Είναι γνωστό ότι η ελιά ποικιλίας Καλαμών αποτελεί μία από τις καλύτερες και πιο αναγνωρίσιμες επιτραπέζιες ελιές παγκοσμίως. Καλλιεργείται κυρίως σε περιοχές της Αιτωλοακαρνανίας, της Λακωνίας και της Φθιώτιδας, αλλά και δευτερευόντως σε περιοχές της Μεσσηνίας, της Ηλείας, της Αρκαδίας κ.λπ.

Υπολογίζεται ότι σήμερα στην Ελλάδα παράγονται 50.000 έως 55.000 τόνοι, με πρόβλεψη για την επόμενη 15ετία να φτάσουμε τους 70.000 έως 80.000 τόνους, αν λάβουμε υπόψη τις νέες δεντροφυτεύσεις που έχουν γίνει στις περιοχές που καλλιεργείται η συγκεκριμένη ποικιλία.

Τα τελευταία χρόνια η ζήτηση για ελιά Καλαμών στην παγκόσμια αγορά τείνει ολοένα αυξανόμενη, με αποτέλεσμα η τιμή της να κυμαίνεται σε ικανοποιητικά επίπεδα και να θεωρείται μία από τις πιο αποδοτικές εκμεταλλεύσεις τόσο για τον Έλληνα παραγωγό όσο και για τον Έλληνα μεταποιητή.

καλή πρακτική αποθήκευσης επιτραπέζιας ελιάς σε στεγασμένο και καθαρό χώρο

Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά γενικότερα των επιτραπέζιων ελιών, αλλά και ιδιαιτέρως της ελιάς Καλαμών, αποδίδονται στις ιδιότητες του εδάφους, στην ηλιοφάνεια και γενικότερα στην ιδιαιτερότητα των κλιματικών συνθηκών που επικρατούν στη χώρα μας.

Ως εκ τούτου, εάν εφαρμοσθούν οι ορθές πρακτικές κατά τα στάδια της καλλιέργειας, της συγκομιδής και της επεξεργασίας, μπορούμε να έχουμε σταθερά ένα τελικό προϊόν αρίστης ποιότητας που δεν θα έχει να φοβηθεί τη σύγκριση και τον ανταγωνισμό από προϊόντα της ίδιας ποικιλίας που καλλιεργούνται σε γειτονικές χώρες όπως η Τουρκία, η Αίγυπτος κ.λπ.

Σημαντικοί παράγοντες που πρέπει να γνωρίζουμε

1. Ποιοι εμπλέκονται στην όλη διαδικασία και πού;
2. Ποιες οι ορθές πρακτικές και η σωστή ποιότητα;
3. Τι ισχύει σήμερα;

Ποιοι εμπλέκονται και πού;

#  Οι παραγωγοί στην καλλιέργεια, στη συγκομιδή, στη ζύμωση (συντήρηση) και αποθήκευση της ελιάς.
#  Οι μεταποιητές που κάνουν την επεξεργασία της ελιάς (διαλογή, εκπυρήνωση, παστερίωση, συσκευασία κ.λπ.).

Το μεγαλύτερο κομμάτι της παραγωγής συντηρείται από τους ελαιοπαραγωγούς στις εγκαταστάσεις τους και παραδίδεται στους μεταποιητές σε χρονικά διαστήματα που ορίζονται από την προσφορά και ζήτηση μεταξύ των δύο παραπάνω εμπλεκομένων μερών. Δηλαδή, ένα μέρος της ελαιοπαραγωγής παραδίδεται πριν το καλοκαίρι και ένα άλλο μέρος μετά.

Ορθές πρακτικές και ποιότητα

Για να διατηρήσουμε το ποιοτικό πλεονέκτημα που διαθέτουμε ως χώρα λόγω των ευνοϊκών
μικροκλιματικών συνθηκών, θα πρέπει όλοι οι εμπλεκόμενοι να υιοθετήσουν κατάλληλους
χειρισμούς (ορθές πρακτικές) σε όλα τα στάδια της παραγωγής και επεξεργασίας. Έτσι, στο τέλος θα έχουμε ένα προϊόν υψηλής ποιότητας.

Καλλιεργητικές πρακτικές

Όπως είναι γνωστό, η επιτραπέζια ελιά απαιτεί μεγαλύτερη φροντίδα και περιποίηση από ό,τι η ελαιοποιήσιμη. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη φροντίδα σε ό,τι αφορά το κλάδεμα, την άρδευση, τη λίπανση και τη φυτοπροστασία. Παράλληλα, όμως, απαιτείται ορθολογική χρήση των καλλιεργητικών μέσων (νερού, λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων). Επίσης, πρέπει να αποφεύγεται η υπερβολική άρδευση, λίπανση και εφαρμογή φυτοδραστικών ουσιών κοντά στη συγκομιδή για την επίτευξη μεγάλου μεγέθους καρπών. Αυτό κάνει τον καρπό ευαίσθητο στους μετέπειτα τεχνολογικούς χειρισμούς κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας.

Συγκομιδή

Οι ελιές Καλαμών θα πρέπει να συγκομίζονται στο κατάλληλο χρονικό σημείο, στο σωστό στάδιο της ωρίμανσης και όχι όταν αυτές είναι υπερώριμες. Το χρώμα τους θα πρέπει να είναι ερυθρόμαυρο έως βαθύ μαύρο.

Να συλλέγονται με το χέρι και όχι με τη χρήση διάφορων εργαλείων (ραβδιών), που μπορούν να προκαλέσουν τραύματα και να υποβαθμίσουν την ποιότητα του καρπού.

Μετά τη συλλογή να απομακρύνονται τα ξένα σώματα (κλαδιά, φύλλα κ.λπ.).

Να τοποθετούνται και να μεταφέρονται σε διάτρητες κλούβες ώστε να αερίζονται επαρκώς.

Αποθήκευση – Ζύμωση

Οι ελιές Καλαμών, κατά τον μεγαλύτερο όγκο τους, μεταφέρονται στις αποθήκες των παραγωγών όπου γίνεται η προεπεξεργασία (ταξινόμηση κατά μέγεθος, πλύσιμο με νερό, τοποθέτηση σε δεξαμενές ή βαρέλια και κάλυψη με άλμη) και η ζύμωση.

Οι αποθήκες θα πρέπει να είναι κλειστές και καθαρές και να έχουν εγκατεστημένα συστήματα
μυοκτονίας. Επίσης, οι δεξαμενές, τα βαρέλια, οι διαλογείς και τα υπόλοιπα εργαλεία που
χρησιμοποιούνται θα πρέπει να απολαμβάνουν της απαιτούμενης υγιεινής.

Η ζύμωση είναι η σημαντικότερη διαδικασία και όταν ολοκληρωθεί ομαλά το προϊόν θα έχει
αποκτήσει τα επιθυμητά φυσικοχημικά του χαρακτηριστικά (αλατοπεριεκτικότητα, pH, οξύτητα)
αλλά και τα αντίστοιχα οργανοληπτικά, όπως άρωμα, γεύση, τραγανότητα, που το καθιστούν σταθερό και ασφαλές και καθορίζουν την ποιότητά του.

Κατά τη ζύμωση, λοιπόν, οι μικροοργανισμοί (αρχικά τα οξυγαλακτικά) μεταβολίζουν τα
σάκχαρα παράγοντας γαλακτικό οξύ και ακολούθως οι ζύμες συνεισφέρουν στα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά.

Οι παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν τη ζύμωση είναι το pH (δείκτης οξύτητας), η διαθεσιμότητα θρεπτικών στοιχείων, τα οργανικά οξέα, η επιμόλυνση, η δομή της επιδερμίδας του καρπού, τα τραύματα και οι προσβολές, η θερμοκρασία και η συγκέντρωση NaCl (αλατιού) κ.λπ.

Όλα αυτά αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες, οι οποίοι θα πρέπει να ελέγχονται με χρήση εργαστηριακού εξοπλισμού από εξειδικευμένο τεχνολόγο. Σε αντίθετη περίπτωση, η οποιαδήποτε πιθανή αστοχία θα έχει ως συνέπεια την εμφάνιση ελαττωμάτων στον καρπό, τα οποία είναι μη αναστρέψιμα (μαλάκωμα, αεριοπάθηση, γαλάζωμα, άσχημες οσμές κ.λπ.). Ως τελικό αποτέλεσμα θα έχουμε κακή ποιότητα και οικονομική ζημιά για τον παραγωγό και τον μεταποιητή.

Επεξεργασία – Συσκευασία

Η ελιά, τέλος, παραδίδεται στα εργοστάσια για επιπλέον επεξεργασία, η οποία συνίσταται από την ποιοτική διαλογή (απομάκρυνση ελαττωματικών καρπών), ταξινόμηση μεγέθους, εκπυρήνωση και συσκευασία.

Η ανωτέρω τελική επεξεργασία θα πρέπει να προδιαγράφεται σύμφωνα με το εμπορικό
πρότυπο του Διεθνούς Ελαιοκομικού Συμβουλίου για την επιτραπέζια ελιά (Trade Standard
Applying to Table Olives COI/OT/NC no 1).

Τι ισχύει σήμερα

Ποια είναι η επικρατούσα κατάσταση με την ελιά Καλαμών, ποια είναι τα δυνατά μας σημεία
και ποια τα προβλήματά μας ως χώρα;

κακή πρακτική αποθήκευσης στην ύπαιθρο

Τα εργοστάσια: Τουλάχιστον οι μεγαλύτερες μονάδες επεξεργασίας-τυποποίησης επιτραπέζιας ελιάς έχουν εκσυγχρονιστεί και βελτιωθεί σε μεγάλο βαθμό και έχουν στελεχωθεί με εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό. Είναι πιστοποιημένες με αυστηρά διεθνή πρότυπα (BRC, IFS, FSCC22000, FSMA κ.λπ.) και θεωρείται ότι μπορούν να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις που απορρέουν από τις πολιτικές των μεγάλων αλυσίδων του λιανεμπορίου.

Οι παραγωγοί: Ελάχιστοι ελαιοπαραγωγοί ενημερώνονται, προσπαθούν, χρησιμοποιούν
ορθές πρακτικές, ζητούν τη βοήθεια τεχνολόγων και ελέγχουν την ποιότητα. Οπότε παραδίδουν στο εργοστάσιο προϊόν υψηλών προδιαγραφών.

Οι πολλοί, όμως, δεν υιοθετούν ορθές πρακτικές και αφήνουν τις επιτραπέζιες ελιές σχεδόν στην τύχη τους, με αποτέλεσμα να υπάρχει αστάθεια στην παραγωγή και υποβάθμιση στην ποιότητα. Δυστυχώς, ο μεγαλύτερος όγκος της συγκεκριμένης ποικιλίας παράγεται υπό κακές συνθήκες και τα όποια ποιοτικά προβλήματα παρουσιάζονται συχνά.
Τα προβλήματα αυτά δεν είναι αναστρέψιμα οπότε φτάνουν μέχρι τον καταναλωτή.

Θεωρώ ότι αυτό είναι το μεγαλύτερο θέμα το οποίο θα πρέπει να αναδειχθεί το συντομότερο
δυνατόν, εντάσσοντας σε ένα κοινό πλαίσιο ενεργειών όλους τους εμπλεκομένους χωρίς περιχαρακώσεις και με καλή διάθεση για το μέλλον της ποικιλίας «ελιά Καλαμών».

Να ανοίξει, λοιπόν, η συζήτηση υπό το πρίσμα βεβαίως ότι η υιοθέτηση καλών πρακτικών:

#  δεν αποτελεί επιπλέον σημαντικό κόστος για την ελιά Καλαμών. Σε μερικά στάδια αποτελεί και οικονομία.

#  δεν χρειάζεται δύσκολες και επίπονες εργασίες.

#  αποτελεί επένδυση στην ποιότητα και στο μέλλον αυτού του υπέροχου γαστρονομικού
προϊόντος άρα και στο μέλλον των εμπλεκομένων. 

Ας ανοίξει η συζήτηση!

του Δημήτρη Σκόνδρα, Χημικός Μηχανικός,Διευθυντής Εργοστασίου GAEA Τρόφιμα και Μέλος των 4Ε , Αναδημοσίευση από το περιοδικό ”Ελιά & Ελαιόλαδο”, τεύχος 88

Πηγή – olivenews.gr

«Ξεκίνησα να κάνω τυριά µε βότανα. Ήθελα να διαφοροποιηθώ από τους Κεφαλονίτες και τους άλλους Επτανήσιους» λέει ο Χρύσανθος Καραβίας.

«Άλλα τυριά πρασίνιζαν, σε άλλες περιπτώσεις έσκαγε το τυρί, αλλά µάθαινα. Μια µέρα περίσσεψε λίγη ζύµη, την έβαλα σε ένα µικρό καλουπάκι. Το τυρί ξεχάστηκε. Μία εβδοµάδα αργότερα το δοκιµάσαµε. Μας θύµισε µία γεύση απ’ τα παλιά. Φτιάξαµε ακόµα τρία καλούπια και βάλαµε τυριά. ∆ιαβάζοντας την Οδύσσεια έκανα τη σύνδεση µε τη σπηλιά του Πολύφηµου, όταν πήγαν ο Οδυσσέας και οι ναύτες. Βρήκα ένα βοσκό και αναζήτησα µε τη βοήθειά του µία σπηλιά για να αποθηκεύσω τα τυριά µου. Μετά από ένα µήνα, πήραµε τα τυριά, τα καθαρίσαµε και η γεύση τους ήταν ονειρική. Αυτό το τυρί ονοµάστηκε Τσεµπέρης, για να τιµήσω τους προγόνους µου, καθώς αυτό ήταν το παρατσούκλι των µελών της οικογένειάς µου» αφηγείται ο Χρύσανθος Καραβίας, ο οποίος γεννήθηκε στη Σαντορίνη όπου µετοίκισε στις αρχές του 20ού αιώνα η οικογένειά του, αφήνοντας πίσω την Ιθάκη. Κι εκείνος παρά το γεγονός ότι εµπλεκόταν επαγγελµατικά µε τον τουρισµό και δεν είχε ουδεµία σχέση µε την τυροκοµία, αποφάσισε να επιστρέψει στις ρίζες του, δηµιουργώντας το δικό του τυροκοµείο και ονοµατίζοντάς το Ithaca’s Poem.

Η Ιθάκη διαθέτει πολύ µικρές ποσότητες γάλακτος, «το οποίο ωστόσο είναι εξαιρετικής ποιότητας, καθώς τα ζώα ταΐζονται µε ελάχιστα φυράµατα και ζουν ελεύθερα», σηµειώνει και συµπληρώνει: «Τυροκοµώ µόνο το γάλα της Ιθάκης. Η ποιότητά του είναι τέτοια που δεν θέλω να το ανακατέψω µε άλλα». Τα τυριά του Ithaca’s Poem ταξιδεύουν στην Αθήνα σε πολλά σηµεία πώλησης, στη Σαντορίνη και στην Ιθάκη. Επίσης φτάνουν επιλεγµένα στη Γερµανία, στην Ολλανδία, στη Γαλλία και στις Βρυξέλλες.

Ένα άλλο τυρί, το (Γ)Ιδάκι ήρθε στο φως όταν ο Χρύσανθος Καραβίας µετρούσε ήδη τέσσερα χρόνια ως τυροκόµος. «Ήθελα να φτιάξω ένα τυρί από γίδινο γάλα. Υπάρχει µία παραλία που ονοµάζεται Ιδάκι και στα αρχαία χρόνια λεγόταν Γιδάκι. Γι’ αυτό και το «γ» στην ονοµασία έχει µπει σε παρένθεση. Το τυρί το βάφτισαν ο Γιάννης, ο καθηγητής καλλιτεχνικών του σχολείου, και ο Νίκος, ιδιοκτήτης της καντίνας στην οµώνυµη παραλία», εξηγεί ο ίδιος. Επίσης στο τυροκοµείο της Ιθάκης παράγονται το λευκό τυρί Κάτσενο κι η γραβιέρα Λαζαρέτο απλή και 24µηνης ωρίµανσης.

tyrokomos.gr

Τα αυγά αποτελούν διατροφική βάση από αμνημονεύτων χρόνων και είναι σημαντική η συνεχής παρουσία τους στα μενού και τα γεύματά μας. Όχι μόνο προσφέρουν γαστρονομική ποικιλία, αλλά είναι επίσης πηγή πρωτεΐνης, ασβεστίου και αρκετών βιταμινών και θρεπτικών συστατικών. Εδώ είναι μερικά από τα οφέλη της ενσωμάτωσης των αυγών στη διατροφή σας.

Προσθέστε τα αυγά στην διατροφή σας

1. Είναι μια θρεπτική απόλαυση. Αν και σχετικά μικρά σε μέγεθος, τα αυγά είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά και μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό βασικό συστατικό σε μια καλά ισορροπημένη διατροφή. Ένα μεγάλο βραστό αυγό έχει περίπου 77 θερμίδες και περιέχει:

• Βιταμίνες A, B5, B12, D, E, K, B6
• Φολικό οξύ
• Φώσφορος
• Σελήνιο
• Ασβέστιο
• Ψευδάργυρος
• Έξι γραμμάρια πρωτεΐνης
• Πέντε γραμμάρια υγιεινών λιπών

Τα αυγά είναι μια καλή πηγή πρωτεΐνης (και ασπράδια/κρόκος). Περιέχουν επίσης ακόρεστα λιπαρά που είναι υγιεινά για την καρδιά και αποτελούν εξαιρετική πηγή σημαντικών θρεπτικών συστατικών, όπως η βιταμίνη Β6, η Β12 και η βιταμίνη D.

2. Η κατανάλωση χοληστερόλης επηρεάζει τους ανθρώπους, καλά, διαφορετικά. Ναι, είναι αλήθεια ότι τα αυγά – ειδικά οι κρόκοι – έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε χοληστερόλη. Ένα μεγάλο αυγό έχει περίπου 186 mg διατροφικής χοληστερόλης. Ωστόσο, πριν εξαλείψετε τα αυγά από το μενού, αξίζει να διερευνήσετε τις διατροφικές οδηγίες που παρέχονται από το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA). Μια μελέτη δείχνει ότι τα αυγά δεν αυξάνουν καθόλου τη χοληστερόλη για περίπου το 70% των ανθρώπων. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η χοληστερόλη στη διατροφή δεν αυξάνει απαραίτητα τη χοληστερόλη στο αίμα. Το υπόλοιπο 30%, που ονομάζονται «υπερανταποκρινόμενοι», μπορεί να αυξήσει ήπια την ολική και χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη (LDL) χοληστερόλη με την κατανάλωση αυγών. Όπως με κάθε τρόφιμο, το κλειδί εδώ είναι η κατανάλωση με μέτρο.

3. Τα αυγά αυξάνουν την καλή χοληστερόλη. Η κατανάλωση αυγών οδηγεί σε αυξημένα επίπεδα λιποπρωτεΐνης υψηλής πυκνότητας (HDL), γνωστή και ως «καλή» χοληστερόλη. Οι άνθρωποι που έχουν υψηλότερα επίπεδα HDL έχουν χαμηλότερο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, εγκεφαλικού και άλλων προβλημάτων υγείας. Σύμφωνα με μια μελέτη, η κατανάλωση δύο αυγών την ημέρα για έξι εβδομάδες αύξησε τα επίπεδα HDL κατά 10%.

4. Πάρτε λίγη χολίνη. Η χολίνη είναι μια υδατοδιαλυτή βιταμίνη που συχνά ομαδοποιείται με τις βιταμίνες Β. Χρησιμοποιείται για την κατασκευή κυτταρικών μεμβρανών και βοηθά στην παραγωγή μορίων σηματοδότησης στον εγκέφαλο. Ένα βραστό αυγό έχει περίπου 147 mg χολίνης, που είναι το 27% της ημερήσιας αξίας που συνιστά ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA).

5. Τα αυγά βοηθούν στη διατήρηση της όρασής σας. Καθώς μεγαλώνουμε, πρέπει να προσέχουμε καλύτερα τα μάτια μας. Οι κρόκοι αυγών περιέχουν μεγάλες ποσότητες λουτεΐνης και ζεαξανθίνης, χρήσιμα αντιοξειδωτικά που βοηθούν στη μείωση του κινδύνου καταρράκτη και εκφύλισης της ωχράς κηλίδας στα μάτια. Τα αυγά έχουν επίσης υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη Α, η οποία είναι ευεργετική για την υγεία των ματιών.

6. Μερικά αυγά είναι καλύτερα για εσάς. Τα ωμέγα-3 συμβάλλουν στη μείωση των τριγλυκεριδίων, τα οποία είναι ένας τύπος λιπιδικού λίπους στο αίμα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η κατανάλωση αυγών εμπλουτισμένων με Ωμέγα-3 μπορεί να είναι μια επιλογή, ιδιαίτερα εάν δεν απολαμβάνετε άλλα τρόφιμα (ψάρια, ξηρούς καρπούς, σπόρους) που είναι φυσικά πλούσια σε Ωμέγα-3. (Εάν το επίπεδο των τριγλυκεριδίων σας είναι κάτω από 150, τα πάτε καλά, το 150-199 είναι οριακό υψηλό, το 200-499 είναι υψηλό και το 500 και πάνω θεωρείται πολύ υψηλό.)

7. Λάβετε αρκετές πρωτεΐνες και αμινοξέα. Η λήψη αρκετής πρωτεΐνης στη διατροφή μας είναι ένας σημαντικός τρόπος για να βοηθήσουμε την υγεία του σώματός μας. Κάθε αυγό περιέχει περίπου έξι γραμμάρια πρωτεΐνης, καθώς και χρήσιμα αμινοξέα. Η λήψη του μερίδιού μας σε πρωτεΐνη για την ημέρα μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση του βάρους, στην αύξηση της μυϊκής μάζας, στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και στη βοήθεια των οστών μας, επίσης.

8. Δεν κάνουν κακό στην καρδιά. Παρά τα όσα πίστευαν τις προηγούμενες δεκαετίες, δεν υπάρχει άμεση σχέση μεταξύ της κατανάλωσης αυγών και της καρδιακής νόσου ή του εγκεφαλικού. Ωστόσο, ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι τα άτομα με διαβήτη που τρώνε αυγά αυξάνουν τις πιθανότητες καρδιακών παθήσεων. Οι άνθρωποι που ακολουθούν μια δίαιτα χαμηλή σε υδατάνθρακες και τρώνε αυγά έχουν λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν καρδιακές παθήσεις, προτείνουν ορισμένες μελέτες.

9. Είναι ένα χορταστικό γεύμα. Ίσως έχετε παρατηρήσει ότι η κατανάλωση αυγών για πρωινό μπορεί να σας κάνει να αισθάνεστε χορτάτοι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα – αυτό γενικά αποδίδεται στην υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη στα αυγά. Είτε έχετε μια ομελέτα για πρωινό είτε ένα βραστό αυγό ως σνακ, τα αυγά μπορούν να σας βοηθήσουν να μείνετε ικανοποιημένοι μετά ή μεταξύ των γευμάτων.

Η κυβέρνηση της Ισπανίας, την Τρίτη , ανακοίνωσε την κατάργηση του ΦΠΑ στα είδη διατροφής πρώτης ανάγκης προκειμένου να εξισορροπήσει εν μέρει την αύξηση των τιμών.

Συγκεκριμένα ο πρωθυπουργός της χώρας, Πέδρο Σάντσεθ, σε επίσημη ανακοίνωση που έκανε τόνισε ότι για τους επόμενους έξι μήνες, ο ΦΠΑ θα μειωθεί από το 4% στο 0% για όλα τα βασικά είδη διατροφής, όπως το ψωμί, το γάλα, το τυρί, τα φρούτα, τα λαχανικά και τα δημητριακά. Στο μαγειρικό λάδι (σπορέλαιο και ελαιόλαδο) και στα ζυμαρικά ο ΦΠΑ θα μειωθεί από το 10% στο 5%.

ο ΦΠΑ θα μειωθεί από το 4% στο 0% για όλα τα βασικά είδη διατροφής. Στο μαγειρικό λάδι (σπορέλαιο και ελαιόλαδο) και στα ζυμαρικά ο ΦΠΑ θα μειωθεί από το 10% στο 5%

Επίσης στο τελευταίο υπουργικό συμβούλιο του 2022 αποφασίστηκε η χορήγηση ενίσχυσης 200 ευρώ για τις οικογένειες με ετήσιο εισόδημα των οποίων είναι μικρότερο ή ίσο των 27.000 ευρώ, προκειμένου να «αποζημιωθούν για την αύξηση των τιμών των τροφίμων».

Ακόμη θα καταβληθεί άμεσα ενίσχυση, ύψους 660 εκατομμυρίων ευρώ, στους αγρότες ως αποζημίωση για την αύξηση της τιμής των λιπασμάτων αλλά και του αγροτικού και αλιευτικού πετρελαίου κίνησης.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός ανακοίνωσε επίσης 12μηνη παράταση των επιδοτήσεων για τα ταξίδια των μετακινούμενων με τρένο για να πάνε στη δουλειά τους και ανώτατα όρια στις αυξήσεις των ενοικίων.

Ακόμη θα αυξήσει τη μείωση στους φόρους ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου. Επιπλέον, θα υπάρξει αύξηση στις συντάξεις κατά 8,5%, το 2023 για να στηρίξει την αγοραστική δύναμη των ηλικιωμένων πολιτών.

Τέλος ανέφερε ότι στα 45 δισεκ. ευρώ ανέρχεται το συνολικό κόστος των μέτρων που ελήφθησαν φέτος από την κυβέρνηση, προκειμένου να βοηθήσει τους Ισπανούς να αντιμετωπίσουν την αύξηση του πληθωρισμού, δήλωσε ο πρωθυπουργός της χώρας.

(Παϊσιάδης Σταύρος – agrotypos.gr)

 Ο κ. Θανάσης Σεΐτης δεν είναι ένας απλός χοιροτρόφος. Είναι εκ των μεγαλύτερων χοιροτρόφων στην Ελλάδα, γεγονός που το μαρτυρά το μέγεθος – δυναμικότητα της μονάδας του, στην οποία εκθρέφει 1.200 χοιρομητέρες. Εκτός από την παραγωγική του μονάδα, δηλαδή το χοιροτροφείο, το οποίο βγάζει στην αγορά περί τα 600 μεγάλα χοιρινά σε εβδομαδιαία βάση, διαθέτει και κρεοπωλείο, μέσω του οποίου έχει τη δυνατότητα να διαθέτει στο καταναλωτικό κοινό το χοιρινό της μονάδας του. «Κάνω τη διάθεση του χοιρινού μου, μέσω του κρεοπωλείου, γιατί δεν γίνεται αλλιώς. Από τα 600 χοιρινά εβδιομαδιαίως, τα 120 περίπου, φεύγουν μέσω του κρεοπωλείου μου. Τα υπόλοιπα τα δίνω σε εμπόρους. Στα σούπερ μάρκετ απευθείας δεν συμφέρει να δώσω, γιατί οι τιμές είναι πολύ χαμηλές κι εκτός αυτού, μας πληρώνουν με επιταγές μετά από 5 και 6 μήνες. Σε εποχές, κατ’ επέκταση, όπως η σημερινή, με μεγάλες ανάγκες σε ρευστότητα, λόγω των ακριβών ζωοτροφών, δεν συμφέρει σε καμιά περίπτωση η απευθείας πώληση από μας σε μεγάλα μάρκετ. Αυτά αγοράζουν κρέας από το εμπόριο με δημοπρασίες», τονίζει.

Γενικά, τα ελαιόδεντρα που καλλιεργούνται για ελαιόλαδο χρειάζονται λιγότερη άρδευση από ό,τι αυτά που καλλιεργούνται για επιτραπέζιες ελιές. Ωστόσο, πρέπει να προσέξουμε να μην αρδεύσουμε υπερβολικά τα δέντρα. Η παραγωγή ελαιολάδου βελτιστοποιείται μεταξύ 40 και 70% ETc (εξατμισοδιαπνοή καλλιέργειας). Η υψηλότερη παραγωγή βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο αυτού του εύρους. Η καλύτερη ποιότητα λαδιού βρίσκεται στο κάτω άκρο. Γενικά, η υπερβολική άρδευση αυξάνει το κόστος καλλιέργειας, προάγει την περιττή φυτική ανάπτυξη και ανάπτυξη ζιζανίων, μπορεί να προκαλέσει έκπλυση θρεπτικών συστατικών, μπορεί να μειώσει την ανθοφορία και αυξάνει το κόστος κλαδέματος.

Η ελιά λοιπόν σε γενικές γραμμές δε χρειάζεται πολύ νερό. Χρειάζεται κάποια ποσότητα νερού στοχευμένα σε κάποια κρίσιμα στάδια, καθώς η υπερβολική άρδευση φέρνει μόνο προβλήματα. Η άρδευση στην ελιά θεωρείται απαραίτητη γενικά σε νεαρά δέντρα, αλλά και σε κάποιες βρώσιμες ποικιλίες ελιάς, των οποίων η τιμή αυξάνεται κατακόρυφα αν ο παραγωγός επιτύχει μεγάλο μέγεθος καρπού. Για παράδειγμα, η τιμή στην Καλαμών στην κλάση 100 τεμάχια ανά κιλό είναι σχεδόν τετραπλάσια από ότι για τα 350 τεμάχια ανά κιλό. Επομένως, εκεί η άρδευση είναι σχεδόν απαραίτητη ειδικά σε κάποια στάδια πριν τη συγκομιδή, έτσι ώστε να πάρουμε όσο το δυνατόν περισσότερες ελιές στις ”ακριβές” κλάσεις. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις, το δέντρο της ελιάς έχει αποδείξει ότι μπορεί να παράξει μια μέτρια ποσότητα μόνο και μόνο εκμεταλλευόμενο τις βροχές, καθώς βλέπουμε ότι ακόμα και στις νοτιότερες περιοχές της χώρας (π.χ. Κρήτη) αρκετοί είναι αυτοί που καλλιεργούν ξερικά. Παρόλα αυτά, αν αποφασίσουμε τελικά να αρδεύσουμε ειδικά σε κάποια κρίσιμα στάδια, το δέντρο φυσικά θα το εκμεταλλευτεί έτσι ώστε να δώσει περισσότερη και κάποιες φορές ποιοτικότερη παραγωγή, καθώς και να είναι μακροπρόθεσμα πιο υγιές και εύρωστο. Αυτός είναι ο λόγος που αρδεύεται το 70% των καλλιεργούμενων εκτάσεων ελιάς παγκοσμίως. Αντιθέτως, στη χώρα μας έχουμε κατά πλειοψηφία μη αρδευόμενες καλλιεργούμενες εκτάσεις ελιάς. 

Γιατί και πότε αρδεύουμε την ελιά;

Με την άρδευση ρυθμίζεται αποτελεσματικά το άνοιγμα των στοματίων των φύλλων. Επίσης με την άρδευση παρατηρείται αυξημένη διαφοροποίηση των οφθαλμών και άρα υψηλή άνθηση και καρπόδεση που θα προσφέρει υψηλή απόδοση. Επιπλέον μειώνεται το φαινόμενο της παρενιαυτοφορίας και προωθείται η επετειοφορία με αποτέλεσμα ο ελαιώνας μας να είναι παραγωγικός κάθε χρόνο. Ακόμα, με την άρδευση οι βλαστοί αυξάνονται φυσιολογικά και οι καρποί είναι μεγαλύτεροι σε μέγεθος και λείοι. Αν και το ποσοστό του ελαιόλαδου / βάρος καρπού είναι μικρότερο, απ’ ότι σε ένα ξερικό ελαιώνα, συνολικά παρατηρείται υψηλότερη παραγωγή. 

H ισορροπημένη άρδευση λοιπόν ευνοεί τη βλάστηση, ανθοφορία και καρποφορία των ελαιόδεντρων. Ξηρικά η ελιά καλλιεργείται συνήθως σε περιοχές με βροχοπτώσεις που υπερβαίνουν ετησίως τα 450 χιλιοστά βροχής. Ακόμα και αν συνολικά σε ετήσια βάση μπορεί να υπάρχουν αρκετές βροχοπτώσεις στην περιοχή μας (π.χ. 500 ή 600 mm), οι βροχοπτώσεις αυτές δεν είναι ομοιόμορφα κατανεμημένες. Έτσι, σε πολύ κρίσιμα στάδια της ανάπτυξης που αναφέρονται παρακάτω, μπορεί το δέντρο μας να μείνει “ακάλυπτο” από πλευράς υδατικών αναγκών, κάτι που έχει άμεσες συνέπειες στην παραγωγή μας. 

Υπάρχουν κάποιες περίοδοι κατά τις οποίες απαιτείται η ύπαρξη του νερού, καθώς αν αυτό δεν επαρκεί έχουμε αρνητικές επιπτώσεις στα δέντρα μας και την παραγωγή τους. Στη χώρα μας, κατά μέσο όρο την περίοδο από Φεβρουάριο μέχρι τον Ιούνιο πραγματοποιούνται κάποιες κρίσιμες διεργασίες για το ελαιόδεντρο, όπως η διαφοροποίηση των οφθαλμών, η άνθηση, η καρπόδεση και η αύξηση των βλαστών. Η μη ικανοποίηση υδατικών αναγκών του δέντρου σε αυτό το στάδιο μπορεί να επιφέρει μειωμένη διαφοροποίηση οφθαλμών, μειωμένη άνθηση και κατά συνέπεια μειωμένη καρπόδεση, και άρα μικρότερη παραγωγή. Από την άλλη μεριά οι μικρότερες απαιτήσεις σε νερό που έχει η ελιά όσο και αν φαίνεται περίεργο είναι την περίοδο από μέσα Ιουλίου μέχρι και τέλη Αυγούστου. Μπορούμε να ελαχιστοποιήσουμε την εφαρμογή νερού από το στάδιο σκλήρυνσης του πυρήνα (περίπου τον Ιούλιο) έως και το τέλος Αυγούστου, χωρίς να υπάρχει σχεδόν καμία επίδραση στην παραγωγή (ελεγχόμενη ελλειμματική άρδευση). 

Ένα παράδειγμα για να καταλάβουμε την ομοιόμορφη κατανομή του νερού και το τι προβλήματα μπορεί να δημιουργήσει η ανομοιομορφία είναι το εξής: Έστω ότι έχουμε έναν ελαιώνα ο οποίος βρίσκεται σε περιοχή όπου βρέχει αρκετά συχνά την περίοδο του χειμώνα αλλά έχουμε έλλειψη βροχοπτώσεων κατά την περίοδο από μέσα Μαρτίου μέχρι και τον Απρίλιο. Ο παραγωγός θα δει τις ελιές του να είναι γεμάτες άνθη αλλά τον χειμώνα που θα πάει για να συγκομίσει η παραγωγή θα είναι αρκετά πιο κάτω από την αναμενόμενη. Αυτό θα έχει συμβεί  γιατί την περίοδο της ανθοφορίας δεν είχαμε επαρκείς ποσότητες νερού και έτσι είχαμε μεγάλο ποσοστό ατελών ανθέων και μειωμένη διαφοροποίηση οφθαλμών. Συνεπώς, η ανομοιομορφία στην κατανομή των βροχοπτώσεων είναι ένα σημαντικό πρόβλημα ειδικά σε εδάφη με χαμηλή υδατοϊκανότητα (εδάφη που δεν κρατούν το νερό, όπως συμβαίνει με τα αμμώδη εδάφη). Σε αυτές τις περιπτώσεις, η άρδευση από τη μεριά του ελαιοπαραγωγού σε κάποια στάδια κρίνεται αναγκαία για μια υψηλή παραγωγή. 

Όπου είναι απαραίτητο γενικά, συνιστάται άρδευση πριν από την έναρξη της ανθοφορίας, διότι η άρδευση κατά την περίοδο ανθοφορίας μπορεί να οδηγήσει σε έκπλυση της ποσότητας αζώτου που έχουμε ρίξει στο έδαφος.

Το φθινόπωρο, από το Σεπτέμβριο έως και τη συγκομιδή, αν το δέντρο έχει στη διάθεσή του επαρκείς ποσότητες νερού, μεγαλώνει αρκετά τους βλαστούς βοηθώντας σε μια καλή παραγωγή την επόµενη χρονιά. Στους καρπούς ολοκληρώνεται ο σχηµατισµός του λαδιού και ο καρπός αποκτά το μέγιστο δυνατό μέγεθος με την απορρόφηση νερού. Αν το φθινόπωρο δεν υπάρχει αρκετό νερό, οι καρποί συρρικνώνονται και αυτό δημιουργεί πολλά προβλήματα. Αντίθετα, με αρκετή υγρασία στο έδαφος τον Σεπτέμβριο έως τη συγκομιδή παράγεται αρκετό ελαιόλαδο και καλής ποιότητας.

Τι πρέπει να γνωρίζουμε πριν την άρδευση της ελιάς;

Απαραίτητο πριν ξεκινήσουμε οποιαδήποτε σκέψη για άρδευση είναι να πάρουμε στα χέρια μας μία ανάλυση εδάφους. Η ανάλυση εδάφους σε συνδυασμό με συζήτηση με τον γεωπόνο της περιοχής μας θα μας υποδείξει αν χρειάζεται άρδευση, σε τι συχνότητα, σε ποια χρονικά σημεία, αλλά μπορεί να επηρεάσει ακόμα και τη μέθοδο άρδευσης που θα ακολουθήσουμε. Για παράδειγμα, σε αμμώδη εδάφη που δεν κρατάνε νερό, συνίστανται συχνά ποτίσματα με λίγο νερό και όχι μία φορά με πολύ νερό. Επίσης, δυστυχώς σε αμμώδη εδάφη, το νερό πάει σχεδόν απολύτως κατακόρυφα προς τα κάτω, δεν απλώνεται έτσι ώστε να διαβρέξει έναν μεγάλο όγκο χώματος. Συνεπώς πρέπει να διαβρέχουμε διαφορετικά σημεία σε κάποια απόσταση γύρω από τον κορμό, και όχι μόνο ένα. Στην περίπτωση αυτή, μπορεί μετά από συζήτηση με το γεωπόνο της περιοχής μας να καταλήξουμε ότι χρειαζόμαστε σύστημα με 2 μπεκ 180 μοιρών αντιδιαμετρικά του δέντρου και όχι σύστημα με σταγόνες (σπάνια περίπτωση αλλά μπορεί να συμβεί). Αντιθέτως, σε μέσης σύστασης έδαφος, μπορεί να καλυπτόμαστε άριστα με ένα σύστημα ακόμα και με ένα σταλάκτη ανά δέντρο (υπό προϋποθέσεις). 

Καλό είναι να γνωρίζουμε γενικά ότι ήδη από 1,7 μέτρα βάθος και κάτω δεν υπάρχουν κατά κανόνα ενεργά ριζικά τριχίδια για να μπορέσει η ελιά να απορροφήσει νερό. Δυστυχώς, κατά μέσο όρο το ριζικό σύστημα ενός ώριμου δέντρου ελιάς μπορεί να απορροφήσει επαρκώς νερό και θρεπτικά συστατικά σε ένα στρώμα από 1,2 έως και 1,7 μέτρα βάθος, ενώ αντίθετα οι ρίζες που στηρίζουν το δέντρο αλλά δεν απορροφούν νερό μπορούν να φτάσουν πολλά μέτρα βάθος. Αυτό το στοιχείο σε συνδυασμό με τυχόν ελαφριά εδάφη μας δημιουργεί πολλά προβλήματα στο σχεδιασμό του συστήματος άρδευσης. 

Επίσης, καλό είναι να γνωρίζουμε ότι οι καρποί των αρδευόμενων δέντρων φτάνουν σε υψηλή κατά κανόνα ελαιοπεριεκτικότητα αργότερα σε σχέση με τους καρπούς των ξηρικών δέντρων. Επίσης, για τα αρδευόμενα δέντρα, η αλλαγή του χρώματος του καρπού από πράσινο σε μαύρο γίνεται πιο σταδιακά. Η περιεκτικότητα σε ελαιόλαδο ως ποσοστό του βάρους των νωπών καρπών τείνει να είναι υψηλότερη φυσικά για τα ξηρικά από ό,τι για τα αρδευόμενα δέντρα, αλλά συνολικά με τη άρδευση έχουμε περισσότερες ελιές μεγαλύτερης μάζας. 

Τέλος, πρέπει να γνωρίζουμε ότι σε αυτό το δύσκολο εγχείρημα (να παρέχουμε σε κάθε δέντρο ελιάς τη βέλτιστη ποσότητα νερού στο κατάλληλο χρονικό σημείο) δεν είμαστε μόνοι μας, καθώς έχουμε σύμμαχο την τεχνολογία. Είναι φύσει αδύνατο να μπορέσουμε να επιτύχουμε ορθή άρδευση μόνο εμπειρικά, μόνο με ένστικτο και παρατηρώντας απλώς τα δέντρα ή πιάνοντας το χώμα. Η τεχνολογία μας βοηθά, καθώς στο εμπόριο υπάρχουν πολλές συσκευές (για παράδειγμα μετρητές υγρασίας εδάφους) που μπορούν να μας δώσουν με ασφάλεια κάποιες απαραίτητες μετρήσεις επί τόπου. Με ένα κόστος της τάξης των 30 ευρώ, μπορούμε να έχουμε μία μικρή συσκευή σε μέγεθος κινητού τηλεφώνου, την οποία μπορούμε να εφαρμόσουμε σε όποιο σημείο του ελαιώνα μας θέλουμε και αυτή μας δίνει ταυτόχρονα θερμοκρασία, υγρασία και pH εδάφους για το συγκεκριμένο αυτό σημείο. Κάτι τέτοιο είναι απολύτως απαραίτητο να το έχουμε πάντα μαζί μας ακόμα και ως ερασιτέχνες καλλιεργητές σε έναν ελαιώνα 30 δέντρων. Φυσικά, ως επαγγελματίες καλλιεργητές εκατοντάδων δέντρων, υπάρχουν πολύ πιο εξελιγμένα συστήματα παρακολούθησης, καταγραφής και ανάλυσης αυτών και άλλων παραμέτρων καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε.

Πώς αρδεύουμε την ελιά

Όπως συμβαίνει σε πολλές άλλες καλλιέργειες, υπάρχουν κινητά και ακίνητα συστήματα άρδευσης που χρησιμοποιούνται συνήθως σε ελαιώνες. Τα κινητά συστήματα δεν έχουν κόστος εγκατάστασης, αλλά είναι μεγάλης έντασης εργασίας. Τα ακίνητα συστήματα απαιτούν αρχική επένδυση και έχουν μεγάλο κόστος συντήρησης. 

Τα συνηθέστερα συστήματα άρδευσης της ελιάς είναι τα παρακάτω:

Κατάκλυση 

Η άρδευση με κατάκλυση είναι ένα σύστημα που προτιμάται σε εδάφη με κλίση έως 3%. Δυστυχώς δεν προσδίδει ομοιόμορφη και ελεγχόμενη κατανομή του νερού σε όλα τα δέντρα, και γι’ αυτό στις μέρες μας αποφεύγεται. 

Αυλάκια

Στην άρδευση με αυλάκια, ένας περιοριστικός παράγοντας είναι η κλίση του εδάφους να μην ξεπερνά το 1%. Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου είναι ο απλός σχεδιασμός και η μικρή δαπάνη για την προετοιμασία του εδάφους. Από την άλλη μεριά όμως οδηγεί σε υψηλή και άσκοπη κατανάλωση νερού, σε έκπλυση θρεπτικών συστατικών και σε ανομοιόμορφο πότισμα. 

Τεχνητή Βροχή

Η τεχνητή βροχή με μικροεκτοξευτήρες είναι ένας τρόπος να ποτίζουμε διαφορετικά σημεία γύρω από ένα δέντρο αν αυτό είναι απαραίτητο, όπως πχ. σε εδάφη με ποσοστό άνω του 70% σε άμμο όπως αναφέραμε πριν. Η τεχνητή βροχή είναι ένα σύστημα με απλή διαχείριση που δεν απαιτεί ιδιαίτερες δαπάνες. Ωστόσο η επίδραση του αέρα στην κατανομή της βροχής είναι ένας παρεμποδιστικός παράγοντας στην αποτελεσματική άρδευση. Επίσης, ακριβώς επειδή διαβρέχουμε μία μεγαλύτερη επιφάνεια, η τεχνητή βροχή ευνοεί την ανάπτυξη των ζιζανίων, ενώ σε συνδυασμό με δυνατό αέρα ή λάθος τοποθέτηση μπορεί να προκαλέσει τη διαβροχή του κορμού με κίνδυνο την ανάπτυξη ασθενειών. 

Στάγδην Άρδευση

Η στάγδην άρδευση (άρδευση με σταλάκτες) χρησιμοποιεί διάτρητους σωλήνες που λειτουργούν με χαμηλή πίεση. Το σύστημα υπερτερεί στην οικονομία και αποτελεσματική χρήση του νερού. Τα πλεονεκτήματά του είναι ότι μπορεί να συνδυαστεί με υδρολίπανση και περιορίζει την ανάπτυξη των ζιζανίων. Όμως όπως και κάθε σύστημα έχει τα μειονεκτήματά του. Μεταξύ αυτών είναι κυρίως το υψηλό κόστος συντήρησης, αλλά και η πιθανότητα να φράξουν οι σταλάκτες, να τρυπήσουν από διάφορους παράγοντες (π.χ. τσίμπημα πουλιών κτλ) και άλλα. Αν αυτό δυστυχώς δεν το αντιληφθεί ο παραγωγός άμεσα, θα επηρεάσει έναν μεγάλο αριθμό δέντρων. Στις μέρες μας, προτιμάται σαν επιλογή το σύστημα των σταγόνων και αρκετοί παραγωγοί -όπως βλέπουμε και στην παρακάτω φωτογραφία- διατηρούν ψηλά τα λάστιχα, έτσι ώστε να μην τους εμποδίζουν στις εργασίες με τον καταστροφέα. Κάποιοι άλλοι παραγωγοί όμως πιστεύουν ότι αυτό είναι λάθος, καθώς όσο και να προσεχτούν τα λάστιχα που είναι ψηλά, κάποια στιγμή θα παρουσιάσουν διαρροές. Κάποιο από το νερό αυτό με τη βοήθεια του αέρα είναι σίγουρο ότι θα καταλήξει στον κορμό του δέντρου, και τότε ξεκινούν τα προβλήματα ασθενειών. 

Υπόγεια Στάγδην Άρδευση

Η υπόγεια στάγδην άρδευση είναι μια χαμηλής πίεσης μέθοδος άρδευσης που μεταφέρει το νερό κατευθείαν στις ρίζες των φυτών μέσω πλαστικών αγωγών εφαρμογής που είναι μόνιμα θαμμένοι στο υπέδαφος. Η επιφάνεια του εδάφους μπορεί να παραμένει στεγνή, ενώ ταυτόχρονα το δέντρο να αρδεύεται. Επιτρέπει στο νερό να διανέμεται ομοιόμορφα ανεξάρτητα από το σχήμα των αρδευόμενων εκτάσεων. Οπωσδήποτε έχει αρκετά μεγάλο κόστος σχεδιασμού, εγκατάστασης αλλά και συντήρησης (ειδικά αν φράξουν οι σταλάκτες), ενώ χρειάζεται πολλή προσοχή στις γεωργικές εργασίες. Από την άλλη όμως παρέχει πολύ στοχευμένη άρδευση με μεγάλη οικονομία νερού. 

Τι να αποφύγουμε κατά την άρδευση της ελιάς

Με όποιον τρόπο κι αν επιλέξουμε να αρδεύσουμε τον ελαιώνα μας, είναι σημαντικό να θυμόμαστε να αποφεύγουμε την άμεση διαβροχή του κορμού και του εδάφους σε μικρή απόσταση από αυτόν. Αυτό γιατί σ’ αυτήν την απόσταση δεν υπάρχει ενεργό ριζικό σύστημα για να απορροφήσει το νερό που προσφέρουμε στα δέντρα. Επίσης, ο λαιμός των ελαιόδεντρων είναι αρκετά ευαίσθητος σε ασθένειες του εδάφους και μικροοργανισμούς που ευνοούνται από την υγρασία. 

Τι θα γίνει αν αρδεύσουμε υπερβολικά την ελιά

Όταν αρδεύουμε πλήρως την ελιά (100% ΕΤc), αφενός μεν δεν κερδίζουμε και πολλά πράγματα σε σχέση με την ελλειμματική άρδευση, αφετέρου ευνοούνται οι βερτισιλλιώσεις, η υπερβολική ανάπτυξη ζιζανίων, καθώς και η ραγδαία αύξηση πληθυσμού διαφόρων εχθρών, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τον δάκο. 

Όταν αρδεύουμε υπερβολικά, τότε σίγουρα αυξάνεται σημαντικά το κόστος της παραγωγής, αλλά και το κόστος του κλαδέματος σε σημείο που μπορεί να γίνεται ασύμφορη η καλλιέργεια. Επίσης, το υπερβολικό νερό στους καρπούς μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη ποιότητα λαδιού. Τέλος, το παραπανίσιο νερό οδηγεί σε βλαστομανία, δηλαδή σε υπερβολική ανάπτυξη των βλαστών, κάτι που συνεπάγεται σε σκίαση των δέντρων και άρα σε μείωση της φωτοσύνθεσης, με αποτέλεσμα τη μειωμένη καρποφορία την επόμενη χρονιά. 

Άλλες μέθοδοι που μας βοηθούν στην ορθή διαχείριση νερού 

Εδαφοκάλυψη και χλωρά λίπανση 

Μια άλλη τακτική που ίσως είναι ωφέλιμο να εφαρμόζουμε στον αρδευόμενο ελαιώνα μας είναι η εδαφοκάλυψη. Η τεχνική της εδαφοκάλυψης προστατεύει το έδαφος από την ξηρασία εξαιτίας της εξάτμισης, καθώς και από διάβρωση του εδάφους, καταπολεμώντας παράλληλα και τα ζιζάνια. Μπορεί να εφαρμοστεί με τη χρήση θρυμματισμένων υλικών κλαδέματος καθώς θα βγουν νωπά από τον θρυμματιστή. Θετικά αποτελέσματα έχουν επίσης προκύψει από τη χρήση της χλωρής λίπανσης. Κατάλληλα φυτά που επιλέγονται είναι το έρπον τριφύλλι, ο βίκος, το κτηνοτροφικό κουκί και το κτηνοτροφικό μπιζέλι. Τα φυτά αυτά περιέχουν αζωτοδεσμευτικά βακτήρια που εναποθέτουν άζωτο στο έδαφος. Επίσης, σημαντική θεωρείται και η διατήρηση της αυτοφυούς χλωρίδας (π.χ. οξαλίδα). Πολλές φορές ασκεί ανασταλτική δράση στα ζιζάνια.

Συμπέρασμα

Γίνεται λοιπόν σαφές πως η άρδευση της ελιάς είναι μια καλλιεργητική τεχνική που αν γίνει χωρίς μελέτη, διασταύρωση στοιχείων και συζήτηση με τον γεωπόνο της περιοχής μας, είναι σίγουρο ότι θα κάνει περισσότερο κακό παρά καλό στα δέντρα μας. Όταν όμως γίνεται μετά από ενδελεχή έρευνα και συλλογή στοιχείων -όχι γενικά αλλά συγκεκριμένα για τον ελαιώνα μας- μπορεί όντως να προσφέρει υψηλότερη και ποιοτικότερη παραγωγή, ενώ μπορεί να συμβάλλει στην υγεία και μακροημέρευση των δέντρων μας, καθώς τα καθιστά πιο ανθεκτικά απέναντι σε ασθένειες και πάσης φύσεως στρες.  

Βιβλιογραφία

1. – http://www.fao.org/land-water/databases-and-software/crop-information/olive/en/
2. – https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpls.2019.01243/full
3. – «Ελαιοκομία», Ιωάννης Ν. Θεριός, Εκδόσεις Γαρταγάνη, Θεσσαλονίκη 2015
4. – https://www.aua.gr/roussos/Roussos/pdf/Printing%20Lessons/Olive/6-Irrigation.pdf
5. – «Επισκόπηση των τρόπων άρδευσης με έμφαση στην υπόγεια στάγδην άρδευση», Διπλωματική Εργασία Αθανασιάδου Βασιλική, Κονσούλα Αθανασία, Μπατσούκα Ασπασία, Θεσσαλονίκη 2007 
6. – «Ελιά»,  Δρ. Ειρήνη Καρατάσιου, Δρ. Ηλίας Κάλφας, Αμερικανική Γεωργική Σχολή, Θεσσαλονίκη 2018
7. Πηγή – wikifarmer.com

Η βασική αγροτική σύνταξη, δηλαδή των ασφαλισμένων του πρώην ΟΓΑ του ν. 4169/1961, η οποία μέχρι 31.12.2022 ανερχόταν σε τριακόσια εξήντα ευρώ, από την 1η Ιανουαρίου 2023 αυξάνεται σε τριακόσια ογδόντα επτά ευρώ και ενενήντα λεπτά (387,90€).

Τα παραπάνω διευκρινίζονται, μεταξύ άλλων, σε σχέδιο εγκυκλίου που δόθηκε στην δημοσιότητα στις 28 Δεκεμβρίου 2022 από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, με αφορμή την υπογραφή Κοινής Υπουργικής Απόφασης για την αύξηση των κύριων συντάξεων από 1ης Ιανουαρίου 2023.

Σημειώνεται πως, σύμφωνα με την ΚΥΑ, το συνολικό ποσό των κύριων συντάξεων με έναρξη καταβολής έως και την 31η Δεκεμβρίου 2022 αυξάνεται από την 01.01.2023 κατά 7,75%.

Συνοδευτικά αρχεία

Ολόκληρη η ΚΥΑ για την αύξηση των συντάξεων

Ολόκληρο το σχέδιο εγκυκλίου

Πηγή – agro24.gr

Στα 6,10 ευρώ το κιλό βρέθηκε η τιμή ορισμένων έξτρα παρθένων ελαιολάδων στην Ισπανία κατά τις πρώτες ημέρες του 2023, με τη μέση τιμή στις 29 Δεκεμβρίου να ξεπερνά τα 5,60 ευρώ, την ίδια στιγμή που στην Ελλάδα η αγορά διατηρείται στάσιμη πέριξ των 5,20 ευρώ.

Όμως και στην Ιταλία οι τιμές έχουν σπάσει εδώ και εβδομάδες το φράγμα των 6 ευρώ, με τις πράξεις στο εμπορικό κέντρο του Μπάρι για τα έξτρα παρθένα ελαιόλαδα με οξύτητα κάτων των 3 γραμμών, να διαπραγματεύονται στην περιοχή των 6,30 ευρώ το κιλό. Αναφορές από αυτές τις δυο χώρες που καθορίζουν τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά ελαιολάδου, θέλουν το ενδιαφέρον να έχει μετατοπιστεί για τα καλά προς την Ελλάδα, κάτι που συνεπάγεται ότι είναι θέμα χρόνου η ενισχυμένη ζήτηση να παρασύρει προς τα πάνω τις προς το παρόν ελκυστικότερες τιμές που ακούγονται στα εγχώρια εμπορικά κέντρα.

Μάλιστα στην Ισπανία, οι αναλυτές αναμένουν μια περαιτέρω ενίσχυση των τιμών αφού εκτός από τη μείωση της παραγωγής, οι δυνατές βροχοπτώσεις του περασμένου Δεκεμβρίου φαίνεται να υποβάθμισαν τα λιγοστά ελαιόλαδα, ενώ ο βροχερός καιρός αναμένεται να επιστρέψει μέσα στα επόμενα 24ωρα. Το ταβάνι για τα ισπανικά ελαιόλαδα, θα μπορούσε να είναι τα 6 ευρώ το κιλό, μέση τιμή, τις επόμενες εβδομάδες, έναντι των 5,50 που είναι αυτές τις ημέρες.

Στο μεταξύ, ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι τελευταίες εκτιμήσεις του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας που επιβεβαιώνουν το μικρό μέγεθος της φετινής παγκόσμιας παραγωγής, αναφέροντας πως πρόκειται για χαμηλό έξι ετών στους 2,73 εκατ. τόνους. Από αυτό το σύνολο, οι 1,5 εκατ. τόνοι αφορούν στην ευρωπαϊκή παραγωγή, με την Ελλάδα να συνεισφέρει 350.000 τόνους, έναντι των 260.000 τόνων που είναι ο μέσος όρος των τελευταίων ετών. Μάλιστα, η παραγωγή αυτή είναι η υψηλότερη από την περίοδο 2005/06 και έπειτα σύμφωνα με τον σχολιασμό του ΙΟC. Από την άλλη η Ισπανία, με μια παραγωγή που δεν θα υπερβεί τους 780.000 τόνους, βρίσκεται χαμηλότερα και από την «κακή χρονιά» όπως αποκαλούν στην Ισπανία την ελαιοκομική περίοδο 2012-2013. Στην Ιταλία, η συγκομιδή αναμένεται να μειωθεί στους 235.000 τόνους.

Ευρωπαϊκή αγορά ελαιολάδου (photo/agronews.gr)

(Πέτρος Γκόγκος – agronews.gr)

Πρόσφατη μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παρουσίαζε, μεταξύ άλλων, μια τάση που αρχίζει και αποκτά μομέντουμ την τελευταία τριετία και αφορά τα λεγόμενα αγροφωτοβολταϊκά (εφεξής APV) ή αγροβολταϊκά, όπως επίσης αποκαλούνται.

Όπως αναφέρει η μελέτη, «τα APV είναι ο συνδυασμός των γεωργικών καλλιεργητικών πρακτικών με την παραγωγή ενέργειας. Πρόκειται για σειρές από υπερυψωμένα πάνελ, έτσι ώστε κάτω από αυτά να μπορεί ο αγρότης να καλλιεργεί τη γη. H διπλή αυτή χρήση αυξάνει την αξία της γης, γιατί δημιουργεί επιπλέον εισόδημα ανά μονάδα επιφάνειας γης. Πιλοτικά έργα στην Ευρώπη έχουν δείξει μια μικρή μείωση στην παραγωγή βιομάζας, ωστόσο, λόγω της σκίασης που παρέχουν στις καλλιέργειες και της τάσης μείωσης των απωλειών νερού μέσω της εξάτμισης, τα APV μπορούν να έχουν θετικά αποτελέσματα στην ανάπτυξη των φυτών».

Συνήθως, τα APV υψώνονται σε μεταλλικές ή τσιμεντένιες κατασκευές από δύο έως τέσσερα μέτρα πάνω από το έδαφος. Η επιφάνεια γης πάνω από την οποία τοποθετούνται καλύπτει συνήθως το 50% αυτής.

Η δυνητικά διαθέσιμη έκταση για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας APV συστημάτων στην ΕΕ-28 εκτιμάται σε 5 εκατομμύρια στρέμματα βάσει των ακόλουθων υπολογισμών. Έως το 2019 είχαν εγκατασταθεί φωτοβολταϊκά συστήματα ισχύος περίπου 150 Γιγαβάτ στην ΕΕ. Κατά μέσο όρο, περίπου το 1/3 από αυτά (50 Γιγαβάτ) αντιστοιχούσε σε μεγάλα συστήματα.

Τα μεγάλα συστήματα έχουν πυκνότητα παραγωγής ενέργειας που ισούται με 0,5 Μεγαβάτ ανά εκτάριο, συνεπώς 1 εκατομμύριο εκτάρια, δηλαδή 10 εκατομμύρια στρέμματα, καταλαμβάνονται από μεγάλα συστήματα. Όπως αναφέρουν οι συγγραφείς, με βάση τα πιο συντηρητικά σενάρια, η εγκαταστημένη ισχύς αναμένεται να ξεπεράσει τα 300 Γιγαβάτ την ερχόμενη δεκαετία. Αυτό σημαίνει ότι ένα στα τέσσερα στρέμματα θα μπορεί δυνητικά να καταλαμβάνεται από APV συστήματα.

Ποιες καλλιέργειες συνδυάζονται με τα αγροβολταϊκά

Οι καλλιέργειες που δεν απαιτούν συχνές αγροτικές επεμβάσεις, όπως οι μόνιμες καλλιέργειες, προτιμώνται γιατί οι καλλιεργητικές ενέργειες κοντά στα συστήματα ή κάτω από αυτά ενέχει τον κίνδυνο φθοράς τους. Όταν γίνεται λόγος για τέτοιες ενέργειες περιλαμβάνονται η σπορά, το όργωμα και ο θερισμός.

Οι καλλιέργειες που μέχρι στιγμής μπαίνουν σε τέτοια συστήματα παγκοσμίως είναι τα χειμερινά σιτηρά, το καλαμπόκι, το καρπούζι, η πατάτα, το κρεμμύδι και το ρύζι.

Εμπόδια το κόστος επένδυσης και η απουσία οικονομικών κινήτρων

Παρά τα ενθαρρυντικά τους αποτελέσματα, τα συστήματα APV δεν έχουν καταστεί ακόμα οικονομικά ελκυστικά σε βαθμό που να αποτελούν μια κοινή πρακτική στην πρωτογενή παραγωγή. Για παράδειγμα, το κόστος της γης ακόμη παραμένει υψηλό για μια τέτοια επένδυση.

Όπως αναφέρεται στη μελέτη, «το γεγονός ότι μια κατασκευή APV χρειάζεται μια πιο ευρύχωρη διαρρύθμιση ώστε να πραγματοποιούνται οι καλλιεργητικές πρακτικές, έχει ως επίπτωση κάποιες απώλειες στην παραγωγή ενέργειας. Συνεπώς, θα πρέπει το οικονομικό όφελος από την παραγωγή και την πώληση των προϊόντων να καλύπτει αυτές τις απώλειες». Οι συγγραφείς επισημαίνουν επίσης ότι, με εξαίρεση τη Γαλλία, στις άλλες χώρες της ΕΕ δεν υπάρχει κάποιο οικονομικό κίνητρο όπως μια σταθερή, «κλειδωμένη» τιμή πώλησης ενέργειας.

(Aντώνης Ανδρονικάκης – ypaithros.gr)

Οι μειώσεις του φυσικού αερίου, το οποίο έφτασε ακόμα και στα επίπεδα των 63 ευρώ ανά μεγαβατώρα από τα 135 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις 15 Δεκεμβρίου, θα περάσουν στους λογαριασμούς ρεύματος του Φεβρουαρίου.

Σε περίπου δέκα ημέρες οι πάροχοι θα ανακοινώσουν τις ανταγωνιστικές χρεώσεις του επόμενου μήνα και με βάση αυτές η κυβέρνηση θα διαθέσει τις επιδοτήσεις προκειμένου τα τιμολόγια να υποχωρήσουν σε χαμηλότερα επίπεδα.

Οι εκτιμήσεις στελεχών των εταιρειών ενέργειας δείχνουν πως οι χρεώσεις που θα δημοσιοποιήσουν είναι δυνατόν να διαμορφωθούν ακόμη και κάτω από τα 0,30 ευρώ ανά κιλοβατώρα.

Τον Ιανουάριο οι τιμοκατάλογοι των παρόχων κινήθηκαν από τα 0,358 έως και τα 0,489 ευρώ ανά κιλοβατώρα για καταναλώσεις μέχρι 500 κιλοβατώρες τον μήνα. Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, οι μειώσεις αναμένεται να ξεπεράσουν το 30%.

Αν επαληθευτούν οι προβλέψεις των προμηθευτών ρεύματος τότε οι τελικές τιμές ρεύματος σε συνδυασμό με τις επιδοτήσεις θα πέσουν σε πιο χαμηλά επίπεδα από εκείνα του 2021.

Αξίζει να τονιστεί ότι στην Ελλάδα οι μειώσεις του φυσικού αερίου TTF δεν μετακυλίονται άμεσα στην αγορά καθώς οι προμηθευτές του καυσίμου ακολουθούν διαφορετικό τρόπο τιμολόγησης. Για την ακρίβεια, τιμολογούν τις ποσότητες με βάση το κόστος του φυσικού αερίου του προηγούμενου μήνα.

Επιπλέον η υποχρέωση της προαναγγελίας των τιμών της κιλοβατώρας του επόμενου μήνα κατά δέκα ημέρες νωρίτερα από την ισχύ τους έχει ως αποτέλεσμα όταν το TTF υποχωρεί να μην υπάρχει η δυνατότητα της άμεσης μετακύλισης των μειώσεων.

Η ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας είναι σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από το φυσικό αέριο.

Το συγκεκριμένο καύσιμο αποτελεί το 40% του ενεργειακού μείγματος που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ρεύματος από τα εργοστάσια της ΔΕΗ και των ιδιωτικών ομίλων. Συνεπώς στις περιόδους αύξησης των τιμών του το κόστος ηλεκτροπαραγωγής ανεβαίνει υπέρμετρα και επηρεάζει αντιστοίχως και τους λογαριασμούς ρεύματος των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.

Πηγή