Αναλύσεις φύλλων σε καλλιέργειες ακτινιδίου, καρυδιάς και φιστικιάς στους Νομούς Άρτας και Φθιώτιδας έδειξαν ”κρυφές” τροφοπενίες οι οποίες φαίνεται να σχετίζονται και με διάφορα παρασιτικές και μη – ασθένειες των δέντρων.

Σε καρυδεώνες παρατηρήθηκαν ελλείψεις καλίου (Κ) ιδιαίτερα σε εδάφη με πολύ υψηλό μαγνήσιο (Mg) και ψευδάργυρο (Zn)

#  Στις φιστικιές παρατηρήθηκαν ελλείψεις φωσφόρου (P) και ψευδαργύρου (Zn)

Στις φιστικιές παρατηρήθηκαν ελλείψεις φωσφόρου (P) και ψευδαργύρου (Zn)

Παρακάτω, θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μια απάντηση για τη συντήρηση του σιταριού και πώς να συντηρήσουμε αλεύρι για μεγάλο διάστημα

Η αποθήκευση του σιταριού και του αλευριού μπορεί να γίνει σε ένα κελάρι με χαμηλή υγρασία και θερμοκρασία. Θα πρέπει και τα υλικά μας να έχουν επίσης χαμηλή υγρασία όταν θα τα τοποθετήσουμε για αποθήκευση και να μην έχουν προσβολή από έντομα.

Το σιτάρι όπως και το αλεύρι μπορούμε να το αποθηκεύσουμε μέσα σε καινούριους τενεκέδες από τυρί. Μέσα στους τενεκέδες μπορούμε να βάλουμε ξερά φύλλα από δάφνη. Για το σιτάρι, τις φακές και τα ρεβίθια συνιστάτε και κομμάτια από πέτρα ασβέστη.

Αν θέλουμε να συντηρήσουμε για μεγάλο χρονικό διάστημα (πάνω από τρία χρόνια) αλεύρι ή σιτάρι, παίρνουμε έναν καινούριο τενεκέ για τυρί, οι τενεκέδες από τυρί έχουν μια ειδική επίστρωση όπου δεν οξειδώνονται, γι’ αυτό προτείνονται. Τοποθετούμε το αλεύρι ή το σιτάρι για 15 εκατοστά. Πατάμε με όποιο τρόπο μπορούμε τα υλικά μας έτσι ώστε να συμπιεστούν καλά. Τα υλικά που θα αποθηκεύσουμε θα πρέπει να έχουν χαμηλή υγρασία και να μην έχουν προσβολή από έντομα. Όταν φτάσουμε στο μέσο του τενεκέ προσθέτουμε μια στρώση χοντρό αλάτι για ένα εκατοστό πάχος. Προσθέτουμε τα υλικά μας αλεύρι ή σιτάρι και φροντίζουμε να τα συμπιέζουμε έτσι ώστε να μην υπάρχουν κενά αέρα.

Με πολύ υπομονή ελέγχουμε να μην έχουμε κενά αέρος. Γεμίζουμε ως επάνω τον τενεκέ. Στρώνουμε μια στρώση με χοντρό αλάτι και από επάνω βάζουμε φύλλα δάφνης ή ξερό βασιλικό.

Κλείνουμε το καπάκι και σφραγίζουμε το καπάκι με κερί. Λιώνουμε κερί σε ένα μπρίκι και το ρίχνουμε γύρω από το καπάκι του τενεκέ.

Αν μετακινήσουμε τον τενεκέ το κερί θα σπάσει, γι’ αυτό φροντίζουμε να ρίξουμε το κερί στην τελική θέση αποθήκευσης ή αν χρειαστεί να μετακινηθεί ο τενεκές να μετακινηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μην σπάσει το κερί

Αποθηκεύουμε τον τενεκέ σε δροσερό και σκιερό μέρος.

Με αυτό τον τρόπο μπορεί να αποθηκεύσουμε σιτάρι ή αλεύρι για μεγάλο χρονικό διάστημα, πάνω από τρία χρόνια.

Ένα ερώτημα που δεχόμαστε συχνά είναι πως ξεχωρίζουμε το αλεύρι από το αλάτι. Ο ποιο εύκολος τρόπος είναι να κοσκινίσουμε το αλεύρι. Με αυτό τον τρόπο το αλεύρι θα αφρατέψει και το αλάτι μας θα μείνει στο κόσκινο.

Καλή επιτυχία.

Πηγή – peliti.gr

Αυτό που είναι γνωστό σε εμάς τα τελευταία χρόνια, στις χώρες του Καυκάσου και της Ρωσίας το χρησιμοποιούν εδώ και αιώνες. Εικάζεται ότι η παρασκευή του ξεκίνησε από τους βοσκούς στον Καύκασο που κουβαλούσαν το γάλα σε δέρματα ζώων. Καθώς δεν έπλεναν τα δέρματα και απλώς πρόσθεταν φρέσκο γάλα, στα τοιχώματα του δέρματος δημιουργήθηκαν κόκκοι που αργότερα ονομάστηκαν κόκκοι κεφίρ. 

Αυτοί οι κόκκοι είχαν την ιδιότητα να πήζουν το γάλα και να το κάνουν πιο «ξινό». Βέβαια τότε δεν ήξεραν πόσο ευεργετικές ιδιότητες έχει και απλώς το έφτιαχναν σαν ένα ακόμα γαλακτοκομικό προϊόν. Σήμερα το κεφίρ συνδέεται με την καλή υγεία και την μακροζωία. Θεωρείται λειτουργικό τρόφιμο διότι ασκεί ευεργετική δράση στην υγεία του ανθρώπου.

Οι κόκκοι κεφίρ

Οι κόκκοι κεφίρ αποτελούνται κυρίως από γαλακτικά βακτήρια (λακτοβάκιλλοι, λακτόκοκκοι, στρεπτόκοκκοι, leuconostocs) και ζυμομύκητες (Candida sp., Kluyveromyces sp., Saccharomyces sp., Torulopsis sp., Zygosaccharomyces sp.)  και έτσι γίνεται η αλκοολική και γαλακτική ζύμωση της λακτόζης του γάλακτος. Έχουν ακανόνιστο μέγεθος που ποικίλει από 3mm έως 35mm, κιτρινο-λευκοί, ζελατινώδης, αδιάλυτοι στο νερό, και στο κέντρο τους βρίσκονται τα γαλακτικά βακτήρια τα οποία παράγουν πολυσακχαρίτες. Στην ουσία είναι μικροί κόκκοι που έχουν το σχήμα ενός κουνουπιδιού όπου μέσα σε αυτό συμβιώνουν διάφοροι ζωντανοί, ευεργετικοί για την υγεία μικροοργανισμοί.

Παρασκευή του ροφήματος κεφίρ

Παραδοσιακός τρόπος

Κόκκοι κεφίρ προστίθενται σε γάλα από διάφορα είδη ζώων, γάλα σόγιας, καρύδας και χυμούς φρούτων. Μετά την προσθήκη των κόκκων (εμβολιασμός) στο γάλα η ζύμωση γίνεται στους 20-25 oC για 18-24 ώρες. Σε αυτό το στάδιο το γάλα πήζει και με ένα πλαστικό σουρωτήρι απομακρύνονται οι κόκκοι

(Προσοχή δεν χρησιμοποιούμε τίποτα μεταλλικό στην μεταχείριση των κόκκων). Στην συνέχεια οι κόκκοι ξεπλένονται με νερό και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρασκευή νέου ροφήματος κεφίρ όπως προηγουμένως. Κατά την διαδικασία της ζύμωσης οι κόκκοι θα αναπτυχθούν και θα πολλαπλασιαστούν.  Το κεφίρ μπορεί να καταναλωθεί αμέσως ή να φυλαχθεί στο ψυγείο στους 4 oC για 1 έως 5 ημέρες.

Οι κόκκοι μπορούν ή να αποθηκευθούν στο ψυγείο σε γάλα για έως 2 μήνες. Σε περίπτωση που δεν χρησιμοποιηθούν για κάποια ζύμωση χρειάζεται μια ανανέωση του γάλακτος για να μείνουν ζωντανοί. Δυνητικά εάν συντηρηθούν σωστά μπορούν να διατηρήσουν την δραστικότητά τους για χρόνια. Ένας δείκτης αξιολόγησης για το εάν έχουν «χαλάσει» οι κόκκοι είναι εάν κατά την διάρκεια της ζύμωσης μεγαλώνουν οι κόκκοι (αύξηση της βιομάζας τους) και εάν δημιουργούνται καινούργιοι κόκκοι που φαίνονται σαν σποράκια (πολλαπλασιάζονται).

Ανάλογα με τον τρόπο παρασκευής η μικροχλωρίδα του κεφίρ μπορεί να επηρεαστεί. Για παράδειγμα η ανάδευση κατά την διάρκεια την ζύμωσης ευνοεί την ανάπτυξη ομοζυμωτικών λακτόκοκκων και ζυμών ενώ η ζύμωση σε θερμοκρασίες πάνω από 30 oC ευνοεί την ανάπτυξη θερμόφιλων γαλακτικών βακτηρίων όπου σε αυτές τις θερμοκρασίες, δεν ευνοείται η ανάπτυξη ζυμών και μεσόφιλων γαλακτικών βακτηρίων (αυτή η θερμοκρασία δεν συνίσταται για οικιακή παρασκευή καθώς ευνοείται και η ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών. Χρησιμοποιείται σε βιομηχανίες με πιο πολύπλοκες διαδικασίες παρασκευής).

Μικροχλωρίδα κόκκων κεφίρ

Η βέλτιστη θερμοκρασία τους είναι 20 οC, ενώ όταν συντηρούνται στους 4 οC χάνεται η ικανότητα παραγωγής ορισμένων συστατικών που είναι απαραίτητα για τη σύνθεση του πλέγματος, κι έτσι αυξάνεται ελάχιστα το βάρος τους. Οι κόκκοι διατηρούν την ομοιομορφία τους λόγω της συμβίωσης των μικροοργανισμών κι έτσι με το πέρασμα του χρόνου διατηρούν σταθερή τη μικροβιολογική τους σύσταση ανεξάρτητα από την παρουσία αντιβιοτικών, τις μεταβολές στην ποιότητα του γάλακτος ή λόγω άλλων ανασταλτικών παραγόντων. Στην επιφάνεια των κόκκων βρίσκονται συνήθως οι λακτόκοκκοι ενώ στο εσωτερικό τους βρίσκονται οι ζύμες. Για τον λόγο αυτό ο αριθμός των κυττάρων των ζυμών στο τελικό προϊόν είναι μικρότερος από ότι στους κόκκους.

Στην μικροχλωρίδα του κεφίρ συμπεριλαμβάνονται ποικίλοι μικροοργανισμοί μεταξύ των οποίων είναι: Lactobacillus kefir, Lb. paracasei, Lb. helveticus, Lb. acidophilus, Lactococcus lactis, Enterococcus durans, Lb. casei, Lb. bulgaricus, Lb. parakefir , Lb.plantarum, Lb. delbrueckii subsp. delbrueckii, P. pentosaceus, Lb. crispatus, Lb. gallinarum, Lb. rhamnosus, Lb. fructivorans, Lb. hilgardii,  Lb. fermentum, Lb. reuteri, Bifidobacterium bifidum, Streptococcus thermophiles, Pediococcus acidilactici, P. dextrinicus, Acetobacter aceti, A. lovaniensis, Lb. brevis, Leuconostoc mesenteroides subsp. Cremoris, A. syzgii.

Ευεργετικές ιδιότητες του κεφίρ

• Καταπολέμηση προβλημάτων του γαστρεντερικού συστήματος. Εξισορρόπηση της μικροχλωρίδας του εντέρου.
• Κατά της υπέρτασης.
• Κατά των αλλεργιών.
• Αντιμικροβιακή δράση. Λακτοβάκιλλοι των κόκκων κεφίρ έχουν ανταγωνιστική συμπεριφορά ενάντια σε παθογόνους μικροοργανισμούς όπως είναι coli, L. monocytogenes, Salmonella Typhimurium, S. Enteritidis κ.α.
• Πρόληψη ή/και θεραπεία γαστρεντερίτιδας και κολπικών παθήσεων.
• Αντικαρκινικές δράσεις. Γενικά στα γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν υποστεί ζύμωση έχει αποδοθεί αντικαρκινικός ρόλος στην πρόληψη του καρκίνου και δυνατότητα καταστολής όγκων σε πρώιμο στάδιο, καθυστερώντας τις ενζυμικές δραστηριότητες που μετατρέπουν τις προ-καρκινογόνες ενώσεις σε καρκινογόνες, ή ενεργοποιώντας το ανοσοποιητικό σύστημα.
• Υποχοληστερολαιμική δράση. Τα γαλακτικά βακτήρια που περιέχονται στο κεφίρ εμπλέκονται στην απορρόφηση εξωγενούς χοληστερόλης στο λεπτό έντερο, καθώς επίσης και στην αναστολή επαναρρόφησης των χολικών αλάτων από ενζυματική σύζευξη των χολικών αλάτων που προωθείται από τα ένζυμα που υδρολύουν τα χολικά άλατα. Έχει παρατηρηθεί σημαντική μείωση στα επίπεδα της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων.

Διατροφικά χαρακτηριστικά του κεφίρ

Το κεφίρ περιέχει βιταμίνες Β1,Β2,Β5,C,Α,Κ και καροτένιο όπου η παρουσία τους εξαρτάται από την μικροβιολογική χλωρίδα και τον τύπο γάλακτος που χρησιμοποιείται για την ζύμωση, ανόργανα άλατα όπως ασβέστιο και μαγνήσιο και απαραίτητα αμινοξέα όπως βαλίνη, ισολευκίνη, μεθειονίνη, λυσίνη, φαινηλαλανίνη και τρυπτοφάνη που είναι ευεργετικά για την υγεία.

Το κεφίρ είναι μία ασφαλής επιλογή για τα άτομα που δεν μπορούν να πέψουν σημαντικές ποσότητες λακτόζης που είναι το κύριο συστατικό του γάλακτος. Στο κεφίρ η περιεκτικότητα λακτόζης είναι μειωμένη ενώ ως αποτέλεσμα της ζύμωσης, υπάρχει αύξηση της β-γαλακτοσιδάσης. Συνοψίζοντας το κεφίρ είναι ένα ρόφημα που είναι ευεργετικό για την υγεία και είναι πολύ εύκολη η παρασκευή του στο σπίτι.

Σημείωση. Κόκκους κεφίρ μπορείτε να προμηθευτείτε από σημεία όπου πουλάνε βιολογικά προϊόντα. Επίσης κεφίρ ρόφημα κυκλοφορεί στην αγορά από διάφορες εταιρίες.

Πηγή – geoponoi.gr

 Το κλιματικό χάος είναι πραγματικό. Εκφράζεται κυρίως με μια τάση αύξησης των μέσων θερμοκρασιών σε όλες τις οινοπαραγωγικές περιοχές του πλανήτη, αλλά και με ακανόνιστα καιρικά μοτίβα. Το αμπέλι όπως είναι γνωστό είναι πολύ ευαίσθητο στις αλλαγές του κλίματος για αυτό και οι επιστήμονες έχουν διερευνήσει τρόπους για να αντιμετωπίσουν τις υψηλές θερμοκρασίες και τον αυξημένο κίνδυνο ξηρασίας. Κάποιες από αυτές τις επιλογές παρουσιάζονται παρακάτω.

Η αλλαγή ποικιλίας

Μια μακροπρόθεσμη επιλογή είναι η φύτευση ποικιλιών που ταιριάζουν καλύτερα σε θερμότερες συνθήκες. Αυτές μπορούν να περιλαμβάνουν ποικιλίες με μεγαλύτερο βλαστικό κύκλο και καλύτερες αντοχές στην ξηρασία. Για πολλές περιοχές όμως αυτό δεν είναι εύκολο να γίνει, επειδή οι συγκεκριμένες ποικιλίες αποτελούν μέρος της ιδιαίτερης ταυτότητας της κάθε περιοχής. Μια άλλη επιλογή είναι η διατήρηση της ποικιλίας αλλά η επιλογή συγκεκριμένων κλώνων της. Όσον αφορά τις νέες ποικιλίες, θα μπορούσαν είτε να δημιουργηθούν νέες μέσα από προγράμματα βελτίωσης, είτε να επιλεχθούν άλλες από διαφορετικές περιοχές. Για παράδειγμα στην περιοχή του Μπορντώ εγκρίθηκαν κάποιες νέες ποικιλίες σε πειραματική βάση όπως η Touriga Nacional, συνυπολογίζοντας κα την αντοχή στις ασθένειες και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Χρήση διαφορετικών υποκειμένων

Παρότι πολλές φορές υποτιμούνται, τα υποκείμενα είναι σημαντικά εργαλεία και μπορούν να βοηθήσουν προσφέροντας καλύτερη αντοχή στην ξηρασία και κρατώντας το πρέμνο σε χαμηλότερα μεγέθη, με αποτέλεσμα να χρειάζεται λιγότερο νερό. Τα υποκείμενα είναι ένα ζήτημα στον οινικό κόσμο, επειδή όλοι φαίνονται να χρησιμοποιούν μια περιορισμένη ομάδα τους, τα περισσότερα από τα οποία αναπτύχθηκαν πριν από έναν αιώνα. Η έρευνα για νέα υποκείμενα είναι ένας τομέας που θα μπορούσε να εξελιχθεί περαιτέρω.

Ο καολίνης

Ο καολίνης είναι ένα αργιλοπυριτικό ορυκτό που εφαρμόζεται κατευθείαν στα φύλλα και λειτουργεί ως ”αντηλιακό”. Συνήθως ψεκάζεται προληπτικά στα πρέμνα πριν από καύσωνες. Ο καολίνης μειώνει σημαντικά τη θερμοκρασία των φύλλων γεγονός που επιτρέπει στα φύλλα να συνεχίζουν να φωτοσυνθέτουν περισσότερο. Επίσης, προστατεύει τα φύλλα και τα σταφύλια από ηλιακά εγκαύματα. Η χρήση του καολίνη στη γεωργία χρονολογείται από τη δεκαετία του 1930 αλλά μόλις πρόσφατα εφαρμόστηκε στα αμπέλια. Ο καολίνης προσφέρεται στο εμπόριο ως βρέξιμη σκόνη που αραιώνεται με νερό και ψεκάζεται. Τα σωματίδια πρέπει να έχουν διάμετρο μικρότερη από 2μm και να απλώνονται κατά την εφαρμογή για να δημιουργηθεί ένα ομοιόμορφο φιλμ.

Δίχτυ σκίασης

Ένας από τους κίνδυνους για την αμπελουργία σε θερμά κλίματα ή σε ασυνήθιστα θερμές χρονιές είναι ο κίνδυνος ηλιακών εγκαυμάτων. Ειδικά τα ερυθρά σταφύλια, αν εκτεθούν υπερβολικά σε απευθείας επαφή με τις ηλιακές ακτινοβολίες μπορεί να έχουν προβλήματα κατά την ωρίμανση. Αν τα πρέμνα αντιμετωπίσουν μεγάλο υδατικό στρες τότε μπορεί να χάσουν τα βασικά τους φύλλα και έτσι τα σταφύλια να μείνουν εκτεθειμένα στον ήλιο. Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο όταν ο προσανατολισμός των γραμμών είναι βορράς-νότος, αφήνοντας τη μια πλευρά του φυλλικού τοιχώματος εκτεθειμένη στον απογευματινό ήλιο που οι θερμοκρασίες είναι συνήθως υψηλότερες. Μια λύση για τον κίνδυνο υπερβολικής έκθεσης στον ήλιο είναι η χρήση διχτυών σκίασης. Η εφαρμογή τους μέχρι τώρα έχει αποφέρει ενθαρρυντικά αποτελέσματα.

Άρδευση κατά τη διάρκεια των περιόδων καύσωνα

Η εφαρμογή άρδευσης μπορεί να αποτρέψει τις απώλειες φύλλων στη ζώνη της καρποφορίας. Η άρδευση κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα είναι ακόμα πιο σημαντική στα νεαρά πρέμνα που τα ριζικά τους συστήματα είναι ρηχά.

Τροποποίηση των στρατηγικών άρδευσης

Αλλαγή της στρατηγική άρδευσης με εφαρμογή λιγότερων ποτισμάτων με μεγαλύτερο όγκο νερού. Με αυτόν τον τρόπο το νερό κατεβαίνει βαθύτερα στο έδαφος, προσομοιώνοντας με το φυσικό φαινόμενο της βροχής. Στην αντίθετη περίπτωση που οι εφαρμογές αρδεύσεις είναι συχνότερες με μικρότερο όγκο νερού, οι ρίζες αναπτύσσονται στο ανώτερο επίπεδο του εδάφους και το πρέμνο γίνεται πιο ευάλωτο στην ξηρασία. Επίσης, η άρδευση πρέπει να εφαρμόζεται μόνο όταν είναι πραγματικά απαραίτητο, για να μην δημιουργείται περαιτέρω ανάπτυξη της βλάστησης. Η διατήρηση ενός μικρού συγκριτικά φυλλικού τοιχώματος βοηθά στην ανθεκτικότητα απέναντι στις ασθένειες και απαιτεί λιγότερο νερό να διατηρηθεί.

Αλλαγές στο σύστημα διαμόρφωσης των πρέμνων

Η διατήρηση μικρού μεγέθους πρέμνων ταιριάζει ιδανικά σε θερμά κλίμακα, αφού χρειάζονται λιγότερο νερό για να διατηρηθούν και τα σταφύλια έχουν καλύτερη πρόσβαση στις ακτίνες του ήλιου. Δεν βολεύουν όμως όλες οι ποικιλίες για τη δημιουργία πρέμνων με περιορισμένο υπέργειο τμήμα. Μια εναλλακτική λύση είναι το πρέμνο να απλωθεί λίγο περισσότερο σε πλάτος από ότι σε ύψος, σαν ομπρέλα. Το σύστημα αυτό επιτρέπει στο διακεκομμένο φώς να φτάσει στα σταφύλια.

Εδαφοκάλυψη

Οι θερμοκρασίες του εδάφους στις οινοπαραγωγικές περιοχές της Ν. Ευρώπης την περίοδο του καλοκαιριού, μπορούν εύκολα να φτάσουν τους 50⁰C. Η παρουσία εδαφοκάλυψης μπορεί να συγκρατήσει τις πολύ υψηλές και επιβλαβείς θερμοκρασίες στα εδάφη και να συμβάλει στη διατήρηση της υγρασίας. Ένας τρόπος για να επιτευχτεί αυτό είναι το “τσάκισμα” των φυτών εδαφοκάλυψης ή της ιθαγενής βλάστησης, αντί για το κόψιμο της στις γραμμές. Η περίοδος που προτείνεται η εφαρμογή της συγκεκριμένης τεχνικής, είναι λίγο καιρό μετά την έναρξη της καλλιεργητικής περιόδου.

Αύξηση της οργανικής ουσίας στο έδαφος

Η αύξηση της οργανικής ουσίας στο έδαφος αυξάνει την ικανότητα συγκράτησης του νερού στο έδαφος. Αυτό συμβαίνει και μέσω της βλάστησης που μπορεί να υποστηρίξει η μεγαλύτερη συγκέντρωση οργανικής ουσίας. Επίσης, η οργανικής ουσία βοηθά τη δομή του εδάφους, έτσι ώστε όταν βρέχει, το νερό να εισέρχεται στο έδαφος και να περιορίζει στο ελάχιστο τις απώλειες από επιφανειακή απορροή.

Αγροδασοπονία

Μια πρόσφατη τάση είναι η καλλιέργεια δέντρων σε αμπελώνες. Συνήθως αυτά θα είναι μέρος ενός φράχτη που διασχίζει τον αμπελώνα και λειτουργεί ως ένας βιολογικός διάδρομος. Στη συγκεκριμένη μέθοδος απαιτείται αρκετός χρόνος, ώστε τα δέντρα να αναπτυχθούν σε πλήρη ύψη. Επίσης, χρειάζεται προσοχή στης φυτεύσεις, αφού τα χρησιμοποιούμενα είδη πρέπει να ταιριάζουν με τη χλωρίδα της περιοχής. Τα δέντρα μπορούν να βοηθήσουν στην παροχή σκιάς, στη μείωση των μέσων θερμοκρασιών σε επίπεδο μικροκλίματος και να αυξήσουν την βιοποικιλότητα. Για τη φύτευση δέντρων υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον, ιδιαίτερα στη Γαλλία.

Γράφει 

Δημήτρης Καραχάλιος, οινολόγος

Πηγή – Wineanorak (oinologia.gr)

Γνωρίζαμε από προηγούμενες γονιδιακές μελέτες ότι τα μήλα κατάγονται από την Κεντρική Ασία και ότι έφθασαν στην Ευρώπη από τον εμπορικό διάδρομο του δρόμου του μεταξιού. Υπάρχουν σήμερα περίπου 7,5 χιλιάδες εξημερωμένες ποικιλίες μήλων.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Dalhousie στον Καναδά πραγματοποίησαν μια νέα μελέτη στην οποία συνέκριναν τα εξημερωμένα σημερινά μήλα με τους αρχαίους άγριους προγόνους τους.

Με δημοσίευσή τους στην επιθεώρηση «PLoS ONE» οι ερευνητές αναφέρουν ότι τα σημερινά μήλα προέρχονται από άγρια μήλα που υπήρχαν σε περιοχές του Καζακστάν. Η δεύτερη και πιο ενδιαφέρουσα διαπίστωση είναι ότι τα σημερινά μήλα είναι  μεγαλύτερα σε μέγεθος, λιγότερο όξινα και διατηρούνται μεγαλύτερο χρονικό διάστημα φρέσκα από τα άγρια μήλα που υπήρχαν πριν από επτά χιλιάδες έτη.

Σύμφωνα με τους ερευνητές τα σημερινά μήλα είναι 3,6 φορές πιο μεγάλα από τα αρχαία άγρια μήλα, 50% λιγότερο όξινα και πολύ πιο γλυκά στη γεύση. Διαπίστωσαν επίσης ότι οι διασταυρώσεις που έχουν γίνει τα τελευταία 200 έτη έχουν οδηγήσει στην εμφάνιση μήλων που διατηρούνται φρέσκα και χωρίς διαφόρων ειδών αλλοιώσεις για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ότι οι παλαιότερες ποικιλίες. Η μελέτη δείχνει την εξέλιξη του μήλου και τις μεταβολές που έχει υποστεί σε βάθος χρόνου επτά χιλιάδων ετών.

Πηγή – naftemporiki.gr

Οι σπόροι της τόσο πλούσιας ελληνικής γης σε μια τράπεζα που παλεύει με νύχια και δόντια να μείνει όρθια και να μπορέσει κάποτε να εγγυηθεί την παράδοση του πολύτιμου υλικού της στις μελλοντικές γενιές

Πριν δυο χρόνια, στενός οικογενειακός φίλος αναζητά ελληνικά φυτά ντομάτας για να τα φυτέψει στον μικρό κήπο του εξοχικού του. Στα φυτώρια που πήγε εντός της Αττικής του λένε πως είναι δύσκολο να βρεθούν και με το που έρχονται, εξαφανίζονται αμέσως. Ό, τι πήρε, έβγαλε ντομάτες αλλά αυτές δεν μύριζαν σαν ντομάτες, ούτε είχαν γεύση ντομάτας…. Την επόμενη χρονιά με παρακαλά να του φέρω φυτά ντομάτας από το χωριό. Πράγματι, έτσι και έγινε. «Αυτό το καλοκαίρι φάγαμε πραγματικές ντομάτες» μου έλεγε. Τι τρώμε, λοιπόν;

Είμαστε από τις πιο πλούσιες χώρες στον κόσμο από πλευράς βιοποικιλότητας και όμως, φαίνεται πως τελικά είναι δύσκολο να βρει κανείς σήμερα στην Ελλάδα ελληνικά φυτά, δηλαδή φυτά που προέκυψαν από σπόρους μοναδικών φυτών της ελληνικής γης για να τα καλλιεργήσει. Και ενώ υπάρχει η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού, ο μοναδικός επίσημος φορέας συλλογής και διατήρησης των σπόρων όλων των ελληνικών φυτικών ειδών -ακόμα και εκείνων που δεν καλλιεργούνται πια- ο οποίος συστάθηκε το 1981, από τότε καμία ελληνική κυβέρνηση δεν έδειξε πραγματική διάθεση αξιοποίησης αυτού του τόσο πολύτιμου υλικού της.

Πολύτιμου από κάθε πλευρά, μιας και η Ελλάδα αποτελεί το κέντρο καταγωγής των περισσότερων ποικιλιών των Βαλκανίων και της Μεσογείου. Με άλλα λόγια, από την χώρα μας ξεκίνησαν και εξαπλώθηκαν χιλιάδες ποικιλίες και η διεθνής κοινότητα την έχει αναγνωρίσει ως σημαντικό κρίκο στην παγκόσμια προσπάθεια για γεωργική βελτίωση,  εξαιτίας αυτού του γενετικού πλούτου. Παρόλα αυτά, η διευθύντρια της Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού, Φωτεινή Μυλωνά, τονίζει πως «δεν αξιοποιούμε το γενετικό υλικό της Ελλάδας» και επιμένει πως δεν αρκεί μόνον η συλλογή και η διατήρησή του ώστε να είναι διαθέσιμο για τις μελλοντικές γενιές.

Η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού έχει αυτή την στιγμή γύρω στους 5.500 – 6.000 σπόρους διαφορετικών φυτικών ειδών. Αν υπολογίσει κανείς, όμως, και το φυτικό υλικό που δεν είναι διαφορετικό αλλά έχει συλλεχθεί από διαφορετικά γεωγραφικά τμήματα της χώρας μας (π.χ. ένα μπρόκολο που καλλιεργείται στην Κρήτη και ένα μπρόκολο που καλλιεργείται στον Έβρο) τότε φθάνουμε συνολικά περίπου στους 15.000 φυλαγμένους σπόρους. Οι σπόροι φυλάσσονται σε θαλάμους θερμοκρασίας 4 βαθμών Κελσίου. Για να διατηρηθούν, ωστόσο, μακροπρόθεσμα χρειάζεται βαθιά κατάψυξη στους -20 βαθμούς Κελσίου. Και για να πούμε ότι αξιοποιείται αυτό το υλικό με στόχο όχι μόνον την κληροδότησή του στις επόμενες γενιές αλλά και με στόχο την δημιουργία μιας ισχυρής μηχανής ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, σαφώς απαιτείται ο αναπολλαπλασιασμός του. Κάτι που σύμφωνα με την κ. Μυλωνά προσκρούει πάντα στο κόστος. Κοινώς, στην έλλειψη χρηματοδότησης.

Λεφτά δεν υπήρχαν ούτε πριν την κρίση

Με την κλιματική αλλαγή να είναι -όπως όλα δείχνουν- μη αναστρέψιμη, με την απειλή μιας διατροφικής κρίσης να είναι μεγαλύτερη από ποτέ ( ο ΟΟΣΑ προβλέπει σε μια από τις εκθέσεις του ότι οι τιμές των τροφίμων θα αυξηθούν κατά 40% τα επόμενα δέκα χρόνια οδηγώντας σε νέα κρίση ) και με τους κορυφαίους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς εκατέρωθεν του Ατλαντικού να έχουν επενδύσει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και δολάρια για την απόκτηση καλλιεργήσιμων εκτάσεων, έτσι ώστε να είναι «έτοιμοι για τρελά κέρδη» όταν η τροφή δεν θα φθάνει για όλους, ο ρόλος των τραπεζών γενετικού υλικού και ακόμα περισσότερο των κρατικών τραπεζών, λαμβάνει άλλη διάσταση. Για όσους τουλάχιστον το αντιλαμβάνονται αυτό. Διότι πριν δύο χρόνια όλοι αναρωτιόντουσαν εάν η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού θα αποτελούσε ένα ακόμα θύμα της κρίσης.

Τελικά η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού δεν έκλεισε. Πλέον ανήκει στο Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων και αυτό με την σειρά του στον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ. Για οτιδήποτε την αφορά, το λόγο έχει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Συνεργάζεται στενά με τράπεζες σπόρων του εξωτερικού και από την στιγμή που η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος της Ε.Ε. τηρούνται όλοι οι ευρωπαϊκοί κανόνες που αφορούν την βιοποικιλότητα αλλά και την διατήρηση γενετικού γενετικών πόρων στην Ευρωζώνη. Ωστόσο, η ελληνική τράπεζα σπόρων συνεχίζει να υποχρηματοδοτείται. Στην κουβέντα με την υπεύθυνη ερευνήτρια της τράπεζας, κυρία Μυλωνά, γίνεται σαφές και με ισχυρή δόση απογοήτευσης πως η μη επαρκής χρηματοδότηση δεν είναι αποτέλεσμα της κρίσης αλλά υπήρχε από πάντα.

«Κινούμαστε καθαρά απαντώντας στα ερευνητικά μας ερωτήματα. Και όσον αφορά την κλιματική αλλαγή και την απειλή διατροφικής κρίσης, πιστεύω ότι υποχρεωτικά θα βρεθούν τρόποι και λύσεις ώστε να υπάρξουν διέξοδοι. Αλλά το κατά πόσον η ΕΤΓΥ θα μπορέσει να εναρμονιστεί με τον διεθνή βηματισμό μένει να φανεί» δηλώνει η κυρία Μυλωνά.

Μεγάλη ζήτηση

Πάντως, η ζήτηση για σπόρους ελληνικών φυτών είναι μεγάλη. Ειδικά από τους νέους αγρότες που είναι πολύ πιο συνειδητοποιημένοι και μορφωμένοι. Αλλά με δεδομένο το στενό πλαίσιο της δράσης της ΕΤΓΥ δεν υπάρχει η δυνατότητα διάθεσης ή πώλησης σπόρων στους Έλληνες αγρότες. Όσοι σπόροι διατίθενται από την τράπεζα, διατίθενται αποκλειστικά για ερευνητικούς σκοπούς. Και πάλι ερχόμαστε στο θέμα του αναπολλαπλασιασμού του πολύτιμου γενετικού υλικού της τράπεζας. Όπως διευκρινίζει η κ. Μυλωνά, έχουν γίνει σχετικές εισηγήσεις αλλά προφανώς οι ελληνικές κυβερνήσεις κατανοούν μερικώς την σημασία του θέματος αυτού ή βάζουν άλλες προτεραιότητες. Την ίδια στιγμή στην Γερμανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι αντίστοιχες τράπεζες σπόρων όχι μόνον συνδέονται άμεσα με τα υπουργεία Γεωργίας αλλά οι πολιτικές των τελευταίων χαράζονται λαμβάνοντας υπόψη την πολύτιμη γνώση που προκύπτει από τις τράπεζες.

Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν σήμερα, κρατικές και ημικρατικές ή ιδιωτικές, περισσότερες από 1.300 τράπεζες σπόρων, με πιο γνωστές αυτές της Νορβηγίας (πρόκειται για το Doomsday Vault, το οποίο άνοιξε το 2008 και βρίσκεται βαθιά μέσα στα παγωμένα αρκτικά βουνά, πλήρως προστατευμένο από σεισμούς, πολέμους κλπ.), της Βρετανίας ( Millennium Seed Bank Project ) και της Ρωσίας ( Vavilon Institute of Plant Industry ). Μάλιστα, η τελευταία είναι η παλαιότερη του κόσμου καθώς ιδρύθηκε το 1894 στην Αγία Πετρούπολη. Οι ερευνητές, Έλληνες και ξένοι, συμφωνούν πως ναι μεν γινόμαστε όλο και πιο επιδέξιοι στην μεταφορά γονιδίων, αλλά μόνον η φύση μπορεί να τα δημιουργήσει. Επομένως, αν ένα φυτό με κάποιο μοναδικό γενετικό χαρακτηριστικό εκλείψει, δεν υπάρχει τρόπος να το ξαναπάρουμε πίσω και αυτό εξηγεί και γιατί επενδύονται εκατομμύρια δολάρια και ευρώ για την φύλαξη σπόρων σε τράπεζες σπόρων. 

Στην Ελλάδα, πέρα από την κρατική τράπεζα γενετικού υλικού, με την βιοποικιλότητα ασχολούνται και αρκετές οργανώσεις οι οποίες έχουν προχωρήσει στην δημιουργία δικών τους τραπεζών σπόρων. Το Ινστιτούτο «Αρχιπέλαγος» που βρίσκεται στο νησί της Σάμου και έχει  δημιουργήσει την Κιβωτό των Σπόρων, συγκεντρώνοντας περίπου 1000 ποικιλίες απ όλο το Αιγαίο, όπως και η οργάνωση Πελίτι, είναι δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Η τελευταία ξεκίνησε το 1995 με το Εργαστήρι Οικολογικής Πρακτικής και έχει σήμερα γύρω στα 4.000 δείγματα σπόρων. Η μέθοδος που έχουν επιλέξει οι άνθρωποι της οργάνωσης Πελίτι είναι η ζωντανή διατήρηση των σπόρων που σημαίνει ότι θα πρέπει να κινητοποιηθούν οι νέοι αγρότες που χρησιμοποιούν τους σπόρους του Πελίτι για να τους καλλιεργήσουν και φέρουν την επόμενη χρονιά νέο σπόρο.

Είτε μιλάμε για τις οργανώσεις που υπάρχουν στην Ελλάδα, είτε για την Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού, οι άνθρωποι που εργάζονται εκεί και ασχολούνται με την βιοποικιλότητα και την προστασία και διατήρηση του τεράστιου πλούτου της ελληνικής γης, γνωρίζουν πως δίνουν ίσως έναν άνισο αγώνα απέναντι στις παρούσες συνθήκες της λιτότητας αλλά και απέναντι την αδιαφορία ή άγνοια των αρχών αλλά και τα συμφέροντα των μεγάλων ιδιωτικών εταιρειών που πωλούν υβρίδια. Όμως, η γνώση του σημαντικού έργου που επιτελούν είναι αυτή που τους δίνει την δύναμη και συνεχίζουν ώστε να μην χαθεί ένα από τα πιο σοβαρά κομμάτια του πολιτισμού και της επιβίωσής μας.

(Άννα Ρέμπελου – news247.gr) (26 Μαρτίου 2016)

Πηγή φωτογραφιών – Πρόγραμμα Αξιολόγησης Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού – EGGEN AUEB

Επεκτείνεται και στα αδέλφια των ιδιοκτητών η δυνατότητα οδήγησης των Φορτηγών Ιδιωτικής Χρήσης (ΦΙΧ) που ανήκουν σε επαγγελματίες αγρότες, σύμφωνα με το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ), ανεξαρτήτως μεικτού βάρους του οχήματος, με εγκύκλιο που υπέγραψε ο Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, αρμόδιος για τις Μεταφορές.

Σκοπός είναι η διευκόλυνση των αγροτών στην κάλυψη των μεταφορικών αναγκών των δραστηριοτήτων τους, σχετικά με τη δυνατότητα χρήσης του αγροτικού αυτοκινήτου.

Ουσιαστικά, με τη συγκεκριμένη οδηγία επεκτείνεται και στα αδέλφια το πλαίσιο που ίσχυε ήδη για τους γονείς, τα τέκνα και συζύγους των αγροτών, υπό τον όρο ότι έχουν τις νόμιμες προϋποθέσεις για την οδήγηση των οχημάτων των συγκεκριμένων κατηγοριών.

Πηγή giorgoskatsadonis.blogspot.com

Την αναγκαιότητα προστασίας των μελισσών από τους χημικούς ψεκασμούς, υπενθυμίζει προς τους γεωπόνους, αγρότες και μελισσοκόμους, ο Μελισσοκομικός Σύλλογος ΠΕ Κοζάνης και το Κέντρο Μελισσοκομίας Δυτικής Μακεδονίας, με αφορμή την έναρξη των ανθοφοριών. Η δηλητηρίαση των μελισσών από την μη ορθολογική χρήση των γεωργικών φαρμάκων δεν έχει επιπτώσεις μόνο στις μέλισσες αλλά και στην παραγωγή.

Οφέλη από την επικονίαση των καλλιεργειών από τις μέλισσες

1. Αύξηση της καρπόδεσης και της παραγωγής, βελτίωση του μεγέθους και του σχήματος των καρπών στα φρούτα (Μηλιές, Αχλαδιές, Ροδακινιές).

2. Αύξηση της καρπόδεσης και της παραγωγής, βελτίωση του μεγέθους και του σχήματος των καρπών στους ξηρούς καρπούς (Αμυγδαλιές, Καρυδιές).

3. Αύξηση σποροπαραγωγής και της περιεκτικότητας τους σε λάδι με αποτέλεσμα την αύξηση και την βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων (Ελαιοκράμβη, Ηλίανθος).

4. Αύξηση σποροπαραγωγής σε κηπευτικά και ψυχανθή (τριφύλλι, μηδική).

Οι μέλισσες θανατώνονται από εντομοκτόνα όταν

1. Συλλέγουν δηλητηριασμένο νέκταρ.

2. Πετούν ανάμεσα στο ψεκαστικό νέφος.

3. Περπατούν πάνω στις επιφάνειες όπου έγινε εφαρμογή εντομοκτόνου.

«Ως σύλλογος ζητάμε την αρμονική συνεργασία των αγροτών και των μελισσοκόμων προς το κοινό συμφέρον και των δύο κλάδων», επισημαίνεται, δίνοντας οδηγίες προς τους αγρότες και τους μελισσοκόμους.

Οι αγρότες – παραγωγοί θα πρέπει

1. Να προτιμάνε εγκεκριμένα μη μελισσοτοξικά σκευάσματα.

2. Να εφαρμόζονται πιστά οι οδηγίες των φαρμάκων όσον αφορά τις μέλισσες. Άλλωστε μη πιστή τήρηση τους επιφέρει ποινικές κυρώσεις στους χρήστες των γεωργικών φαρμάκων.

3. Να γίνονται οι ψεκασμοί μετά την δύση του ηλίου (ακόμη και όταν το σκεύασμα δεν είναι μελισσοτοξικό), όταν δηλαδή οι μέλισσες σταματούν να πετάνε, ώστε να υπάρχει χρόνος να στεγνώσει το ψεκαστικό υγρό. Σε περίπτωση που είναι απαραίτητος ο ψεκασμός την ημέρα αυτός να πραγματοποιείται νωρίς το πρωί (πριν τις 8:00).

4. Να μην γίνεται ανάμειξη πολλών φυτοπροστατευτικών προϊόντων καθώς όταν αυτά συνδυάζονται αυξάνεται η μελισσοτοξικότητά τους.

5. Να αποφεύγεται η δημιουργία μετακινουμένου ψεκαστικού νέφους.

6. Να ελέγχουν τις συνθήκες του περιβάλλοντος πριν από τον ψεκασμό. Ο ψεκασμός με χαμηλές θερμοκρασίες και σε υψηλή σχετική υγρασία έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της υπολειμματικότητας του φαρμάκου και οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν την μελισσοτοξικότητα των εντομοκτόνων.

7. Προσοχή στην χρήση διασυστηματικών γεωργικών φαρμάκων που χρησιμοποιούνται πριν την έναρξη των ανθοφοριών και έχουν υψηλή υπολειμματική διάρκεια γιατί υπάρχει μεγάλη πιθανότητα δηλητηρίασης των μελισσών κατά την έναρξη των ανθοφοριών.

8. Να μην χρησιμοποιούνται μελισσοτοξικά φυτοπροστατευτικά προϊόντα όταν η καλλιέργεια ή τα ζιζάνια είναι ανθισμένα.

9. Να ελέγχουν την δραστηριότητα των μελισσών στο χωράφι πριν από κάθε ψεκασμό.

10. Να ενημερώνουν τους μελισσοκόμους που βρίσκονται στην περιοχή 48 ώρες πριν τον ψεκασμό προκειμένου να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.

Οι μελισσοκόμοι θα πρέπει

1. Να αναρτούν σε εμφανές σημείο τον κωδικό της εκμετάλλευσης τους καθώς και τα στοιχεία τους (τηλέφωνο, διεύθυνση) ώστε να μπορούν να ειδοποιηθούν από τους αγρότες-παραγωγούς.

2. Να συνεργάζονται με τους καλλιεργητές και να ενημερώνουν για την παρουσία τους κοντά στις καλλιέργειες.

Πηγή giorgoskatsadonis.blogspot.com