Κάθε τέλη της άνοιξης, εδώ και μερικά χρόνια, ο αγρόκηπος του νεαρού παραγωγού Γιώργου Φλόκαρη μοιάζει με πίνακα ζωγραφικής. Με καμβά τα χώματα του κτήματος του ”Κολοκύνθη’ στη νέα Μαγνησία Θεσσαλονίκης και φόντο τη χρωματική παλέτα του ήλιου και της φύσης, τα ντελικάτα άνθη της κολοκυθιάς απλώνονται πλούσια και μεγαλόπρεπα στην έκταση 15 στρεμ. που καλλιεργεί.
Με τους τόνους του κίτρινου, του πορτοκαλί και του πράσινου να δίνουν χρώματα και κυρίως γεύση στο τραπέζι Ελλήνων και ξένων καταναλωτών, ο 27χρονος Γιώργος έκανε στροφή στην επαγγελματική πορεία του και αποφάσισε να εξελίξει τα οικογενειακά κτήματα δίνοντας βαρύτητα σε μία και μόνο καλλιέργεια, αυτή των κολοκυθοανθών. Μάλιστα, είναι από τις λίγες φάρμες στην Ελλάδα, που εξειδικεύεται στην καλλιέργεια του ανθού του κολοκυθιού.
Μετά από αρκετές δουλειές σε … ξένα χωράφια, και έχοντας σπουδάσει Διοίκηση Επιχειρήσεων, ο Γιώργος Φλόκαρης αποφάσισε να κάνει το άλμα της πίστης και να επενδύσει στην οικογενειακή επιχείρηση που από το 1980 έως και σήμερα καλλιεργεί διάφορα λαχανικά. Ο νεαρός παραγωγός ασχολείται με την καλλιέργεια των κολοκυθοανθών εδώ και πέντε χρόνια. ”Είναι η ίδια καλλιέργεια που με έκανε να στραφώ σε αυτήν. Είναι κάτι νέο, εξειδικευμένο και διαφορετικό και δεν μοιάζει με τα άλλα λαχανικά και κηπευτικά που έχουμε στο κτήμα” λέει χαρακτηριστικά ο Γιώργος Φλόκαρης.
Όπως εξηγεί, η γνωριμία του με ανθρώπους που δραστηριοποιούνται στο χώρο των τροφίμων ήταν αυτή που τον έκανε να στραφεί στον ανθό του κολοκυθιού. Με τους επαγγελματίες αυτούς, ήρθε σε συμφωνία ώστε να καλλιεργεί κολοκυθοανθούς και να τους παραδίδει για επεξεργασία και μεταποίηση. Έτσι σήμερα, όλη σχεδόν η παραγωγή του οδεύει στο συγκεκριμένο Εργαστήριο Τροφίμων, προκειμένου να επεξεργαστεί, να μεταποιηθεί, να τυποποιηθεί και να βρει τη θέση της σε κάποιο κατάστημα της Ελλάδας ή του εξωτερικού.
”Το εργαστήριο ζήτησε και απορροφά τη μεγαλύτερη παραγωγή μου. Έτσι, δεν έκανα έρευνες για την εμπορικότητα του προϊόντος. Διαπίστωσα όμως, ότι οι πωλήσεις των κολοκυθοανθών είναι μεγάλες στα εργαστήρια όπου επεξεργάζονται και γίνονται γεμιστοί. Το ενδιαφέρον για αυτό το προϊόν ανεβαίνει ολοένα και περισσότερο τα τελευταία χρόνια. Αρέσει στον κόσμο, γι αυτό και ξενοδοχεία και εστιατόρια θέλουν να τα εντάξουν στο μενού τους” επισημαίνει.
Η καλλιέργεια του κολοκυθοανθού
Ο φρέσκος ανθός του κολοκυθιού ξεκινά από τα τέλη της άνοιξης έως και τις αρχές του φθινοπώρου. Όπως λέει ο παραγωγός, η συγκομιδή γίνεται σταδιακά και με αύξηση των στρεμμάτων από τα 15 στα 20 στη διάρκεια της χρονιάς. ”Είναι δύσκολο να γίνει υπολογισμός της σοδειάς, γιατί τα τα λουλούδια είναι πάρα πολλά. Υπολογίστε όμως, ότι ένα στρέμμα μπορεί να δώσει γύρω στους 1.500 ανθούς την ημέρα” αναφέρει ο Γιώργος Φλόκαρης και προσθέτει ότι οι ποικιλίες που χρησιμοποιούνται είναι σύγχρονες και όχι παραδοσιακές, γιατί δεν είναι αποδοτικές. ”Είναι στη διακριτική ευχέρεια του παραγωγού να χρησιμοποιήσει όποια ποικιλία θέλει. Όμως, εάν θέλεις να κάνεις σωστή καλλιέργεια, τότε απαιτείται περισσότερη δουλειά και εργαλεία, χέρια και άλλες δοκιμασίες”.
Άν και το κολοκύθι είναι σχετικά μια εύκολη καλλιέργεια και χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις, ωστόσο η συγκομιδή των λουλουδιών έχει συγκεκριμένη διαδικασία. Γίνεται χειρωνακτικά και όχι με μηχανικά μέσα, γιατί μπορεί να καταστραφεί ο ανθός και μόνο τις πολύ πρωινές ώρες. Το λουλούδι είναι ευαίσθητο στη μεγάλη ζέστη του καλοκαιριού αλλά και στο κρύο της άνοιξης προκαλώντας προβλήματα όπως κιτρίνισμα των φύλλων και μη ανάπτυξη του καρπού. Διακρίνεται σε αρσενικό που βγαίνει ανάμεσα από τους βλαστούς και το θηλυκό που είναι επάνω στο κολοκυθάκι.
”Το λουλούδι της κολοκυθιάς είναι όπως άλλα λουλούδια που ανοίγουν την ημέρα και κλείνουν την νύχτα. Το μειονέκτημα είναι, όμως, ότι ο κολοκυθοανθός ανοίγει μόνο μια φορά στη ζωή του και εκεί γίνεται η συγκομιδή. Εάν κλείσει όταν είναι ανοιχτό, τότε δεν μπορείς να το χρησιμοποιήσεις”
Σε ότι αφορά τις τιμές του προϊόντος, ο νεαρός παραγωγός επισημαίνει ότι είναι σχετικά ικανοποιητικές αλλά θα μπορούσαν να είναι και καλύτερες. ”Ο υπολογισμός γίνεται με ποσότητες. Δηλαδή, κάτω από 300 ανθούς, ενδεικτικά μιλάμε για 20 – 25 λεπτά το τεμάχιο. Όσο ανεβαίνουμε σε ποσότητα, τόσο κατεβαίνει η τιμή. Ένα εργαστήριο, μπορεί να πάρει την ημέρα 3.000 ανθούς οπότε εκεί γίνονται άλλες συμφωνίες”.
Εκτός των κολοκυθοανθών, ο 27χρονος αγρότης ασχολείται και με την καλλιέργεια του πράσου, του σέλινου, του φρέσκου κρεμμυδιού (το οποίο και αυτό δίνεται σε εργαστήρια τροφίμων), του μαϊντανού και του άνηθου.
Μελλοντικά σχέδια
Η ευφυής γεωργία εντάσσεται στα μελλοντικά σχέδια του Γιώργου Φλόκαρη, γιατί όπως λέει βοηθάει στην εξέλιξη και στην καινοτομία μιας αγροτικής επιχείρησης αλλά και στο καταστήσει το αγρόκτημά του επισκέψιμο. Όντας πρόσκοπος και έχοντας γαλουχηθεί από τις ιδέες και τη φιλοσοφία του προσκοπισμού μέσα του, αυτό που θέλει πάνω από όλα είναι να αφήσει τον κόσμο λίγο καλύτερο από ό,τι τον βρήκε. Στο πλαίσιο αυτό και βοηθώντας το προσκοπικό έργο, κάνει εκπαιδευτικές επισκέψεις σε μικρά παιδιά, φέρνοντας τα σε επαφή με τον πρωτογενή τομέα.
Την ίδια ώρα, στέλνει μήνυμα και σε άλλους συνομήλικούς του, τους οποίους παρακινεί να ασχοληθούν με τη γεωργία, αλλά και νέους ηλικιακά συναδέλφους του. ”Να αλλάξουμε την εικόνα της γεωργίας στην Ελλάδα. Να μη μείνουμε σε κουτιά και να μη συνεχίσουμε να κάνουμε πράματα που μάθαμε από παλιά. Δε λέω … είναι δύσκολη η γεωργία και δεν έχει εύκολο χρήμα η γη. Όμως, κάτι κερδίζεις, όπως το να βλέπεις κάτι δικό σου να εξελίσσεται, και, σίγουρα κάτι χάνεις”, καταλήγει.
Η Δέλτα Τρόφιμα και η Ελληνικά Γαλακτοκομεία ανακοινώνουν ότι ολοκληρώθηκε και υπογράφηκε η συμφωνία πώλησης του 100% των μετοχών της United Milk Co., θυγατρικής εταιρίας της Δέλτα στη Βουλγαρία στην TYRBUL S.A., μέλος του ομίλου των Ελληνικών Γαλακτοκομείων.
Η UMC που εδρεύει στο Plovdiv της Βουλγαρίας αποτελεί ηγέτιδα δύναμη στον κλάδο των γαλακτοκομικών στην αγορά της γείτονας χώρας με κύρια παρουσία στο γάλα και στο γιαούρτι. Το 2021 ο κύκλος εργασιών της ανήλθε στα 52,5 εκ. €, τα κέρδη EBITDA στα 5,15 εκ. € και τα κέρδη προ φόρων στα 1,65 εκ. €. Επίσης, η UMC απασχολεί 500 εργαζομένους.
Σημειώνεται ότι η συναλλαγή τελεί υπό την αίρεση ολοκλήρωσης των απαραίτητων εγκρίσεων από την Επιτροπή Ανταγωνισμού της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας.
Μεγάλες προοπτικές ανάπτυξης εμφανίζει η καλλιέργεια της ρίγανης. Ικανοποιητικό το εισόδημα για τους παραγωγούς. Υπερδιπλάσια τα κέρδη όταν η καλλιέργεια είναι βιολογική.
Άρωμα υψηλών αποδόσεων αναδίδει η ρίγανη, που θεωρείται ίσως η επικερδής καλλιέργεια στα αρωματικά φυτά, με χαμηλό κόστος παραγωγής και ελάχιστες φροντίδες. Ένα από τα βασικά ατού της καλλιέργειας ρίγανης είναι ότι μπορεί να αξιοποιήσει πολλές κατηγορίες εδαφών, ακόμη και ορεινών αλλά και μειονεκτικών περιοχών.
Αυτό που κάνει περιζήτητη τη ρίγανη είναι οι υψηλές αποδόσεις σε αιθέριο έλαιο, με την περιεκτικότητα σε ριγανέλαιο να φτάνει μέχρι και 7%, όταν ο μέσος όρος στα υπόλοιπα αρωματικά φυτά κυμαίνεται από 3 έως 4%.
Εμφανίζει διαρκώς αυξανόμενες προοπτικές ανάπτυξης εξαιτίας της μεγάλης ζήτησης που παρατηρείται στη βιομηχανία τροφίμων, τη φαρμακοβιομηχανία και την αρωματοθεραπεία με αντικείμενο την παρασκευή αιθέριων ελαίων.
Η καλλιέργειά της εντοπίζεται κυρίως στη Μακεδονία, τη Θράκη και τη Θεσσαλία. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ελλάδα και η Γερμανία είναι εκείνες με τις περισσότερες καλλιεργήσιμες εκτάσεις ρίγανης, με τις κυριότερες χώρες προορισμού των ελληνικών εξαγωγών να είναι οι ΗΠΑ και η Γερμανία. Οι εισαγωγές προέρχονται από την Τουρκία, τη Βουλγαρία και την Αλβανία.
Tα δέκα μυστικά για την καλλιέργεια της ρίγανης
Η ρίγανη αναπτύσσεται σε ποικιλία εδαφών, με καλή στράγγιση.
Δεν είναι φυτό απαιτητικό σε θρεπτικά στοιχεία, καθώς έχει μικρές απαιτήσεις σε άζωτο, φώσφορο και κάλιο, με τη λίπανση να εφαρμόζεται στο τέλος φθινοπώρου έως τις αρχές του χειμώνα.
Η ρίγανη αντέχει στην ξηρασία και μπορεί να καλλιεργηθεί ως ξηρικό είδος.
Σε περίπτωση παρατεταμένης ξηρασίας, ιδίως την περίοδο της άνοιξης, ένα ή και δύο ποτίσματα είναι ωφέλιμα, αυξάνοντας την απόδοση, χωρίς να μειώνεται ιδιαίτερα η ποιότητα.
Η καλλιέργειά της αποδίδει ικανοποιητικά από το τρίτο έτος και μετά, φτάνοντας έως 300 κιλά στο στρέμμα όταν η καλλιέργεια είναι αρδευόμενη.
Η περιεκτικότητα σε ριγανέλαιο είναι δυνατόν να φτάσει μέχρι και 7%, με τον μέσο όρο να κυμαίνεται από 3 έως 4%.
Η οικονομική απόδοση της ρίγανης φτάνει να είναι υπερδιπλάσια όταν η καλλιέργεια είναι βιολογική.
Τα έσοδα ανά στρέμμα ξεκινούν από 400 ευρώ και μπορούν να ξεπεράσουν τα 1.000 ευρώ, όταν η καλλιέργεια είναι πιστοποιημένη βιολογικά.
Το κόστος εγκατάστασης μίας φυτείας ρίγανης εκτιμάται στα 220 ευρώ ανά στρέμμα, συμπεριλαμβανομένων και των δαπανών του φυτωρίου, με την τιμή της ξηρής δρόγης να κυμαίνεται από 1,8 ευρώ έως 2,3 ευρώ όταν αφορά σε συμβατική καλλιέργεια και τα 5-6 ευρώ όταν πρόκειται για βιολογική καλλιέργεια.
Το μέσο κόστος παραγωγής ανέρχεται στα 1,04 ευρώ το κιλό.
Ένα από τα βασικά ατού της καλλιέργειας ρίγανης είναι ότι μπορεί να αξιοποιήσει πολλές κατηγορίες εδαφών, ακόμη και ορεινών αλλά και μειονεκτικών περιοχών
Για να είναι βιώσιμη η καλλιέργεια, η τιμή πώλησης του προϊόντος θα πρέπει να είναι πάνω από 0,7 ευρώ ανά κιλό, προκειμένου να καλυφθούν οι δαπάνες παραγωγής του προϊόντος.
Όσο πιο συχνά ποτίζεται, τόσο μειώνεται η περιεκτικότητα σε αιθέριο έλαιο.
Ο σπόρος σπέρνεται σε σπορεία, όπως ο καπνός, που ετοιμάζεται είτε τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου (φθινοπωρινή εγκατάσταση), είτε μέσα Ιανουαρίου με αρχές Φεβρουαρίου (ανοιξιάτικη εγκατάσταση).
Η άριστη θερμοκρασία ανάπτυξης της ρίγανης κυμαίνεται από 18 – 22°C με όρια ανάπτυξης από 4 έως 33°C, ενώ το ριζικό της σύστημα σε καλά ανεπτυγμένα φυτά αντέχει σε ακραίες θερμοκρασίες.
Η ποιότητα της ρίγανης καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από το συστατικό καρβακρόλη που βρίσκεται στο ριγανέλαιο και κυμαίνεται από 70 έως 85%, ενώ σε αυτοφυείς πληθυσμούς μπορεί να ξεπεράσει και το 90%.
Η απόδοση σε ριγανέλαιο και το ποσοστό της καρβακρόλης έχουν σχέση με τον καλλιεργούμενο πληθυσμό, ποικιλία ή κλώνο, το κλίμα, το έδαφος, το υψόμετρο, καθώς και τις συνθήκες της καλλιέργειας (άρδευση, λίπανση κ.λπ.).
Η υψηλή ζέστη του καλοκαιριού πλήττει τον όγκο στην πλειονότητα των αμπελουργικών χωρών
Είτε στην Ισπανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία ή αλλού, οι ακραίες θερμοκρασίες και η έλλειψη βροχοπτώσεων, που καταγράφηκαν τις τελευταίες εβδομάδες έχουν ανατρέψει τις αρχικές προσδοκίες συγκομιδής σταφυλιών οινοποιίας. Αυτό που μένει είναι να δούμε ποια θα είναι η πρώτη χώρα παραγωγής στην Ευρώπη φέτος, η Ιταλία ή η Γαλλία, ενώ και στην Καλιφόρνια, αναμένεται συγκομιδή κάτω του μέσου όρου
Είναι δύσκολο να υπάρξουν ασφαλείς προβλέψεις για τη συγκομιδή σταφυλιών φέτος, καθώς – όπως επισημαίνει η ΚΕΟΣΟΕ σε σχετική ανάρτησή της – οι καιρικές συνθήκες είναι ασυνήθιστες και ακόμη πιο απρόβλεπτες. Ένα γεγονός είναι σίγουρο: όλες οι χώρες παραγωγής σε όλη την Ευρώπη θα έχουν βιώσει μια ιδιαίτερα πρώιμη σοδειά το 2022.
Στην Ισπανία, για παράδειγμα, περιοχές όπως η Montilla-Moriles και τα Κανάρια Νησιά, αλλά και η Penedés τρύγησαν τα πρώτα σταφύλια ένα δεκαπενθήμερο νωρίτερα. «Η συγκομιδή θα είναι σύντομη», υποστηρίζει ο υπουργός Γεωργίας της περιοχής Castilla-La Mancha, Francisco Martinez Arroyo. Και μπορούμε να προβλέψουμε ήδη ότι σε όγκο, θα υπάρξει «σημαντική μείωση κατά 15% σε σχέση με πέρυσι και 33% σε σχέση με δύο χρόνια πριν».
Είτε σε αρδευόμενους είτε μη αμπελώνες, η καταπόνηση του νερού, ακόμη και τα εγκαύματα στα τσαμπιά, οδήγησαν σε απότομη αναθεώρηση προς τα κάτω των ποσοτήτων που αρχικά αναμένονταν φέτος. Οι περιφερειακοί συνεταιρισμοί αγροδιατροφής προβλέπουν στα μέσα Αυγούστου συγκομιδή περίπου στα 19-19,5 Mhl για την πρώτη ισπανική περιοχή παραγωγής, δηλαδή 13% λιγότερο από πέρυσι, και 36-36,5 Mhl σε εθνικό επίπεδο, όγκος που αντιπροσωπεύει υποχώρηση περίπου κατά 10%.
Διψήφια πτώση αναμένεται τώρα στην Ιταλία
Το ίδιο συμβαίνει και με τους ιταλικούς αμπελώνες, όπου η ξηρασία και οι θερμοκρασίες που πλησιάζουν τακτικά τους 40°C, είναι πιθανό να οδηγήσουν σε παρόμοια μείωση. Εάν αυτό επιβεβαιωθεί, η εθνική παραγωγή θα μειωθεί στα 45,5 Mhl, σύμφωνα με τις προβλέψεις της ιταλικής γεωργικής οργάνωσης Coldiretti, η οποία υπενθυμίζει ότι οι κλιματικές συνθήκες που θα ακολουθήσουν παραμένουν καθοριστικές. Παρά το χαμηλότερο από το κανονικό εύρος θερμοκρασίας, την αναζωπύρωση ασθενειών όπως το flavescence dorée και τις εισβολές ιαπωνικών σκαθαριών, η ποιότητα των σταφυλιών θεωρείται καλή ή και πολύ καλή φέτος.
Όλοι οι μεγάλοι ιταλικοί αμπελώνες, από την άλλη πλευρά, αναμένουν μειώσεις όγκου, οι οποίες θα μπορούσαν να φτάσουν το -20 έως -30% σε κορυφαίες περιοχές όπως η Emilia-Romagna, ειδικά σε λοφώδεις περιοχές όπου η άρδευση είναι λιγότερο συχνή. Οι Ιταλοί αμπελουργοί αντιμετωπίζουν επίσης τεράστιες δυσκολίες στην προσέλκυση εποχιακών εργαζομένων, αναφέρει η Coldiretti, λόγω των γραφειοκρατικών περιορισμών που επιβραδύνουν τις προσλήψεις. «Από το Τρεντίνο στο Βένετο, μέσω Emilia και Basilicata, η κατάσταση έχει γίνει δραματική», καταγγέλλει η ιταλική ένωση.
Η Πορτογαλία και η Γερμανία
Σε άλλες χώρες της Ευρώπης αναμένονται και φέτος μειώσεις στην παραγωγή. Στην Πορτογαλία, το Ινστιτούτο Αμπέλου και Οίνου προβλέπει συγκομιδή 6,7 Mhl, 9% λιγότερο από πέρυσι. Αλλά η κατάσταση είναι διαφορετική ανάλογα με την περιοχή: το Douro/Porto και η Λισαβόνα αναμένεται να παρουσιάσουν μειώσεις περίπου 20%, άλλοι αμπελώνες όπως ο Minho ίσωςπαρουσιάσουν αυξήσεις 10%.
Στη Γερμανία, όπου οι προβλέψεις δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί, μια καλή ανθοφορία προμήνυε μια καλή συγκομιδή τον Ιούνιο, αλλά και εκεί, οι υψηλές θερμοκρασίες και οι χαμηλές βροχοπτώσεις αυτό το καλοκαίρι μπορεί να οδηγήσουν σε χαμηλότερους όγκους. Ο γερμανικός τρύγος του 2022 θα χαρακτηριστεί επίσης από πρωιμότητα, καθώς οι ποικιλίες σταφυλιών που προορίζονται για την παραγωγή νέων κρασιών ή Federweisser ήδη συγκομίζονται.
Για πιο κλασικές ποικιλίες όπως το Müller-Thurgau και τα pinots που προορίζονται για αφρώδη κρασιά, ο τρύγος θα ξεκινήσει νωρίς, προς τα τέλη Αυγούστου. Τέλος, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι πρώτες αμερικανικές εκτιμήσεις κάνουν λόγο για παραγωγή περίπου 3,5 εκατομμυρίων τόνων στην Καλιφόρνια. Εάν αυτές οι προβλέψεις είναι ρεαλιστικές, η συγκομιδή θα είναι συγκρίσιμη με εκείνη του 2021 (3,6 Mt).
Αναμενόταν επιβράδυνση της αγοράς, αλλά παρατηρήθηκαν αυξήσεις τιμών
Σε μακροοικονομικό επίπεδο, μια μέση ή ελαφρώς χαμηλότερη συγκομιδή από αυτή του 2021 δεν θα ήταν απαραίτητα κακά νέα. «Η ευρωπαϊκή οικονομική κατάσταση κάθε άλλο παρά ευνοϊκή είναι», υπενθυμίζει ο πρόεδρος της Confragicoltura, Federico Castellucci. «Είναι λοιπόν λογικό να φανταστούμε μια επιβράδυνση στην αγορά κρασιού μεσοπρόθεσμα, με λιγότερες συναλλαγές σε όγκο και αξία».
Συμβουλεύει τους Ιταλούς φορείς να επικεντρωθούν περισσότερο στις εξαγωγικές αγορές, στην Ευρώπη και σε τρίτες χώρες. Στην Ισπανία, ο αντίκτυπος της προς τα κάτω της αναθεώρησης των προβλέψεων συγκομιδής δεν άργησε να έρθει: σε ορισμένες περιοχές βλέπουμε ήδη αύξηση των τιμών που καταβάλλονται στους παραγωγούς σταφυλιών και ο διεθνής μεσίτης Ciatti παρατηρεί σταθεροποίηση των τιμών του κόκκινου και του λευκού κρασιού χύμα, ακόμη και σε ορισμένες περιπτώσεις μικρή αύξηση. Επικαλούμενος τα χαμηλά αποθέματα, ο υπουργός Γεωργίας της Castilla-La Mancha προβλέπει «κερδοφορία για όλους, ειδικά για τους αμπελουργούς».
Έντονος αναβρασμός επικρατεί στους κόλπους των παραγωγών σουσαμιού στη Βόρεια Ελλάδα που διατηρούν μία ιδιαίτερα επιφυλακτική στάση ως προς το αποτέλεσμα της φετινής καλλιέργειας τους. Oi αυξομειώσεις που δημιουργούνται, οι ανατιμήσεις και η ραγδαία αύξηση του ενεργειακού κόστους και του κόστους παραγωγής αποτελούν έναν Γολγοθά που καλούνται να ανέβουν οι παραγωγοί, αρκετοί εκ των οποίων εκτιμούν πως το φετινό καλοκαίρι θα είναι «καυτό» για τον κλάδο τους και προβλέπεται σημαντική άνοδος των τιμών στο στάδιο της μεταποίησης για την παραγωγή ταχινιού.
Η καλλιέργεια σουσαμιού φαίνεται πως δεν προσελκύει το ενδιαφέρον νέων αγροτών, ενώ σε αρκετές περιοχές όπως οι Σάπες στη Ροδόπη έχει εγκαταλειφθεί πλήρως και οι παραγωγοί έχουν στρέψει το ενδιαφέρον τους στον ηλίανθο, το καλαμπόκι και το σιτάρι. Στην Ξάνθη έχει απομείνει επίσης μία μικρή ομάδα παραγωγών που επιμένει να καλλιεργεί σουσάμι παρά τις αντίξοες συνθήκες που καλείται να αντιμετωπίσει, ενώ δεν είναι λίγοι αυτοί που αντιμετωπίζουν το σουσάμι ως μία παράλληλη δραστηριότητα, παράγοντας μικρές ποσότητες για προσωπική κατανάλωση. Στον Έβρο γίνονται πιο οργανωμένες προσπάθειες και υπάρχουν αρκετά στρέμματα που καλλιεργούνται ωστόσο οι παραγωγοί έχουν να ανταγωνιστούν το σουσάμι που φθάνει από Αφρικανικές χώρες και το οποίο πωλείται σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές.
Αυξήσεις… παντού!
Οι ανατιμήσεις και το ράλι ακρίβειας δεν περιορίζονται μόνο στο ρεύμα και στα καύσιμα που απαιτούνται για την καλλιέργεια του σουσαμιού, αλλά επεκτείνονται σε μία σειρά από πρώτες ύλες και για το στάδιο της μεταποίησης. «Ακόμη και το βαζάκι που τοποθετούμε το ταχίνι μέσα έχει αυξηθεί η τιμή του. Πρόκειται για ένα επιπλέον κόστος γύρω στα 30 λεπτά που το έχουμε απορροφήσει εμείς οι ίδιοι για να μην αλλάξουμε τις τιμές φέτος» εξηγεί ο Θοδωρής Μπεμπέκης, που καλλιεργεί σουσάμι στην Ξάνθη και παράγει βιολογικό ταχίνι. «Έχει αυξηθεί πολύ το κόστος παραγωγής, σχεδόν στα πάντα. Ειδικά στο πετρέλαιο και στα εργατικά χέρια που χρειάζονται ιδιαίτερα στην παραγωγή σουσαμιού. Είμαστε όμως αισιόδοξοι ότι τα πράγματα θα πάνε καλά και θα είμαστε όπως πέρσι τουλάχιστον. Ζήτηση από τον κόσμο υπάρχει για το ταχίνι και φέτος λάβαμε και πιστοποίηση για τις βιολογικές καλλιέργειες μας» προσθέτει ο ίδιος.
Σουσάμι ούτε για δείγμα
Λίγα χιλιόμετρα πιο ανατολικά, στις Σάπες της Ροδόπης οι εκεί παραγωγοί δεν παρουσιάζονται «ζεστοί» ως προς την καλλιέργεια σουσαμιού, η οποία φθίνει εξ’ ολοκλήρου. Όπως υπογραμμίζει ο Βαλάντης Μολλάς, γεωπόνος από την περιοχή, «το σουσάμι έχει απαξιωθεί πλήρως εδώ, δεν δίνουμε ούτε έναν σπόρο. Είναι μία καλλιέργεια που έχει αρκετή δουλειά και χρειάζεται εργατικά χέρια και μία ολόκληρη διαδικασία και όταν έρχεται από άλλες χώρες όπως η Τουρκία τόσο φθηνά δεν μπορείς να το ανταγωνιστείς».
Σκαρφαλώνει η τιμή
Από τη μεριά του ο έμπειρος παραγωγός σουσαμιού από τον Έβρο, Θανάσης Πολυζωΐδης κάνει λόγο για μία ιδιαίτερα ζόρικη χρονιά για το σουσάμι, ενώ όπως εξηγεί όλα συγκλίνουν στο ότι θα υπάρχει σημαντική άνοδος στην τιμή του ταχινιού.
«Το κλίμα που επικρατεί είναι ότι δυστυχώς οι τιμές θα ανέβουν. Υπολογίζεται ότι θα έχουμε μία αύξηση στο 30% με 40% στην τιμή πώλησης του ταχινιού. Δεν γίνεται διαφορετικά, όταν το κόστος παραγωγής έχει αυξηθεί πάνω από 70%. Το πιο απλό πράγμα, το βαζάκι για το ταχίνι έχει σχεδόν διπλασιαστεί η τιμή του» τονίζει ο ίδιος, εξηγώντας πως «το ζόρι θα φανεί μετά τη συλλογή της πρώτης ύλης, του σουσαμιού και όταν θα μπει ο σπόρος στο στάδιο της μεταποίησης. Την ίδια στιγμή έχουμε να ανταγωνιστούμε τις Αφρικανικές χώρες αλλά και την Τουρκία που έρχεται σουσάμι σε ιδιαίτερα χαμηλή τιμή». Ο έμπειρος παραγωγός μάλιστα υπογραμμίζει πως η ραγδαία αύξηση στο κόστος παραγωγής θα οδηγήσει αρκετούς αγρότες σε μία «συντηρητική» καλλιέργεια, περιορίζοντας όσο μπορούν τις δαπάνες, κάτι που σαφώς θα έχει επιπτώσεις στην τελική ποσότητα σουσαμιού που θα παραχθεί στην περιοχή.
Η επιλογή του κατάλληλου γεωργικού ελκυστήρα για μια γεωργική εκμετάλλευση αποτελεί σίγουρα μια κρίσιμη και καθοριστική απόφαση, που επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό την οικονομική βιωσιμότητα της εκμετάλλευσης. Για τις ελληνικές συνθήκες, με τον μικρό σχετικά κλήρο των εκμεταλλεύσεων, τα τρακτέρ αντιπροσωπεύουν το 15%-25% των συνολικών δαπανών λειτουργίας (όταν λάβουμε υπόψη και το κόστος χρήσης γης). Αν θεωρήσουμε τη γη ιδιόκτητη, το μερίδιο για τα τρακτέρ γίνεται ακόμα μεγαλύτερο. Είναι, λοιπόν, προφανές ότι η επιλογή θα πρέπει να γίνεται με σύνεση, στηριζόμενη σε μια σειρά από αντικειμενικά κριτήρια, τα οποία ο υποψήφιος αγοραστής θα πρέπει να καταγράψει και να μελετήσει όσο πιο αναλυτικά γίνεται.
Ο δεκάλογος της έξυπνης επιλογής τρακτέρ
Ας δούμε εν συντομία τα κυριότερα από αυτά.
1. Τύπος καλλιέργειας
Είναι το πρώτο και σίγουρα το βασικότερο κριτήριο. Ο τύπος των καλλιεργειών για τις οποίες προορίζεται ο γεωργικός ελκυστήρας καθορίζει ουσιαστικά και τον τύπο του ελκυστήρα.
Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες ελκυστήρων, όπως γενικής χρήσης, γραμμικών καλλιεργειών, δενδρωδών καλλιεργειών, ελκυστήρες αποθηκών κ.ά. Η κάθε κατηγορία έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που καθιστούν τον ελκυστήρα καταλληλότερο για ορισμένες εργασίες και ορισμένες συνθήκες.
Οι δενδροκομικοί ελκυστήρες, για παράδειγμα, διαθέτουν στενό εύρος τροχών, ευελιξία στις στροφές, ομαλή μορφή και σχήμα για να μην μπλέκονται στα κλαδιά κ.ά. Στην περίπτωση που ένας ελκυστήρας καλείται να εξυπηρετήσει διαφορετικούς τύπους καλλιεργειών, θα πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα χρήσης ενός ελκυστήρα γενικής χρήσης, θυσιάζοντας ενδεχομένως κάποιες από τις επιπλέον δυνατότητες της ειδικής κατηγορίας.
2. Ισχύς του ελκυστήρα
Θα πρέπει κατ’ αρχάς να ξεκαθαρίσουµε για τι είδους ισχύ µιλάµε. Για «ισχύ κινητήρα» ή
«διαθέσιµη ισχύ στο PTO». Πολλοί κατασκευαστές αναφέρουν και τα δύο. Αυτή που µας ενδιαφέρει είναι η ισχύς στο PTO, διότι σχετίζεται πιο άµεσα µε τις ανάγκες των µηχανηµάτων. Γενικά, η ισχύς στο PTO είναι 10%-15% µικρότερη της ισχύος του κινητήρα. Για την εκτίµηση της ισχύος θα πρέπει να γίνει καταγραφή όλων των εργασιών και των παρελκόµενων µηχανηµάτων που εµπλέκονται σε αυτές. Χρειάζεται επίσης να γνωρίζουµε τις εκτάσεις που αυτές αφορούν και το πλήθος των επεµβάσεων που γίνονται µέσα σε ένα έτος. Από εκεί και έπειτα, υπάρχουν δύο προσεγγίσεις.
● Αν σκοπεύουµε να χρησιµοποιήσουµε τον ελκυστήρα µε τα υφιστάµενα παρελκόµενα, επιλέγουµε ισχύ ελκυστήρα που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των πλέον απαιτητικών από αυτά.
● Αν σκοπεύουµε να επενδύσουµε παράλληλα και σε παρελκόµενα µηχανήµατα, επιλέγουµε ισχύ ελκυστήρα που να εξασφαλίζει την έγκαιρη διεκπεραίωση όλων των εργασιών µέσα στα χρονικά περιθώρια που εµείς θέτουµε.
Αφού επιλεγεί η ισχύς του ελκυστήρα, επιλέγουµε και µέγεθος παρελκόµενων που να συναρµόζουν µε την ισχύ. Η δεύτερη περίπτωση είναι η πλέον ορθή, προϋποθέτει ωστόσο την ανανέωση µεγάλου µέρους του εξοπλισµού.
Στην πρώτη περίπτωση εγκυµονεί ο κίνδυνος η επιλογή των παρελκόµενων να µην έχει γίνει ορθά και συνεπώς να οδηγηθούµε σε µια εξίσου µη ορθή επιλογή µεγέθους ελκυστήρα. Εάν τα παρελκόµενα δεν είναι πολλά ή αφορούν µείζονες εργασίες, µπορούµε να εξετάσουµε το ενδεχόµενο να τα παραβλέψουµε, διερευνώντας παράλληλα τη δυνατότητα εκτέλεσης των εργασιών µε άλλον τρόπο (π.χ. υποκατάσταση του οργώµατος µε µειωµένη κατεργασία ή ακατεργασία, µίσθωση της εργασίας κ.ά.). Η ισχύς του ελκυστήρα θα πρέπει να είναι 15%-20% µεγαλύτερη από αυτή που υπολογίσαµε, ώστε ο ελκυστήρας να µη λειτουργεί στο µέγιστο του φορτίου του, ακόµα και αν αυτός διαθέτει power boost. Το power boost επιτρέπει στον κινητήρα να αντεπεξέρχεται σε στιγµιαίες υπερφορτίσεις, αλλά όχι να λειτουργεί διαρκώς µε υπερφόρτιση. Ένα 10% επιπλέον µας επιτρέπει επίσης µια σχετική ασφάλεια.
Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να έχουµε κατά νου ότι το µέγεθος του ελκυστήρα είναι πολύ σηµαντικό, καθώς επηρεάζει όχι µόνο το κόστος αγοράς, αλλά και το κόστος λειτουργίας (κατανάλωση καυσίµου) και συντήρησης αυτού. Οι υπολογισµοί και οι παράµετροι που πολλές φορές πρέπει να ληφθούν υπόψη είναι σύνθετες και γι’ αυτό η βοήθεια ενός µελετητή κρίνεται απαραίτητη. Οι µελετητές θα πρέπει να προσέξουν πολύ τις παραµέτρους που θα χρησιµοποιήσουν όταν εφαρµόζουν την µέθοδο του αρίστου κόστους, διότι είναι πολύ εύκολο να καταλήξουν σε στρεβλά αποτελέσµατα. Μια πρώτη και σχετικά ασφαλή εικόνα µπορούµε να πάρουµε χρησιµοποιώντας τον αλγόριθµο TERES του ΥΠΑΑΤ
(www.metro121.gr/teres.zip ).
3. Εργονομία, άνεση και ασφάλεια
Οι κατασκευαστές γεωργικών ελκυστήρων σήμερα δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην άνεση και στην προστασία του χειριστή. Καθίσματα και καμπίνες με προηγμένα συστήματα απόσβεσης των κραδασμών, εργονομικά σχεδιασμένα και κατάλληλα τοποθετημένα χειριστήρια, πολυχειριστήρια τύπου joystick, συστήματα αερισμού και κλιματισμού, εκτεταμένε Αποδοχή cookies
επιφάνειες που επιτρέπουν περιφερειακή ορατότητα, ισχυροί προβολείς LED για νυχτερινή εργασία κ.ά. καθιστούν την πολύωρη εργασία άνετη, προλαμβάνοντας σφάλματα εξαιτίας της κοπώσεως του χειριστή.
Σε ανοικτού τύπου ελκυστήρες (δίχως καμπίνα ασφαλείας), οι προστατευτικές διατάξεις ROPS είναι υποχρεωτικές και ασφαλώς δεν πρέπει να αφαιρούνται από τον χειριστή.
4. Προηγμένες τεχνολογίες
Οι αυτοματισμοί των λειτουργιών, τα συστήματα ευφυούς ελέγχου και η αμφίδρομη επικοινωνία με παρελκόμενα, αισθητήρες στο χωράφι και κεντρικό server είναι από τα σημεία αιχμής για τους σύγχρονους γεωργικούς ελκυστήρες. Πολλές από τις τεχνολογίες αυτές βρίσκονται ακόμα στο στάδιο της εξέλιξης, σίγουρα όμως η παρουσία ενός GPS, ενός συστήματος αυτόματης ή υποβοηθούμενης πλοήγησης, μιας πύλης επικοινωνίας ISOBUS, μιας οθόνης διεπαφής πολλαπλών λειτουργιών ενός ασύρματου δικτύου λήψης και μετάδοσης δεδομένων κ.ά. βρίσκουν ήδη ή θα βρουν σύντομα πολλαπλές χρήσεις σε εφαρμογές ευφυούς γεωργίας και γεωργίας ακριβείας.
Η παρουσία, επίσης, αισθητήρων πάνω στα διάφορα συστήματα των ελκυστήρων, επιβλέπουν την ομαλή τους λειτουργία και ενημερώνουν τον χειριστή, όταν κάτι αρχίζει να μη λειτουργεί σωστά προλαμβάνοντας σοβαρές βλάβες. Κρίνεται σκόπιμο, λοιπόν, ο υποψήφιος αγοραστής να σκεφτεί σοβαρά τις παραπάνω δυνατότητες ακόμη και αν πιστεύει ότι δεν τις χρειάζεται άμεσα.
5. Σύστημα μετάδοσης
Το σύστημα μετάδοσης παίζει καθοριστικό ρόλο στο πόσο αποτελεσματικά αποδίδεται η ισχύς του κινητήρα, αλλά και την ευκολία του χειριστή. Τα κλασικά μηχανικά κιβώτια προσφέρουν αξιοπιστία, είναι εύκολα στη συντήρηση, έχουν περιορισμένες απώλειες στη μετάδοση της ισχύος και χαμηλότερο κόστος, αλλά προϋποθέτουν την παρέμβαση του χειριστή για την αλλαγή σχέσεων. Αυτό είναι κουραστικό και επίπονο, όταν απαιτούνται συχνές αλλαγές ταχυτήτων. Βέβαια, οι σύγχρονοι γεωργικοί ελκυστήρες χρησιμοποιούν εξελιγμένα ηλεκτροϋδραυλικά συστήματα μετάδοσης (π.x. Powerspeed, Multispeed, Powershift), που προσφέρουν μεγάλο αριθμό ενδιάμεσων σχέσεων και επιτρέπουν την αλλαγή τους εν κινήσει, εύκολα, με το πάτημα ενός κουμπιού.
Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν τα πλήρως αυτοματοποιημένα συστήματα, όπως τα κιβώτια συνεχώς μεταβαλλόμενων σχέσεων (CVT) και τα υδροστατικά κιβώτια (HST) που χρησιμοποιούν ηλεκτρομηχανικούς και ηλεκτροϋδραυλικούς μηχανισμούς, οι οποίοι επιτρέπουν τη μεταβολή των σχέσεων ανάλογα με τις απαιτήσεις σε ισχύ και ροπή, δίχως να επεμβαίνει ο χειριστής.
Τα συστήματα αυτά είναι τα πλέον ξεκούραστα και εύκολα στη χρήση, επιτρέπουν γρήγορη αλλαγή της κατεύθυνσης, αλλαγή σχέσεων δίχως τη διακοπή της ροής της ισχύος και αξιοποιούν στο βέλτιστο τις δυνατότητες του κινητήρα, έχουν όμως υψηλότερο κόστος και επιδέχονται επισκευές και συντήρηση μόνο από εξειδικευμένα συνεργεία. Τέλος, υπάρχουν και ημι-αυτόματα συστήματα, που χρησιμοποιούν συνδυασμούς μηχανικών και υδροστατικών συστημάτων μετάδοσης.
6. Μέσα προώθησης
Οι περισσότεροι γεωργικοί ελκυστήρες χρησιμοποιούν τροχούς για τη μετακίνησή τους. Εδώ θα πρέπει να αποφασιστεί ο αριθμός των κινητήριων τροχών (δύο κινητήριοι ή τετρακίνηση), το μέγεθος και ο τύπος των ελαστικών. Οι ελκυστήρες με δύο κινητήριους τροχούς είναι ευέλικτοι και έχουν χαμηλότερο κόστος. Από την άλλη πλευρά, η τετρακίνηση προσφέρει πολύ μεγαλύτερη ικανότητα έλξης, δυνατότητα εργασίας σε αντίξοες συνθήκες (υγρά, βαριά, επικλινή εδάφη) περισσότερη ασφάλεια και σταθερότητα. Ο τύπος των ελαστικών επίσης έχει και αυτός μεγάλη σημασία. Επίσωτρα ελαστικά προσφέρουν αυξημένες ικανότητες έλξης, παραμορφώνουν όμως και συμπιέζουν έντονα το έδαφος. Σήμερα, βρίσκουν όλο και περισσότερες εφαρμογές τα συστήματα προώθησης με ερπύστριες.
Σημαντική ώθηση στη διάδοσή τους έδωσε η κατασκευή τους με καουτσούκ και άλλα συνθετικά υλικά, που επέτρεψε τη μετακίνηση των ελκυστήρων ακόμη και σε άσφαλτο δίχως να καταστρέφεται το οδόστρωμα. Οι ερπύστριες προσφέρουν πολύ καλύτερη ικανότητα έλξης, ελαχιστοποιούν τη συμπίεση στο έδαφος και είναι πολύ πιο ασφαλείς σε εδάφη με μεγάλη κλίση. Μια εναλλακτική λύση είναι οι ημι-ερπύστριες (τροχοί τριγωνικού σχήματος) που συνδυάζουν οφέλη των τροχών και των ερπυστριών.
7. Φήμη, αξιοπιστία και προσωπικές προτιμήσεις
Η φήμη που αποκτά μια εταιρεία ή ένα συγκεκριμένο μοντέλο σε μια περιοχή σίγουρα παίζει καθοριστικό ρόλο στις προτιμήσεις των αγοραστών. Θα πρέπει, όμως, να έχουμε υπόψη ότι η φήμη αυτή πολλές φορές είναι συγκυριακή και ενδεχομένως να υπάρχουν και άλλεςεπιλογές, που απλώς δεν έτυχε να τους δοθεί η ευκαιρία να δοκιμαστούν. Παρ’ όλα φήμη αποκτάται μέσα από προσωπικές εμπειρίες και μαρτυρίες και αυτό εξασφαλίζει μια σχετική ασφάλεια για την αξιοπιστία, τη φιλικότητα και την αποτελεσματικότητα των μηχανημάτων. Επιπλέον, η φήμη είναι πολύ σημαντική για την αξία μεταπώλησης του ελκυστήρα.
8. Σημεία σύνδεσης
Ο ελκυστήρας που θα επιλεγεί θα πρέπει να διαθέτει ικανό αριθμό σημείων σύνδεσης με τα παρελκόμενα που θα συνεργαστεί και, ασφαλώς, να είναι κατάλληλου τύπου. Το σύστημα τριών σημείων, για παράδειγμα, θα πρέπει να είναι αντίστοιχης κατηγορίας με τα παρελκόμενα. Αν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν δύο παρελκόμενα ταυτόχρονα, θα πρέπει να διαθέτει και μπροστινό σύστημα σύνδεσης. Σε αυτήν τη περίπτωση, ενδεχομένως χρειάζεται και εμπρόσθιο PTO.
Επίσης, η τυποποίηση του άξονα του PTO θα πρέπει να αντιστοιχεί με την τυποποίηση του δυναμοδοτικού άξονα των παρελκομένων (540 ή 1.000 rpm). Θα πρέπει ακόμη να διαθέτει ικανό αριθμό υδραυλικών αναμονών για να ισχυοδοτεί διαφορετικά συστήματα των παρελκομένων.
9. Εξειδικευμένο σέρβις
Η πολυπλοκότητα και συνθετότητα των συστημάτων στους σημερινούς γεωργικούς
ελκυστήρες καθιστούν την ανάγκη για επισκευές και συντήρηση από εξειδικευμένο προσωπικό αναπόφευκτη. Η παρουσία εξειδικευμένου συνεργείου στην περιοχή είναι πλέον ένα από τα βασικά κριτήρια που καθορίζουν την τελική επιλογή των γεωργικών ελκυστήρων και κάθε υποψήφιος αγοραστής πρέπει να τα λαμβάνει σοβαρά υπόψη.
10. Τιμή αγοράς
Η τιμή αγοράς αποτελεί πάντα ένα σημαντικό κριτήριο για οποιαδήποτε νέα επένδυση. Παρότι οι μελέτες δείχνουν ότι δεν αποτελεί ένα από τα κύρια κριτήρια στην επιλογή των γεωργικών ελκυστήρων, δεδομένου του υψηλού κόστους της επένδυσης, θα πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη, καθότι το κόστος αυτό θα επηρεάζει τις ετήσιες αποσβέσεις για ολόκληρο τον οικονομικό κύκλο ζωής του μηχανήματος.
Ποσοστά ενίσχυσης μέχρι και 85%, θα μπορούν να εξασφαλίσουν για επενδύσεις με χρηματοδότηση από τα νέα αναπτυξιακά προγράμματα και ειδικά σ’ αυτή τη φάση από τα νέα Σχέδια Βελτίωσης οι αγρότες που είναι στοιχισμένοι σε οργανώσεις ή ομάδες παραγωγών, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις που ενσωματώνονται στις κατευθυντήριες γραμμές για τα νέα προγράμματα.
Οι πληροφορίες θέλουν η αρχή να γίνεται από τις μικρές επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά συστήματα και ειδικότερα σε σταθμούς ιδιοπαραγωγής τύπου Net Metering, που έρχονται να αντιμετωπίσουν αυτόν τον καιρό το κρίσιμο ζήτημα του κόστους ενέργειας των αγροτικών εκμεταλλεύσεων. Ως γνωστόν, επ’ αυτού έχει προβλεφθεί ήδη η κατά προτεραιότητα σύνδεση των αγροτών με το δίκτυο ηλεκτροδότησης (δεσμευμένη διαθεσιμότητα της τάξεως του 30%).
Οι πληροφορίες θέλουν την πολιτική ηγεσία του υπουργείου να βλέπει με καλό μάτι την προνομιακή μεταχείριση από τα αντίστοιχα επενδυτικά προγράμματα των αγροτών που είναι ενταγμένοι σε συλλογικά σχήματα, είτε αυτά αναφέρονται στις κλασικές συνεταιριστικές οργανώσεις, είτε σε αυτόνομες ομάδες παραγωγών, είτε ακόμα και σε ομάδες «δορυφόρους» της ιδιωτικής μεταποιητικής βιομηχανίας.
Όπως αναφέρθηκε, οι επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά συστήματα, τύπου Net Metering, γίνονται πλέον θέμα πρώτης προτεραιότητας και υπ’ αυτή την έννοια, η περαιτέρω ενίσχυση όταν υπάρχει συλλογική λειτουργία, αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Σ’ αυτό το πνεύμα, οι αγρότες που θα υποβάλλουν τις επενδυτικές τους προτάσεις για εγκατάσταση μικρών φωτοβολταϊκών πάρκων μέσα από τις οργανώσεις τους, πέραν της επί πλέον ενίσχυσης (85% αντί για 65%), θα έχουν τη δυνατότητα, αφενός να ασκήσουν μεγαλύτερη πίεση για την εξασφάλιση του διαθέσιμου χώρου που απαιτείται για τη σύνδεση με τα δίκτυα ηλεκτροδότησης (ΔΕΔΔΗΕ), αφετέρου να προμηθευτούν με καλύτερους οικονομικούς όρους τον εξοπλισμό και την τεχνολογική υποστήριξη που απαιτούνται.
Ήδη οι πληροφορίες θέλουν έναν μεγάλο αριθμό οργανώσεων να κινούνται μεθοδικά για την κινητοποίηση των μελών τους προς αυτή τη κατεύθυνση, έχοντας ταυτόχρονα κάνει και τις απαραίτητες συζητήσεις με τους προμηθευτές, έτσι ώστε η κατασκευή των μονάδων να μπορεί να υλοποιείται με ευνοϊκούς όρους. Άλλωστε, το παράδειγμα που υπάρχει με τις ενεργειακές κοινότητες έρχεται να αποδείξει ότι εκεί όπου υπάρχει κοινό πνεύμα και κατάλληλη καθοδήγηση, τα αποτελέσματα, ακόμα και στον τομέα της παραγωγής ενέργειας, εν προκειμένω των ΑΠΕ, μπορεί να είναι θεαματικά.
Να θυμίσουμε εδώ, ότι τέλος στις αρνητικές απαντήσεις σε αγρότες για µια θέση στο δίκτυο του ∆Ε∆∆ΗΕ, έρχεται να βάλει το νοµοθέτημα του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που απλοποιήσει τη διαδικασία αδειοδότησης των ΑΠΕ.
Σημαντική είναι η ρύθμιση που προβλέει τη δέσµευση των υποσταθµών των οποίων τα περιθώρια είναι έως 10 MW, αποκλειστικά για αυτοπαραγωγή, ενεργειακό συµψηφισµό (net-metering) και πρόγραµµα φωτοβολταϊκών στις στέγες. Έτσι, ακόµα και στους πιο κορεσµένους νοµούς, θα δηµιουργείται «ηλεκτρικός χώρος» στο δίκτυο για αγροτικά φωτοβολταϊκά, αφού η κατανοµή προβλέπει το 30% της πλεονάζουσας δυναµικότητας σε αγρότες.
Όπως έχει δηλώσει κατ’ επανάληψη ο υπουργός Κώστας Σκρέκας, ο ∆Ε∆∆ΗΕ έχει ήδη ολοκληρώσει τη δηµιουργία µιας ηλεκτρονικής πλατφόρµας, όπου εκεί οι ενδιαφερόµενοι θα µπορούν να υποβάλουν την αίτησή τους και να κατασκευάσουν το φωτοβολταϊκό.
Σύµφωνα µε τον κ. Σκρέκα, η πλατφόρµα αυτή θα δέχεται αιτήσεις από τέσσερις κατηγορίες ενδιαφεροµένων, ξεκινώντας κατ’ αρχάς από τους επενδυτές που θέλουν να κατασκευάσουν µια µονάδα ΑΠΕ για να πουλούν την ενέργεια στο σύστηµα. Οι άλλες 3 κατηγορίες έχουν να κάνουν µε κατηγορίες καταναλωτών που θέλουν να αυτοπαράγουν και αυτοκαταναλώνουν, µεταξύ των οποίων βρίσκονται και οι αγρότες
Η βιωσιμότητα αποτελεί πλέον έναν περιβαλλοντικό, οικονομικό και κοινωνικό μοχλό που αλλάζει την καθημερινή μας ζωή με αμέτρητους διαφορετικούς τρόπους. Αυτό είναι προφανές σε όλη την επιχειρηματική κοινότητα. Η δέσμευση για βιώσιμες πρακτικές δεν είναι πλέον κάτι που απλά «πρέπει να γίνει», αφού οι αρνητικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής γίνονται πιο εμφανείς και δυσοίωνες και μπορούν να επηρεάσουν κυριολεκτικά κάθε κομμάτι, από την παραγωγή και την εφοδιαστική αλυσίδα, μέχρι και την κατανάλωση και τα μετέπειτα στάδια.
Επιχειρήσεις σε βιομηχανικούς τομείς όπως η μεταποίηση, οι μεταφορές, η γεωργία και οι κατασκευές – βιομηχανικοί τομείς που καθορίζουν το πού εργαζόμαστε και ψυχαγωγούμαστε, τι τρώμε και πώς μεταφέρονται αγαθά και υπηρεσίες – ανταποκρίνονται στο κάλεσμα αυτό της βιωσιμότητας.
Αν και οι βιομηχανικές επιχειρήσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη ζωή μας, οι δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους είναι σημαντικές. Για να ελαχιστοποιήσουμε πραγματικά τις επιβλαβείς επιπτώσεις που προκύπτουν από αυτές, πρέπει να υπάρξει ευρύτερη κατανόηση του προβλήματος. Αυτό μπορεί να είναι δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί, ωστόσο είναι κρίσιμο για τη θέσπιση νέων στόχων, πόσο μάλλον και για την επίτευξη ή την υπέρβαση.
Παρόλο που η λύση σε αυτό το παγκόσμιο πρόβλημα είναι πολύπλοκη και θα ξεδιπλωθεί μέσα στις επόμενες γενιές, το σίγουρο είναι ότι η τεχνολογία θα παίξει καθοριστικό ρόλο. Η τεχνολογία έχει τη δύναμη να αυξήσει την παραγωγικότητα, την αποδοτικότητα και την εξοικονόμηση κόστους, αλλά και να μειώσει τα απόβλητα προϊόντων, τα χημικά και τους απαιτούμενους πόρους. Μπορεί παράλληλα να μετρήσει, να αναλύσει και να παρακολουθήσει την πρόοδο, καθώς όλα τα παραπάνω μπορούν να βοηθήσουν στην ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων στο περιβάλλον.
Για παράδειγμα, η επίδραση της τεχνολογίας στον κατασκευαστικό κλάδο είναι καταλυτική για τη βελτίωση της βιωσιμότητας. Τα κτίρια και οι υποδομές είναι ο ιστός της κοινωνίας μας, που μας δίνουν τη δυνατότητα να συγκεντρωνόμαστε στα σχολεία, να αναζητούμε φροντίδα στα νοσοκομεία και να παραλαμβάνουμε τρόφιμα. Δεν μπορούμε να υπάρχουμε χωρίς αυτά, ωστόσο, σύμφωνα με αποτελέσματα έρευνας από το Παγκόσμιο Συμβούλιο Πράσινων Κτιρίων, τα κτίρια ευθύνονται για το 39% των παγκόσμιων εκπομπών άνθρακα. Η πλειονότητα – το 28% – προκαλείται από ενεργό άνθρακα, ο οποίος προκύπτει από τη λειτουργία ενός κτιρίου μόλις κατασκευαστεί και περιλαμβάνει τη θέρμανση, την ψύξη και τον φωτισμό. Το υπόλοιπο 11% χρησιμοποιείται για την κατασκευή του κτιρίου και των υλικών του.
βιωσιμότητα( sustainability)
Καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός συνεχίζει να αυξάνεται, αυτός ο αριθμός θα επιδεινώνεται, με την κάθε χώρα να επιδιώκει την ανάπτυξη της οικονομίας της, δημιουργώντας υποδομές που σχεδιάζονται για να βοηθήσουν τους πολίτες. Ωστόσο, η τεχνολογία που κυκλοφορεί σήμερα μπορεί να συμβάλει δραστικά στη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της κατασκευής κτιρίων και υποδομών. Οι πρώιμες διαδικασίες σχεδιασμού, η συνεχής υιοθέτηση της μοντελοποίησης πληροφοριών κτιρίου (BIM) και ο πολλαπλασιασμός τεχνολογιών όπως η μικτή και η επαυξημένη πραγματικότητα που επιτρέπουν την οπτικοποίηση των έργων πριν αυτά κατασκευαστούν, μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της επανάληψης εργασίας, της χρήσης υλικών, των καυσίμων και άλλων πόρων, αλλά και στη συνολική κατανάλωση ενέργειας.
Αντίστοιχα είναι τα οφέλη στον κλάδο της γεωργίας. Όλοι πρέπει να τρώνε, γεγονός που καθιστά τη γεωργία τη μεγαλύτερη βιομηχανία στον κόσμο σύμφωνα με το Παγκόσμιο Ταμείο για την Άγρια Ζωή, με τα βοσκοτόπια και τις καλλιέργειες να αποτελούν περίπου το 50% του κατοικήσιμου εδάφους στον πλανήτη. Αυτό την καθιστά επίσης μία από τις κύριες πηγές ρύπανσης σε πολλές χώρες, καθώς οι αγρότες καταναλώνουν περίπου το 70% του γλυκού νερού του πλανήτη και χρησιμοποιούν γεωργικές πρακτικές που συμβάλλουν στην αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου – από την καύση αγρών και την εκκαθάριση δασικών εκτάσεων έως τη χρήση μεγάλου αριθμού από φυτοφάρμακα, ζιζανιοκτόνα και άλλες τοξικές χημικές ουσίες για την αύξηση των γεωργικών αποδόσεων.
Αλλά η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει και εδώ. Ο εξοπλισμός εφαρμογής ακριβείας, για παράδειγμα, μπορεί να μειώσει την ποσότητα νερού και χημικών που απαιτούνται για τη λειτουργία των σημερινών αγροκτημάτων και προηγμένες τεχνολογίες όπως τα ρομπότ, τα drones και διάφοροι τύποι αισθητήρων μπορούν να βοηθήσουν τις γεωργικές επιχειρήσεις να γίνουν πιο φιλικές προς το περιβάλλον. Τα περιβαλλοντικά οφέλη της τεχνολογίας στη γεωργία περιλαμβάνουν μειωμένο αντίκτυπο στα φυσικά οικοσυστήματα και μικρότερη απορροή χημικών ουσιών σε ποτάμια και υπόγεια ύδατα, καθώς και ασφαλέστερες συνθήκες καλλιέργειας και ασφαλέστερα τρόφιμα.
Ο ακρογωνιαίος λίθος του εμπορίου, οι μεταφορές, μπορούν επίσης να επωφεληθούν. Τεράστια ποσότητα ορυκτών καυσίμων, κυρίως με βάση το πετρέλαιο όπως η βενζίνη και το ντίζελ, καταναλώνονται για τις μεταφορές. Η συγκεκριμένη βιομηχανία είναι υπεύθυνη για μεγάλο μέρος των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, αυξάνοντας περισσότερο τις απόλυτες τιμές από οποιονδήποτε άλλο τομέα, μεταξύ 1990 και 2018.
Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των μεταφορών αναμένεται να αυξηθούν καθώς αυξάνεται η ζήτηση για ταξίδια, η οποία επηρεάζεται από μια σειρά παραγόντων όπως η πληθυσμιακή και η οικονομική ανάπτυξη, η αστική εξάπλωση κ.α. Όπως ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος του τομέα των μεταφορών είναι ουσιαστικός, έτσι είναι και η ευκαιρία να βελτιωθεί. Ο ρόλος που μπορούν να διαδραματίσουν οι τεχνολογικές εξελίξεις εδώ είναι τεράστιος, που κυμαίνεται από εξελιγμένες υποδομές για τα ηλεκτρικά οχήματα έως και εργαλεία για βελτιωμένη συντήρηση των στόλων, απόδοση καυσίμου και δρομολόγηση για τη βασική χρήση των αυτόνομων οχημάτων.
Η λύση για τον αντίκτυπο της εκβιομηχάνισης στο περιβάλλον δεν θα είναι εύκολη και δεν θα βρεθεί άμεσα. Αλλά μπορεί στηθεί ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο, στο οποίο η τεχνολογία θα είναι αναμφίβολα μέρος της λύσης.
Έντονη βροχόπτωση έπληξε καλλιέργειες βιομηχανικής τομάτας στα Φάρσαλα
Οι μεγάλες ποσότητες βροχής που έπεσαν τις τελευταίες ώρες στην επαρχία Φαρσάλων, είχαν ως αποτέλεσμα να προκληθούν ζημιές σε καλλιέργειες βιομηχανικής τομάτας.
Οι ζημιές εστιάζονται κυρίως στη Δημοτική Ενότητα Ενιπέα και σε έκταση περί των 1.200 στρεμμάτων.
Αυτοψία στην περιοχή πραγματοποίησαν το πρωί, ο αντιδήμαρχος Φαρσάλων και εντεταλμένος σύμβουλος σε θέματα Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Δημήτρης Γούσιας και ο προϊστάμενος του ΕΛΓΑ κ. Σπύρος Σπυρόπουλος, μαζί με τον πρόεδρο του ΘΕΣΤΟ κ. Χρήστο Σουλιώτη, τον πρόεδρο της Κοινότητας Ευϋδριου κ. Νίκο Γούσιο και το μέλος της διοίκησης της ΕΟΑΣΝΛ κ. Σωκράτη Αλειφτήρα.
Σε δήλωσή του μετά το πέρας της αυτοψίας, ο αντιδήμαρχος κ. Γούσιας έκανε την ακόλουθη δήλωση: «Η έντονη βροχόπτωση προκάλεσε ορισμένες ζημιές σε καλλιέργειες βιομηχανικής τομάτας στην περιοχή του πρώην Δήμου Ενιπέα. Άμεσα σπεύσαμε για να δούμε από κοντά την κατάσταση με τον προϊστάμενο του ΕΛΓΑ. Ως Δήμος Φαρσάλων θα κινήσουμε τη Δευτέρα όλες τις προβλεπόμενες διαδικασίες αναγγελίας ζημίας, ώστε να αναλάβει ο ΕΛΓΑ».
