Εξαντλητικός διάλογος με πληγέντες σε περισσότερες από 40 συναντήσεις
Το πρόβλημα της Θεσσαλίας δεν είναι μόνο εθνικό αλλά και ευρωπαϊκό και ως τέτοιο πρέπει να το προσεγγίσουμε, τόνισε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Λευτέρης Αυγενάκης, σε συνέντευξή του στον Άρη Πορτοσάλτε, στο ραδιόφωνο ΣΚΑΙ.
Αιτιολογώντας τη θέση αυτή ο ΥπΑΑΤ είπε, ότι αυτό που συνέβη στη Θεσσαλία μπορεί να συμβεί, λόγω της κλιματικής κρίσης, σε οποιαδήποτε περιοχή της Ευρώπης και για το λόγο αυτό η ΕΕ πρέπει να ενισχύσει μηχανισμούς ή να δημιουργήσει νέους που θα έχουν τη δυνατότητα να στηρίξουν τους πολίτες στα κράτη – μέλη που πλήττονται.
Σε αυτή τη λογική, όπως ανακοίνωσε, στις 24 Ιανουαρίου, στις Βρυξέλλες, θα γίνει σύσκεψη των εννέα χωρών του νότου της ΕΕ, το EUMED-9, όπου οι υπουργοί Γεωργίας και Αλιείας των συγκεκριμένων χωρών, θα συνεδριάσουν για πρώτη φορά, προκειμένου να συντονίσουν τις ενέργειές τους για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης που οι χώρες της Μεσογείου βιώνουν σε εντονότερο βαθμό.
Ο ΥπΑΑΤ αναφέρθηκε στην τετραήμερη περιοδεία και στις περί 40 συναντήσεις, συσκέψεις, επισκέψεις σε πληγείσες περιοχές με εκπροσώπους αγροτικών φορέων και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που είχε η ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στη Θεσσαλία τις προηγούμενες ημέρες, αλλά και στη διυπουργική σύσκεψη με τους υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θεόδωρο Σκυλακάκη, αναπληρωτή Εσωτερικών Θεόδωρο Λιβάνιο και τους υφυπουργούς Υποδομών Νίκο Ταχιάο, Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης Χρήστο Τριαντόπουλο και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Διονύση Σταμενίτη και Σταύρο Κελέτση, αλλά και τους ΓΓ του ΥπΑΑΤ , Γιώργο Στρατάκο, Κώστα Μπαγινέτα και Δημήτρη Παπαγιαννίδη, και Περιβάλλοντος Θύμιο Μπακογιάννη, αλλά και τους επικεφαλής των εποπτευομένων φορέων του υπουργείου (τον πρόεδρο του ΕΛΓΑ Ανδρέα Λυκουρέντζο, τον αντιπρόεδρο του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ Νεκτάριο Βιδάκη και του ΟΠΕΚΕΠΕ Κυριάκο Μπαμπασίδη).
Σε άλλη Διυπουργική σύσκεψη που ακολούθησε για το ζήτημα της διαχείρισης των υδάτων, έγινε διαβούλευση για τη συγκρότηση Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (Ο.Δ.Υ.Θ.).
Όπως είπε ο Λευτέρης Αυγενάκης την πρωτοβουλία για τη Θεσσαλία, λόγω των κινδύνων πλημμυρών και ξηρασίας που υπάρχουν, θα τον ακολουθήσει η κυβέρνηση και στην Κρήτη, στην Πελοπόννησο και στη Δυτική Ελλάδα.
Αναφερόμενος στα μέτρα που έχουν ληφθεί, επανέλαβε ότι το ΥπΑΑΤ έχει δώσει 150 εκατ. Ευρώ, ως αποζημιώσεις, στους αγρότες, για την απώλεια της φυτικής παραγωγής και του ζωικού κεφαλαίου που χάθηκε ενώ, τόνισε, έχουν εξασφαλισθεί στο σύνολο από τον κρατικό προϋπολογισμό 260 εκατ. Η εξόφληση των αποζημιώσεων, όπως είπε ο υπουργός, είπε ότι θα γίνει έως το τέλος Ιουνίου 2024. Η κυβέρνηση έχει δώσει συνολικά μέχρι στιγμής μισό δισεκατομμύριο ενώ, όπως είπε, η ανασυγκρότηση της περιοχής αναμένεται να ξεπεράσει τα 3 δις ευρώ.
Ο Υπουργός έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο μέτρο 5.2, ύψους 45 εκατ. ευρώ, μέσω του οποίου θα προχωρήσει η δωρεάν (κάλυψη 100%) αντικατάσταση των ζώων που έχουν χαθεί και η, επίσης, δωρεάν ανακατασκευή των στάλων που υπέστησαν ζημιές, με επιπρόσθετη δωρεάν μελέτη από το ΓΕΩΤΕΕ.
Για τις παρακάρλιες περιοχές θύμισε ότι βρίσκονται κάτω από το νερό 180.000 στρέμματα. Τόνισε ότι το ΥΠΑΑΤ προωθεί την εφαρμογή ειδικού μέτρου. Σύντομα αναμένεται να ολοκληρωθεί το τεχνικό δελτίο του έργου που θα καθορίζει τις τιμές ενίσχυσης, το οποίο στη συνέχεια θα σταλεί στην ΕΕ προς έγκριση.
Ο Υπουργός, τόνισε ότι δεν πρόκειται για μια υπόθεση που επιλύεται σε λίγους μήνες, αλλά απαιτεί χρόνο. Και υπενθύμισε ότι αναμένεται η παράδοση από την HVA International θα έχει παραδώσει του master plan για τα βήματα που πρέπει να ακολουθηθούν. Ανέφερε, μάλιστα, ότι ειδικά για τους καλλιεργητές γύρω από την Κάρλα η στήριξη από την πολιτεία ίσως χρειαστεί να είναι μακρά, πιθανότατα και διετής.
Σε κάθε περίπτωση, ο ΥπΑΑΤ, τόνισε ότι συζητώντας με τους πολίτες και με την αποφασιστικότητα που διακρίνει την κυβέρνηση και ιδιαίτερα τον πρωθυπουργό, μπορούμε να μετατρέψουμε την κρίση σε ευκαιρία και να επιτευχθεί σύντομα η ανασυγκρότηση και ανάταξη της περιοχής και του πρωτογενούς τομέα, ενώ επισήμανε ότι η Θεσσαλία προσφέρει στην αγροτική οικονομία το 23% της φυτικής παραγωγής και το 18% της ζωικής.
Περισσότερες από 1200 ποικιλίες ελιάς είναι σήμερα γνωστές παγκοσμίως και καθεμία από αυτές έχει διαφορετική παραγωγικότητα, ποιότητα προϊόντων, αντοχή σε έντομα και ασθένειες και απαιτήσεις σε εδαφοκλιματικές συνθήκες. Για αυτό και η εύκολη και ακριβής αναγνώρισή τους κρίνεται θεμελιώδους σημασίας. Ποιος μπορεί όμως να πει με σιγουριά σε ποια ποικιλία ανήκουν τα δέντρα που διαθέτει;
Σε ένα snapshot από το μέλλον οι ίδιοι οι ελαιοπαραγωγοί ή οι γεωπόνοι, θα μπορούν απλά με μια εφαρμογή στο κινητό τους να κάνουν μια γρήγορη και με ακρίβεια αναγνώριση των ποικιλιών της ελιάς μέσω μιας απλής φωτογραφίας!
Αυτός είναι και ένας από τους στόχους των ερευνητών στο Εργαστήριο Ελαιοκομίας του Ινστιτούτου Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών & Αμπέλου του ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ στα Χανιά, οι οποίοι σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Σαπιένζα στην Ιταλία ανέπτυξαν ένα πρότυπο μοντέλο βαθιάς μάθησης για την αυτοματοποιημένη αναγνώριση των ποικιλιών της ελιάς, μέσω οπτικής παρατήρησης του κουκουτσιού της.
Μέχρι σήμερα, το πρότυπο για την αναγνώριση και την πιστοποίηση μιας ποικιλίας βασιζόταν σε δύο μεθόδους, στη μορφολογική ταξινόμηση και στη γενετική ανάλυση. Η μορφολογική ταξινόμηση συνίσταται στην οπτική κατά ζεύγη σύγκριση διαφορετικών οργάνων της ελιάς, όπου το σημαντικότερο όργανο θεωρείται το ενδοκάρπιο (κουκούτσι), ενώ η γενετική ανάλυση σε διαφορετικές μεθόδους γενετικής ταξινόμησης (RAPDs, SSR και SNP). Και οι δύο μέθοδοι παρουσιάζουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα.
«Η αναγνώριση των ποικιλιών της ελιάς είναι μια πολύπλοκη και κρίσιμη διαδικασία που επηρεάζει όλους τους ενδιαφερόμενους και τους τελικούς χρήστες. Έως σήμερα, η ταυτοποίηση των ποικιλιών γινόταν με εργαστηριακές αναλύσεις που απαιτούσαν εξειδικευμένο προσωπικό, ειδικό εξοπλισμό, εργαστηριακά αντιδραστήρια και αρκετό χρόνο», λέει ο γεωπόνος και υπεύθυνος του Εργαστηρίου Ελαιοκομίας Γιώργος Κουμπούρης, ο οποίος «τρέχει» το ευρωπαϊκό έργο Gen4Olive, στο πλαίσιο του οποίου αναπτύσσεται το OliVaR. Πρόκειται για μια εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα μέσω της οποίας, με μία φωτογραφία κουκουτσιού ελιάς αναγνωρίζεται η ποικιλία στην οποία ανήκει το κάθε δέντρο.
Σύμφωνα με τον Έλληνα ερευνητή, το Gen4Olive είναι μία δράση καινοτομίας, χρηματοδοτούμενη από την ΕΕ που στοχεύει στην αύξηση της κινητοποίησης των Γενετικών Πόρων της ελιάς και στην προώθηση δραστηριοτήτων βελτίωσης. Δυστυχώς το 95% των ποικιλιών ελιάς της Μεσογείου παραμένουν ανεκμετάλλευτες και αχρησιμοποίητες, ενώ συντηρούνται μόνο στις Τράπεζες Γενετικού Υλικού. Αυτές οι ποικιλίες πιθανώς να παραμείνουν αδρανείς αν δεν αξιοποιηθούν μέσω στοχευμένων ενεργειών που θα βοηθήσουν να γίνουν ενεργές, να κάνουν γνωστές τις ιδιότητες τους και να διατεθούν στους τελικούς χρήστες. Και για να γίνει αυτό θα πρέπει να αναγνωρίζονται εύκολα, γρήγορα και με ακρίβεια.
Η ακριβής αναγνώριση των ποικιλιών εγγυάται τη σωστή διαχείριση των διεθνών τραπεζών γενετικών πόρων της ελιάς, τη διανομή και την εμπορία αυθεντικών ποικιλιών από φυτώρια και την αύξηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης. Επιπλέον, οι επιτραπέζιες ελιές και το ελαιόλαδο με προστατευμένη ονομασία προέλευσης (ΠΟΠ) είναι από τα προϊόντα με τη μεγαλύτερη ζήτηση από τους καταναλωτές και η ετικέτα τους συνδέεται με την οργανοληπτική τους ποιότητα και τις θρεπτικές τους ιδιότητες. Ως εκ τούτου, η σωστή αναγνώριση των ποικιλιών δεν κρίνεται απλώς απαραίτητη, είναι επιτακτική.
Νευρωνικά δίκτυα και για τις ελιές
Τα νευρωνικά δίκτυα είναι μαθηματικά μοντέλα τα οποία μιμούνται κατά κάποιον τρόπο τη λειτουργία του εγκεφάλου και εκπαιδεύονται σε συγκεκριμένες διεργασίες μέσω μεγάλου όγκου δεδομένων που έχουν συλλεχθεί από την πραγματική διεργασία την οποία καλούνται να μοντελοποιήσουν. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το μοντέλο εκπαιδεύτηκε με μεγάλο πλήθος φωτογραφιών κουκουτσιών ελιάς στην αναγνώριση των ποικιλιών της.
«Για την εκπαίδευση και την δοκιμή του μοντέλου χρησιμοποιήθηκε μία ανοιχτή βάση δεδομένων που περιέχει πάνω από 10.000 φωτογραφίες που έχουν ληφθεί από τις μεγαλύτερες συλλογές ποικιλιών ελιάς (περίπου 131) από τη λεκάνη της Μεσογείου και συγκεκριμένα από την Ισπανία (Πανεπιστήμιο Κόρντομπα), την Ιταλία (Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας), την Ελλάδα (ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου), την Τουρκία (Ινστιτούτο Έρευνας Ελιάς) και το Μαρόκο (Εθνικό Ινστιτούτο Αγρονομικής Έρευνας).
Σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Σαπιένζα στην Ιταλία δοκιμάσαμε διεξοδικά το OliVaR σε αυτό το σύνολο δεδομένων και διαπιστώσαμε ότι προβλέπει σωστά τις ποικιλίες ελιάς με ακρίβεια άνω του 86%, ποσοστό που αναμένεται να αυξηθεί όσο εμπλουτίζουμε τη βάση δεδομένων», εξηγεί ο δρ. Κουμπούρης συμπληρώνοντας πως το πρόγραμμα Gen4Olive θα ολοκληρωθεί φέτος τον Σεπτέμβριο οπότε και αναμένεται να γίνει η εφαρμογή διαθέσιμη στους ενδιαφερόμενους.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η λεκάνη της Μεσογείου αντιπροσωπεύει το 93% της ελαιοκομικής έκτασης και το 99% της ελαιοπαραγωγής παγκοσμίως, με την Ισπανία να είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός ελαιόλαδου στον κόσμο (με 43% της παραγωγής), ακολουθούμενη από την Ιταλία και την Ελλάδα (με 8,8% και 7,4% αντίστοιχα).
Η ύπαρξη ενός αυτοματοποιημένου υπολογιστικού συστήματος αναγνώρισης της ποικιλίας της ελιάς θα μπορούσε να αποτελέσει έναν πολύτιμο αρωγό για τον παραγωγό ή τον ειδικό που καλείται να πραγματοποιήσει αντίστοιχη αναγνώριση του δέντρου και των καρπών του μέσω οπτικής παρατήρησης.
Εάν μάλιστα το σύστημα είναι απλό στη χρήση του και εύκολα προσβάσιμο, όπως π.χ. μια απλή εφαρμογή κινητού τηλεφώνου, θα μπορούσε να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο, ειδικά για την υποστήριξη παραγωγών σε μέρη του κόσμου που στερούνται των κατάλληλων υποδομών ως προς τις γεωπονικές υπηρεσίες.
Το επόμενο βήμα, όπως προανέφερε ο Έλληνας επιστήμονας είναι η αύξηση της ποσότητας και της ποικιλομορφίας των διαθέσιμων δεδομένων εκπαίδευσης, ώστε να δημιουργηθούν βελτιωμένα μαθηματικά μοντέλα που θα λειτουργούν ικανοποιητικά σε μεγαλύτερο εύρος, περιλαμβάνοντας ακόμα περισσότερες ποικιλίες. Τα μέχρι τώρα αποτελέσματα είναι ενδεικτικά των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι τεχνικές βαθιάς μάθησης στον τομέα της αυτοματοποιημένης αναγνώρισης φυτικών δεδομένων καθιστώντας σαφές ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί το μέλλον και για τη γεωργία.
* Το έργο GEN4OLIVE έχει λάβει χρηματοδότηση από το πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας Horizon 2020 της Ευρωπαϊκής Ένωσης βάσει σύμβασης επιχορήγησης με αριθμό 101000427.
θα λαμβάνουν μεταγραφή (ή δικαιολογημένη απόρριψη) εντός μίας εργάσιμης ημέρας αντί των πολύμηνων καθυστερήσεων.
Οι προϋποθέσεις για την «μεταγραφή σε μια ημέρα» είναι, πρώτον, να μην εκκρεμεί προηγούμενη πράξη στο ίδιο ακίνητο και δεύτερον, τα τέλη να πληρώνονται με πιστωτική/χρεωστική κάρτα
Τα γραφειοκρατικά βήματα μειώνονται αισθητά με τη χρήση του Φακέλου Μεταβίβασης αφού καταργούνται 4 δικαιολογητικά
– Το Πιστοποιητικό περί μη οφειλής ΤΑ
– Η έκδοση ΑΚΔ (Απόσπασμα Κτηματολογικού Διαγράμματος)
– Η Αίτηση προς Καταχώριση
– Η Περίληψη Συμβολαίου
Καταργείται επίσης και η φυσική παρουσία σε Κτηματολογικά Γραφεία για όσους κάνουν χρήση του Φακέλου Μεταβίβασης.
Τονίζεται τέλος, ότι ο Κωδικός Αριθμός ακινήτου (ΚΑΕΚ) «κλειδώνει» για όσο διαρκεί η συναλλαγή ώστε να αυξηθεί η ασφάλεια στις συναλλαγές.
Συνοπτικά, τα βήματα χρήσης της πλατφόρμας για τους συμβολαιογράφους:
– Σύνδεση ως Συμβολαιογράφος και πρόσκληση συμβαλλομένων
– Διαλειτουργική άντληση δικαιολογητικών
– Ψηφιακό αντίγραφο συμβολαίου χωρίς χειρόγραφες παραπομπές
– Υπολογισμός τελών για τον αγοραστή
– Καταχώριση πράξης στο Κτηματολόγιο
– Παρακολούθηση πορείας της αίτησης σε πραγματικό χρόνο
Συνοπτικά, τα βήματα χρήσης της πλατφόρμας για τους πολίτες:
– Σύνδεση ως πολίτης και αποδοχή της πρόσκλησης από τον συμβολαιογράφο
– Επιλογή του ακινήτου προς πώληση από τον συμβαλλόμενο / πωλητή
– Πληρωμή τελών από τον αγοραστή και καταχώρηση στο Κτηματολόγιο
Στις περιοχές της Ελλάδας πέριξ του Γράμμου οι κάτοικοι το αποκαλούν «δρακάκι». Κάποιοι προτιμούν τον πιο επιστημονικό όρο Πρίμουλα, όπως είναι η επίσημη ονομασία του. Έξω στις αγορές, όμως, το γνωρίζουν ως«Λουλούδι του Δαρβίνου», που ίσως είναι πολύ πιο ενδεικτικό για την τεράστια αξία του.
Εκτιμάται ότι στο εμπόριο η τιμή ενός κιλού του αποξηραμένου φυτού πωλείται έναντι ποσών που μπορούν να φτάσουν τις 50.000, ξεπερνώντας ακόμη και άλλα των οποίων απαγορεύεται η χρήση αφού αφορούν ναρκωτικές ουσίες!
Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια πληθαίνουν οι καταγγελίες (και κατά συνέπεια οι συλλήψεις) αλλοδαπών, κυρίως αλβανικής υπηκοότητας, που περνούν παράνομα τα σύνορα και κατευθύνονται προς τον Γράμμο, τον μεγαλοπρεπή ορεινό όγκο της Μακεδονίας, προκειμένου να βρουν και να μαζέψουν αυτό το αυτοφυές φυτό του οποίου οι ευεργετικές ιδιότητες είναι γνωστές από την αρχαιότητα κιόλας, ενώ στην πορεία η αλήθεια μπλέχτηκε με μύθους και δοξασίες που του έχουν προσδώσει έναν σχεδόν μαγικό και υπερφυσικό χαρακτήρα, που το έχει κάνει περιζήτητο.
Υπολογίζεται ότι ο τζίρος της παράνομης εκμετάλλευσης από πολίτες της γειτονικής χώρας ξεπερνά τα 40 εκατομμύρια ευρώ, ένα ποσό που καταδεικνύει και την έκταση του προβλήματος στην Ελλάδα. Είναι τόσο μεγάλη η αποψίλωση της υπαίθρου, που ορισμένοι πια κάνουν ανοιχτά λόγο για τον κίνδυνο πλήρους εξαφάνισής του από την Ελλάδα.
Η στροφή μεγάλους μέρους του κοινού στις λεγόμενες εναλλακτικές θεραπείες (σε συνδυασμό με τις δοξασίες που λέγαμε παραπάνω) έχουν εκτοξεύσει την ζήτησή του στην «μαύρη αγορά», ωθώντας ολοένα και περισσότερους παρανόμους που γνωρίζουν τις κακοτράχαλες διαδρομές και τα μυστικά περάσματα σε Ήπειρο και Κεντρική Μακεδονία στο να περνούν τα σύνορα για να το περισυλλέξουν στα όρια της πλήρους εξαφάνισής του.
Η Primula Varis περιέχει βιταμίνη C, μέταλλα, σαπωνίνες, γλυκοσίδια, φλαβονοειδή και ένζυμα ενώ θεωρείται πως έχει ηρεμιστική και χαλαρωτική δράση. Επιπλέον η χρήση της επεκτείνεται ακόμη και στη μαγειρική ή την ζαχαροπλαστική. Κυρίως, όμως, χρησιμοποιείται ως βότανο (συχνά σε συνδυασμό με άλλα)από ανθρώπους που προσδίδουν στην κίτρινης απόχρωσης πόα άλλες, ακόμη και μυστικιστικές ιδιότητες.
Η μικρή αυτοφυής παραγωγή δεν μπορεί πια να καλύψει ούτε τις διεθνείς ανάγκες ούτε -φυσικά- την παράνομη περισυλλογή του, ενώ η γεωγραφία της περιοχής καθιστά αδύνατη την προστασία του από τις ελληνικές Αρχές.
Αυτή η κατάσταση του παράνομου εμπορίου που έχει ενταθεί ιδιαίτερα τα τελευταία τρία χρόνια, δεν πέρασε απαρατήρητη από τους υπευθύνους που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου κάνοντας λόγο για ενδεχόμενη ολοκληρωτική εξαφάνισή του από την ελληνική γη και προτείνοντας μέτρα για την σωτηρία του.
Ποια είναι αυτά; Μα η προσπάθεια να καταστεί δυνατή η καλλιέργεια του θαυματουργού βοτάνου ώστε από την μία μεριά να κανονικοποιηθεί η εμπορία του και από την άλλη να σωθεί το ίδιο το φυτό από εξαφάνιση.
Ο περιφερειάρχης Ηπείρου, σχετικά πρόσφατα αναφέρθηκε στην Προγραμματική Σύμβαση που έχει υπογραφεί με το ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ, η οποία αποσκοπεί στην εισαγωγή του βοτάνου στην καλλιέργεια. Μεταξύ άλλων ξεκαθάρισε: «Έχουμε πάρει σπόρους από το οροπέδιο του Μετσόβου και τους φυτεύσαμε σε περιοχή του λεκανοπεδίου Ιωαννίνων.
Οι σπόροι που συλλέγονται εξετάζονται από το ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ για να διαπιστωθεί εάν έχουν διατηρήσει τις ιδιότητες που χρειάζονται στην φαρμακοβιομηχανία. Είναι πολύ ενθαρρυντικά τα πρώτα αποτελέσματα και στην περίπτωση αυτή εκτιμάται ότι θα υπάρχει απόδοση περίπου 5.000 ευρώ ανά στρέμμα. Θέλουμε αρκετή δουλειά ακόμη, αλλά θεωρούμε ότι πρέπει να δώσουμε κάτι ποιοτικό διαφορετικό συνεργαζόμενοι με εξειδικευμένους επιστημονικούς φορείς».
Ίσως αυτή να είναι η τελευταία ελπίδα για να σταματήσει να συνδέεται το «Λουλούδι του Δαρβίνου» με την παρανομία και ταυτόχρονα να παραμείνει κομμάτι της ελληνικής γης, κομμάτι της ίδιας της Ελλάδας.
Υπήρξε μια εποχή, όχι πολύ καιρό πριν, που η Κίνα ήταν το Ελ Ντοράντο της διεθνούς αγοράς κρασιού, αντιπροσωπεύοντας έως και το 7% της παγκόσμιας κατανάλωσης και εισαγωγών το 2017, τέσσερις φορές περισσότερο από το 2005.
Έκτοτε, μεταξύ της τιμωρητικής φορολογίας για ορισμένους και τις νομικές μάχες για άλλους, συμπεριλαμβανομένης της συσσώρευσης αποθεμάτων και της υποτονικής οικονομίας, οι πωλήσεις κρασιού έχουν συρρικνωθεί δραματικά.
Όπως επισημαίνει η ΚΕΟΣΟΕ σε σχετική ανάρτησή της, ο Covid έδωσε αναμφίβολα το τελευταίο χτύπημα: Τα στοιχεία του OIV δείχνουν ότι η κατανάλωση μειώθηκε κατά 16% το 2022, μετά από μειώσεις 15% και 17% το 2021 και το 2020 αντίστοιχα. Αλλά σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε από τον επίτιμο οικονομολόγο Kim Anderson του Πανεπιστημίου της Αδελαΐδας στην Αυστραλία, ο Covid εξηγεί μόνο εν μέρει την πτώση της κινεζικής αγοράς.
Ο Covid ως επιταχυντής τάσεων
Πράγματι, αν το κλείσιμο των μπαρ και των εστιατορίων –κέντρων κατανάλωσης στην Κίνα– έχει βλάψει αναμφίβολα το μάρκετινγκ του κρασιού, ο οικονομολόγος επισημαίνει μια πτώση που προηγείται της έναρξης της πανδημίας κατά τρία χρόνια. «Η κατά κεφαλήν κατανάλωση στην Κίνα έφτασε στο ανώτατο όριο το 2012, αλλά μειώνεται κάθε χρόνο από το 2017 και θα αντιπροσωπεύει μόνο το ένα τρίτο του μέγιστου επιπέδου της το 2022. Οι εισαγωγές οίνων έχουν μειωθεί περισσότερο από το ήμισυ (–55%) από το 2017».
Όπως σε πολλές άλλες περιπτώσεις, ο Covid έχει επιταχύνει μόνο τις υπάρχουσες τάσεις, φαινόμενο που επιβεβαιώνεται από στοιχεία που αφορούν το πρώτο τρίμηνο του 2023: σύμφωνα με τον Kim Anderson, οι εισαγωγές μειώθηκαν ξανά, κατά 31% σε όγκο και κατά 21% σε αξία σε σύγκριση με το 2022.
Η Κίνα μελετά το τέλος των τιμωρητικών φόρων στα αυστραλιανά κρασιά
Αρκετές σταθερές τάσεις εξηγούν τη δυσαρέσκεια προς το κρασί που δείχνουν οι Κινέζοι καταναλωτές. Πρέπει να τονισθεί ότι τα μέτρα καταπολέμησης της διαφθοράς που εφάρμοσε ο Κινέζος Πρόεδρος το 2013 δεν ενθάρρυναν την κατανάλωση κρασιού, ιδιαίτερα σε υψηλό επίπεδο.
Ένα αναδυόμενο εθνικιστικό κίνημα που ευνοεί τις τοπικές μάρκες – που ονομάζεται «guochao» – μπορεί επίσης να έπαιξε ρόλο, με το κρασί να είναι το αρχετυπικό δυτικό προϊόν. Και τότε, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η πολύ ριζωμένη παράδοση του «ganbei» και άλλες καταναλωτικές συνήθειες στην Κίνα δεν ευνοούν ιδιαίτερα το κρασί. Τέλος, θα μπορούσε η premiumisation να εξηγήσει την πτώση των όγκων; «Αυτό δεν ταιριάζει με τη σταθεροποίηση της μέσης τιμής των εισαγωγών κρασιού από το 2011», εξηγεί ο Αυστραλός οικονομολόγος.
Ο εθνικός τομέας φαίνεται ζοφερός
Ταυτόχρονα, αυτό συνάδει και με την πτώση της εθνικής παραγωγής, η οποία μειώθηκε στο μισό μεταξύ 2018 και 2022 σύμφωνα με τον OIV με πτώση 30% μόνο για το έτος 2022. Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι οι Κινέζοι παραγωγοί βασίζονταν σε μεγάλο βαθμό στις εισαγωγές, ακόμη και αν το μερίδιο των εισαγωγών χύδην μειώθηκε από 80% το 2005 σε 25% το 2022. Ομοίως, η ισχυρή εγχώρια παραγωγή συχνά χρησιμεύει ως κινητήρια δύναμη της κατανάλωσης.
Η κινεζική παραγωγή κρασιού, με έντονη ενθάρρυνση από την κυβέρνηση, με στόχο τον επανεποικισμό των περιοχών της ερήμου, την καταπολέμηση της φτώχειας και τη μετεγκατάσταση των αστικών πληθυσμών στην ύπαιθρο, μειώθηκε αναμφισβήτητα: «Αυτό μπορεί να εξηγηθεί από την αποεπένδυση από την πλευρά των νέων παραγωγών που δεν κατάφεραν να δημιουργήσουν αναμενόμενα κέρδη», υποστηρίζει ο Kim Anderson.
Το υψηλό κόστος παραγωγής κρασιού στην Κίνα δεν διευκολύνει τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων. Το ίδιο ισχύει για τους διανομείς και τους εισαγωγείς, πολλοί από τους οποίους λέγεται ότι εγκατέλειψαν τον κλάδο λόγω έλλειψης απόδοσης των επενδύσεων. Αυτό το πλαίσιο είναι ελάχιστα ευνοϊκό για την ανάπτυξη του κρασιού.
Το δυναμικό υπάρχει
Από εκεί μέχρι να πούμε ότι οι βραχυπρόθεσμες προοπτικές δεν είναι πολύ θετικές για την κινεζική αγορά, υπάρχει μόνο ένα βήμα, το οποίο αναλύει ο Kim Anderson: «Είναι απίθανο οι εισαγωγές κρασιών στην Κίνα σε όγκο να ξεπεράσουν το ήμισυ της αιχμής τους», δηλαδή 7,5 εκατ. εκατόλιτρα το 2017.
Μακροπρόθεσμα, ο οικονομολόγος είναι λίγο πιο αισιόδοξος: «Η κινεζική αγορά κρασιού πιθανότατα θα αναπτυχθεί καθώς τα εισοδήματα αυξάνονται και η ποιότητα της τοπικής παραγωγής βελτιώνεται, ενθαρρύνοντας περισσότερους καταναλωτές να ενσωματώσουν το κρασί στο μείγμα των ποτών που καταναλώνουν. Σε όλες τις περιπτώσεις, υπάρχουν πολλά περιθώρια βελτίωσης: το μερίδιο του κρασιού στην κατανάλωση αλκοολούχων ποτών δεν ξεπερνά το 1,5%, έναντι 4,6% στο υψηλότερο επίπεδό του το 2012, το οποίο ήδη ωχριά σε σύγκριση με τον διεθνή μέσο όρο 13% την τελευταία δεκαετία.
Για τη θρέψη της ελιάς απαιτούνται τουλάχιστον 16 θρεπτικά στοιχεία, τα οποία χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Στην πρώτη ανήκουν τα μακροστοιχεία: άζωτο, φωσφόρος, κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο, θείο, άνθρακας, υδρογόνο και οξυγόνο. Στη δεύτερη ανήκουν τα μικροστοιχεία ή ιχνοστοιχεία: σίδηρος, ψευδάργυρος, χαλκός, βόριο, μαγγάνιο, μολυβδαίνιο και χλώριο. Η διάκριση γίνεται με μόνο κριτήριο τις ποσότητες αυτών που προσλαμβάνουν τα φυτά. Όλα όμως είναι εξίσου σημαντικά και απαραίτητα για τη θρέψη της ελιάς με σημαντικότερα το άζωτο, το φωσφόρο, το κάλιο, το βόριο, και γι’ αυτό συνήθως εφαρμόζονται με τη λίπανση.
Όταν η περιεκτικότητα ενός θρεπτικού στοιχείου στα φύλλα είναι χαμηλότερη από την κανονική, τότε εμφανίζονται τροφοπενίες που εκδηλώνονται με διάφορα συμπτώματα και επηρεάζουν σημαντικά την ανάπτυξη, μειώνοντας την παραγωγή των δένδρων. Αντίθετα, υπερβολικές ποσότητες θρεπτικών στοιχείων στο έδαφος και στα φύλλα των δένδρων προκαλούν τοξικότητες με επίσης αρνητικές επιπτώσεις στα δένδρα.
Γενικά η λίπανση της ελιάς εφαρμόζεται κυρίως στο έδαφος και συμπληρωματικά στα φύλλα. Η εφαρμογή στο έδαφος είναι ο βασικός τρόπος και καλύπτει τις μεγαλύτερες θρεπτικές ανάγκες της ελιάς. Στο έδαφος χορηγούνται κυρίως τα στοιχεία άζωτο, φωσφόρος, κάλιο και συμπληρωματικά μαγνήσιο και βόριο. Τα υπόλοιπα θρεπτικά στοιχεία βρίσκονται στο έδαφος, και μόνο σε περιπτώσεις έλλειψης προστίθενται με λιπάσματα.
Η πρόσληψη θρεπτικών στοιχείων από τα φύλλα
Τα φύλλα δεν έχουν την κατάλληλη δομή για την απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων (θ.σ.) όπως έχουν οι ρίζες. Τα κυριότερα εμπόδια είναι το εξωτερικό μέρος της επιφάνειας του φύλλου, που λέγεται εφυμενίδα, και ένα στρώμα κηρών που εμποδίζουν την είσοδο του νερού και των θρεπτικών στοιχείων στο εσωτερικό των φύλλων. Περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως η θερμοκρασία και ο φωτισμός επηρεάζουν, αυξάνοντας ή μειώνοντας τον ρυθμό απορρόφησης. Η ξηρή ατμόσφαιρα μειώνει την απορρόφηση θρεπτικών στοιχείων. από τα φύλλα. Φύλλα νεαρής ηλικίας απορροφούν καλύτερα τα θρεπτικά στοιχεία από τα γέρικα φύλλα. Τα διάφορα είδη των δένδρων έχουν διαφορετική ικανότητα πρόσληψης στοιχείων από τα φύλλα. Ποικιλίες της ελιάς μπορεί να διαφέρουν στην ικανότητα πρόσληψης. Η χημική σύσταση της εφαρμοζόμενης ουσίας, η οξύτητα (pH) και η αλληλεπίδραση μεταξύ των διαφόρων ουσιών του ψεκαστικού διαλύματος επηρεάζουν σημαντικά την απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων.
Συμπτώματα έλλειψης βορίου στα φύλλα της ελιάς
Ο ρόλος των διαβρεκτικών ουσιών
Οι διαβρεκτικές ουσίες αυξάνουν την απορροφητικότητα των φύλλων, γιατί χαμηλώνουν την επιφανειακή τάση και επομένως ελαττώνουν τη γωνία επαφής μεταξύ του υγρού και της φυλλικής επιφάνειας. Ορισμένα διαβρεκτικά όπως το Tween 80 (0.1%) ή το Tween 20 (0.01%) διπλασίασαν τον ρυθμό απορρόφησης της ουρίας από φύλλα μηλιάς.
Η αποτελεσματικότητα όμως του ψεκαστικού διαλύματος προσδιορίζεται από την αλληλεπίδραση του είδους της φυλλικής επιφάνειας, των διαλυμένων ουσιών και του pH του διαλύματος.
Πλεονεκτήματα της διαφυλλικής λίπανσης
Η άμεση πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων από τα ίδια τα φύλλα. Η ταχεία απορρόφηση και αντίδραση των φυτών στη διαφυλλική λίπανση και ειδικότερα στη θεραπεία τροφοπενιών. Η αποφυγή απωλειών λιπασμάτων στο έδαφος και της ρύπανσης των υπόγειων νερών. Η πρόσληψη θρεπτικών στοιχείων που είναι δύσκολο να προσληφθούν από τις ρίζες όπως ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος και το μαγγάνιο. Σε ασβεστούχα εδάφη, ορισμένα στοιχεία όπως ο ψευδάργυρος μετατρέπονται σε μορφές μη απορροφήσιμες από τις ρίζες, οπότε η διαφυλλική εφαρμογή κρίνεται απαραίτητη.
Μειονεκτήματα της διαφυλλικής λίπανσης
Μικρές μόνο ποσότητες μπορεί να απορροφηθούν από τα φύλλα σε σχέση με τις απαιτήσεις των φυτών. Το υψηλό κόστος των διαφυλλικών, η μειωμένη διάρκεια δράσης και η ανάγκη πολλαπλών επεμβάσεων αυξάνει το κόστος παραγωγής. Η πιθανή εμφάνιση εγκαυμάτων στα φύλλα. Η διαφυλλική λίπανση εφαρμόζεται περισσότερο στα μικροστοιχεία αφού απαιτούνται μικρές ποσότητες από τα δένδρα.
Διαφυλλική λίπανση της ελιάς στην πράξη
Η λίπανση αυτή είναι συμπληρωματική και ενδείκνυται στις πιο κάτω περιπτώσεις:
# Για την κάλυψη μικρών αναγκών των δένδρων όταν η βασική λίπανση στο έδαφος δεν ήταν ικανοποιητική ή υπήρξαν απώλειες από διάφορες αιτίες.
# Σε εποχές μεγάλης ζήτησης θρεπτικών στοιχείων όπως η ανθοφορία-καρπόδεση (την άνοιξη) και η ανάπτυξη των καρπών καθώς και η ελαιογένεση (φθινόπωρο). Όταν υπάρχουν ορατά συμπτώματα έλλειψης θρεπτικού στοιχείου για γρήγορη αντίδραση του φυτού και θεραπεία της τροφοπενίας. H διαφυλλική εφαρμογή είναι περισσότερο αποτελεσματική όσο μεγαλύτερη είναι η έλλειψη ενός θρεπτικού στοιχείου στο έδαφος και τα φύλλα. Στην πράξη, τα θρεπτικά στοιχεία που συνήθως εφαρμόζονται διαφυλλικά στην ελιά είναι το άζωτο, το κάλιο και το βόριο, στοιχεία που είναι πολύ σημαντικά για την ανάπτυξη και παραγωγή της ελιάς.
Άζωτο: Το άζωτο αυξάνει τη βλάστηση, τη διαφοροποίηση ανθοφόρων οφθαλμών, το ποσοστό των τέλειων ανθέων, την καρπόδεση και την παραγωγή, ενώ μειώνει την παρενιαυτοφορία. Η έλλειψη αζώτου εμφανίζεται με χλώρωση στα φύλλα. Η ουρία είναι η κυριότερη μορφή αζώτου που εφαρμόζεται γιατί περιέχει 46% άζωτο, απορροφάται εύκολα από τα φύλλα της ελιάς και δεν είναι τοξική. Η περιεκτικότητα του ψεκαστικού υγρού είναι συνήθως 4% σε ουρία. Μπορεί να εφαρμοστεί την άνοιξη, γιατί απορροφάται καλύτερα από τα νεαρά φύλλα για καλύτερη καρπόδεση και το φθινόπωρο για καλύτερη ανάπτυξη τοu καρπού και αύξηση της ελαιοπεριεκτικότητας. Συνιστάται περισσότερο σε ξερικούς ελαιώνες και όταν η περιεκτικότητα σε άζωτο στα φύλλα είναι χαμηλότερη από 1,5% σε ξηρό βάρος. Η μερική χορήγηση του αζώτου από τα φύλλα μειώνει τις απώλειες αζώτου από το έδαφος και τη ρύπανση των υπόγειων νερών.
Κάλιο: Το κάλιο επηρεάζει θετικά τη φωτοσύνθεση, την παραγωγή και ανάπτυξη του καρπού, προσδίδει ανθεκτικότητα στην ξηρασία και τον παγετό, στο κυκλοκόνιο και άλλες ασθένειες. Χαρακτηριστικά συμπτώματα της έλλειψης δείχνει η Εικόνα 2. Διαφυλλικά, το κάλιο συνιστάται σε αργιλικά (σκληρά) εδάφη γιατί τα καλιούχα λιπάσματα δεσμεύονται στο έδαφος και δύσκολα απορροφώνται από τη ρίζα. Σε ασβεστώδη εδάφη, επίσης, παρατηρείται συχνά έλλειψη καλίου. Ειδικά συνιστάται σε ξηρικούς ελαιώνες, γιατί η έλλειψη εδαφικής υγρασίας μπορεί να περιορίζει την πρόσληψη καλίου από το έδαφος. Διαφυλλικά χρησιμοποιείται κυρίως το νιτρικό κάλιο και λιγότερο το θειϊκό κάλιο και χλωριούχο κάλιο. Εφαρμόζεται την άνοιξη αλλά και στις αρχές φθινοπώρου, για αύξηση του βάρους του καρπού και των φαινολικών και για πρωίμιση της ωρίμανσης των καρπών.
Βόριο: Το βόριο, αν και μικροστοιχείο, είναι πολύ σημαντικό για την παραγωγή της ελιάς, ενώ συχνές είναι οι τροφοπενίες στους ελληνικούς ελαιώνες. Συμβάλλει σημαντικά στη βλάστηση της γύρης,στην επικονίαση, στην καρπόδεση και στην ανάπτυξη του καρπού. Η έλλειψή του επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα του καρπού, γιατί παράγονται μικροί και παραμορφωμένοι καρποί και πιθανή καρπόπτωση. Προκαλεί επίσης φυλλόπτωση και ξήρανση βλαστών. Η διαφυλλική εφαρμογή μπορεί να αυξήσει την καρπόδεση ακόμη και όταν δεν υπάρχουν ενδείξεις έλλειψης βορίου στα φύλλα. Εφαρμόζεται υπό μορφή βόρακα ή βορικού οξέος. Πειράματα στην ποικιλία Χονδρολιά έδειξαν ότι δύο εφαρμογές με βόρακα, μία 15 ημέρες πριν και μία 15 ημέρες μετά την πλήρη άνθηση, σχεδόν διπλασίασαν την παραγωγή.
Συμπτώματα έλλειψης βορίου σε βλαστό ελιάς
Άλλα θρεπτικά στοιχεία
Στις ελιές μπορεί να εφαρμοστούν διαφυλλικά ο φωσφόρος, το μαγνήσιο, το ασβέστιο, ο σίδηρος, το μαγγάνιο και ο ψευδάργυρος. Σπάνια όμως θα χρειαστεί διαφυλλική επέμβαση και μόνο σε περιπτώσεις που η ανάλυση των φύλλων δείξει ότι είναι σε χαμηλά επίπεδα. Η εφαρμογή τους γίνεται συνήθως με σύνθετα διαφυλλικά λιπάσματα. Εφαρμογή θειϊκού ψευδαργύρου δύο φορές την άνοιξη αύξησε την καρπόδεση και παραγωγή. Τρεις ψεκασμοί με θειικό μαγνήσιο 1,5% στην καρπόδεση και ένα μήνα αργότερα αύξησαν την παραγωγή και βελτίωσαν την ποιότητα των καρπών. Τα δεδομένα αυτά χρειάζονται περαιτέρω δοκιμές πριν γενικευτεί η εφαρμογή τους. Διαφυλλική εφαρμογή ασβεστίου μπορεί να αυξήσει την ανθεκτικότητα των καρπών σε προσβολές από μύκητες. Τέλος, διαφυλλική εφαρμογή πυριτίου ενισχύει την άμυνα της ελιάς σε αβιοτικούς παράγοντες όπως το ψύχος και η έλλειψη νερού καθώς και έναντι προσβολής από το κυκλοκόνιο.
Διαφυλλικά λιπάσματα
Όλα τα διαφυλλικά λιπάσματα διαλύονται εύκολα στο νερό και γι’ αυτό είναι κατάλληλα και για υδρολίπανση. Διακρίνονται σε απλά και σύνθετα. Τα απλά περιέχουν μόνο μία ουσία όπως η ουρία, ο βόρακας, το νιτρικό κάλιο κ.ά. Τα σύνθετα περιέχουν συνήθως μακροστοιχεία (άζωτο, φωσφόρο, κάλιο, μαγνήσιο), το ιχνοστοιχείο βόριο και σε χηλική μορφή σίδηρο, ψευδάργυρο και μαγγάνιο. Τα διαφυλλικά λιπάσματα συνδυάζονται με πολλά από τα γνωστά φυτοφάρμακα. Θα πρέπει όμως να ακολουθούνται οι οδηγίες που αναγράφονται στη συσκευασία. Η επιλογή του όποιου διαφυλλικού θα πρέπει να γίνεται ανάλογα με τις ελλείψεις των θρεπτικών στοιχείων, τα οποία εντοπίζονται με τη φυλλοδιαγνωστική και τη συνεργασία ειδικών γεωτεχνικών.
Για μια αποτελεσματική διαφυλλική λίπανση
Η διαφυλλική λίπανση αποτελεί μια συμπληρωματική εφαρμογή θρεπτικών στοιχείων στους ελαιώνες. Η απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων είναι πιο γρήγορη από ό,τι στις ρίζες. Χρησιμοποιείται στη διόρθωση των τροφοπενιών και για βελτίωση ορισμένων ποιοτικών χαρακτηριστικών του καρπού και του ελαιολάδου. Για την αποτελεσματικότητα της μεθόδου πρέπει να προσεχθούν τα ακόλουθα: Η σωστή επιλογή του είδους του λιπάσματος, της δοσολογίας και του χρόνου επέμβασης για να αποφεύγονται οι τοξικότητες στα φύλλα. Ο ψεκασμός να αποφεύγεται όταν τα δένδρα υποφέρουν από έλλειψη νερού (καλοκαίρι). Η άνοιξη, λίγο πριν την πλήρη άνθηση και λίγες μέρες μετά την καρπόδεση, είναι καλή εποχή και μπορεί να ενισχύσει την καρπόδεση. Όσο περισσότερο χρόνο το ψεκαστικό διάλυμα παραμένει στην επιφάνεια των φύλλων τόσο μεγαλύτερες ποσότητες θρεπτικών θα απορροφηθούν.
Γι’ αυτό οι ψεκασμοί πρέπει να εφαρμόζονται τις δροσερές ώρες της ημέρας (πρωί ή αργά το απόγευμα). Η προσθήκη ασβέστου στο ψεκαστικό διάλυμα μειώνει αισθητά τη διαλυτότητα πολλών στοιχείων και περιορίζει την τοξικότητα. Να αποφεύγονται οι ψεκασμοί όταν επικρατούν άνεμοι ή υπάρχει κίνδυνος να ακολουθήσει άμεσα βροχή. Σε ελαιώνες με πλούσια ή υπερβολική ανθοφορία, και ιδιαίτερα σε επιτραπέζιες ποικιλίες, να αποφεύγονται διαφυλλικοί ψεκασμοί που μπορεί να προκαλέσουν υπερβολική καρπόδεση και καρποφορία.
Στις επιτραπέζιες ποικιλίες προκαλεί μικροκαρπία και μείωση της ποιότητας, ενώ στις ελαιοποιήσιμες μείωση της ελαιοπεριεκτικότητας και παρενιαυτοφορία.
του Σταύρου Βέμμου, Ομότιμου καθηγητή Δενδροκομίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και προέδρου της 4Ε
Αναδημοσίευση από το περιοδικό ”Ελιά & Ελαιόλαδο”, τεύχος 87
Σύµφωνα µε το ρεπορτάζ της Agrenda, το ταµείο αυτό θα είναι σε θέση να προσφέρει επιχορήγηση ακόµη και µεγαλύτερη από το καθιερωµένο Μέτρο του ΠΑΑ «πακέτο» µε εγγυηµένο δανεισµό, ώστε να µειωθούν ή ακόµη και να µηδενιστούν οι εξασφαλίσεις από πλευράς νέου αγρότη.
Πώς θα λειτουργεί
Για παράδειγµα, ένας νέος αγρότης ενδιαφέρεται να µπει σε αυτό το Ταµείο για το µέγιστο ποσό ύψους 100.000 ευρώ. Θα λαµβάνει λοιπόν µη επιστρεπτέα επιχορήγηση 48.000 ευρώ (σαν το πριµ πρώτης εγκατάστασης) και δάνειο εγγυηµένο ύψους 52.000 ευρώ. Ο όρος είναι το δάνειο να είναι µεγαλύτερο από το ποσό της επιχορήγησης. Προφανώς ο δικαιούχος θα δένεται µε σχετικές δεσµεύσεις όπως είναι για παράδειγµα η παραµονή στο αγροτικό επάγγελµα κ.λπ, παρόµοιες µε εκείνες του Μέτρου του ΠΑΑ που θα προκηρυχθεί εντός του έτους. Μάλιστα, το δάνειο αλλά και η επιχορήγηση θα µπορεί να διατεθεί στο 100% για αγορά γης, σύµφωνα µε το ρεπορτάζ.
Το εργαλείο αυτό θα είναι «αµοιβαίως αποκλειόµενο» µε το Μέτρο Νέων Αγροτών. ∆ηλαδή δεν θα µπορεί κάποιος να µπει στο Μέτρο ή να έχει ήδη λάβει χρήµατα από αυτό και παράλληλα να εξασφαλίσει τη χρηµατοδότησή του από αυτό το εργαλείο. Θα πρέπει να επιλέξει ανάµεσα στα δύο. Άλλωστε, οι ήδη δικαιούχοι του Μέτρου ή όσοι µπουν στο νέο πρόγραµµα µπορούν να έχουν πρόσβαση για εγγυηµένα δάνεια µέσω του Ταµείου Εγγυήσεων Αγροτικής Ανάπτυξης.
Το χρονοδιάγραµµα ενεργοποίησης του Ταµείου Νέων Αγροτών
Το Ταµείο Νέων Αγροτών θα είναι διαθέσιµο από το 2025.
Τον ερχόµενο Φλεβάρη ξεκινάει η µελέτη σχεδιασµού που θα ορίσει το πώς θα είναι η λειτουργία του, αν θα φτάσει τελικά το µάξιµουµ των 100.000 ευρώ ανά δικαιούχο, τις δεσµεύσεις του δικαιούχου κ.λπ.
Η µελέτη αυτή αναµένεται να ολοκληρωθεί µέσα σε 6 – 9 µήνες ενώ στη συνέχεια θα αναλάβει ο διαχειριστής (Αναπτυξιακή Τράπεζα π.χ) ο οποίος θα πρέπει να «τρέξει» τη σύσταση και λειτουργία του Ταµείου, διαδικασία που θα κρατήσει περί τους 3 – 4 µήνες.
Σε πρώτη φάση ο προϋπολογισµός του εργαλείου θα είναι 10 εκατ. ευρώ που σηµαίνει ότι οι δικαιούχοι θα είναι λίγοι. Ωστόσο, όπως µας αναφέρει πηγή που εµπλέκεται στο σχεδιασµό του, και το ταµείο µικροπιστώσεων ευρώ είχε αρχικά προϋπολογισµό 20 εκατ. και τελικά έχει φτάσει πλέον τα 60 εκατ. ευρώ.
Το εργαλείο αυτό ήδη έχει προβλεφθεί στις διατάξεις του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027 που αναφέρει ότι:
«Το χρηµατοδοτικό εργαλείο θα χορηγεί στήριξη, η οποία θα περιλαµβάνει σε µία ενιαία πράξη κεφάλαιο µη επιστρεπτέας ενίσχυσης (κατ’ αποκοπή ποσό) και παροχή εγγύησης για καταβολή δανείου. Το συνολικό ύψος της στήριξης (άθροισµα του κατ’ αποκοπή ποσού και του ακαθάριστου ισοδύναµου επιχορήγησης) δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ».
Ο καπετάνιος της Στυλίδας που ήταν από τους πρωτοπόρους στην βιολογική καλλιέργεια της ελιάς Σε μια εποχή που μόνο χλεύη αντιμετώπιζε, δηλώνοντας βιοκαλλιεργητής, ο Νίκος Σπυρόπουλος άφησε την καριέρα του στο εμπορικό ναυτικό και ξεκίνησε με τολμηρή διάθεση στην Στυλίδα την ελαιοκαλλιέργεια
Ο Νίκος Σπυρόπουλος ξεκίνησε την επαγγελματική του σταδιοδρομία στο Εμπορικό Ναυτικό. Για δύο χρόνια ταξίδεψε και έφτασε να υπηρετεί ως ανθυπλοίαρχος σε καράβια που μετέφεραν τσιμέντο της ΑΓΕΤ Ηρακλής που παρέδιδαν σε όλη τη χώρα και στην Ιταλία. Παρότι τον γοήτευε η απεραντοσύνη της θάλασσας, ωστόσο τα μειονεκτήματα της ζωής στα καράβια τον προβλημάτιζαν και κυρίως η απομόνωση του ναυτικού από την υπόλοιπη κοινωνία. Έτσι στράφηκε στην ελαιοκομία, για την οποία πάντοτε ενδιαφερόταν, και ανέλαβε το 2000, τα οικογενειακά κτήματα στην Στυλίδα. Στη διάρκεια της διαδρομής του πήρε τολμηρές αποφάσεις επενδύοντας στη βιολογική καλλιέργεια της βρώσιμης ελιάς ήδη από το 2000 και αργότερα δημιουργώντας μονάδα μεταποίησης. Σήμερα ο κ. Σπυρόπουλος μεταποιεί και εμπορεύεται 1.200 τόνους ελιάς, από τους οποίους ο ίδιος παράγει περίπου το ένα τέταρτο ενώ πρόσφατα επένδυσε σε γραμμή τυποποίησης δημιουργώντας το brand Bio Olives.
Αιωνόβια δέντρα Αμφίσσης
Ο ελαιώνας του κ. Σπυρόπουλου που εκτείνεται σε 400 στρέμματα κυρίως στην πεδιάδα της Στυλίδας ακολουθεί παραδοσιακή φύτευση με περίπου 17 δέντρα ανά στρέμμα. Οι ελιές, που είναι ποικιλίας Αμφίσσης και σε μικρό ποσοστό Καλαμών, περιλαμβάνουν μεγάλο αριθμό αιωνόβιων δέντρων που η διάμετρος ξεπερνά το ένα μέτρο και η ζωή τους ξεκινά πριν την ίδρυση του Ελληνικού κράτους. Χάρη στη εύφορη γη με έδαφος πλούσιο σε οργανική ύλη αλλά και την άρδευση, ο ελαιώνας έχει υψηλή απόδοση που φτάνει 300 τόνους βρώσιμης ελιάς κατ’ έτος.
στράφηκε στην ελαιοκομία, για την οποία πάντοτε ενδιαφερόταν, και ανέλαβε το 2000, τα οικογενειακά κτήματα στην Στυλίδα. Στη διάρκεια της διαδρομής του πήρε τολμηρές αποφάσεις επενδύοντας στη βιολογική καλλιέργεια της βρώσιμης ελιάς ήδη από το 2000 και αργότερα δημιουργώντας μονάδα μεταποίησης
Πρωτοπόρος στα βιολογικά
Με τη διαδοχή και το πέρασμα του κτήματος από τον πατέρα στον ίδιο, ο κ Σπυρόπουλος χάραξε νέα στρατηγική υιοθετώντας βιολογική καλλιέργεια το 2000, όταν η συντριπτική πλειοψηφία των παραγωγών καλλιεργούσαν συμβατικά. «Τότε δεν τολμούσες να πεις ότι είμαι βιοκαλλιεργητής και είχες να αντιμετωπίσεις χλεύη και ειρωνικά σχόλια από την τοπική κοινωνία. Τώρα έχουν αντιστραφεί οι όροι και νομίζω σε λίγο θα έχουμε περισσότερο βιολογικά παρά συμβατικά», θα πει ο κ. Σπυρόπουλος.
Ο λόγος που επέλεξε να στραφεί στη βιολογική ήταν για να διαφοροποιηθεί, γιατί έβλεπε τις οικονομικές προοπτικές της συμβατικής Αμφίσσης να οδηγούνται σε αδιέξοδο. «Οι τιμές του προϊόντος είχαν ήδη βαλτώσει και εξακολουθούν να είναι στάσιμες. Σε όρους δραχμής η τιμή ήταν από 140 μέχρι 270 δραχμές το κιλό και σήμερα σε ευρώ είναι 50 – 80 λεπτά, δηλαδή έχουν παραμείνει στάσιμες εδώ και 25 – 30 χρόνια», θα πει ο κ. Σπυρόπουλος.
Η επιλογή του αποδείχθηκε πολύ επιτυχής τόσο επειδή η βιοκαλλιέργεια δεν παρουσίασε μεγάλες δυσκολίες αλλά και επειδή οι οικονομικές αποδόσεις ξεπέρασαν τις προσδοκίες του. «Ο σημαντικός εχθρός της ελιάς Αμφίσσης και ο μεγάλος προβληματισμός όταν μπήκα στη βιολογική ήταν ο πυρηνοτρήτης αλλά μέσα σε 2-3 χρόνια κατάλαβα ότι δεν αποτελούσε πρόβλημα. Το μόνο που χρειάζεται είναι γνώση του κύκλου ζωής του εντόμου και προσοχή ώστε να αντιλαμβάνεσαι πως εξελίσσεται και να επεμβαίνεις με ψεκασμό όταν πρέπει», αναφέρει ο κ. Σπυρόπουλος. Όσο για την πορεία του προϊόντος στην αγορά θα πει: «Η ζήτηση ήταν πολύ μεγαλύτερη από ό,τι περίμενα για τη βιολογική Αμφίσσης. Δεν είχα προβλέψει ότι δεν θα μου φτάνουν οι ελιές και θα έπρεπε να ψάξω να βρω ποσότητες που δεν μπορούσα να παράγω. Ενώ η ζήτηση παρέμεινε μεγαλύτερη της προσφοράς επί είκοσι χρόνια».
Με τη διαδοχή και το πέρασμα του κτήματος από τον πατέρα στον ίδιο, ο κ Σπυρόπουλος χάραξε νέα στρατηγική υιοθετώντας βιολογική καλλιέργεια το 2000, όταν η συντριπτική πλειοψηφία των παραγωγών καλλιεργούσαν συμβατικά
Χώμα με τριπλάσια οργανική ύλη
Όσο αφορά στις φροντίδες της θρέψης ο έμπειρος βιοκαλλιεργητής εξηγεί ότι εφαρμόζει κοπριές από βιολογικά ποιμνιοστάσια ανά 2-3 έτη. Επιπλέον συμπληρώνει τη λίπανση ανάλογα με τις ανάγκες που έχει το δέντρο κατά τη διάρκεια του χρόνου. Έτσι για παράδειγμα κατά το διάστημα της ανθοφορίας εφαρμόζει διαφυλλική λίπανση με ψεκασμό με αμινοξέα, οργανικό άζωτο και ενεργοποιητές. Παράλληλα χρησιμοποιεί βιολογικά σκευάσματα θρέψης, τα οποία, όπως αναφέρει, συνεχίζουν να δρουν και επόμενες χρονιές βελτιώνοντας την ποιότητα του εδάφους σωρευτικά σε βάθος χρόνου. Ο συνδυασμός όλων των παραπάνω πρακτικών μαζί με την ενσωμάτωση των θρυμμάτων από τα κλαδέματα και των υπολειμμάτων χορτοκοπής έχουν οδηγήσει σε υψηλά επίπεδα οργανικής ύλης. «Μια συνηθισμένη τιμή ποσοστού οργανικής ουσίας στο έδαφος στους συμβατικούς ελαιώνες είναι γύρω στο 1% και στον ελαιώνα μου το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε 3%», θα πει ο κ. Σπυρόπουλος.
Λείπουν οι βασικές γνώσεις στον αγρότη
Μπορεί η ελαιοκομία να μετρά παράδοση αιώνων στη χώρα μας, ωστόσο ο παραγωγός δεν διαθέτει απαραίτητα τις γνώσεις για τη σωστή φροντίδα των δέντρων όπως τονίζει ο κ. Σπυρόπουλος. «Είναι χαρακτηριστικό το πρόβλημα που υπάρχει με την έλλειψη γνώσης για το πώς πρέπει να γίνεται σωστά το κλάδεμα. Επικρατεί μεγάλο σκοτάδι και οι παραγωγοί ακολουθούν εμπειρικές πρακτικές χωρίς να υπάρχουν κανόνες για το πώς πρέπει να διαμορφώνεται το δέντρο», αναφέρει ο ίδιος. Παράλληλα, όπως είναι γνωστό, δεν υπάρχει κρατικό σύστημα γεωργικών εφαρμογών με ειδικούς γεωπόνους που να παρέχουν στους παραγωγούς τις απαραίτητες γνώσεις. «Πρέπει οι αρμόδιοι φορείς κατ’ αρχάς να εκπαιδεύσουν τους εκπαιδευτές ώστε να διαθέτουν πρακτικές και όχι μόνο θεωρητικές γνώσεις πριν απευθυνθούν στον παραγωγό. Διότι ο καλλιεργητής δεν είναι αδαής, είναι σαν να έχει ένα τσουβάλι με γράμματα, αλλά δεν μπορεί να τα βάλει στη σειρά. Άρα πρέπει κάποιος να πάρει τα γράμματα και να τα βάλει στη σειρά ώστε ο παραγωγός να μπορεί να τα διαβάσει», θα πει χαρακτηριστικά ο ίδιος.
Το κενό γνώσης στη μεταποίηση
Η έλλειψη τεχνογνωσίας που αναδεικνύει ο κ. Σπυρόπουλος ήταν και το κρίσιμο εμπόδιο που αντιμετώπισε όταν ανέλαβε τη μεταποίηση της ελιάς το 1996. Προκειμένου να μάθει το αντικείμενο, προσέλαβε χημικό ο οποίος συνεργαζόταν με εταιρείες μεταποίησης ο οποίος όμως δεν έφερε τα αναμενόμενα αποτελέσματα. «Πέρασα περίπου 4 – 5 χρόνια ακολουθώντας τις συμβουλές των χημικών και στη συνέχεια τα περισσότερα δεν τα εφάρμοσα ξανά.
Είχα πολύ μεγάλο στρες γιατί στα πρώτα χρόνια δεν γνώριζα τις ορθές πρακτικές διαχείρισης του προϊόντος. Μπορεί να σηκωνόμουνα δύο η ώρα τα χαράματα και να πάω στην αποθήκη να δω τι γίνεται στις δεξαμενές. Σιγά σιγά όμως έβαλα σειρά στα πράγματα και βρήκα ανθρώπους που με βοήθησαν να αποκτήσω τις απαραίτητες γνώσεις. Σήμερα το προϊόν ζυμώνεται μόνο από τον γαλακτοβάκιλο που υπάρχει στην ελιά και χρησιμοποιούμε οξέα που είναι πάντα εγκεκριμένα μόνο για να πετύχουμε μικροδιορθώσεις στη ζύμωση. Μάλιστα έχουμε υλοποιήσει σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας για την παραγωγή μαύρης ελιάς με αυξημένα προβιοτικά», θα πει ο κ Σπυρόπουλος.
Συνεχής αναβάθμιση των υποδομών
Παράλληλα με την επέκταση της δραστηριότητας ο κ. Σπυρόπουλος αναβάθμιζε συνεχώς τις υποδομές της μεταποιητικής του μονάδας. Έτσι ξεκίνησε το 2000 με μια αποθήκη 200 τ.μ. που στέγαζε δεξαμενές χωρητικότητας 100 τόνων και μες την πορεία του χρόνου με επεκτάσεις διπλασίασε την επιφάνεια των στεγασμένων χώρων. Σήμερα η μονάδα του μπορεί να αποθηκεύσει 1.200 τόνους ελιάς ενώ διαθέτει πλήρη γραμμή τυποποίησης από το 2015 που περιλαμβάνουν πλήρη γραμμή τυποποίησης για ελιά καθώς και για πάστα ελιάς.
Σειρά BIO OLIVES
Η σειρά βιολογικής επιτραπέζιας ελιάς περιλαµβάνει Καλαµών και εκπυρηνωµένες, Πράσινες ελιές και γεµιστές µε σκόρδο, µε κόκκινη πιπεριά, µε αµύγδαλο και εκπυρηνωµένες, Μαύρες ελιές και πάστα πράσινης, µαύρης και ελιάς Καλαµών.
Μία από τις χειρότερες ελαιοκομικές περιόδους των τελευταίων ετών έζησε το 2023 η Κρήτη
Τα στοιχεία που παρουσιάζει στο cretapost οαντιπρόεδρος της ΕΑΣΗ, Μύρωνας Χιλετζάκης, προκαλούν σοκ ενώ οι καταστροφικές συνέπειες θα γίνουν ακόμα πιο αισθητές με το νέο χρόνο.
«Τα στοιχεία είναι αποκαρδιωτικά. Πέρυσι η Κρήτη είχε βγάλει 130.000 τόνους λάδι ενώ το εμπορικό ισοζύγιο υπερέβη τα 600 εκατομμύρια ευρώ! Μάλιστα η Κρήτη εξήγαγε 90.000 τόνους λάδι (η υπόλοιπη Ελλάδα 110.000 τόνους). Φέτος, έχουμε μόλις 30.000 τόνους λάδι», τόνισε σχετικά ο κ. Χιλετζάκης ο οποίος ανέφερε ότι ελάχιστοι είναι εκείνοι που θα πουλήσουν λάδι.
«Έχουμε παραγωγούς που έβγαζαν χιλιάδες τόνους λάδι και πλέον δεν έχουν ούτε ένα λίτρο και αναγκάζονται να αγοράσουν το λάδι της χρονιάς. Ελάχιστοι θα είναι εκείνοι που θα πουλήσουν λάδι και υπάρχει ο κίνδυνος να χαθούν οι αγορές. Γι’ αυτό απευθύνω έκκληση σε όσους έχουν έστω και ελάχιστο λάδι να πουλήσουν, να το δώσουν στους ντόπιους τυποποιητές», ανέφερε ο κ. Χιλετζάκης.
Ποιοι οι λόγοι της καταστροφικής χρονιάς
Οι καιρικές συνθήκες ήταν εκείνες που προκάλεσαν αυτήν την μεγάλη καταστροφή στην ελαιοσυγκομιδή.
«Είχαμε μία πλούσια ανθοφορία και όλοι πιστεύαμε ότι θα είχαμε μία καλή χρονιά. Δυστυχώς όμως οι βροχοπτώσεις που καταγράφηκαν την περίοδο της ανθοφορίας έριξαν το 80% με 90% του ανθού ενώ μόλις έφτασε η στιγμή της γονιμοποίησης δεν υπήρχε ούτε σταγόνα βροχής, παρά μόνο λασποβροχές. Αυτοί οι δύο παράγοντες ήταν οι κυριότεροι για την κακή ελαιοκομική χρονιά», εξήγησε ο Μύρων Χιλετζάκης.
Στα … ύψη η τιμή
Στα… ύψη βρίσκεται η τιμή του λαδιού εξαιτίας της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί ενώ ακόμα δεν ξέρουμε μέχρι πού μπορεί να φτάσει.
«Αυτή τη στιγμή η τιμή του λαδιού για τον παραγωγό είναι στα 9 ευρώ το λίτρο χωρίς ΦΠΑ. Αν προσθέσουμε το ΦΠΑ πηγαίνει γύρω στα 11,5 ευρώ το λίτρο. Σήμερα τα 100 κιλά λάδι κάνουν πάνω από 1.000 ευρώ! Η τιμή είναι ανοδική και δεν ξέρουμε πού μπορεί να φτάσει», τόνισε σχετικά ο κ. Χιλετζάκης ενώ παράλληλα ανέφερε ότι πέρυσι η χρονιά ξεκίνησε με 3,70 ευρώ το λίτρο ωστόσο το 80% της παραγωγής πωλήθηκε στα 4,5 με 5 ευρώ το λίτρο.
Δυσοίωνα τα μηνύματα και για τη νέα σεζόν
Δυσοίωνα όμως είναι τα μηνύματα και για τη νέα ελαιοκομική σεζόν καθώς εκφράζονται φόβοι ότι δεν θα καλυτερεύσει η κατάσταση.
«Δυστυχώς υπάρχει ο κίνδυνος να μην έχουμε λάδι ούτε την επόμενη χρονιά. Ο χειμώνας φέτος είναι ανύπαρκτος και δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα στην κατάσταση της ελαιοπαραγωγής. Να ξέρετε ότι χρειαζόμαστε πάνω από 200 ώρες ψύχους για να γονιμοποιηθεί η ελιά, που μέχρι τώρα δεν έχουμε καμία ώρα. Επίσης θέλει 600 κυβικά χειμωνικό νερό το στρέμμα για να καλυφθούν οι ανάγκες που ειδικά στο Ηράκλειο δεν έχει πέσει σταγόνα. Είναι αφυδατωμένα τα δέντρα», εξηγεί ο κ. Χιλετζάκης.
Η ιστορία του Θεμιστοκλή Τομπουλίδη από τις Σέρρες που σπούδασε πληροφορική και χρησιμοποιεί τις νέες τεχνολογίες για να προστατεύσει τις καλλιέργειές του και να προωθήσει τα προϊόντα του
Με κεντρικό μότο: «Καρύδι από τον τόπο σου» ένας αγρότης-τεχνικός ηλεκτρονικών υπολογιστών από τις Σέρρες καλλιεργεί με αγάπη τις καρυδιές του, αξιοποιεί στο έπακρο τις νέες τεχνολογίες και το μάρκετινγκ και μας συστήνει ένα προϊόν που λιώνει στο στόμα και δεν περνάει απαρατήρητο. Βούτυρο από καρύδι, ως άλειμμα, dressing σε σαλάτες και όχι μόνο.
ΟΘεμιστοκλής Τομπουλίδηςσπούδασε πληροφορική αλλά επέστρεψε στο Μανδράκι, ένα μικρό χωριό στο βόρειο τμήμα των Σερρώνκαι δίπλα στη λίμνη τηςΚερκίνης, για να ασχοληθεί με την καλλιέργεια καρυδιάς και να εξελίξει το προϊόν που φτάνει στον καταναλωτή. «Η απουσία λόγω σπουδών ήταν αυτό που δημιούργησε τις κατάλληλες συνθήκες ώστε να ωριμάσει στο μυαλό μου αυτό ακριβώς που ήθελα να ακολουθήσω» σημειώνει, έχοντας κατά νου να συνδυάσει την πληροφορική και τις νέες τεχνολογίες με τις καρυδιές και την γεωργία γενικότερα. Στο μυαλό του υπάρχει και ένα δεύτερο πτυχίο ή ένα μεταπτυχιακό, πάνω στην γεωπονία και ειδικότερα «στην ευφυή γεωργία ή την γεωργία ακριβείας» όπως λέει.
Ένα πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση αυτή είναι η εγκατάσταση ενός μικρού μετεωρολογικού σταθμού στα χωράφια του για την έγκαιρη ενημέρωση και την άμεση αντιμετώπιση των καιρικών φαινομένων. Ο σταθμός αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο, αφού δίνει onlineπληροφορίες για την ατμοσφαιρική υγρασία, την βροχή και τον αέρα, ενώ έχει αισθητήρες εδάφους, που μπορούν να μετρούν την υγρασία εδάφους και φυλλώματος με αποτελέσματα απαραίτητα για την σωστή καλλιέργεια. Παράλληλα, με βάση τα αποτελέσματα κάποιων χρόνων, μπορούν να προκύψουν συμπεράσματα για το τι άλλου είδους καλλιέργειες θα μπορούσαν να ευδοκιμήσουν στο μικροκλίματης περιοχής.
Ο Θεμιστοκλής μεγάλωσε μέσα στις καρυδιές τις οποίες ο παππούς και πατέρας του είχαν φυτεύσει παλαιότερα, βοηθώντας τους στις εργασίες. ΤοΜανδράκιείναι ένα από τα λίγα χωριά της περιοχής, στο οποίο μεγάλο μέρος των κατοίκων ασχολείται με την καλλιέργεια καρυδιάς, πετυχαίνοντας τα τελευταία χρόνια να δημιουργήσουν ένα σημαντικό brand, κάνοντας ξακουστά τα «καρύδια Μανδρακίου» πανελλαδικά. Παλαιότερα ήταν διαδεδομένη και η καλλιέργεια φουντουκιών που σταμάτησε απότομα λόγω ασθένειας των δέντρων. Ωστόσο, δειλά, η καλλιέργεια αρχίζει να επανακάμπτει. Βέβαια, το μεγαλύτερο πρόβλημα στο χωριό, όπως και στην περιοχή γενικότερα, είναι η απουσία νέου κόσμου που θα μπορούσε να ασχοληθεί με την γεωργία.
Τα καρύδια αποτελούν πλούσια πηγή φυτικής πρωτεΐνης (photo/Παν. Σαββίδης)
Η ενασχόληση με την γη προϋποθέτει αγάπη, μεράκι και πάθος. Ειδικά για την καρυδιά, όπως αναφέρει ο νεαρός παραγωγός, απαιτείται να υπάρχει και ένα σωστό οικονομοτεχνικό πλάνο, καθώς πρόκειται για μία απαιτητική καλλιέργεια σε εξοπλισμό, με αργή απόσβεση του κεφαλαίου που διατίθεται για την εγκατάστασή της.
«Παρόλα αυτά, με μεράκι και σωστή προετοιμασία, αξίζει η ενασχόληση και θα πρότεινα σε νέα παιδιά να ασχοληθούν, αφήνοντας, όμως, στην άκρη την αντίληψη ότι πρόκειται για μία εύκολη καλλιέργεια και τρομερά κερδοφόρα» τονίζει, εξηγώντας ότι τα 30 στρέμματα με καρυδιές που του άφησε ο πατέρας του, σχεδόν τριπλασιάστηκαν από τότε που ανέλαβε και ασχολείται εντατικά με την καλλιέργεια της πιο γνωστής εμπορεύσιμης ποικιλίας τηςChandler.
Καρύδια και καρυδοβούτυρο
Ο Θεμιστοκλής είναι από τους νέους παραγωγούς που δεν χρησιμοποιεί τις νέες τεχνολογίες μόνο για την προστασία και τη βελτίωση της παραγωγής του αλλά και την ανάδειξη και προώθηση των προϊόντων του. Το ύφος και η αισθητική διακρίνονται τόσο από το λογότυπο, η σιλουέτα του κεφαλιού ενός φλαμίνγκο-από τα εκατοντάδες που έρχονται στην Κερκίνη- μέσα σε ένα καρύδι, το κεντρικό moto («Καρύδι από τον τόπο σου»), την ιστοσελίδα, τις σελίδες στα κοινωνικά δίκτυα και βέβαια τις συσκευασίες. Όλα αυτά δηλαδή, που κάνουν ένα προϊόν -εκτός από την ποιότητά του- να ξεχωρίσει, στην εποχή του μάρκετινγκ.
Τα προϊόντα του (καρύδια με κέλυφος, καρύδια ψύχα, βούτυρο καρυδιού) μπορούν να φτάσουν στο τραπέζι σας μέσω της ιστοσελίδας ή τηλεφωνικά ενώ διατίθενται και σε καταστήματα της παραλίμνιας περιοχής της Κερκίνης, καθώς και σε επιλεγμένα καταστήματα σε όλη την Ελλάδα.
Η ψύχα του καρυδιού συλλέγεται με το χέρι (photo/Παν. Σαββίδης)
Αυτό, ωστόσο, που ξεχωρίζει -και ο ίδιος είναι ιδιαίτερα περήφανος γι’αυτό- είναι το βούτυρο καρυδιού.Ένα εξαιρετικό άλειμμα χωρίς πρόσθετα και συντηρητικά, το οποίο αποτελεί μία πολύ καλή πηγή Ω3, φτιαγμένο από 100% καρπό ελληνικού καρυδιού. Πρόκειται για ένα καινούργιο προϊόν, ειδικά στην ελληνική αγορά, το οποίο εκτός από άλειμμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως dressing σε σαλάτες, ενώ μπορεί να δώσει και ξεχωριστές γευστικές πινελιές σε πολλές συνταγές. Μη ξεχνάτε ότι τα καρύδια αποτελούν πλούσια πηγή φυτικής πρωτεΐνης συμβάλλοντας στην υγιεινή διατροφή.
Η διαδικασία καλλιέργειας και παραγωγής
Ο χρόνος από την φύτευση έως την πρώτη συγκομιδή είναι κάτι που αποτρέπει πολλούς να ασχοληθούν με την καλλιέργεια καρυδιάς. Το δέντρο αρχίζει να καρποφορεί δειλά από τον πέμπτο χρόνο, ενώ στην πλήρη παραγωγή μετά τον 5ο και 10ο. Ολόκληρη η διαδικασία απαιτεί βεβαίως σωστή γνώση των ασθενειών που μπορεί να πλήξουν τα δέντρα και συνεχή συνεργασία με τους κατάλληλους γεωτεχνικούς.
Σπαστήρας (photo/Παν. Σαββίδης)
Καρύδια στον σπαστήρα (photo/Παν. Σαββίδης)
Διαλογή ψύχας (photo/Παν. Σαββίδης)
Επιβάλλεται επίσης κατάλληλος εξοπλισμός άρδευσης, αφού η καρυδιά είναι ιδιαίτερα απαιτητική σε νερό. Επίσης και κατά την συγκομιδή απαιτούνται κατάλληλα μηχανήματα τόσο για την περισυλλογή, την αποφλοίωση, την διαλογή, καθώς κατάλληλα ξηραντήρια για την σωστή ξήρανση των καρυδιών.
Η συγκομιδή της κάθε σοδειάς, ξεκινάει τέληΣεπτεμβρίουκαι όταν ολοκληρωθεί ακολουθεί η διαδικασία του πλυσίματος και αποφλοίωσης όπου αφαιρείται το πράσινο περικάρπιο. Κατά το στάδιο αυτό, λαμβάνει μέρος και η πρώτη φάση της ποιοτικής διαλογής. Προκειμένου τα καρύδια να φτάσουν στο επιθυμητό επίπεδο υγρασίας, κρατώντας παράλληλα τα ποιοτικά και γευστικά χαρακτηριστικά τους. Ακολουθεί η διαδικασία της ξήρανσης σε κατάλληλα ξηραντήρια και στα παραδοσιακά τελάρα ξήρανσης. Επόμενο στάδιο είναι το σπάσιμο, στον σπαστήρα κυρίως, και η τελική διαλογή της ψίχας.
«Αγαπάμε τη φύση και φροντίζουμε τη γη με όσο γίνεται φιλικότερο τρόπο. Δεν ψεκάζουμε με χημικά ζιζανιοκτόνα, ούτε με ζημιογόνα για το οικοσύστημα φυτοφάρμακα. Παρακολουθούμε την υγεία των δέντρων, τους πληθυσμούς των επικίνδυνων για την καλλιέργεια εντόμων και επεμβαίνουμε μόνο όταν επιβάλλεται» λέει ο Θεμιστοκλής, επισημαίνοντας ότι κεντρική φιλοσοφία του αποτελεί να προσφέρει στον καταναλωτή ένα γνήσιο, νόστιμο, θρεπτικό και υγιεινό προϊόν, που προηγουμένως έχει περάσει από όλα τα στάδια ελέγχου.
Στην άκρη της Κερκίνης
ΤοΜανδράκιείναι ένα παραλίμνιο χωριό της λίμνης Κερκίνης, στον ίσκιο της ομώνυμης επιβλητικής οροσειράς, γνωστή και ωςΜπέλλες, που αποτελεί φυσικό σύνορο με τη γειτονική Βουλγαρία. Επί Τουρκοκρατίας, η ονομασία του ήταν Μαντρατζίκ,λόγω του οχυρωματικού περιβόλου που τμήματά του διασώζονται και σήμερα στην ανατολική είσοδο του χωριού. Αποτελεί σημείο εκκίνησης διαδρομών προς τις πλαγιές και τις κορυφές του βουνού αλλά και προς τηνλίμνη της Κερκίνης και τον σπάνιο υγρότοπο με το λιμανάκι νότια του χωριού.
«Το Μανδράκι με τα μάτια μου, είναι ένα τεχνητό σύνορο μεταξύ του Μπέλλες και της λίμνης Κερκίνης. Είναι ένα πανέμορφο χωριό, που συνδυάζει τα δύο παραπάνω με μοναδικό τρόπο. Το χωριό μου είναι οι άνθρωποι, η φύση του και φυσικά οι πανέμορφες αναμνήσεις, για τις οποίες χαίρομαι που δεν έχουν μείνει στο πίσω μέρος του μυαλού μου, καθώς σε ένα εναλλακτικό σενάριο, θα μπορούσα να βρίσκομαι και να εργάζομαι κάπου μακριά από αυτό» μας λέει ο ντόπιος παραγωγός, συστήνοντάς μας το όμορφο χωριό του, που οι μόνιμοι κάτοικοι σήμερα δεν ξεπερνούν τους200.
Η οροσειρά του Μπέλλες από το λιμανάκι Μανδρακίου (photo/Παν. Σαββίδης)
Τον ελεύθερο χρόνο του ο Θεμιστοκλής, τον αφιερώνει στην σύζυγό του και στους τρεις γιους τους. Αγαπάει τη μουσική, τον κινηματογράφο, το διάβασμα, αλλά και τις βόλτες στη φύση. Όπως αναφέρει δεν μετάνιωσε που επέστρεψε μόνιμα στο χωριό του μιας και η ενασχόληση με το καρύδι και τη γη είναι κάτι που αγαπά και κάνει με μεράκι.
«Παρόλα αυτά, δυστυχώς η επαρχία έχει «αδειάσει» και η πρόσβαση σε πολλά χρήσιμα πράγματα της καθημερινότητας είναι δύσκολη. Ωστόσο, η ζυγαριά γέρνει πάντα προς τα θετικά και έτσι θα πρέπει να σκεφτόμαστε όσες φορές ερχόμαστε αντιμέτωποι με δυσκολίες» καταλήγει.
