε αξιολόγηση των αιτήσεων ενίσχυσης αμέσως μετά την οριστικοποίηση των πρώτων αιτήσεων ενίσχυσης για την έγκριση της Αίτησης Χρηματοδότησης.
Τα ασφάλιστρα γεωπολιτικού κινδύνου επανεμφανίστηκαν σε όλες τις αγορές βασικών σιτηρών. Όπως υπογραμμίζει σε έκθεσή της η Citi, το δεδομένο αυτό πυροδοτεί νέες αυξήσεις στις τιμές, οι οποίες κατέγραψαν απότομη πτώση τους τελευταίους μήνες από τα ιστορικά υψηλά που βρέθηκαν το πρώτο εξάμηνο του έτους.
Οι συντάκτες της έκθεσης επισημαίνουν επίσης ότι οι γεωργικές εξαγωγές της Ουκρανίας ανέκαμψαν σημαντικά, μετά τη συμφωνία για τον «εμπορικό διάδρομο» που διαπραγματεύθηκαν τα Ηνωμένα Έθνη και η Τουρκία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Ωστόσο, η Citi προειδοποιεί, ότι ο κλιμακούμενος πόλεμος και οι εντάσεις στη Μαύρη Θάλασσα δημιουργεί μια ασταθή και ρευστή κατάσταση: «Μια παρατεταμένη κλιμάκωση του πολέμου θα μπορούσε να αποτρέψει την παράταση της πολυμερούς εμπορικής συμφωνίας αυτόν τον χειμώνα» αναφέρει η έκθεση, προσθέτοντας πάντως, ότι αν η Ρωσία θεωρήσει στρατηγικής σημασίας να διατηρήσει αυτή τη ροή (δεδομένης της δικής της συγκομιδής σιταριού – ρεκόρ) τότε οι τιμές CBOT θα πρέπει να παραμείνουν συγκρατημένες.
Τα συμπεράσματα
Συμπερασματικά η Citi αναφέρει ότι εάν η Ουκρανία και η Ρωσία συμφωνήσουν να επεκτείνουν τον εμπορικό διάδρομο τον Δεκέμβριο και οι φυσικές ροές δεν διαταραχθούν από τον πόλεμο, τότε οι τιμές των σιτηρών θα πρέπει να παραμείνουν συγκρατημένες ενώ τα αποθέματα του βορείου ημισφαιρίου αυξάνονται μετά τη συγκομιδή.
Αυτό μπορεί να συμπέσει με τη Βραζιλία, η οποία αναμένει καλλιέργεια ρεκόρ καλαμποκιού και σόγιας, παρέχοντας ένα μαξιλάρι ανεφοδιασμού.
Σε αντίθεση με το φυσικό αέριο, όπου η Ρωσία μπορεί να δει στρατηγικό συμφέρον να διακόψει τον εφοδιασμό στην Ευρώπη – οι κύριοι δικαιούχοι του εμπορίου σιταριού της Μαύρης Θάλασσας είναι γεωπολιτικά ουδέτεροι ή σύμμαχοι με τη Ρωσία. Ιστορικά, οι εξαγωγές σιτηρών της Ρωσίας ανταγωνίζονται την ΕΕ. Σίγουρα, οι κορυφαίοι αγοραστές από τη Ρωσία αυτή τη σεζόν περιλαμβάνουν την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και την Κίνα.
Ιστορικά υψηλά επίπεδα
Η έκθεση καταλήγει αναφέροντας ότι οι παγκόσμιες τιμές των τροφίμων παραμένουν ιστορικά υψηλές, αλλά αρχίζουν να μειώνονται εν μέσω αυξημένων κινδύνων ύφεσης, της επανεκκίνησης των εμπορικών ροών στη Μαύρη Θάλασσα και της εποχικής δημιουργίας αποθεμάτων στο βόρειο ημισφαίριο.
«Ως βάση, προβλέπουμε μια μέτρια αποπληθωριστική, αν όχι αποπληθωριστική τάση για τις παγκόσμιες γεωργικές αγορές εντός και κατά το 2023»
Ωστόσο, διαφαίνονται ανοδικοί κίνδυνοι, οι οποίοι θα μπορούσαν να παρατείνουν τον τρέχοντα κύκλο των υψηλών τιμών, συμπεριλαμβανομένης της κλιμάκωσης της σύγκρουσης Ρωσίας/Ουκρανίας, προβλήματα στην αγορά λιπασμάτων και ή ενός σοβαρού κλιματικού σοκ το 1ο εξάμηνο του 2023. «Ως εκ τούτου, αναμένουμε ότι η αστάθεια και τα ασφάλιστρα κινδύνου δεν θα είναι σε θέση να υποχωρήσουν πλήρως στους επόμενους 4-6 μήνες , ακόμη και αν οι τιμές παραμείνουν συγκρατημένες κάτω από τις κορυφές του 1ου εξαμήνου»
Όλο και περισσότεροι αγρότες στρέφονται την τελευταία δεκαετία σε δενδρώδεις καλλιέργειες, όπως η καρυδιά, προκειμένου να αυξήσουν το εισόδημά τους, αλλά και να περιορίσουν τα έξοδά τους. Άλλωστε είναι μια καλλιέργεια ιδιαίτερα αποδοτική σε σχέση με το κόστος εγκατάστασης, ενώ το προϊόν παρουσιάζει ολοένα και μεγαλύτερη ζήτηση, κυρίως από αγορές του εξωτερικού.
Σε πρώτη φάση βέβαια, οι παραγωγοί θα πρέπει να κάνουν υπομονή, καθώς από τη στιγμή της φύτευσης πρέπει να περάσουν τουλάχιστον 5 χρόνια προκειμένου το δέντρο να αρχίσει να δίνει καρπούς, ενώ το peak της παραγωγής θα έρθει στα 7 – 8 χρόνια. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η στρεμματική παραγωγή κινείται στα 400 – 600 κιλά μετά το 8ο έτος.
Σχετικά με τα έξοδα, η τιμή αγοράς κάθε δενδρυλλίου κυμαίνεται από 15 – 30 ευρώ, ενώ το κόστος για την πρώτη εγκατάσταση ανέρχεται στα 400 – 600 ευρώ το στρέμμα. Οι ανάγκες λίπανσης δε, ενώ μέχρι πρότινος ήταν στα 40 – 50 ευρώ ανά στρέμμα, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ξεπερνούν τα 100 ευρώ. Σημαντική επιβάρυνση για τους παραγωγούς καρυδιών θεωρούνται τα εργατικά και ο μηχανολογικός εξοπλισμός κατά την περίοδο συγκομιδής του προϊόντος.
Σε ό,τι αφορά τις ποικιλίες που επιλέγουν οι Έλληνες είναι οι Καλιφόρνιας ή γαλλικές, που είναι κατάλληλες για κάθε έδαφος και υψόμετρο. Βασικό χαρακτηριστικό της ποικιλίας αυτής είναι η λευκή ψίχα, η οποία έχει απόδοση έως 52%, και η όψιμη άνθιση, γεγονός που βοηθά στο να μην πληγεί το δέντρο σε περίπτωση ανοιξιάτικου παγετού.
Ωστόσο, άνθρωποι της αγοράς αναφέρουν στον Αγροτικό Τύπο ότι οι εγχώριοι παραγωγοί θα πρέπει σταδιακά να στραφούν και σε νέες ποικιλίες, ώστε να διευρυνθεί χρονικά η περίοδος παραγωγής των καρυδιών. Μάλιστα, συνιστούν προσοχή σε όσους θέλουν να μπουν τώρα στην καλλιέργεια υπενθυμίζοντας τι είχε γίνει παλαιότερα όταν φυτώρια έκαναν αθρόες εισαγωγές δέντρων από την Τουρκία για να ικανοποιήσουν την αυξημένη ζήτηση και τα πουλούσαν ως ελληνικά χωρίς να τηρούν τα στοιχειώδη πρωτόκολλα. Πολλά από αυτά έφεραν βακτήρια τα οποία μετέδωσαν σε άλλα δέντρα με αποτέλεσμα να καταστραφούν.
Σε κάθε περίπτωση, επισημαίνουν ότι η καρυδιά παρουσιάζει μεγάλες προοπτικές ανάπτυξης, καθώς παρά την αύξηση της παραγωγής, δεν αρκεί για να καλυφθεί η ζήτηση. Επιπλέον, τα καρύδια έχουν υψηλή θρεπτική αξία και, δεδομένου ότι οι καταναλωτές πλέον στρέφονται σε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, έχουν γίνει περιζήτητα. Εξάλλου, το προϊόν τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιείται ευρέως και στη βιομηχανία καλλυντικών, καθώς και τροφίμων, προκειμένου να παραχθούν αλείμματα βουτύρου κ.λπ.
Ενα ακόμα «ατού» των καρυδιών είναι ότι μπορούν να αποθηκευτούν εύκολα και να πουληθούν καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς.
Ως προς τις τιμές, κρίνονται ιδιαίτερα ικανοποιητικές. Ενδεικτικά, τα καρύδια ποικιλίας Καλιφόρνιας θα ξεκινήσουν πάνω από τα 3 ευρώ το κιλό το άσπαστο, ενώ η ψίχα αναμένεται να αγγίξει τα 12 ευρώ το κιλό.
Αντίστοιχα, στη λιανική, το άσπαστο καρύδι πωλείται από 5 – 7,5 ευρώ το κιλό, ενώ σε καταστήματα delicatessen η τιμή του μπορεί να φτάσει ακόμα και τα 8,5 ευρώ. Στην ψίχα, ανάλογα με το μέγεθος και το χρώμα της, η τιμή για την πεταλούδα (ο μισός καρπός που περιέχει το καρύδι) πωλείται έναντι 11 – 12 ευρώ το κιλό, η μισή πεταλούδα (1/4) διατίθεται έναντι 9,5 ευρώ και το 1/8, το λεγόμενο τρίμμα, στα 7,5 ευρώ το κιλό.
Σε ό,τι αφορά την εγχώρια παραγωγή, υπολογίζεται στους 20.000 τόνους ετησίως σε σύνολο 4,5 εκατ. τόνων παγκοσμίως, ποσότητα ωστόσο που δεν αρκεί για να καλύψει τη ζήτηση και ο ανταγωνισμός από άλλες χώρες είναι τεράστιος τόσο σε επίπεδο όγκου όσο και τιμών. Σημειώνεται ότι τη μεγαλύτερη παραγωγή καρυδιών παγκοσμίως διαθέτει η Κίνα με 1,7 εκατ. τόνους, ακολουθούν οι ΗΠΑ με 600.000 τόνους, που αποτελεί και τον μεγαλύτερο εξαγωγέα στον κόσμο, και το Ιράν με σχεδόν 400.000 τόνους, ενώ στο «παιχνίδι» έχουν εισέλθει τελευταία και νέες χώρες, όπως η Χιλή και η Ουκρανία (πριν τον πόλεμο).
Μετά τις έντονες βροχοπτώσεις παρατηρούνται προσβολές Φόμοψης σε καλλιέργειες αμυγδαλιάς που βρίσκονται σε χαμηλές και υγρές περιοχές στους νομούς Μαγνησίας, Λάρισας, Καρδίτσας και Φθιώτιδας.
Η Φόμοψη προκαλεί ξήρανση των κλαδίσκων του έτους, νέκρωση των οφθαλμών και καστανές ακανόνιστες έως κυκλικές κηλίδες στα φύλλα. Η ζημιά ξεκινάει με τον σχηματισμό νεκρωτικής κηλίδας στη βάση ή γύρο από ένα οφθαλμό.
Σε μεγαλύτερους κλάδους και βραχίονες προκαλεί έλκη στα οποία και διαχειμάζει. Διαχειμάζει επίσης στα προσβεβλημένα φύλλα που πέφτουν στο έδαφος.
Η εγκατάσταση του παθογόνου στους βλαστούς του έτους γίνεται κατά την περίοδο της πτώσης των φύλλων ή των ανθέων από τις ουλές αυτών.
Συνθήκες ανάπτυξης: Υγρός και βροχερός καιρός (κατά την βλαστική περίοδο) είναι απαραίτητος για την πραγματοποίηση των μολύνσεων.
Οι θερμοκρασίες για την ανάπτυξη του μύκητα είναι 5 – 36°C (άριστη 27-29°C).Τα μολύσματα διασπείρονται με το νερό (βροχή, δρόσος) σε μικρές αποστάσεις, ενώ με τον άνεμο, τα έντομα και το πολλαπλασιαστικό υλικό σε μεγάλες αποστάσεις.
Καταπολέμηση: Α) Καλλιεργητικά μέτρα: Αφαίρεση και καταστροφή με φωτιά όλων των προσβεβλημένων βλαστών (ανεξαρτήτου εποχής). Αυτό το μέτρο πρέπει να εφαρμόζεται από όλους τους καλλιεργητές της περιοχής μόλις εμφανισθούν τα συμπτώματα της ασθένειας, για την μείωση και εξάλειψη των εστιών διαχείμασης του παθογόνου.
Β) Να γίνει ψεκασμός με εκλεκτικά και εγκεκριμένα για την καλλιέργεια φυτοπροστατευτικά σκευάσματα σε συνδυασμό με την καταπολέμηση της πολυστίγμωσης και επανάληψη μετά από βροχή.
Πολυστίγμωση
Συνεχίζεται η εμφάνιση της πολυστίγμωσης σε Αμυγδαλεώνες του Ν. Μαγνησίας (Ν. Αγχίαλος, Κανάλια) καθώς και σε περιοχές του Ν. Λάρισας – Καρδίτσας και Ν. Φθιώτιδας.
Καταπολέμηση: Να γίνει ψεκασμός των δένδρων με εγκεκριμένα για την καλλιέργεια φυτοπροστατευτικά σκευάσματα.
Καπνώδης
Πρόκειται για ένα μεγάλο μαύρο σκαθάρι με λευκή απόχρωση στη ράχη του. Η νεαρή προνύμφη μπαίνει στο λαιμό ή στη βάση μίας ρίζας και ανοίγει στοά. Το δένδρο εξασθενίζει σιγά – σιγά και ξηραίνεται Τα εξασθενημένα δένδρα έχουν μεγαλύτερη ευπάθεια στον καπνώδη.
καπνώδης
Συστάσεις: Συνιστάται κάθε μέτρο που διατηρεί τα δένδρα σε καλή κατάσταση ζωηρότητας βλάστησης, όπως είναι η κατάλληλη λίπανση, άρδευση, και κλάδευση. Για την καταπολέμηση των προνυμφών του καπνώδη αυτή την εποχή συνιστάται αμέσως μετά την συγκομιδή πότισμα γύρω από τον κορμό των δένδρων σε απόσταση 50 εκατοστών με σκόνη διαλύματος ισχυρού εντομοκτόνου.
Σκολύτες
Είναι μικρού μεγέθους έντομα τα οποία δημιουργούν μικρές τρύπες στον κορμό και στους κλάδους της αμυγδαλιάς ιδιαίτερα στα εξασθενημένα δένδρα, προκαλώντας έτσι το θάνατό τους. Τα έντομα έχουν Scolytus amygdali Προσβολές από Scolytus Scolytus rugulogus δύο γενεές το χρόνο, η πρώτη από μέσα Σεπτεμβρίου έως μέσα Οκτωβρίου και η δεύτερη από μέσα Απριλίου ως αρχές Ιουνίου.
σκολύτες
Συστάσεις: Συνιστάται κάθε μέτρο που διατηρεί τα δένδρα σε καλή κατάσταση βλάστησης, όπως είναι η κατάλληλη λίπανση, άρδευση, και κλάδευση (αφαίρεση και καταστροφή με φωτιά των μισόξερων και προσβεβλημένων βλαστών ή κλάδων, καθώς και ολόκληρων ξερών δένδρων). Η καταπολέμηση με εντομοκτόνα επαφής μεγάλης διάρκειας και επιτρεπόμενα για να σκοτωθούν τα ενήλικα έντομα πριν μπουν μέσα στο φυτό, συνιστάται μόνο όταν διαπιστωθούν τα ακμαία έντομα στους βλαστούς και κλάδους των δένδρων.
Συνολικά στην περιοχή καλλιεργούνται 150 στρέμματα από 24 καλλιεργητές με το ενδιαφέρον να είναι αυξητικό στους κόλπους των έμπειρων παραγωγών.
Ήδη σε διάστημα μόλις τριών χρόνων προχώρησαν στην ίδρυση και λειτουργία συνεταιρισμού με την επωνυμία «Στέβια Θράκης».
Ιδιαίτερο ρόλο στη «στροφή» που σημειώνεται διαδραματίζει το γεγονός ότι σε μια κοστοβόρα καλλιεργητική χρονιά (λόγω του υψηλού κόστους των αγροεφοδίων) η παραγωγή της στέβιας είναι απαλλαγμένη από την αγορά: φυτοφαρμάκων, σπόρων και υψηλής κατανάλωσης πετρελαίου.
«Το πότισμα γίνεται με σταγονίδια, οπότε λιγότερα καύσιμα. Δεν χρησιμοποιούμε καθόλου φυτοφάρμακα. Και η προμήθεια των σπόρων γίνεται από την εταιρεία που μας στηρίζει» δήλωσε στο ertnews ο κος Μουλταζά Ταρκάν, μέλος του Συνεταιρισμού. Όπως είπε τη φετινή καλλιεργητική χρονιά η απόδοση ήταν εξαιρετική. Το πρώτο «κόψιμο» της σοδειάς απέδωσε επτακόσια (700) κιλά το στρέμμα και το δεύτερο εννιακόσια (900). Η συλλεχθείσα ποσότητα απορροφήθηκε από εταιρεία στη Λαμία με 4,50 ευρώ το κιλό (έναντι 3 ευρώ πέρσι). «Ελπίζουμε ότι του χρόνου θα έχουμε ακόμη καλύτερα αποτελέσματα» ανέφερε ο κος Μουλταζά.
Να σημειωθεί ότι το ενδιαφέρον από την πλευρά των παραγωγών ήταν ακόμη μεγαλύτερο, ικανό να «καλύψει» 300 στρέμματα, ωστόσο, τα φυτά δεν επαρκούσαν (η σπορά είχε απόδοση 30%, όταν η αντίστοιχη διαδικασία του καπνού έχει 100%) με αποτέλεσμα να μείνει ανικανοποίητη η προσφορά τους να ασχοληθούν με τη νέα αυτή παραγωγή που φιλοδοξεί να έλξει το ενδιαφέρον των καπνοπαραγωγών που έχουν καλή γνώση του αντικειμένου (π.χ. σπορεία, φυτώρια, μεταφύτευση κ.α.)
Ήταν το έτος 1959, όταν ο τότε Πρόεδρος των Ελλήνων Βιομηχάνων, Αλέξανδρος Τσάτσος, εισηγήθηκε, κατά τη διάρκεια της 24ηςΔιεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ), στον τότε Πρωθυπουργό της Ελλάδας, Κωνσταντίνο Καραμανλή, την ίδρυση της Ελληνικής Βιομηχανίας Ζάχαρης (ΕΒΖ). Αφού τον άκουσε προσεκτικά, έλαβε αστραπιαία την απόφαση να δημιουργηθεί η ΕΒΖ Α.Ε., με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Πράγματι, έτσι κι έγινε. Η εν λόγω εισήγηση του Αλέξανδρου Τσάτσου και η αστραπιαία θετική απόφαση του Κωνσταντίνου Καραμανλή, οδήγησαν στην ίδρυση της μεγαλύτερης και ιστορικότερης ελληνικής γεωργικής βιομηχανίας της χώρας, η οποία έμελλε να μετασχηματίσει ριζικά την οικονομία της Κεντρικής και της Βόρειας Ελλάδας. Κύριος μέτοχος της εταιρείας, καθ’ όλη τη διάρκεια της πορείας της, ήταν η Αγροτική Τράπεζα.
Εύλογα μπορεί να αναρωτηθεί κάποιος, πώς είναι δυνατόν, ο τότε Πρωθυπουργός της χώρας, να οδηγηθεί τόσο γρήγορα, σε μια κομβικής σημασίας για τη χώρα, απόφαση: Τα κύρια επιχειρήματα είναι δύο: Πρώτον, ο Αλέξανδρος Τσάτσος, πριν αποφασίσει να προχωρήσει στην εισήγησή του, γνώριζε, όπως όλοι, ότι ο τότε Πρωθυπουργός της Ελλάδας ήταν «εραστής» του πρωτογενή τομέα της οικονομίας και της πρωτογενούς παραγωγής. Η ιστορία και η πορεία των εργοστασίων παραγωγής ζάχαρης, με σειρά ίδρυσης, στη Λάρισα, στο Πλατύ Ημαθίας, στις Σέρρες, στην Ξάνθη και στην Ορεστιάδα, έδειξαν, ότι τόσο η Θεσσαλία όσο και η Βόρεια Ελλάδα, ωφελήθηκαν τα μέγιστα, από τη δημιουργία αυτών των πέντε εργοστασίων.
Το δεύτερο επιχείρημα σχετίζεται με το τεράστιο συναλλαγματικό όφελος που θα αποκόμιζε την εποχή εκείνη η χώρα, καθότι δεν θα ήταν αναγκασμένη να εισάγει ζάχαρη από το εξωτερικό. Πράγματι, στόχος των εργοστασίων ΕΒΖ, ήταν η αυτάρκεια – η κάλυψη της εγχώριας κατανάλωσης ζάχαρης-. Σταδιακά, από το 1959, η εταιρεία πέτυχε τον στόχο. Υπολογίζεται δε, ότι περίπου στα μέσα της δεκαετίας του 1970, το όφελος για την ελληνική οικονομία άγγιζε τα 300.000.000 δολάρια, ετησίως.
Η ιστορία και η πορεία των εργοστασίων παραγωγής ζάχαρης, με σειρά ίδρυσης, στη Λάρισα, στο Πλατύ Ημαθίας, στις Σέρρες, στην Ξάνθη και στην Ορεστιάδα, έδειξαν, ότι τόσο η Θεσσαλία όσο και η Βόρεια Ελλάδα, ωφελήθηκαν τα μέγιστα, από τη δημιουργία αυτών των πέντε εργοστασίων
Κορωνίδα και των πέντε εργοστασίων, συνεπώς και της ίδιας της εταιρείας, ήταν το εργοστάσιο παραγωγής της Λάρισας, την κατασκευή του οποίου είχε αναλάβει γερμανική κατασκευαστική εταιρεία. Τελικά, το πρώτο εργοστάσιο της ΕΒΖ, άρχισε να λειτουργεί στη Λάρισα, το 1962. Στη συνέχεια, ακολούθησαν τα εργοστάσια στο Πλατύ Ημαθίας και Σερρών το 1965 (από Ιταλική κατασκευαστική εταιρεία), και από το 1969 έως το 1974 τα εργοστάσια σε Ξάνθη και Ορεστιάδα, τα οποία αναμόρφωσαν πλήρως την οικονομία της περιοχής, ενώ παράλληλα συνέβαλαν στη διατήρηση του πληθυσμού εκεί. Τα δύο τελευταία εργοστάσια κατασκευάστηκαν από Πολωνική εταιρεία, μέσω συμφωνίας «Clearing», η οποία στην ουσία περιλάμβανε την κατασκευή των εργοστασίων από τους Πολωνούς (βιομηχανικά προϊόντα), έναντι ελληνικών γεωργικών προϊόντων.
Κορωνίδα και των πέντε εργοστασίων, συνεπώς και της ίδιας της εταιρείας, ήταν το εργοστάσιο παραγωγής της Λάρισας
Το εργοστάσιο παραγωγής της Λάρισας, ήταν πράγματι το μεγαλύτερο και πιο προσοδοφόρο της εταιρείας ΕΒΖ Α.Ε., γεγονός που αποδείχθηκε και από την παρακμάζουσα πορεία όλων των εργοστασίων, όταν το εργοστάσιο παραγωγής στη Λάρισα, έκλεισε. Υπολογίζεται, ότι η παραγωγή του εργοστασίου Λαρίσης κυμαινόταν μεταξύ 80.000 και 100.000 τόνων ζάχαρης ετησίως, ενώ η βασική προμήθεια σε τεύτλα του εργοστασίου προερχόταν από καλλιέργειες του Νομού Λάρισας και του θεσσαλικού κάμπου, ευρύτερα. Ειδικότερα, η Λάρισα καλλιεργούσε 100.000 με 150.000 στρέμματα ζαχαρότευτλα, ετησίως.
Υπολογίζεται, ότι η παραγωγή του εργοστασίου Λαρίσης κυμαινόταν μεταξύ 80.000 και 100.000 τόνων ζάχαρης ετησίως, ενώ η βασική προμήθεια σε τεύτλα του εργοστασίου προερχόταν από καλλιέργειες του Νομού Λάρισας και του θεσσαλικού κάμπου
Ο Λαρισαίος κ. Γρηγόρης Γώγος, από το 1968 και για 36 χρόνια, ήταν βασικό στέλεχος της εταιρείας, καθώς για τα πρώτα 6 χρόνια ήταν τμηματάρχης στις οικονομικές και διοικητικές υπηρεσίες του εργοστασίου της Λάρισας, και στη συνέχεια Προϊστάμενος Τμημάτων και Προϊστάμενος των αντίστοιχων υπηρεσιών. Ανασύροντας όλες αυτές τις μνήμες από την ιστορία της εταιρείας, θυμάται ότι ένα από τα βασικότερα προβλήματα που είχε να αντιμετωπίσει το εργοστάσιο της Λάρισας, αλλά και τα υπόλοιπα τέσσερα, κατά την έναρξη της λειτουργίας τους, ήταν η στελέχωση. Στη μετεμφυλιακή Ελλάδα, ήταν αδύνατον να βρεθούν τα άτομα που θα μπορούσαν να στελεχώσουν αυτά τα εργοστάσια, καθώς υπήρχε παντελής έλλειψη εμπειρίας, τεχνογνωσίας και εξειδίκευσης στην παραγωγή ζάχαρης. Η λύση για την αρχική στελέχωση του εργοστασίου της Λάρισας, δόθηκε από «Αιγυπτιώτες» Έλληνες, οι οποίοι είχαν εργαστεί σε γαλλικές βιομηχανίες ζάχαρης της Αιγύπτου. Επιπλέον, η γερμανική κατασκευαστική εταιρεία, ανέλαβε την υποχρέωση να εκπαιδεύσει και να μεταφέρει την τεχνογνωσία στους Έλληνες εργαζόμενους του εργοστασίου της Λάρισας.
Η εμβληματική αυτή πορεία της μεγαλύτερης γεωργικής βιομηχανίας της χώρας, έμελλε να τελειώσει κάπως άδοξα, και αναπάντεχα το 2007, καθώς όταν έκλεισε το εργοστάσιο παραγωγής στη Λάρισα, ήταν πλήρως εκσυγχρονισμένο και σε μεγάλο βαθμό σε απόσβεση. Σύμφωνα με τον κ. Γώγο, ο εκσυγχρονισμός των εργοστασίων παραγωγής ζάχαρης σε Ελλάδα και Ευρώπη, ήταν επιβεβλημένος προκειμένου αυτά να επιτύχουν τη βιωσιμότητά τους. Πράγματι, σταδιακά, ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, το ισοζύγιο (εισαγωγές-εξαγωγές) σε προϊόντα μεταβλήθηκε σημαντικά. Ειδικά στη ζάχαρη, οι αλλαγές σε όλη την Ευρώπη ήταν σημαντικές, με δεδομένο ότι η εισαγωγή της ζάχαρης σε πολύ χαμηλότερη τιμή από τις τρίτες χώρες αυξήθηκε. Ως αποτέλεσμα, τα εργοστάσια παραγωγής ζάχαρης στην Ευρώπη θεωρήθηκαν ασύμφορα. Η μόνη λύση για την επιβίωσή τους, ήταν ο εκσυγχρονισμός τους, μέσω της παραγωγής προϊόντων με βάση τη ζάχαρη και τη μελάσα, κάτι όμως που στην Ελλάδα δεν έγινε ποτέ. Κατά συνέπεια, η σταδιακή παρακμή των ελληνικών εργοστασίων ζάχαρης ήταν αναπόφευκτη, και το κλείσιμο του πρώτου εξ αυτών στη Λάρισα, ήρθε το 2007.
Γεννάται βέβαια το ερώτημα, πώς ένα εργοστάσιο, πλήρως εκσυγχρονισμένο και οικονομικά υγιές, όπως ήταν αυτό της Λάρισας, τελικά έκλεισε, συμπαρασύροντας μαζί του και τα υπόλοιπα τέσσερα. Μάλλον, η ίδια η ιστορία της χώρας θα αποφανθεί για την ορθότητα πάσης φύσεως σχετικών αποφάσεων …
Η μόνη λύση για την επιβίωσή τους, ήταν ο εκσυγχρονισμός τους, μέσω της παραγωγής προϊόντων με βάση τη ζάχαρη και τη μελάσα, κάτι όμως που στην Ελλάδα δεν έγινε ποτέ. Κατά συνέπεια, η σταδιακή παρακμή των ελληνικών εργοστασίων ζάχαρης ήταν αναπόφευκτη, και το κλείσιμο του πρώτου εξ αυτών στη Λάρισα, ήρθε το 2007
Σήμερα, η εταιρεία ΕΒΖ Α.Ε., ως «brand» υπάρχει, δεν θυμίζει όμως σε τίποτα, την αίγλη των 50 ετών, από τη λειτουργία των 5 ελληνικών εργοστασίων. Το 1999, η εταιρεία αγόρασε δύο εργοστάσια παραγωγής ζάχαρης στη Σερβία, τα οποία και λειτουργεί μέχρι σήμερα, εισάγοντας σημαντικές ποσότητες ζάχαρης στη χώρα.
