Κλάδεμα ονομάζουμε τη δενδροκομική εργασία, κατά την οποία αφαιρούμε τμήματα του δέντρου για να πετύχουμε ισχυρό σκελετό και κατάλληλο σχήμα που διευκολύνει τις καλλιεργητικές φροντίδες και για να επηρεάσουμε ευνοϊκά τη βλάστηση και την καρποφορία του δέντρου. Το κλάδεμα στην ελιά αποβλέπει στη διαμόρφωση του κατάλληλου σχήματος και στη ρύθμιση της καρποφορίας των δέντρων.

#  Το κλάδεμα στα νεαρά δέντρα αποβλέπει στο να δώσουμε το κατάλληλο σχήμα χωρίς να καθυστερήσουμε την είσοδό τους στην καρποφορία και να δημιουργήσουμε έναν ισχυρό σκελετό, ανθεκτικό στους ισχυρούς ανέμους και στο πολύ φορτίο κατά τις χρονιές της μεγάλης καρποφορίας.

#  Το κλάδεμα στα ηλικιωμένα δέντρα αποβλέπει στο να έχουμε ικανοποιητικές αποδόσεις σε συνδυασμό με καλή ποιότητα καρπού και να βελτιώσουμε τον αερισμό και τον φωτισμό της κόμης, ώστε να έχουμε θετικές επιδράσεις στην υγιή κατάσταση του δέντρου. Με το κλάδεμα προλαμβάνουμε την εξάντληση του δέντρου και το βοηθάμε να δημιουργήσει νέα βλάστηση, ενώ παράλληλα επιδιώκουμε να διατηρηθεί το σχήμα του.

Οι στόχοι του κλαδέματος

–  Διατήρηση ισορροπίας βλάστησης και καρποφορίας (ισοζύγιο μεταξύ βλάστησης και καρποφορίας).

–  Ελαχιστοποίηση της μη παραγωγικής περιόδου.

–  Διατήρηση της καρποφόρας ζώνης.

–  Παράταση της περιόδου σταθερής απόδοσης του φυτού.

–  Αποφυγή της πρόωρης παρακμής ή γηρασμού του δέντρου.

–  Επίτευξη οικονομικών ωφελειών.

–  Εξοικονόμηση υγρασίας, που είναι περιοριστικός παράγοντας σε ξερικούς ελαιώνες.

Είδη κλαδέματος

1. Κλάδεμα διαμόρφωσης της κόμης.

2. Κλάδεμα καρποφορίας.

3. Κλάδεμα ανανέωσης.

1. Κλάδεμα διαμόρφωσης της κόμης

Επιδιώκουμε να πάρει το δέντρο ένα ορισμένο σχήμα που προσαρμόζεται στις εδαφοκλιματικές συνθήκες της περιοχής και εξυπηρετεί καλύτερα τις καλλιεργητικές επιδιώξεις, όπως είναι η καλλιέργεια του εδάφους, η καταπολέμηση των παρασίτων και, προπαντός, η συγκομιδή του καρπού.

Η ελιά μπορεί να πάρει πολλά σχήματα. 

Μερικά από τα σχήματα που δίδονται στα ελαιόδεντρα, στα διάφορα μέρη του κόσμου είναι τα εξής:

–  Το ελεύθερο κύπελλο (το πιο διαδεδομένο στη χώρα μας).

–  Το σχήμα με δύο βραχίονες για την ποικιλία Cordal (Ισπανία).

–  Το πολυκωνικό, που έχει κάθε κλώνο διαμορφωμένο σε κώνο (Ιταλία).

–  Το κυλινδρικό (Τυνησία).

–  Το σχήμα με δύο ή τρεις κορμούς (Ισπανία – Ιταλία).

–  Το χαμηλό κύπελλο.

–  Το σχήμα με πολλούς κορμούς.

–  Η παλμέττα.

–  Το θαμνώδες σχήμα.

2. Κλάδεμα καρποφορίας

Το κλάδεμα γίνεται αμέσως μετά την ελαιοσυλλογή και μπορεί παρατείνεται το πολύ έως τέλη Μαρτίου για χοντρούς βλαστούς και μέχρι το καλοκαίρι για λεπτούς βλαστούς.

Με το κλάδεμα καρποφορίας πρέπει:

–  Να διατηρείται σε καλή κατάσταση η ζώνη καρποφορίας (όχι πολύ ζωηρή βλάστηση – όχι πολύ ασθενής βλάστηση). Επιδιώκουμε μέτριου μήκους βλάστηση.

–  Να αφαιρούνται τα εξασθενισμένα κλαδιά, οι λαίμαργοι βλαστοί που είναι σε κακή θέση, τα κλαδιά που εμποδίζουν τον σωστό αερισμό – φωτισμό και αλλοιώνουν το σχήμα.

–  Να διατηρείται σχεδόν στο σύνολό της η ετήσια βλάστηση.

–  Οι εξαντλημένες ποδιές θα πρέπει να ανανεώνονται με σωστό τρόπο.

2.1. Κλάδεμα μικρών βλαστών (καθάρισμα) το καλοκαίρι (Ιούλιος – Αύγουστος)

Με το καθάρισμα που γίνεται το καλοκαίρι έχουμε εξοικονόμηση θρεπτικών στοιχείων αλλά και υγρασίας, που είναι περιοριστικός παράγοντας σε ξηρικούς ελαιώνες, με αποτέλεσμα να έχουμε καλής ποιότητας καρπούς με μεγάλη περιεκτικότητα σε λάδι (Εικόνα 1).

Εικόνα 1. Βλαστοί που αφαιρέθηκαν κατά το καλοκαιρινό καθάρισμα

Εικόνα 1. Βλαστοί που αφαιρέθηκαν κατά το καλοκαιρινό καθάρισμα

2.2. Έξοδος δέντρων από την παρενιαυτοφορία

–  Πραγματοποιούμε καθυστερημένο κλάδεμα τη χρονιά που περιμένουμε υπερβολική καρποφορία.

–  Κάνουμε αραίωμα καρπών (βρώσιμες) ειδικά τη χρονιά της καρποφορίας.

–  Όχι υπερβολική αζωτούχος λίπανση πριν από τη χρονιά της έντονης καρποφορίας (μπορεί να προκαλέσει υπερβολική καρπόδεση και έτσι να επιδεινώσει την κατάσταση της παρενιαυτοφορίας).

–  Αποφυγή όψιμης συγκομιδής.

2.3. Για να έχουμε παραγωγή κάθε χρόνο:

–  Κάνουμε μέτριο κλάδεμα κάθε χρόνο.

–  Κάνουμε νωρίς συγκομιδή (πριν από τον Ιανουάριο).

Το κλάδεμα πρέπει να είναι τέτοιο ώστε να ευνοείται ο σχηματισμός βλαστών μέτριου μήκους και να διατηρείται η καρποφόρα ζώνη σε καλή παραγωγική κατάσταση, με αραίωμα των πυκνών κλαδίσκων και αφαίρεση του νεκρού ξύλου.

Στην ελιά επιβάλλεται να γίνεται μέτριο κλάδεμα κάθε χρόνο για:

–  Δημιουργία νέας βλάστησης με καρποφόρους βλαστούς.

–  Αφαίρεση των ξηρών κλαδίσκων που δεν δημιουργούν καρποφόρα όργανα και δυσκολεύουν τη συγκομιδή και την καταπολέμηση των παρασίτων.

–  Διατήρηση του σχήματος και του μεγέθους του δέντρου στις διαστάσεις που επιτρέπουν τον καλό φωτισμό – αερισμό.

–  Μείωση της παρενιαυτοφορίας.

Σε περιοχές με πολλές βροχοπτώσεις και σε γόνιμα εδάφη ή σε εδάφη που λιπαίνονται και ποτίζονται, το κλάδεμα δεν πρέπει να είναι αυστηρό, αλλά ελαφρύ έως μέτριο, αφού τα δέντρα είναι σε θέση να θρέψουν μεγάλο όγκο παραγωγής και να δημιουργήσουν παράλληλα καρποφόρα βλάστηση. Αν κλαδευτούν αυστηρά, σχηματίζουν ζωηρούς βλαστούς (λαίμαργους), οι οποίοι καθυστερούν να μπουν στην καρποφορία.

Πριν από κάθε κλάδεμα καρποφορίας, ο καλλιεργητής πρέπει να λάβει υπόψη του τις παρακάτω παραμέτρους:

# Το ύψος βροχοπτώσεων της περιοχής.

# Τη δυνατότητα άρδευσης ή όχι του ελαιώνα.

# Τη γονιμότητα του εδάφους.

# Το φορτίο της προηγούμενης χρονιάς.

# Το μήκος της βλάστησης.

# Την ποικιλία.

Στην περίπτωση που ο ελαιώνας είναι ποτιστικός, τα δέντρα τη χρονιά που παράγουν καρπό παράγουν και ξύλο. Εδώ, ο ελαιοκαλλιεργητής επεμβαίνει με ελαφριά κλαδέματα και, όταν υπάρχει υπερ – καρποφορία, προκειμένου αυτή να μειωθεί, πρέπει να γίνει αραίωμα καρποφόρων κλαδίσκων λίγο μετά την καρπόδεση. Με αυτό πετυχαίνουμε μείωση του φορτίου, μεγαλύτερους καρπούς και δημιουργία βλάστησης την επόμενη χρονιά (μεγαλόκαρπες επιτραπέζιες ποικιλίες).

Σε ξηρές περιοχές, το κλάδεμα πρέπει να είναι πιο αυστηρό, ώστε το δέντρο να μην έχει υπερβολική παραγωγή και δημιουργηθεί πρόβλημα θρέψης του καρπού και δημιουργίας ξύλου, λόγω έλλειψης νερού. Στην Εικόνα 2 φαίνεται το επιθυμητό ιδανικό μήκος ετήσιας βλάστησης (5 – 10 εκατοστά), που επιτυγχάνεται με το ελαφρό κλάδεμα κάθε χρόνο. Αυτό το μήκος βλάστησης θα ανθίσει και θα δώσει οπωσδήποτε καρπούς το επόμενο έτος.

Εικόνα 2. Επιθυμητό μήκος ετήσιας βλάστησης

Εικόνα 3. Μη επιθυμητή λαίμαργη βλάστηση (μήκος 10 – 50 εκατοστά)

Εικόνα 4. Καλά κλαδεμένο ελαιόδεντρο

Σε αντίθεση, στην Εικόνα 5. φαίνονται ελαιόδεντρα στα οποία έχει εφαρμοστεί λανθασμένο αυστηρό κλάδεμα. Έχουν αφαιρεθεί κεντρικοί χονδροί βλαστοί, με αποτέλεσμα το δένδρο να αντιδράσει με την παραγωγή λαίμαργων βλαστών μεγάλου μήκους μη καρποφόρων το επόμενο έτος.

Εικόνα 5. Αυστηρό λανθασμένο κλάδεμα

3. Κλάδεμα ανανέωσης

Στα ενηλικιωμένα δέντρα (γερασμένα), η ετήσια βλάστηση αρχίζει να γίνεται όλο και μικρότερη και η καρποφορία περιορίζεται ακόμη και όταν τα δέντρα λιπαίνονται και ποτίζονται κανονικά. Στις περιπτώσεις αυτές εφαρμόζεται αυστηρό κλάδεμα που αποβλέπει στην ανανέωση της κόμης και στον υποβιβασμό της καρποφόρας ζώνης σε χαμηλότερα επίπεδα.

Το κλάδεμα ανανέωσης γίνεται στις εξής περιπτώσεις:

1. Λόγω εγκατάλειψης των δέντρων, δίχως να υφίστανται καλλιεργητικές φροντίδες (κυρίως κλάδεμα).

2. Τα δέντρα μας είναι καχεκτικά με γερασμένους βραχίονες (ευκαιρία να τα αναγκάσουμε με κορμοτομή να ανακτήσουν την νεανικότητά τους).

3. Όταν ένα μεγάλο μέρος της κόμης του δέντρου έχει ζημιωθεί από πυρκαγιά.

4. Όταν από ισχυρούς ανέμους έχουν σπάσει μεγάλοι βραχίονες.

5. Όταν θέλουμε να δημιουργήσουμε δέντρα χαμηλότερου ύψους και όγκου για μείωση τους κόστους εκτέλεσης των καλλιεργητικών εργασιών και ιδίως της συλλογής του ελαιοκάρπου.

6. Όταν εξαιτίας χαλαζόπτωσης ή άλλων αιτιών έχουμε πολύ σοβαρή προσβολή της κόμης, των βραχιόνων και κεντρικών κλάδων από το βακτήριο Pseudomonas.

7. Όταν η κόμη του δέντρου έχει υποστεί μεγάλη ζημιά εξαιτίας προσβολής του ριζικού συστήματος από Verticilium.

Τύποι κλαδέματος ανανέωσης

#  Σκελετικό κλάδεμα: Γίνεται καθάρισμα ώστε να μένουν κλαδιά με διάμετρο μεγαλύτερη από 3 – 4 εκατοστά.

#  Περιορισμός του υπέργειου τμήματος μέχρι το επίπεδο των κύριων διακλαδώσεων/βραχιόνων (Εικόνα 6).

Εικόνα 6. Περιορισμός του υπέργειου

#  Στο επίπεδο του κορμού: Σε αυτή την περίπτωση, αφαιρείται όλη η κόμη του δέντρου και μένει ένα μέρος του κορμού (Εικόνα 7).

Εικόνα 7. Αφαίρεση όλης της κόμης του τμήματος του δέντρου μέχρι το επίπεδο δέντρου

4. Διαχείριση κλαδευμάτων

Η βλάστηση που αφαιρείται από τα δέντρα με το κλάδεμα (μικροί και μεγάλοι κλαδίσκοι, βραχίονες, κορμοί) μπορεί να αξιοποιηθεί στο σύνολό της. Οι χοντροί βλαστοί, βραχίονες και κορμοί με διάμετρο μεγαλύτερη από 10 εκατοστά χρησιμοποιούνται για καύση σε σόμπες και τζάκια οικιών.

Οι βλαστοί με διάμετρο μικρότερη από 10 εκατοστά, καθώς επίσης και η υπόλοιπη βλάστηση, αντί να καούν στο χωράφι, μπορούν να τεμαχιστούν με ειδικούς θρυμματιστές αυτοκινούμενους (Εικόνα 8α) ή φερόμενους από τρακτέρ (Εικόνα 8β), σε μικρά τεμάχια διαμέτρου 1 – 2 εκατοστά και να διασκορπιστούν στο έδαφος ως βελτιωτικό υλικό μετά από την κομποστοποίησή τους (Εικόνα 9).

Εικόνα 8 Θρυμματιστής (α) αυτοκινούμενος

Εικόνα 8 (β) φερόμενος από τρακτέρ

Εικόνα 9. Διασκόρπισμα κομποστοποιημένων θρυμμάτων ξύλου ελιάς

του Δρος Σπύρου Λιονάκη, γεωπόνου – ερευνητή,
ομότιμου καθηγητή Δενδροκομίας
στο Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο

Πηγή – ypaithros.gr

Σε λειτουργία τέθηκε η ηλεκτρονική πλατφόρμα αιτήσεων των πολιτών τρίτων χωρών για την υπαγωγή τους στις διατάξεις του άρθρου 193 του ν. 5078/2023, βάσει των οποίων χορηγείται άδεια διαμονής για εργασία.

Για να μπορεί κάποιος να κάνει σχετική αίτηση πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις

• Ο αιτών να διαθέτει δήλωση προσφοράς εργασίας από εργοδότη στην Ελλάδα, για την απασχόλησή του με καθεστώς εξαρτημένης εργασίας ή παροχής υπηρεσιών/ έργου
• Ο αιτών να διέμενε στην Ελλάδα έως και 30/11/2023, χωρίς άδεια διαμονής
• Ο αιτών να συνεχίζει να διαμένει στην Ελλάδα
• Ο αιτών να συμπληρώνει τουλάχιστον τρία (3) συνεχή έτη παραμονής στην Ελλάδα, πριν την υποβολή της αίτησης
• Ο αιτών να κατέχει διαβατήριο, ακόμη και αν έχει λήξει
• Να μην συντρέχουν λόγοι δημόσιας τάξης και ασφάλειας
• Ο αιτών να καταβάλλει παράβολο 300 ευρώ και τέλος κόστους εκτύπωσης της άδειας διαμονής ποσού 16 ευρώ

Ο εργοδότης, να υποβάλλει υπεύθυνη δήλωση (μέσω gov.gr), ότι δεσμεύεται να απασχολήσει τον αιτούντα.

Η διαδικασία υποβολής της αίτησης και χορήγησης της άδειας διαμονής έχει ως εξής:

– Ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης, στην υπηρεσία μίας στάσης της αποκεντρωμένης διοίκησης (στην περιφέρεια όπου θα παρέχει την εργασία του).

– Χορήγηση βεβαίωσης κατάθεσης της αίτησης, εντός 40 ημερών από την υποβολή, ύστερα από έλεγχο της αρμόδιας υπηρεσίας.

– Ηλεκτρονική υποβολή των αποδεικτικών στοιχείων έναρξης της απασχόλησης, εντός αποκλειστικής προθεσμίας 60 ημερών, από τη λήψη της βεβαίωσης κατάθεσης, άλλως η αίτηση απορρίπτεται.

Τέλος, προβλέπεται ότι η άδεια διαμονής χορηγείται άπαξ, έχει διάρκεια τρία (3) έτη και κατά τη λήξη της διάρκειας ισχύος της, μπορεί να αιτηθεί αλλαγή κατηγορίας άδειας διαμονής. Άδεια διαμονής, χορηγείται και στον/στην σύζυγο- γονέα και ανήλικα τέκνα των πολιτών τρίτων χωρών, εφόσον ο γονέας έχει λάβει άδεια διαμονής και ο/ η σύζυγος – γονέας και τα ανήλικα τέκνα, ευρίσκονται στην Ελλάδα έως και 30/11/2023.

Παρόλο που υπάρχουν γύρω στα πεντακόσια είδη του γένους Salvia, πολλές ποικιλίες και χημειότυποι, μόνο λίγοι τύποι είναι εμπορικά σημαντικοί . Εκτός από το S. officinalis και S . fruticosa , άλλα σημαντικά είδη είναι το S. azurea, το S. sclarea, το S. viridis, το S. horminoides, S. divinorum, το S. rutilans και το S. promifera . Το S. officinalis καλλιεργείται και συλλέγεται στη Γιουγκοσλαβία, στην Αλβανία, στην Τουρκία, στην Ιταλία, στην Ελλάδα, στις Η.Π.Α, στην Ισπανία και στην Κρήτη. Αξίζει να σημειωθεί ότι στη χώρα μας παρουσιάζει περιορισμένη εξάπλωση ως αυτοφυές (συναντάται μόνο στην περιοχή της Ηπείρου).

Έχει πάρει το λατινικό όνομά του «σαλβία» από το ρήμα salvere, που σημαίνει » είμαι υγιής». Θεωρήθηκε ιερό βότανο από τους Έλληνες που το αφιέρωσαν στο Δία και από τους Ρωμαίους που το πήγαν στη Βρετανία. Για το κοινό αυτό βότανο οι Άραβες λένε «πώς μπορεί να πεθάνει ένας άνθρωπος που έχει στο κήπο του φασκόμηλο;». Το φασκόμηλο ήταν γνωστό και στην αρχαιότητα και το αναφέρουν ο Διοσκορίδης, ο Αέτιος, ο Ιπποκράτης και ο Γαληνός, οι οποίοι το εκθείαζαν ιδιαιτέρως καθώς το χρησιμοποιούσαν στα δαγκώματα των φιδιών αλλά και γενικά ως τονωτικό του μυαλού και του σώματος. Οι γυναίκες στην αρχαία Ελλάδα υποδεχόταν τους άνδρες από τον πόλεμο με ένα ρόφημα από φασκόμηλο για να «διεγείρουν» τη γονιμότητα. Ο Διοσκουρίδης το συνιστούσε για τις αιμορραγίες και για την άτακτη περίοδο.

Γράφει

Χαρούλα Σπινθηροπούλου

γεωπόνος, ειδικός αμπελουργίας, οινοποιός – winetrails.gr

Στην Ελλάδα της έντονης ηλιοφάνειας (τουλάχιστον στις περισσότερες περιοχές της) το σύνηθες κλάδεµα καρποφορίας των οινοποιήσιµων ποικιλιών ήταν το κοντό, που εξασφάλιζε µια υπέρ του δέοντος παραγωγή, αφού οι περισσότερες γηγενείς αλλά και διεθνείς ποικιλίες είχαν µια πολύ ικανοποιητική γονιµότητα οφθαλµών στις ευλογηµένες συνθήκες της χώρας µας.

Εξαίρεση κάποιες διεθνείς ποικιλίες που στις ψυχρότερες περιοχές έπρεπε να κλαδευτούν σε αµολυτή (µακρύ κλάδεµα) ώστε να δώσουν ικανοποιητική παραγωγή, αλλά και σε κάποιες περιοχές, όπως η Σαντορίνη που το παραδοσιακό σύστηµα διαµόρφωσης προσαρµοσµένο στο ιδιαίτερο περιβάλλον της, επέβαλε την εφαρµογή αµολυτής.

Καθώς οι γνώσεις µας εµπλουτίζονταν, αρχίσαµε να κλαδεύουµε σε αµολυτή και ποικιλίες που έδιναν πολύ πυκνόραγο σταφύλι, όπως για παράδειγµα η Μαλαγουζιά, για να αποφύγουµε την προσβολή από το βοτρύτη, αφού τα σταφύλια στην περίπτωση της αµολυτής, ήταν πιο χαλαρά σε σχέση µε αυτά του κοντού κλαδέµατος και άρα µπορούσαν να προστατευτούν καλύτερα.

Παράλληλα έγινε φανερό ότι µε την εφαρµογή της αµολυτής, το βλαστολόγηµα, µία από τις σηµαντικότερες εργασίες του αµπελιού, ήταν πιο εύκολο και πιο γρήγορο και άρα χρειάζονταν λιγότερα εργατικά χέρια.

Σε κάποιες ποικιλίες µε τάση ανθόρροιας από την άλλη, όπως το Merlot,η διαµόρφωση των φυτών σε συστήµατα τύπου λύρας µε περισσότερο παλαιό ξύλο, βελτίωνε την καρπόδεση της ποικιλίας λόγω περισσότερων αποθησαυριστικών ουσιών, ενώ σε ποικιλίες όπως το Ξινόµαυρο το κοντό κλάδεµα στο ίδιο σύστηµα διαµόρφωσης, όπως και στο κλασικό Royat σε πειράµατα στη Νάουσα έδινε πολύ καλύτερες ταννίνες και καλύτερη ωρίµανση ραγών γενικότερα σε σχέση µε το σύστηµα Guyot (αµολυτή).

Ο αµπελουργός κάτω από αυτό το πρίσµα πρέπει να σκεφτεί ποιο σύστηµα κλαδέµατος θα επιλέξει ανάλογα µε την ποικιλία, την περιοχή που θα καλλιεργήσει τον αµπελώνα του και τον τύπο του κρασιού που θέλει να παράγει.

Γενικές αρχές κλαδέµατος

Όποιο κλάδεµα όµως κι αν επιλέξει θα πρέπει να γνωρίζει και να εφαρµόζει τις γενικές αρχές του κλαδέµατος:

#  Υπολογίζουµε των αριθµό των µατιών που θα αφήσουµε ανάλογα µε την παραγωγή που επιδιώκουµε και πάντα όµως σε σχέση µε την πρώτη και βασική αρχή του κλαδέµατος: κλαδεύουµε ανάλογα µε τη ζωηρότητα και την ευρωστία του κάθε φυτού.

#  Προσπαθούµε από την αρχή που διαµορφώνουµε το φυτό, οι πληγές που πραγµατοποιούµε κατά το κλάδεµα να βρίσκονται από την ίδια πλευρά του φυτού, ώστε να µην διακόπτεται-εµποδίζεται η ροή του χυµού προς τους βλαστούς και τα σταφύλια.

#  Ψεκάζουµε µε κάποιο χαλκούχο σκεύασµα αµέσως µετά το κλάδεµα, ενώ απολυµαίνουµε και τα ψαλίδια σε τακτά διαστήµατα.

#  Το κλάδεµα φροντίζουµε να γίνεται, κατά το δυνατόν, µε καλό καιρό.

#  Προσπαθούµε να διατηρήσουµε το σχήµα του φυτού και να µην µειώνουµε τη φυλλική του επιφάνεια (αυξάνοντας το ύψος των κεφαλών).

#  Όταν αφαιρούµε κεφαλές, βραχίονες ή  τον καβαλάρη στις κεφαλές (τον ανώτερο δηλαδή βλαστό της κεφαλής) δεν κλαδεύουµε σύρριζα στο παλιό ξύλο, αλλά αφήνουµε ένα τακούνι το µήκος του οποίου εξαρτάται από το πάχος του τµήµατος που αφαιρούµε (1,5-2 φορές µεγαλύτερο). Ακόµη και όταν κλαδεύουµε τον πεζό (τον κατώτερο βλαστό της κεφαλής) ή µικραίνουµε το µήκος της αµολυτής, αφήνουµε ένα τµήµα πάνω από τον τελευταίο οφθαλµό  µεγαλύτερο από το πάχος του τµήµατος που αφαιρούµε, ώστε η φυσιολογική νέκρωση που θα προκύψει λόγω τοµής, να µην επηρεάσει το µάτι που βρίσκεται κάτω από την τοµή. Γιατί µιλάµε συνεχώς για την προσβολή των τοµών από τις ασθένειες του ξύλου και ιδιαίτερα την ίσκα που είναι και η συχνότερη ασθένεια του ξύλου, δεν ασχολούµαστε όµως και µε τη φυσιολογική νέκρωση των ιστών λόγω των τοµών του κλαδέµατος.

Στόχος η δηµιουργία ισορροπηµένων φυτών

Η άποψη ότι εάν αφήσουµε τακούνι (ή αφαιρέσουµε τον καβαλάρη όταν το µεσογονάτιο είναι πολύ µικρό) θα βγουν πολλοί βλαστοί γύρω από την τοµή έχει σχέση µε την ποικιλία και κυρίως µε τη ζωηρότητα των φυτών. Υπερβολικά ζωηρές ποικιλίες ή πολύ ζωηρά φυτά βγάζουν συνήθως βλαστούς και χρειάζεται µεγαλύτερη προσοχή και επιπλέον εργασία στο βλαστολόγηµα (και εδώ η δηµιουργία ισορροπηµένων φυτών προβάλει για µια ακόµη φορά ο στόχος που θα πρέπει να θέτουν οι αµπελουργοί όταν θέλουν να παράξουν ποιοτικά σταφύλια). Το ερώτηµα είναι τι είναι πιο σηµαντικό, η επιπλέον εργασία ή ο κίνδυνος νέκρωσης κεφαλών ή βραχιόνων από την πραγµατοποίηση µεγαλύτερων τοµών και άρα µεγαλύτερης, σε βάθος, νέκρωσης.

Κλάδεµα και αναγεννητική αµπελουργία

Είναι γνωστή η σχέση µεταξύ παλαιών κληµάτων και ποιότητας των αµπελοοινικών προιόντων. Είναι επίσης γνωστό ότι η ύπαρξη αµπελώνων µεγάλης ηλικίας σε µία περιοχή είναι αποδεικτική της ιστορίας της ως αµπελόεσσα.

Εάν δούµε τις περισσότερες περιοχές της χώρας µας, παρόλη την  ιστορία τους ως αµπελουργικές ζώνες, διαθέτουν λίγους αµπελώνες ηλικίας µεγαλύτερης των 50 ετών. Κι αυτό γιατί µε την έλλειψη σωστής φροντίδας κατά το κλάδεµα, και τη συχνότερη παρουσία των ασθενειών του ξύλου, αµπελώνες που ξεπερνούσαν τα 20 χρόνια θεωρούνταν µη παραγωγικοί και εκριζώνονταν. Η φράση «ο αµπελώνας γηράσκει και πρέπει να ανανεωθεί» (µε εκρίζωση και επαναφύτευση) ήταν και συνεχίζει να είναι η εύκολη λύση.

Την τελευταία 15ετία ευτυχώς η τάση αυτή άρχισε να αντιστρέφεται και να επιδιώκεται η διατήρηση των αµπελώνων µεγάλης ηλικίας. Έτσι αρχίσαµε να µιλάµε για αναγεννητική αµπελουργία που µπορεί, εκτός των άλλων, να µετριάσει τις συνέπειες και της κλιµατικής αλλαγής, αλλά και να συνδράµει σε µια πιο αειφορική αντιµετώπιση του αµπελουργικού περιβάλλοντος, αφού βασίζεται στην ενδυνάµωση των φυτών και σε µια πιο υγιή σχέση του φυτού µε το έδαφος.

Τα παλαιά κλήµατα διαθέτουν ένα εξαιρετικά ανεπτυγµένο ριζικό σύστηµα που µπορεί να εκµεταλλευτεί µεγάλη έκταση εδάφους και να προσροφήσει περισσότερο νερό και θρεπτικά απ’ ό,τι νεαρότερα φυτά µε λιγότερο ανεπτυγµένο ριζικό σύστηµα. Εποµένως διαθέτει καλύτερα «προσόντα» ώστε να αντιµετωπίσει φαινόµενα ξηρασίας που θεωρείται ότι θα είναι έντονα µελλοντικά. Εδώ λοιπόν, χρησιµοποιώντας κατάλληλες τεχνικές, µπορoύµε να βελτιώσουµε το εδαφικό περιβάλλον και να ενισχύσουµε ακόµη περισσότερο την αντοχή των φυτών µας σε συνθήκες υδατικού stress (µυκόρριζες, ορυκτά µε ικανότητα συγκράτησης νερού και θρεπτικών κ.λπ.)

Όσον αφορά στο υπέργειο τµήµα του φυτού, φυτά εξασθενηµένα λόγω ηλικίας, κακού κλαδέµατος και ελλιπούς φροντίδας, πρέπει να δεχθούν το κατάλληλο κλάδεµα αναγέννησης: Περιορισµός των οφθαλµών κατά το χειµερινό κλάδεµα, αντικατάσταση βραχιόνων, κεφαλών, κορµού κλπ, µε τρόπο ώστε η επιλογή των νέων οφθαλµών αντικατάστασης να γίνεται στην υγιή πλευρά του πρέµνου βοηθώντας στην απρόσκοπτη κυκλοφορία του χυµού, φροντίζοντας παράλληλα τις τοµές που πραγµατοποιούµε, µε τον τρόπο που προαναφέρθηκε.

Η αποτελεσματικότητα του έξτρα παρθένου ελαιολάδου κατά του διαβήτη επιβεβαιώνεται επίσης από μελέτη ερευνητών από την Ιταλική Εταιρεία Διαβητολογίας (Sid) που δημοσιεύτηκε στο «Φροντίδα για τον διαβήτη», το περιοδικό των Αμερικανών διαβητολόγων. Σύμφωνα με αυτή τη μελέτη, το Evo μειώνει τις αυξήσεις των επιπέδων σακχάρου στο αίμα μετά τα γεύματα και ως εκ τούτου μπορεί να βοηθήσει στην προστασία από τις καρδιαγγειακές και μικροαγγειακές επιπλοκές του διαβήτη.

Η χρήση, το καρύκευμα ή το μαγείρεμα φαγητών με ελαιόλαδο βοηθά στη συγκράτηση των αυξήσεων του σακχάρου στο αίμα μετά τα γεύματα σε άτομα με διαβήτη τύπου 1. Η μελέτη διεξήχθη από Giovanni Annuzzi e Σκίτσο Lutgarda της ομάδας του Gabriele Riccardi, πρώην προέδρου της Sid, και του Άντζελα Ριβελέζ του Πανεπιστημίου Federico II της Νάπολης. Αυτή η εξ ολοκλήρου ιταλική έρευνα δείχνει ότι η προσθήκη ελαιολάδου στα τρόφιμα μειώνει τον γλυκαιμικό δείκτη των γευμάτων, δηλαδή τις μεταγευματικές αυξήσεις του σακχάρου στο αίμα, και μπορεί έτσι να συμβάλει στην προστασία των ασθενών από τις καρδιαγγειακές και μικροαγγειακές επιπλοκές του διαβήτη.

«Αυτή η δημοσίευση καταδεικνύει για άλλη μια φορά πώς το έργο των Ιταλών ερευνητών στον τομέα του διαβήτη εκτιμάται από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα – υπογράμμισε Enzo Bonora, πρόεδρος της Sid – Τον τελευταίο χρόνο, οι ερευνητές του Sid έχουν δημοσιεύσει πάνω από 500 εργασίες στα πιο έγκριτα διεθνή περιοδικά».

Οι διαβητολόγοι έχουν συμμετείχαν 13 ασθενείς με διαβήτη τύπου 1 (8 γυναίκες και 5 άνδρες), όλα υποβλήθηκαν σε θεραπεία με αντλία ινσουλίνης και υποβλήθηκαν σε συνεχή παρακολούθηση της γλυκόζης του αίματος με φορητό αισθητήρα (CGM). Τα γεύματα με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη προκαλούν μεγαλύτερη και νωρίτερα αύξηση του σακχάρου στο αίμα από εκείνα με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη. Ωστόσο, τη σχετική καινοτομία της μελέτης της Ιταλικής Διαβητολογικής Εταιρείας ήταν ότι, στο πλαίσιο των γευμάτων υψηλού γλυκαιμικού δείκτη, η προσθήκη έξτρα παρθένου ελαιολάδου μείωσε το μέγιστο του σακχάρου στο αίμα μετά το γεύμα παρατηρείται τόσο με το βούτυρο όσο και με τα γεύματα με χαμηλά λιπαρά.

“Οι ευεργετικές επιδράσεις του έξτρα παρθένου ελαιολάδου στους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου και ειδικότερα στα επίπεδα χοληστερόλης, την αρτηριακή πίεση, τη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ και τη χρήση γλυκόζης στους μύες – εξήγησε η Angela Rivellese – εξαρτώνται κυρίως από τον τύπο των λιπαρών που περιέχονται σε αυτό, σε μεγάλο βαθμό ακόρεστα, σε αντίθεση με αυτά που περιέχονται στο βούτυρο, την κρέμα, τα τυριά και τα λιπαρά κρέατα που είναι κυρίως κορεσμένα. Ωστόσο, Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο περιέχει επίσης άλλες βιοδραστικές ενώσεις, όπως πολυφαινόλες, οι οποίες είναι ουσίες με υψηλή αντιοξειδωτική δύναμη που βοηθούν στην πρόληψη της αθηροσκλήρωσης και συμβάλλουν στις πολλές υγιεινές επιδράσεις του έξτρα παρθένου ελαιολάδου, συμπεριλαμβανομένου του καλού ελέγχου του σακχάρου στο αίμα μετά τα γεύματα».

«Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης ελήφθησαν σε διαβητικούς ασθενείς υπό θεραπεία με ινσουλίνη – υπογράμμισε ο Riccardi – Ωστόσο, είναι πιθανό ότι παρόμοια οφέλη μπορούν να ληφθούν και σε εκείνους που λαμβάνουν θεραπεία με άλλα φάρμακα ή ακόμη και με δίαιτα μόνο, καθώς η παρουσία Τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα μετά τα γεύματα αντιπροσωπεύουν ένα γενικό χαρακτηριστικό της διαβητικής νόσου, που δεν ελέγχεται εύκολα με τη θεραπεία. Επομένως, μία ή δύο κουταλιές της σούπας έξτρα παρθένο ελαιόλαδο με τα γεύματα -χωρίς υπερβολές καθώς, όπως όλα τα λιπαρά, είναι ιδιαίτερα ενεργητικό- μπορούν να βοηθήσουν στη συγκράτηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα χωρίς να χρειάζεται να περιορίσετε υπερβολικά τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες, ακόμα και αυτά όπως το ψωμί. ρύζι, πολέντα και πατάτες που έχουν υψηλότερο γλυκαιμικό δείκτη».

Πηγή olivonews.it

Σε ορισμένες περιοχές, στο νομό Πέλλας και Ημαθίας, εντοπίστηκαν πρώιμες ποικιλίες, σε μικρό ποσοστό, να βρίσκονται στην έναρξη του σταδίου εμφάνισης του κάλυκα, ενώ στις περισσότερες περιοχές οι ποικιλίες βρίσκονται στο στάδιο της διόγκωσης των οφθαλμών. Οι γεωπόνοι της ΠΕ Θεσσαλονίκης εκδίδουν τεχνικό δελτίο με στόχο να ενημερώσουν άμεσα τους παραγωγούς για να ψεκάσουν πριν φανεί πράσινη βλάστηση.

Οι πρωτογενείς μολύνσεις από εξώασκο στις ροδακινιές γίνονται από το στάδιο της έκπτυξης των νεαρών φύλλων (από την διόγκωση των οφθαλμών έως και την εμφάνιση κάλυκα) με σταγόνα νερού (βροχή ή πολύ υψηλή υγρασία τουλάχιστον για 2-3 ημέρες), σε θερμοκρασία 10-20 οC.

Κάτω από 7οC ο μύκητας δεν αναπτύσσεται. Σε όλες τις περιοχές επικρατούν συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη του μύκητα.

Συνιστάται επιμελής έλεγχος των ποικιλιών για διαπίστωση της διόγκωσης των οφθαλμών, με στόχο να γίνει επέμβαση στο στάδιο αυτό και οπωσδήποτε πριν φανεί πράσινη βλάστηση.

Στις υπερπρώιμες ποικιλίες απαιτείται άμεσα επέμβαση.

Η επέμβαση κρίνεται απαραίτητη εάν είχαν παρατηρηθεί συμπτώματα τις δύο προηγούμενες χρονιές (τα σπόρια διατηρούν την βλαστική τους ικανότητα και πέρα από δύο χρόνια). Η επέμβαση αυτή αποβλέπει στην νέκρωση των διεσπαρμένων επάνω στα δέντρα ασκοσπορίων και βλαστοσπορίων.

Σε αγροκτήματα που καλλιεργούνται ταυτόχρονα ποικιλίες διαφορετικής πρωιμότητας, ο πρώτος ψεκασμός να γίνει κοντά στο στάδιο την διόγκωσης οφθαλμών της πρωιμότερης ποικιλίας και να επαναληφθεί όταν οι οψιμότερες ποικιλίες φτάσουν στο κατάλληλο στάδιο επέμβασης. Δεύτερη εφαρμογή μπορεί να απαιτηθεί εάν παραταθεί η διάρκεια της διόγκωσης των οφθαλμών.

Η επέμβαση αυτή καταπολεμά αποτελεσματικά και το ΚΟΡΥΝΕΟ (Stigminacarpophila (Lιv.) M.B. Ellis). Στη ροδακινιά προσβάλλονται κυρίως οι βλαστοί και οι οφθαλμοί, όπου εμφανίζονται μικρές κοκκινωπές κηλίδες.

Ο Εξώασκος προσβάλλει κυρίως τα φύλλα, δευτερευόντως τους καρπούς και σπανίως τους βλαστούς και τα άνθη. Τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται με την έκπτυξη των φύλλων, νωρίς την άνοιξη. Το έλασμα των προσβεβλημένων φύλλων λόγω υπερπλασίας και υπερτροφίας παρουσιάζει τοπική ή ολική πάχυνση, κατσάρωμα και τελικά έντονη παραμόρφωση, ενώ το κεντρικό νεύρο διογκώνεται ελαφρώς.

Αρχικά, το έλασμα γίνεται χλωρωτικό και αργότερα μεταχρωματίζεται σε κόκκινο ή με ιώδεις αποχρώσεις, ενώ καθώς η χλωροφύλλη εξαφανίζεται γίνεται κίτρινο ή κιτρινογκρί με βελούδινη όψη. Τελικά, τα φύλλα γίνονται καστανά, μαραίνονται, ξηραίνονται και πέφτουν. Έντονη προσβολή οδηγεί σε έντονη φυλλόπτωση, με αποτέλεσμα την έκπτυξη νέου φυλλώματος που οδηγεί σε στην εξασθένηση του δέντρου και σε σοβαρή καρπόπτωση.

Οι προσβεβλημένοι καρποί που παραμένουν στο δέντρο παρουσιάζουν τοπικές κιτρινοπράσινες ή ερυθρές διογκώσεις.

Σύμφωνα με την Ε.Μ.Υ., σε όλες τις περιοχές τις επόμενες ημέρες προβλέπεται αίθριος καιρός με υψηλή σχετική υγρασία (εικόνα 1), ενώ σε ορισμένες περιοχές της Χαλκιδικής αναμένονται την Δευτέρα κατά τόπους ασθενείς βροχοπτώσεις, συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη του μύκητα.

Εγκεκριμένες δραστικές ουσίες (μέγιστος αριθμός εφαρμογών ανά καλλιεργητική περίοδο): 6- benzyladenine (2), bordeaux mixture (2), captan (4), copper hydroxide (3), copper oxide (2), copper oxychloride (4), dodine (2), Tebuconazole + Trifloxystrobin (2), trichoderma atroviride strain sc1 (4).

Δείτε το δελτίο εδώ