Ο ευρωπαϊκος αμπελώνας κατέχει το 45% της παγκόσμιας έκτασης

Αμπέλια για την παραγωγή ποιοτικών κρασιών, κόκκινες ποικιλίες αμπέλου, μικρές εκμεταλλεύσεις, αλλά και φυτεύσεις, που αντέχουν στο χρόνο είναι μερικά από τα κύρια χαρακτηριστικά του ευρωπαϊκού αμπελώνα, ο οποίος κατέχει περίπου το 45% των αμπελουργικών περιοχών σε όλο τον κόσμο.

Συγχρόνως, η συνολική έκταση με αμπέλια είναι 3,2 εκατ. εκτάρια, η οποία ισοδυναμεί με το 2,0% της χρησιμοποιούμενης γεωργικής έκτασης (UAA). Το 2020, υπήρχαν 2,2 εκατομμύρια αμπελοοινικές εκμεταλλεύσεις για κρασί στην ΕΕ, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων ήταν πολύ μικρές. Χαρακτηριστικό είναι ότι το 83,3% είχε λιγότερο από 1 εκτάριο αμπελώνων.

Στην Ελλάδα οι αμπελώνες είναι έκτασης 103.058 εκταρίων, εκ των οποίων 64.409 εκτάρια είναι με οινοποιήσιμες ποικιλίες και 38.560 εκτάρια με επιτραπέζιες ποικιλίες. 

Ποια είναι η γενική εικόνα

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, τα οποία έχει επεξεργαστεί η ΚΕΟΣΟΕ, η Ισπανία, η Γαλλία και η Ιταλία αντιπροσώπευαν μαζί τα τρία τέταρτα (74,9%) της αμπελουργικής έκτασης στην ΕΕ και περίπου τα δύο πέμπτα (38,7%) των εκμεταλλεύσεων αμπελοκαλλιεργειών το 2020. Ωστόσο, η Ρουμανία είχε τον υψηλότερο αριθμό αμπελουργικών εκμεταλλεύσεων στην ΕΕ (0,8 εκατομμύρια εκμεταλλεύσεις, που αντιστοιχεί στο 37,9% του συνόλου της ΕΕ το 2020).

Οι κύριες ποικιλίες αμπέλου για το κόκκινο κρασί αντιπροσώπευαν την πλειονότητα (52,7%) όλων των κύριων ποικιλιών αμπέλου, με εκείνες για το λευκό κρασί να αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος των υπολοίπων (44,6%). Τα αμπέλια για ποιοτικά κρασιά κυριαρχούν στους αμπελώνες της ΕΕ. Το 82,4% της έκτασης των αμπελώνων στην ΕΕ αφιερώθηκε στην παραγωγή κρασιού ποιότητας το 2020.

Τα αμπέλια στην ΕΕ είναι σχετικά παλιά. Τα αμπέλια ηλικίας άνω των 30 ετών το 2020 αντιπροσώπευαν λίγο περισσότερο από το ένα τρίτο (36,7%) της έκτασης των αμπελώνων της ΕΕ το 2020, με τα άλλα δύο πέμπτα (41,3%) να αντιστοιχούν σε αμπέλια ηλικίας μεταξύ 10 και 29 ετών.

Η συντριπτική πλειοψηφία (82,4%) των αμπελώνων της ΕΕ το 2020 αφιερώθηκε στην παραγωγή σταφυλιών για ποιοτικό κρασί. Ο οίνος ποιότητας αναφέρεται σε προϊόντα τόσο προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης (2,1 εκατομμύρια εκτάρια, που αντιστοιχεί στο 65,3% των αμπελώνων της ΕΕ) όσο και προστατευόμενης γεωγραφικής ένδειξης (0,5 εκατομμύρια εκτάρια, που ισοδυναμεί με 17,1%).

Μεταξύ 2015 και 2020, υπήρχαν 257.000 λιγότερες αμπελουργικές εκμεταλλεύσεις στην ΕΕ, που ισοδυναμεί με μείωση 10,3%. Οι περισσότερες από αυτές τις απώλειες εκμεταλλεύσεων προήλθαν από τις πολύ μικρές εκμεταλλεύσεις αμπελώνων. Παρατηρήθηκε μεταβολή 226.000 λιγότερων εκμεταλλεύσεων από ό,τι το 2015 στην κατηγορία μεγέθους με λιγότερο από 1 εκτάριο αμπέλων. Υπήρξαν απότομες μειώσεις στον αριθμό των αμπελώνων σε ορισμένα κράτη μέλη, αλλά ιδιαίτερα στην Πορτογαλία (απώλεια 98.000 εκμεταλλεύσεων), στην Ιταλία (απώλεια 78.000 εκμεταλλεύσεων) και στην Ισπανία (απώλεια 34.000 εκμεταλλεύσεων). Παρά αυτές τις απώλειες, η έκταση των αμπελώνων για την παραγωγή κρασιού παρέμεινε σχετικά σταθερή (-1,1%) μεταξύ 2015 και 2020.

3,2 εκατ. εκτάρια αμπελώνων στην ΕΕ

Το 2020, καταγράφηκαν 3,2 εκατομμύρια εκτάρια γης με αμπέλια στην ΕΕ. Μεταξύ των 16 κρατών μελών, που διαθέτουν περισσότερα από το όριο των 500 εκταρίων αμπελώνων, η Ισπανία (με 0,9 εκατομμύρια εκτάρια), η Γαλλία (0,8 εκατομμύρια εκτάρια) και η Ιταλία (0,7 εκατομμύρια εκτάρια) αντιπροσώπευαν μαζί περίπου τα τρία τέταρτα (74,9%) στη συνολική έκταση της ΕΕ με αμπέλια. Οι περισσότεροι από τους υπόλοιπους αμπελώνες της ΕΕ βρίσκονταν στη Ρουμανία, την Πορτογαλία, τη Γερμανία και την Ελλάδα, που η καθεμία είχε επιπλέον 0,1 έως 0,2 εκατομμύρια εκτάρια με αμπέλια. Όπως επισημαίνει η ΚΕΟΣΟΕ, στα στοιχεία της EUROSTAT εμφανίζονται για την Ελλάδα αμπελώνες έκτασης 103.058 εκτάρια, εκ των οποίων 64.409 εκτάρια με οινοποιήσιμες ποικιλίες και 38.560 εκτάρια με επιτραπέζιες ποικιλίες). 

Υπάρχουν ορισμένες περιφέρειες στην ΕΕ που ειδικεύονται στην παραγωγή κρασιού. Περίπου το ένα πέμπτο των χρησιμοποιούμενων γεωργικών εκτάσεων του Languedoc-Roussillon στη Γαλλία (21,3 %) και της La Rioja στην Ισπανία (20,1 %) φυτεύτηκαν σε αμπέλια και περίπου το 15 % στην περιοχή Fruili-Venezia Guilia της Ιταλίας και στη Madiera στην Πορτογαλία . Υπήρχε εκτεταμένη περιφερειακή εξειδίκευση στη Γαλλία, την Ισπανία, την Ιταλία και την Πορτογαλία και περιοχές όπου το μερίδιο UAA στα αμπέλια ξεπέρασε το 8 %) καθώς και σε απομονωμένες περιοχές σε άλλα κράτη μέλη, όπως η Βιέννη στην Αυστρία (όπου το 11,8 % της UAA ήταν στα αμπέλια), η Αττική στην Ελλάδα (9,4 %) και η Ρηνανία-Πφάλτζ στη Γερμανία (NUTS 1, 9,2 %). 

2,2 εκατομμύρια εκμεταλλεύσεων με αμπελώνες στην ΕΕ

Η ΕΕ είχε 2,2 εκατομμύρια εκμεταλλεύσεις αμπελώνων το 2020. Λίγο λιγότερο από τα δύο πέμπτα (37,9 %) αυτού του συνόλου της ΕΕ ήταν οι 0,8 εκατομμύρια εκμεταλλεύσεις στη Ρουμανία, οι οποίες είναι συνήθως πολύ μικρές. Άλλα 0,5 εκατομμύρια εκμεταλλεύσεων με αμπελώνες βρίσκονταν στην Ισπανία και 0,3 εκατομμύρια στην Ιταλία, αντιπροσωπεύοντας μαζί το ένα τρίτο (35,3 %) του συνόλου της ΕΕ. 

Οι αμπελώνες της ΕΕ είναι συνήθως μικροί, ιδιαίτερα σε σύγκριση με το μέγεθος άλλων εκμεταλλεύσεων που καλλιεργούν φυτά ή εκτρέφουν ζώα. Το μέσο μέγεθος μιας εκμετάλλευσης αμπελώνα στην ΕΕ καταγράφηκαν 1,4 εκτάρια το 2020, σε σύγκριση με μέσο όρο 15,2 εκταρίων (2016) για όλες τις εκμεταλλεύσεις στην ΕΕ. Οι μικρότεροι αμπελώνες στην ΕΕ ήταν στη Ρουμανία (κατά μέσο όρο 0,2 εκτάρια ανά εκμετάλλευση αμπελώνα) και στην Κροατία, την Ελλάδα, τη Σλοβενία και την Κύπρο (όλες περίπου 0,5 έως 0,6 εκτάρια κατά μέσο όρο). Αντίθετα, το μέσο μέγεθος μιας εκμετάλλευσης αμπελώνα στη Γαλλία ήταν 10,5 εκτάρια, που ήταν υπερδιπλάσιο από τον επόμενο υψηλότερο μέσο όρο των 4,6 εκταρίων στο Λουξεμβούργο.

Σε ολόκληρη την ΕΕ, υπήρχε σχετικά μικρός αριθμός εκμεταλλεύσεων με μεγάλες εκτάσεις αμπελώνων. Σε επίπεδο ΕΕ, το 3,2% των εκμεταλλεύσεων με περισσότερα από 10 εκτάρια αμπελώνων αντιπροσώπευε την πλειοψηφία (59,2%) όλων των αμπελώνων στην ΕΕ. Η συντριπτική πλειονότητα των αμπελώνων ήταν πολύ μικρή. Το 83,3% είχε λιγότερο από 1 εκτάριο αμπελώνων. Αυτή η κατανομή ήταν χαρακτηριστικό των περισσότερων κρατών μελών. Στη Σλοβακία, τη Γαλλία, την Τσεχία, τη Βουλγαρία, την Ισπανία, τη Γερμανία, το Λουξεμβούργο, την Αυστρία και την Ουγγαρία, η πλειονότητα της αμπελουργικής έκτασης βρισκόταν σε αυτές τις εκμεταλλεύσεις με περισσότερα από 10 εκτάρια αμπελώνων και στην Ιταλία και την Πορτογαλία ήταν μόνο λίγο λιγότερο από 50%. 

https://www.in.gr

Με θετικό πρόσημο συνεχίζει την πορεία του η εταιρεία THIRSTY FRUITS, που ιδρύθηκε το καλοκαίρι του 2015 στο Ξυλόκαστρο Κορινθίας από μια μικρή ομάδα γεωπόνων -τεχνολόγων τροφίμων με σκοπό να καλύψει την ολοένα αυξανόμενη ζήτηση για ελληνικά αποξηραμένα φρούτα. Όλα ξεκίνησαν από τον γεωπόνο – τεχνολόγο Λάζαρο Γκούγια, ο οποίος, παρά τις αντίξοες οικονομικές συνθήκες της εποχής, έκανε αυτό που αγαπά στον τόπο καταγωγής του.

Τα πρώτα βήματα, όπως μας εξηγεί, έγιναν από την προσπάθειά του να αξιοποιηθεί η οικογενειακή καλλιέργεια. «Όταν ξεκινήσαμε βρήκαμε ένα κενό στην αγορά, καθώς υπήρχαν μεν αποξηραμένα προϊόντα, αλλά κυρίως εισαγόμενα με ζάχαρη και συντηρητικά. Εμείς θέλαμε να δημιουργήσουμε ένα προϊόν πολύ πιο φυσικό», υπογραμμίζει. «Τα προϊόντα μας πλέον έχουν τρία κοινά χαρακτηριστικά: Είναι ελληνικά, χωρίς ζάχαρη και χωρίς συντηρητικά».

 Η αρχή μπορεί να έγινε με μικρό όγκο παραγωγής, αλλά στα επτά χρόνια που ακολούθησαν δημιουργήθηκε Ομάδα Παραγωγών, με την οποία η εταιρεία συνεργάζεται στενά, ειδικά την περίοδο της συγκομιδής.

Το ζητούμενο, όπως μας αναφέρει ο κ. Γκούγιας, «είναι να πετύχουμε το φρούτο με όσο το δυνατόν περισσότερα ζάχαρα. Εστιάζουμε σε βερίκοκα, δαμάσκηνα, φράουλα, μήλο σε φέτες, πορτοκάλι και λωτό. Ο λωτός είναι σίγουρα φρούτο σπάνιο, δεν τον βρίσκεις εύκολα στην αγορά και έχει ιδιαίτερα όμορφη γεύση».

Η οργάνωση της επιχείρησης είναι κάθετη, αφού υπάρχει συσκευαστική μηχανή που ικανοποιεί όλες τις απαιτήσεις της αγοράς.

Νέα τάση

«Το τελευταίο διάστημα αναπτύσσεται δυναμικά μια αγορά που θέλει δίπλα στο ποτό του πελάτη να υπάρχει αποξηραμένο φρούτο και ξηροί καρποί», εξηγεί ο κ. Γκούγιας. Και προσθέτει: «Αυτή η αγορά αναπτύχθηκε κυρίως στην Αθήνα και σιγά σιγά μεταφέρεται και στην ύπαιθρο. Σε ό,τι αφορά τη διάθεση του προϊόντος στην εμπορική αλυσίδα, αποφεύγουμε τα μεγάλα σούπερ μάρκετ και πάμε σε επιλεγμένα καταστήματα που είναι μικρά καταστήματα με το δικό τους χρώμα και ξεχωριστό εμπόρευμα με παραδοσιακά χαρακτηριστικά».

Όπως υπογραμμίζει, υπάρχει μια θετική εικόνα για την εξέλιξη της Thirsty Fruits, αφού «κάθε χρόνο καταγράφεται αύξηση της τάξης του 20% – 25%, ενώ παράλληλα άρχισαν τα πρώτα μικρά βήματα στις αγορές του εξωτερικού, που είναι και ο μεγάλος στόχος».

(Γιώργος Αργυρίου – ypaithros.gr)

Συνεχίζονται οι κατασχέσεις των αγροτικών επιδοτήσεων, κατά παράβαση της απόφασης για ακατάσχετο των λογαριασμών έως 7.500 ευρώ ετησίως, πλέον των 1.250 ευρώ/μήνα, όπως ισχύει για όλα τα φυσικά πρόσωπα.

Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, αλλά και με το πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη, «οι άμεσες ενισχύσεις χορηγούνται στους παραγωγούς ως εισοδηματικό δίχτυ ασφαλείας, το λεγόμενο “safety net”, προκειμένου να συνεχιστεί απρόσκοπτα η γεωργική τους δραστηριότητα». Ο νόμος προστατεύει τους δικαιούχους αγρότες από τις κατασχέσεις προς το Δημόσιο, τους φορείς αυτού και τα ασφαλιστικά ταμεία, αλλά και από κατασχέσεις τραπεζών.

Συγκεκριμένα, με βάση τον νόμο 4587/24.12.18, όπως τροποποιήθηκε το άρθρο 32 του ν. 4314/14 και προστέθηκε η παρ. 5, δεν μπορούν να κατασχεθούν οι αναφερθείσες επιδοτήσεις μέχρι 7.500 ευρώ ετησίως: […«5. Οι προκαταβολές, οι ενδιάμεσες και οι τελικές πληρωμές που λαμβάνουν οι δικαιούχοι βάσει καθεστώτων στήριξης στα πλαίσια της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, οι οποίες αφορούν: α) τη βασική ενίσχυση, β) την πράσινη ενίσχυση, γ) τις ενισχύσεις που χορηγούνται σε νέους γεωργούς, δ) τις ενισχύσεις που χορηγούνται σε μικροκαλλιεργητές, ε) τις συνδεδεμένες ενισχύσεις και στ) την ειδική ενίσχυση βάμβακος του Κανονισμού 1307/2013, δεν κατάσχονται στα χέρια του ∆ημοσίου ή τρίτων, δεν υπόκεινται σε κανενός είδους παρακράτηση και δεν συμψηφίζονται με οφειλές προς το Δημόσιο και οποιονδήποτε φορέα του δημοσίου τομέα, καθώς και προς τους ασφαλιστικούς οργανισμούς, μέχρι 7.500 ευρώ ετησίως].

Ή μήπως άραγε δεν είναι έτσι;

Όταν αναφέρεται «κατάσχεση λογαριασμού», εννοούμε στην πράξη «δέσμευση λογαριασμού». Όταν η εντολή δίδεται από την Εφορία και αυτό περιλαμβάνει και τις περιπτώσεις που ο παραγωγός συμβάλλεται με την τράπεζα για χορήγηση δανείου κτηνοτροφικού/αγροτικού με την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου, ή και από τράπεζα για οφειλές του αγρότη, είναι ξεκάθαρο: Όσον αφορά το Δημόσιο, μπορεί η κατάσταση με τα ονόματα των φορολογουμένων και τους υπό δέσμευση λογαριασμούς να αποστέλλεται από την ΑΑΔΕ, όμως η επιλογή του πότε θα γίνει η δέσμευση εξαρτάται από τις τοπικές ΔΟΥ.

Αγώνας μετ’ εμποδίων

Όταν η κατάσχεση επισπεύδεται από το Δημόσιο, τα πιστωτικά ιδρύματα «οφείλουν» να εξετάσουν αν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την επιβολή της κατάσχεσης, σύμφωνα με τις διατάξεις της νομοθεσίας -οι οποίες διατάξεις κατά νόμο είναι ειδικές και κατισχύουν κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης που ορίζει διαφορετικά-, όμως εξετάζουν πράγματι;

Εφόσον διαπιστώνεται ότι παραμένει η οφειλή, δίδεται η εντολή δέσμευσης, η οποία πάει σε όλες τις τράπεζες μέσω του συστήματος ΔΙΑΣ. Έτσι, έστω για παράδειγμα ότι ο παραγωγός οφείλει 10.000 ευρώ, είτε από κατάπτωση εγγύησης είτε από άλλο λόγο, δίδεται η εντολή από τη ∆ΟΥ και δεσμεύεται ο λογαριασμός του.

Έστω ότι την επομένη ημέρα κατατίθενται στο λογαριασμό του 1.500 ευρώ από επιδότηση. Τα χρήματα αυτά, καθώς είναι δεσμευμένος ο λογαριασμός, δεν μπορεί να τα μετακινήσει, ούτε να πληρώσει τρέχουσες υποχρεώσεις του, ούτε καν τις ρυθμισμένες με τη ΔΟΥ οφειλές του.

Το ποσό αυτό παραμένει δεσμευμένο στον τραπεζικό λογαριασμό του. Και ναι, αν οφείλει στην εφορία (φόρο εισοδήματος, ΦΠΑ κ.λπ.) μπορεί να πάει στην ΔΟΥ και να ζητήσει να σταλούν για μείωση του ποσού οφειλής για το οποίο η ΔΟΥ έδωσε εντολής κατάσχεσης των χρημάτων του στον τραπεζικό λογαριασμό του.

Όμως, στην πράξη, η ταλαιπωρία του παραγωγού συνεχίζεται, διότι αντί να αποδεσμευθεί άμεσα ο λογαριασμός, όπως επιβάλλει η λογική, εφόσον ο παραγωγός δίνει την εντολή στην ΔΟΥ να συμψηφίσει με την οφειλή του το ποσό που έχει δεσμευτεί στον λογαριασμό του και να εξοφλήσει την οφειλή του, απαιτούνται σειρά ενεργειών από την πλευρά του Δημοσίου και της τράπεζας, εις χείρας της οποίας έχει δεσμευτεί το ποσό που οφείλει ο αγρότης, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να διαχειριστεί αυτός το υπόλοιπο των χρημάτων του και η τράπεζα να εξοικονομεί με αυτή την καθυστέρηση (εκούσια ή όχι;) τεράστια ποσά προς ίδια εκμετάλλευση για όλο τον χρόνο που καθυστερεί, μέχρι να αποδώσει στη ΔΟΥ το ποσό.

Όταν επισπεύδεται η κατάσχεση εις χείρας τρίτου από τράπεζα για οφειλή του αγρότη σε εκτέλεση δικαστικής απόφασης ή διαταγής πληρωμής, η τράπεζα συνεργασίας του αγρότη όπου επιβλήθηκε η κατάσχεση δεσμεύει τα χρήματα μέχρι να εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση δικαστηρίου για το παράνομο της οφειλής, κατόπιν άσκησης ένδικου μέσου από τον αγρότη. Θα πρέπει δε να ασκήσει ο αγρότης και ένδικο μέσο κατά του παράνομου της κατάσχεσης εις χείρας τρίτου. Όλο αυτό το χρονικό διάστημα, ο αγρότης δεν έχει τη δυνατότητα να διαχειριστεί τα χρήματα του και να πληρώσει τις υποχρεώσεις του.

Το βάρος στον αγρότη

Κατά τη μέχρι σήμερα νομολογία, τα ποσά των επιδοτήσεων χάνουν την ιδιότητα της επιδότησης από τη στιγμή που κατατίθενται στον λογαριασμό του αγρότη, αποκτώντας την ιδιότητα της προσωπικής του περιουσίας, η οποία όμως υπόκειται σε κατάσχεση, εκτός του ελάχιστου ακατάσχετου ποσού.

Μόλις πρόσφατα, οι κατασχέσεις της υπό εκκαθάριση ΑΤΕ επιβαλλόμενες εις χείρας τρίτων, των τραπεζών συνεργασίας των αγροτών, αλλά και οι δεσμεύσεις λογαριασμών από τη ΔΟΥ για οφειλές προκύπτουσες από την κατάπτωση εγγύησης του δημοσίου, αντιμετωπίζονται από τα δικαστήρια ως καταχρηστικές για σωρεία λόγων, τους οποίους όμως καλείται ο αγρότης να προβάλει τουλάχιστον με ένα ένδικο μέσο κατά της απαίτησης της τράπεζας και ένα ένδικο μέσο κατά του παράνομου της κατάσχεσης εις χείρας τρίτου των συγκεκριμένων ποσών προερχόμενων από επιδοτήσεις.

Και είναι επίσης ο αγρότης, αυτός που καλείται να πληρώσει τα έξοδα των δικών αυτών, ενόσω μάλιστα είναι δεσμευμένος ο μοναδικός του, ίσως, τραπεζικός λογαριασμός!

Περισσότερα από 50 πρόβατα σκότωσε κεραυνός που έπεσε κατά τη διάρκεια της μεσημβρινής καταιγίδας στη θέση Βλάχα του Δήμου Μετσόβου. Οι συχνές καταιγίδες που ξεσπούν τις τελευταίες μέρες είναι ιδιαίτερα έντονες και με πολλούς κεραυνούς.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το κοπάδι βρισκόταν στη θέση «Βλάχα» όταν ξεκίνησε η καλοκαιρινή καταιγίδα.

Ο κεραυνός που έπεσε σκότωσε περίπου πενήντα από τα πρόβατα. Το ευτύχημα είναι ότι δεν υπάρχει ανθρώπινο θύμα.

Να σημειωθεί ότι αυτή περίοδο οι καταιγίδες, σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, συνοδεύονται από και πτώσεις κεραυνών και για το λόγο αυτό, όλοι πρέπει να είναι προσεκτικοί, είτε σε ορεινές είτε σε πεδινές περιοχές.

Προστασία από κεραυνούς

Σύμφωνα με τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, σε περιοχές που εκδηλώνεται έντονη δραστηριότητα με κεραυνούς πρέπει να λαμβάνονται μέτρα.

Αν βρίσκεστε στο σπίτι

* Μην κρατάτε ηλεκτρικές συσκευές ή το τηλέφωνο διότι ο κεραυνός μπορεί να περάσει μέσα από τα καλώδια. Αποσυνδέστε τις συσκευές τηλεόρασης από την κεραία και την παροχή του ηλεκτρικού ρεύματος.

* Αποφύγετε να αγγίξετε τις σωληνώσεις των υδραυλικών (κουζίνα, μπάνιο) καθώς συνιστούν καλούς αγωγούς του ηλεκτρισμού.

Αν βρίσκεστε στο αυτοκίνητο

* Ακινητοποιείστε το στην άκρη του δρόμου και μακριά από δέντρα που ενδέχεται να πέσουν πάνω του.

* Μείνετε μέσα και ανάψτε τα προειδοποιητικά φώτα στάσης (φώτα έκτακτης ανάγκης) μέχρι να κοπάσει η καταιγίδα.

* Κλείστε τα τζάμια και μην ακουμπάτε σε μεταλλικά αντικείμενα.

* Αποφύγετε τους πλημμυρισμένους δρόμους.

Αν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο

* Καταφύγετε σε κτίριο ή σε αυτοκίνητο διαφορετικά καθίστε αμέσως στο έδαφος χωρίς να ξαπλώσετε.

* Προστατευτείτε κάτω από συμπαγή κλαδιά χαμηλών δέντρων στην περίπτωση που είστε μέσα σε δάσος.

* Μην καταφύγετε ποτέ κάτω από ένα ψηλό δέντρο σε ανοιχτό χώρο.

* Αποφύγετε τα χαμηλά εδάφη για τον κίνδυνο πλημμύρας.

* Μην στέκεστε πλάι σε πυλώνες, γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεφωνικές γραμμές και φράκτες.

* Μην πλησιάζετε μεταλλικά αντικείμενα (πχ αυτοκίνητα, ποδήλατα, σύνεργα κατασκήνωσης κλπ).

* Απομακρυνθείτε από ποτάμια, λίμνες ή άλλες μάζες νερού.

* Αν είστε μέσα στη θάλασσα βγείτε αμέσως έξω.

* Αν βρίσκεστε απομονωμένοι σε μια επίπεδη έκταση και νιώσετε να σηκώνονται τα μαλλιά σας (γεγονός που δηλώνει ότι σύντομα θα εκδηλωθεί κεραυνός), κάντε βαθύ κάθισμα με το κεφάλι ανάμεσα στα πόδια (ώστε να ελαχιστοποιήσετε την επιφάνεια του σώματός σας και την επαφή σας με το έδαφος) πετώντας τα μεταλλικά αντικείμενα που έχετε επάνω σας.

Πηγή – ertnews.gr

Τα κύματα καύσωνα φέτος έχουν πλήξει διάφορες χώρες της δυτικής Ευρώπης, γεγονός που, σε συνδυασμό με την έλλειψη βροχών, έχει προκαλέσει προβλήματα στην παραγωγή πολλών προϊόντων, με ένα από αυτά να είναι το ελαιόλαδο.

Στην Ισπανία, πρώτη ελαιοπαραγωγό χώρα παγκοσμίως, αναμένεται σημαντικά μειωμένη παραγωγή σε σχέση με πέρυσι, κάτι που, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα επηρεάσει σημαντικά και τις τιμές του προϊόντος. Όπως αναφέρει στο BBC ο Miguel Colmenero, διευθυντής εξαγωγών της Acesur, εταιρείας που προμηθεύει με ελαιόλαδο ιδιωτικής ετικέτας αλλά και με το δικό της brand (La Espanola) τα μεγαλύτερα σούπερ μάρκετ της Μεγάλης Βρετανίας (Sainsbury’s, Tesco, Waitrose, Morrisons, Asda), η ισπανική παραγωγή προβλέπεται να ανέλθει φέτος στους 1 εκατ. τόνους, αισθητά μικρότερη σε σχέση με τους περσινούς 1,4 εκατ. τόνους.

Μάλιστα, ο ίδιος εκτιμά ότι ο ξηρός καιρός ενδεχομένως να επηρεάσει και τη σοδειά της επόμενης χρονιάς εφόσον, λόγω της έλλειψης νερού, τα δέντρα δεν καταφέρουν να αναπτύξουν νέα κλαδιά. Παρόμοια εικόνα δίνει και σχετικό δημοσίευμα της Guardian, που μιλάει για μείωση από 25% έως 30% σε ετήσια βάση.

Ακριβότερα τα νέα συμβόλαια

Κάτι τέτοιο, σύμφωνα με τον κ. Colmenero, θα οδηγήσει σε αύξηση της τιμής του ελαιολάδου κατά 20%-25%. Σύμφωνα με τον ίδιο, ενδέχεται να υπάρχει μια καθυστέρηση τριών-τεσσάρων μηνών μέχρι η αύξηση αυτή να «περάσει» στο ράφι, καθώς αρκετές εταιρείες έχουν υπογράψει 12μηνα συμβόλαια με τα καταστήματα λιανικής. «Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αυξήσουν τις τιμές τους όταν ανανεώσουν τα συμβόλαια και εκεί οι καταναλωτές ενδέχεται να δουν αυξήσεις έως και 25%», σχολιάζει.

Στο μεταξύ, η ανοδική τάση στις τιμές ελαιολάδου ήδη αντικατοπτρίζεται σε διεθνείς δείκτες. Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα του BBC, τον Ιούλιο η τιμή αναφοράς της Mintec για το έξτρα παρθένο έφτασε στο υψηλότερο σημείο για το 2022, σημειώνοντας αύξηση 7,3% σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα και 14,2% σε σχέση με τον ίδιο μήνα πέρυσι. Εξάλλου, σύμφωνα με την Guardian, η τιμή αναφοράς για το ισπανικό εξευγενισμένο ελαιόλαδο ανέβηκε τον Ιούνιο 8,3% συγκριτικά με την περσινή χρονιά.

Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ερευνών Assosia, στις αρχές Αυγούστου, η μέση τιμή του ελαιόλαδου ιδιωτικής ετικέτας στις τέσσερις μεγαλύτερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ της Αγγλίας ήταν αυξημένη κατά 50,2% σε σχέση με πέρυσι, ενώ η μέση τιμή για τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο ήταν επίσης αυξημένη κατά 28,5% σε ετήσια βάση. Στην Ιταλία, η μέση τιμή του έξτρα παρθένου ελαιολάδου διαμορφώνεται στα 4,197 ευρώ/κιλό ενώ πηγές της αγοράς αναφέρουν ότι, όπως και στην περίπτωση της Ισπανίας, η παραγωγή της ενδέχεται φέτος να είναι μειωμένη από 20% έως 30%, λόγω των πολύ υψηλών θερμοκρασιών.

Στην Ελλάδα, όπως είχε αναφέρει σε πρόσφατο ρεπορτάζ η ypaithros, οι τιμές παραγωγού για το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο αυξήθηκαν τον τελευταίο χρόνο 6% και οι τιμές καταναλωτή 16%, ωστόσο, σε αντίθεση με την Ισπανία και την Ιταλία, οι εκτιμήσεις για την νέα παραγωγή είναι αρκετά αισιόδοξες.

Ουκρανία: Κλειδί η διαθεσιμότητα του ηλιελαίου

Σύμφωνα με τη Mintec, εφόσον οι ξηρές καιρικές συνθήκες συνεχιστούν, δεν αποκλείεται οι τιμές του ελαιολάδου να αυξηθούν ακόμα περισσότερο. Την τάση αυτή ενδεχομένως να συγκρατήσει η απελευθέρωση των εξαγωγών σιτηρών από την Ουκρανία, αφού θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των ποσοτήτων ηλιελαίου, η μειωμένη διαθεσιμότητα των οποίων, όπως παραδέχεται και ο κ. Colmenero, συνέβαλε το προηγούμενο διάστημα «δραματικά» στην αύξηση των τιμών, καθώς αυξήθηκε η ζήτηση για ελαιόλαδο. Σημειωτέον ότι, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση Βραχυπρόθεσμων Προοπτικών της Κομισιόν, την περίοδο 2022-2023 οι εκτάσεις που σπάρθηκαν με ηλίανθο στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 7,8% σε ετήσια βάση. Παράλληλα, η ευρωπαϊκή παραγωγή ηλιελαίου προβλέπεται να αυξηθεί 6,9% σε ετήσια βάση (βλ. διάγραμμα) και να ξεπεράσει, για πρώτη φορά από το 2017, τους 32,1 εκατ. τόνους.

της Ελένης Ριζάκη – ypaithros.gr

«Των φρονίμων τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν» λέει η λαϊκή παροιμία, ωστόσο, όσο «φρόνιμα» κι αν είναι ειδικά φέτος, με δυσκολία μπορούν να μιμηθούν το παράδειγμα του μυρμηγκιού στο μύθο του Αισώπου και να αποθηκεύσουν έγκαιρα ξυλεία και pellet.

Δύσκολος και απαιτητικός πάντα ο χειμώνας στη Ροδόπη κι αυτό ντόπιοι, αλλά και επισκέπτες εκείνης της περιόδου, το γνωρίζουν καλά …

Αιτία της τωρινής μείωσης της κατανάλωσης και των παραγγελιών -κατά 70% σε σχέση με πέρσι- δεν είναι άλλη από την μεγάλη αύξηση των τιμών, αύξηση που θα έχει και συνέχεια, όπως προβλέπουν οι άνθρωποι του χώρου. Ενδεικτικά, όπως αναφέρουν, μιλώντας στο ertnews.gr,  έμπειροι έμποροι ξυλείας και ειδών καύσιμων της περιοχής, ενώ πέρυσι τέτοιο καιρό σημειωνόταν κίνηση και πραγματοποιούνταν αγορές, φέτος η κίνηση που σημειώνεται είναι μικρή και οι πρώτες «οχλήσεις» διερευνητικές.

Όσον αφορά στο κόστος, που καλούνται να καταβάλουν οι κάτοικοι της περιοχής είναι 230 – 250 ευρώ ο τόνος τα καυσόξυλα, ενώ πέρσι τέτοια εποχή ήταν 140 ευρώ και έφτασαν να πωλούνται και 180 ευρώ ο τόνος. Και 500 ευρώ τα pellet, ”το πιο φθηνό”, όπως λένε χαρακτηριστικά σημειώνοντας με νόημα ότι «φθηνές λύσεις δεν υπάρχουν  πια στον τρόπο θέρμανσης». Ερωτηματικό προς το παρόν αποτελεί και το ίδιο το πετρέλαιο θέρμανσης, κόστος, έναρξη προμήθειας (τον Οκτώβριο) και ύψος βοηθητικού επιδόματος από το κράτος.

Δυσκολία, ωστόσο, αντιμετωπίζουν και οι ίδιοι οι έμποροι, καθώς, όπως λένε, μετ’ εμποδίων γίνεται η προμήθεια τους από τη γειτονική Βουλγαρία. Σε σχέση με άλλες εποχές τα καυσόξυλα στη γειτονική χώρα έχουν γίνει δυσεύρετα. Με δυσκολία και η προμήθεια pellet, απόρροια των δυσκολιών στην προμήθεια Φ.Α. και της αναγκαστικής στροφής για αναζήτηση άλλων πηγών θέρμανσης για τον γειτονικό λαό.

Πηγή – ertnews.gr

Οι υψηλές θερμοκρασίες που επικράτησαν την προηγούμενη εβδομάδα (35 – 40οC), σε συνδυασμό με τη χαμηλή σχετική υγρασία (Σ.Υ.) και ξηρασία δεν ευνόησαν, αλλά αντίθετα περιόρισαν σημαντικά τις προσβολές των ελιών από το δάκο στις περισσότερες περιοχές της χώρας.

Η σημαντική αλλαγή του καιρού αυτής της εβδομάδας από την περασμένη Κυριακή αλλάζει τελείως τα δεδομένα για την ελαιοκαλλιέργεια. Οι βροχοπτώσεις θα ωφελήσουν σημαντικά την ανάπτυξη του καρπού στους ελαιώνες γενικά, αλλά ειδικά στους ξερικούς. Ταυτόχρονα όμως δημιουργούνται ευνοϊκές συνθήκες ανάπτυξης και πολλαπλασιασμού του δάκου και επομένως και των προσβολών των καρπών με κίνδυνο μεγάλων απωλειών στην παραγωγή (Οι δάκοι απειλούν τη βεντέμα της Κρήτης). Αυτό γιατί οι θερμοκρασίες που επικρατούν αυτή την εβδομάδα (18 – 30 οC) ευνοούν τον πολλαπλασιασμό και τη δραστηριότητα του δάκου με άριστη την θερμοκρασία των 25οC. Οι θερμοκρασίες αυτές σε συνδυασμό με την υψηλή Σ.Υ. που επικρατεί αποτελούν ευνοϊκές έως άριστες συνθήκες ανάπτυξης του δάκου. Οι ευνοϊκότερες τιμές Σ.Υ. για το δάκο είναι 60-90% με άριστη αυτή του 90%.

Οι πιο πάνω συνθήκες θερμοκρασίας και Σ.Υ., ταυτόχρονα με τον δάκο, ευνοούν και την ανάπτυξη του γλοιοσπορίου αλλά και άλλων μυκητολογικών ασθενειών.  Έχει βρεθεί μάλιστα ισχυρή θετική συσχέτιση μεταξύ των προσβολών του δάκου και του γλοιοσπορίου (λόγω των πληγών και της πρωϊμότερης ωρίμανσης των καρπών). Αυτό σημαίνει ότι όσο μεγάλες είναι οι προσβολές από το δάκο τόσο αυξάνονται και οι προσβολές από το γλοιοσπόριο λόγω των νυγμάτων του δάκου. Οι αυξημένες προσβολές δάκου και γλοιοσπορίου αποτελούν το σοβαρότερο κίνδυνο για την ελαιοπαραγωγή το ερχόμενο φθινόπωρο.

Για την αποφυγή μεγάλων ζημιών συνιστάται αρχικά η συστηματική καταπολέμηση του δάκου ώστε να μειωθούν και οι προσβολές από το γλοιοσπόριο και να μη χρειαστούν επεμβάσεις με μυκητοκτόνα αργότερα. Η εντατική παρακολούθηση των πληθυσμών στις παγίδες και οι συχνές δειγματοληψίες καρπών για τον προσδιορισμό του πληθυσμού και των προσβολών είναι σημαντικές για την έγκαιρη εφαρμογή των δολωματικών ψεκασμών. Οι ψεκασμοί πρέπει να εφαρμόζονται σύμφωνα με τις οδηγίες, ψεκάζοντας στο εσωτερικό του δένδρου με χοντρές σταγόνες και σύμφωνα με τα όρια τιμών θερμοκρασίας και ανέμου και να ολοκληρώνονται σύντομα (εντός 7 ημερών). Σε εξαιρετικές περιπτώσεις υψηλών πληθυσμών δάκου στους καρπούς και μόνον τότε, συνιστάται συμπληρωματικά η εφαρμογή ψεκασμών κάλυψης. Η εφαρμογή μαζικής παγίδευσης θα μπορούσε να βοηθήσει επίσης, ειδικά σε εστίες του δάκου στον κάθε ελαιώνα. Τέλος σε περιπτώσεις καθυστερημένης συγκομιδής ειδικά σε θερμές και υγρές περιοχές συνιστάται συμπληρωματικά η εφαρμογή δολωματικών ψεκασμών από τους παραγωγούς.

*  Άρθρο του Ομότιμου καθηγητή Δενδροκομίας του ΓΠΑ και προέδρου της 4Ε, Σταύρου Βέμμου

Πηγή – olivenews.gr

 Κλιματική αλλαγή: Αντίο Pinot Noir και Chardonnay; Πώς η κλιματική αλλαγή επηρεάζει την παραγωγή των φημισμένων οίνων της Γαλλίας

Σε αρκετές περιοχές οι αμπελουργοί αναγκάστηκαν να αρχίσουν φέτος πιο νωρίς τη συγκομιδή. Στα νοτιοδυτικά άρχισε στα τέλη Ιουλίου και στο βόρειο τμήμα της Κορσικής στις αρχές αυτού του μήνα. Μια έως και τρεις εβδομάδες νωρίτερα από το συνηθισμένο. δηλαδή…

Εξαιτίας της ξηρασίας ωστόσο οι καρποί είναι μικρότεροι έως και κατά 40%. Μοιραία, η παραγωγή προβλέπεται ότι θα είναι μειωμένη.

Ακόμη και στη φημισμένη για την οινοπαραγωγή της περιοχή του Μπορντό, στα δυτικά, που δεν επλήγη φέτος από παγετούς, δεν αποφεύχθηκε η επίσπευση του τρύγου λόγω των υψηλών θερμοκρασιών του καλοκαιριού.

Πολλοί από τους οινοπαραγωγούς αναμένουν τώρα ότι η φετινή σοδειά θα έχει διαφορές από τις προηγούμενες, όπως π.χ. στα αρώματα. Μια πρόγευση, λένε, για όσα έπονται όχι στο μακρινό αλλά στο άμεσο πια μέλλον.

Κάθε πέρσι και καλύτερα

«Ο τρύγος του 2022 είναι περίπλοκος για τη γαλλική οινοπαραγωγή», παρατηρεί ο Λοράν Οντεγκέν του Γαλλικού Ινστιτούτο Αμπέλου και Οίνου.

«Η ζέστη καίει τα σταφύλια και τα ωριμάζει πολύ νωρίς στις περισσότερες περιοχές», εξηγεί στο δίκτυο France 24. Το αποτέλεσμα είναι «τα αρώματα να μην έχουν έχουν χρόνο να αναπτυχθούν».

Η αύξηση της θερμοκρασίας μειώνει επίσης την οξύτητα του κρασιού και αυξάνει την περιεκτικότητα σε αλκοόλ. Όλα αυτά συνδυαστικά, επισημαίνει, «διαταράσσουν όλη την ισορροπία».

Επηρεάζεται έτσι όχι μόνο η ποσότητα, αλλά και η ποιότητα της οινοπαραγωγής. Εξ ου και σε ορισμένες περιοχές της Γαλλίας ακόμη ελπίζουν έστω και σε κάποιες σταγόνες βροχής…

Φυσικά δεν είναι η πρώτη φορά που καταγράφονται ανάλογα προβλήματα. «Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει συστηματικά την παραγωγή κρασιού από το 2010», τονίζει η Ναταλί Ολά, ειδικός στην αμπελοκαλλιέργεια στο γαλλικό Εθνικό Ινστιτούτο Ερευνών για τη Γεωργία, τα Τρόφιμα και το Περιβάλλον.

Το 2020 υπήρξαν επίσης πρώιμες συγκομιδές εξαιτίας των ασυνήθιστα υψηλών θερμοκρασιών της άνοιξης εκείνης της χρονιάς. Πέρυσι εν τω μεταξύ τον ανοιξιάτικο καύσωνα διαδέχτηκε παγετός, καταστρέφοντας σημαντικές εκτάσεις αμπελιών.

Όμως «αυτή τη φορά είχαμε μαζί χαλάζι, καύσωνες και ξηρασία», εξηγεί η Ολά. Κι αυτό φέρνει μαζικά στο προσκήνιο «τις συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη».

Για χώρες με σημαντική οινοπαραγωγή, όπως η Γαλλία, το πρόβλημα είναι σαφώς και οικονομικό.

Μόνο πέρυσι, εν μέσω πανδημίας, τα έσοδα για τη γαλλική οικονομία από τις εξαγωγές κρασιού και οινοπνευματωδών ποτών ξεπέρασαν τα 15 δισεκατομμύρια ευρώ.

Προσαρμογή στην αλλαγή

Σε πρώτη φάση, οι αμπελουργοί έχουν καταφύγει σε διάφορους πειραματισμούς για να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.

Άλλοι αραιώνουν τις καλλιέργειες για να περιορίσουν την κατανάλωση νερού. Άλλοι εξετάζουν την ανακύκλωση του νερού ως άμεση λύση.

Ορισμένοι προσπαθούν να δημιουργήσουν σκίαση στα αμπέλια φυτεύοντας δέντρα στα χωράφια τους ή τοποθετώντας στέγαστρα με ηλιακά πάνελ, επιχειρώντας να πετύχουν «με έναν σμπάρο δυο τρυγόνια».

Κάποιοι σχεδιάζουν ή έχουν ήδη επιχειρήσει μεταφορά της παραγωγής σε μικρή κλίμακα σε πιο βόρειες περιοχές της Γαλλίας, όπου το μικροκλίμα έχει αρχίσει να θυμίζει περισσότερο περασμένες χρονιές του νότου.

Για συγκεκριμένες ποικιλίες όμως, αυτό πρακτικά είναι αδύνατο. Από την άλλη, ωστόσο, θα μπορούσαν να δημιουργηθούν νέες ποικιλίες κρασιού…

Για την ακρίβεια «η φύση της γαλλικής οινοπαραγωγής θα είναι εντελώς διαφορετική μέχρι το 2050», προβλέπει η Ολά. Πολλά, εκτιμά, θα εξαρτηθούν από τους πειραματισμούς που γίνονται αυτή τη στιγμή σε όλη τη Γαλλία.

«Ίσως για τα κρασιά της Βουργουνδίας να χρησιμοποιούνται πολλές ποικιλίες», εξηγεί. «Ίσως επίσης να έχουμε εντελώς νέους αμπελώνες σε εντελώς νέα μέρη».

Γάλλοι ειδικοί ήδη προτείνουν την επιστροφή σε ορισμένες ξεχασμένες ποικιλίες σταφυλιού από τις συνολικά περίπου 400 που υπάρχουν καταγεγραμμένες στη χώρα που συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους οινοπαραγωγούς στον κόσμο.

Εξ αυτών σήμερα χρησιμοποιείται μόλις το ένα τρίτο, που καθώς αποδείχθηκαν συν τω χρόνω οι πλέον επικερδείς.

Τώρα ωστόσο ορισμένες τοπικές ποικιλίες, ειδικά από ορεινά περιβάλλοντα, συγκεντρώνουν ξανά το ενδιαφέρον ως πιο ανθεκτικές στην ξηρασία.

«Η άλλη λύση», λέει η Ολά, «θα ήταν να αναζητήσουμε ποικιλίες σταφυλιού στο εξωτερικό, ειδικά σε άλλες μεσογειακές χώρες». Ένας τέτοιος πειραματικός αμπελώνας υπάρχει ήδη στο Μπορντό από το 2009 και θεωρείται πολλά υποσχόμενος.

Η έτερη εναλλακτική, τονίζουν οι ειδικοί, θα είναι υβριδικές ποικιλίες σταφυλιού, γενετικά τροποποιημένες στο εργαστήριο για να αντέχουν στα όλο και πιο ακραία καιρικά φαινόμενα. Λόγω κόστους ωστόσο αυτή φαντάζει ακόμη ως ύστατη λύση…