Με παρουσία σε Κίνα, Νοτιοανατολική Ασία, Κόλπο, Αμερική και Ευρώπη, η Ελλάδα είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος εξαγωγέας μαρμάρου και πλακών στον κόσμο, αποστέλλοντας το 76% της παραγωγής της σε περίπου 120 χώρες. Ο κλάδος απασχολεί 6.500 εργαζόμενους άμεσα ενώ η συνολική συνεισφορά στην απασχόληση φτάνει 18.000 εργαζόμενους. Αυτό μεταφράζεται σε 1,5 δισ. δολάρια σε παγκόσμια ζήτηση για ελληνικό μάρμαρο.

Η διαδικασία της εξόρυξης

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ικτίνος, η εκμετάλλευση μαρμάρου γίνεται είτε επιφανειακά, είτε υπόγεια. Η υπόγεια εξόρυξη δίνει τη δυνατότητα να βελτιστοποιηθεί η αξιοποίηση των κοιτασμάτων για τα οποία η επιφανειακή τους εκμετάλλευση δεν μπορεί να γίνει είτε για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος, είτε για οικονομικούς λόγους.

Στις χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου η ανάπτυξη υπόγειων εκμεταλλεύσεων μαρμάρου έχει μεγάλη ιστορία αλλά και ένα δυναμικό παρόν. Τις πλέον σημαντικές και μεγάλες σε αριθμό εκμεταλλεύσεις έχει η Ιταλία. Ακολουθούν κατά σειρά η Ισπανία, η Κροατία και η Πορτογαλία. Ακόμα, σημαντικές εκμεταλλεύσεις υπάρχουν και σε άλλες χώρες της Ευρώπης και Αμερικής.

Στην Ελλάδα, η υπόγεια εξόρυξη πέραν από τα μεταλλεία, έχει δειλά αρχίσει να εφαρμόζεται στα λατομεία μαρμάρων με την μέθοδο θαλάμων και στύλων, συνδυαστικά με την επιφανειακή εκμετάλλευση.  Αν εξαιρέσει κανείς την μεμονωμένη περίπτωση ”Σακιώτη Λαυρίου” στις αρχές του 20ου αι., η υπόγεια εξόρυξη λατομικών ορυκτών στην σύγχρονη εποχή ξεκίνησε από την δεκαετία του ’90 στο Λατομείο του Διονύσου (Διονυσοβούνι Αττικής) και στη συνέχεια στο λατομείο της ίδιας εταιρίας στο Βώλακα Δράμας.

Ακολούθησαν οι εταιρείες που ασχολούνται με το ελληνικό μάρμαρο στην Βόρεια κυρίως Ελλάδα, Περιφέρεια Αν. Μακεδονίας-Θράκης, με την ίδια μέθοδο ”θαλάμων και στύλων”, επίσης στο Βώλακα και στο Γρανίτη Δράμας, όπου οι φυσικο-μηχανικές ιδιότητες των πετρωμάτων το επιτρέπουν. Σήμερα, στην Ελλάδα υπάρχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επέκτασης υλοποίησης της υπόγειας µεθόδου και σε άλλα λατομεία μαρμάρων, σε περιπτώσεις όπου το επιτρέπουν τα τεχνικά δεδομένα είτε επιβάλλεται λόγω περιβαλλοντικών ζητημάτων που σχετίζονται με την ελαχιστοποίηση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Ενδεικτικά, στη νήσο Θάσο, όπου υφίστανται ζητήματα συνύπαρξης με την μεγάλη τουριστική ανάπτυξη του νησιού καθώς και στην θέση στην περιοχή του Κεχρόκαμπου Καβάλας όπου εξορύσσεται το ιδιαίτερα εμπορικό μάρμαρο τύπου Νέστου και η περιοχή έχει ενταχθεί σε θεσμική ζώνη περιβαλλοντικής προστασίας, η υπόγεια προσπέλαση του κοιτάσματος αποτελεί τη μόνη ορθολογική λύση αξιοποίησης του κοιτάσματος.

Εκπαίδευση προσωπικού

Κάθε εργαζόμενος που δεν έχει ακόμα ειδικευτεί στο αντικείμενο στο οποίο θα δουλέψει, την πρώτη μέρα περνάει από εκπαιδευτικό σεμινάριο που του κάνει ο τεχνικός ασφαλείας της εκάστοτε βάρδιας. Στο σεμινάριο αυτό θα ενημερωθεί για τους κινδύνους της δουλειάς και πως θα προστατευτεί, για τον εσωτερικό κανονισμό της εταιρίας, αλλά και για τις καλές και κακές πρακτικές εργασίας. Στην συνέχεια μαζί με τον επιστάτη στο τμήμα του οποίου θα χρεωθεί, γίνεται ξενάγηση στον χώρο, παρουσίαση των θέσεων εργασίας και γνωριμία με τους συναδέλφους του.

Κάθε 6μηνο πραγματοποιούνται εκπαιδευτικά σεμινάρια προς το προσωπικό καθώς και εξειδικευμένα Σεμινάρια Τμημάτων Εργασίας.

Κόστος εξόρυξης

Σύμφωνα με την Ικτίνος το κόστος παραγωγής για το 2021 διαμορφώθηκε στα  70 ευρώ ανά τόνο παραγωγής και η παραγωγή συνολικά ήταν 105.000 τόνοι μαρμάρου.

Για το 2022 η εταιρεία εκτιμά ότι το κόστος παραγωγής θα ξεπεράσει τα  90 ευρώ ανά τόνο λόγω της μεγάλης αύξησης των καυσίμων και του ηλεκτρικού ρεύματος.

Χρόνος εξόρυξης

Από το λατομείο του Βώλακα της Ικτίνος κατά το έτος 2021 εξορύχθηκαν συνολικά 380.000 τόνοι κοιτάσματος, από τα οποία παρήχθησαν 105.000 τόνοι εμπορεύσιμων ογκομαρμάρων. Η μέση μηνιαία παραγωγή του λατομείου ήταν 8500 τόνοι, η εβδομαδιαία ήταν 2000 τόνοι, ενώ η ημερήσια κυμαινόταν στους 450 τόνους που αντιστοιχούσε σε μέση ημερήσια διακίνηση 15 φορτίων.

Επεξεργασία – Στάδια διακίνησης Ογκομαρμάρων

Μετά την εξόρυξη των ογκομαρμάρων πραγματοποιείται επεξεργασία τους σε εργοστάσια κοπής ογκομαρμάρων. Η Ικτίνος διαθέτει 3 εργοστάσια κοπής –επεξεργασία σε Αθήνα και Δράμα. Ένα σημαντικό μέρος των εξορυχθέντων ογκομαρμάρων διατίθεται απευθείας σε εργοστάσια τρίτων σε Ελλάδα και εξωτερικό.

Τα τελευταία έτη η εταιρεία εφαρμόζει μια πρωτοποριακή τεχνολογικά μέθοδο για την διάσωση προβληματικών ογκομαρμάρων, τα οποία κολλιούνται με ρητίνες και ξαναχρησιμοποιούνται χωρίς να υπάρχουν φθορές και απώλειες. Συγκεκριμένα για την αξιοποίηση ελλαττωματικών ογκομαρμάρων τα οποία παρουσιάζουν ρωγμές και για το λόγω αυτό δεν μπορούν να κοπούν στα εργοστάσια για παραγωγή πλακών εφαρμόζεται μια ειδική μέθοδος ενίσχυσης που περιλαμβάνει στέγνωμα σε κατάλληλους θερμικούς θαλάμους, ενίσχυση με δίχτυ από ανθρακονήματα  και στη συνέχεια έκχυση ρητίνης σε θαλάμους αρνητικής πίεσης για την εισροή της κόλλας εντός των μικρορωγμών. Κατά αυτόν τον τρόπο υλικά που θα απορρίπτονταν ως στείρα αξιοποιούνται ως εμπορεύματα μειώνοντας το κόστος παραγωγής αλλά και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Η επεξεργασία των ογκομαρμάρων στα εργοστάσια κοπής περιλαμβάνει:

#  Στην πρώτη φάση κοπή σε τελάρο για παραγωγή αγυάλιστων πλακών.

#  Στη συνέχεια ακολουθεί είτε η λείανση των πλακών αυτών και η συσκευασία τους και διακίνηση τους στις αγορές,

#  Είτε η περαιτέρω επεξεργασία τους που περιλαμβάνει κοπή και τυποποίηση σε μικρότερες διαστάσεις (καδρέτα) όπου ομοίως γυαλίζονται, συσκευάζονται και διακινούνται.

Από τα εργοστάσια επεξεργασίας τα άνω προϊόντα διακινούνται:

#  Είτε σε αποθήκες χονδρικής πώλησης σε Ελλάδα και εξωτερικό

#  Είτε απευθείας σε κατασκευαστικά έργα όταν πρόκειται για ειδικές παραγγελίες.

Η διακίνηση των εξορυχθέντων ογκομαρμάρων καθώς και των επεξεργασμένων προϊόντων (πλάκες & καδρέτα) γίνεται ως επι το πλείστων με κοντέινερ κλειστού τύπου που φορτώνονται είτε σε φορτηγά είτε σε πλοία από τα Λιμάνια της Θες/νικης και Πειραιά.

(της Ελένης Μπότα – capital.gr)

Τη δημιουργία, αλλά και την παραγωγή για την αγορά, ενός υψηλής ποιότητας καινοτόμου οργανικού – ορυκτού λιπάσματος από τη μετατροπή των αποξηραμένων φλουδών πορτοκαλιού και την ανάκτηση του θείου, «δουλεύουν» με εντατικό ρυθμό οι συμμετέχοντες στο ευρωπαϊκό έργο LIFE RecOrgFert PLUS, με στόχο την αντικατάσταση των χημικών, όπως επισημάνθηκε στη διάρκεια της σημερινής εναρκτήριας ημερίδας του project, που έγινε διαδικτυακά.

Τα χημικά λιπάσματα, απαιτούν αύξηση της δοσολογίας χρόνο με το χρόνο για να έχουν την ίδια απόδοση καλλιέργειας και «αυτός είναι ένας φαύλος κύκλος που πρέπει να σπάσει με την αντικατάστασή τους με οργανικά – ορυκτά λιπάσματα, που δεν μολύνουν το έδαφος και το νερό», συμφώνησαν οι συμμετέχοντες στην σημερινή ημερίδα.

Με το έργο, αποδεικνύεται ότι ο συνδυασμός οργανικών και μεταλλικών συστατικών σε ένα πατενταρισμένο λίπασμα, πληροί τις απαιτήσεις αύξησης της απόδοσης των καλλιεργειών, αντιπροσωπεύοντας ένα βιώσιμο υποκατάστατο των χημικών λιπασμάτων, όπως τονίστηκε στην ημερίδα.

Η ταυτότητα και τα οφέλη του έργου

Το έργο «Οργανικά ορυκτά λιπάσματα με χρήση ανακτώμενων αποβλήτων θείου και πορτοκαλιού ως βιώσιμη ανάκτηση εδάφους από την ερημοποίηση “LIFE RecOrgFert PLUS”, έχει χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης την 28η Φεβρουαρίου του 2025, χρηματοδοτείται από την ΕΕ με το ποσό των 1,743 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του προγράμματος LIFE και συγκεντρώνει τους εξής πέντε εταίρους: SBS STEEL SYSTEMS S.R.L., BRANCA S.P.A., UNIVERSITA MEDITERRANEA DI REGGIO CALABRIA, ZOLFITAL S.P.A. και την Αμερικάνικη Γεωργική Σχολή. Συγκεκριμένα, επιλεγμένοι σπουδαστές από το Perrotis College και το ΙΕΚ της σχολής, τα καλλιεργητικά έτη 2022 – 2023 και 2023 – 2024 θα κάνουν εκτεταμένες δοκιμές ανοιχτού πεδίου σε μια έκταση 12 στρεμμάτων στη Θεσσαλονίκη, με το σκληρό σιτάρι να ακολουθεί.

Στόχος του Project είναι η ανάκτηση αλκαλικών και άγονων εδαφών μέσω της τελικής ανάπτυξης και τελειοποίησης για την αγορά ενός νέου οργανικού-ορυκτού λιπάσματος, που παράγεται με κατοχυρωμένη με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας τεχνολογία, χρησιμοποιώντας θείο αναμεμειγμένο με άργιλο μπεντονίτη (για να γίνει εύθρυπτο και εύκολο να απορροφηθεί από τα φυτά) και αποξηραμένες φλούδες πορτοκαλιού, τοπικά προερχόμενες από ρυπογόνα αγροτικά απόβλητα, όπως φλούδες πορτοκαλιού.

Συμβάλλει έτσι στους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (SDGs) που σχετίζονται όχι μόνο με την κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον, αλλά και με τη φτώχεια, την ανισότητα και την ποιότητα ζωής.

Συγκεκριμένα, με τη χρήση του νέου οργανικού – ορυκτού λιπάσματος επιτυγχάνεται μετριασμός του φαινομένου της ερημοποίησης και έτσι, αποφεύγεται η μετανάστευση ανθρώπων από το ένα μέρος στο άλλο αναζητώντας εύφορη γη, ενώ αποτρέπεται η μείωση της βιοποικιλότητας του εδάφους, διατηρώντας μια φυσική ισορροπία και ένα πολυλειτουργικό οικοσύστημα, εισάγοντας εκ νέου οργανική ύλη στο έδαφος ταυτόχρονα. Στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου, συμπεριλαμβάνονται η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, επειδή τα οργανικά απόβλητα (φλούδες πορτοκαλιού) δεν αποστέλλονται πλέον για διάθεση.

Τα … αναμενόμενα αποτελέσματα

Στο τέλος του έργου θα επιτευχθεί μέγιστη παραγωγική ικανότητα 4.800 τόνων/έτος της πιλοτικής μονάδας και θεωρείται ότι θα παραχθούν και θα διατεθούν 3.000 τόνοι οργανικού-ορυκτού λιπάσματος (θείο + μπεντονίτης + αποξηραμένες φλούδες πορτοκαλιού).

Ο εκπρόσωπος του επικεφαλής εταίρου του LIFE RecOrgFert PLUS της SBS STEEL BELT SYSTEMS – Italy, Antonio Scialletti, υπογραμμίζοντας ότι βρίσκονται στο 14% οι εργασίες κατασκευής της πιλοτικής μονάδας που δημιουργείται στην Σικελία για την παραγωγή του προαναφερόμενου οργανικού ορυκτού λιπάσματος, τόνισε ότι αυτή θα είναι δυναμικότητας 20.000 τόνων και το 80% της ενέργειας που θα απαιτείται για τη λειτουργία της θα προέρχεται από ηλιακές παλέτες.

Για την χρήση των γεωργικών αποβλήτων και του θείου ως λίπασμα για παραγωγικούς σκοπούς, μίλησε στην διάρκεια της διαδικτυακής ημερίδας η επιστημονική συντονίστρια του έργου, καθηγήτρια Οικολογίας Εδάφους Πεδολογίας και Χημείας του Εδάφους στο Τμήμα Γεωργίας GESAF του Mediterranea University, Reggio Calabria -Italy, Αντέλε Μουσκόλο. Μεταξύ των όσων επισήμανε, υπογράμμισε την επείγουσα ανάγκη σημαντικής ανάπτυξης της αγοράς των οργανικών ορυκτών λιπασμάτων, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι η χρήση τους δεν θα αναζωογονήσει μόνο το περιβάλλον στον πλανήτη Γη, αλλά θα ευνοήσει και τους ανθρώπους του πρωτογενούς τομέα «να παράξουν περισσότερο με μειωμένο κόστος παραγωγής».

επιλεγμένοι σπουδαστές, τα καλλιεργητικά έτη 2022 – 2023 και 2023 – 2024 θα κάνουν εκτεταμένες δοκιμές ανοιχτού πεδίου σε μια έκταση 12 στρεμμάτων στη Θεσσαλονίκη, με το σκληρό σιτάρι να ακολουθεί

Από την πλευρά του, ο BSc, Materials EngineeringωBusiness Development Manager Warrant Hub S.p.A. – Italy, Μάσιμο Ρινάλντι, παρουσίασε τις προοπτικές και τις δυνατότητες που προκύπτουν από την υλοποίηση έργων στο πλαίσιο του προγράμματος Life της ΕΕ στην κατεύθυνση μιας πράσινης Ηπείρου, υπογραμμίζοντας ότι είναι ήδη εξασφαλισμένα εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, που «απλώς ψάχνουν να βρουν τους δικαιούχους τους».

Τη θέση του ότι η χρήση των βιολογικών λιπασμάτων είναι μονόδρομος για την αναβάθμιση της ποιότητας των εδαφών και του νερού, διατύπωσε από την πλευρά του ο associate professor, chair of sustainable agriculture and management department του Perrotis College , Χρήστος Βασιλικιώτης, ενώ ο professor, chair of MSc program in sustainable agriculture and management and director Krinos Olive Center, Αθανάσιος Γκέρτσης μίλησε για το ρόλο των βιοδιεγερτικών στην υγεία των φυτών και τη διατροφή.

Πηγή – Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων

Οι καιρικές συνθήκες (βροχερός , υγρός καιρός με δροσερές θερμοκρασίες κατά τις βραδινές και πρωινές ώρες) είναι ιδιαίτερα ευνοϊκές για την εμφάνιση και την γρήγορη επέκταση στο αμπέλι της ασθένειας του περονόσπορου. Σε αμπελουργικές περιοχές όπου η ασθένεια ενδημεί, αυτές οι καιρικές συνθήκες ευνοούν την επιδημική μορφή της ασθένειας, με κίνδυνο τη σημαντική απώλεια της παραγωγής.

Σε αρκετούς αμπελώνες της ευρύτερης περιοχής του Τυρνάβου, η ασθένεια έχει κάνει αισθητή την παρουσία της στο κατώτερο φύλλωμα των πρέμνων.

Συστήνεται η συνέχιση της προστασίας του φυλλώματος και των ευαίσθητων ανθοταξιών από τον παθογόνο μύκητα με ένα κατάλληλο και εγκεκριμένο μυκητοκτόνο: 1) στις περιοχές που η ασθένεια έχει εμφανιστεί ή εμφανίζεται συχνά, 2) στις ευαίσθητες ποικιλίες και 3) όταν οι καιρικές συνθήκες ευνοούν τις μολύνσεις (βροχερός και υγρός καιρός).

Σε κάθε περίπτωση, συστήνεται στους αμπελουργούς να επισκοπούν την καλλιέργεια τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα (ιδιαίτερα στις ευαίσθητες ποικιλίες), για την ύπαρξη προσβολών του μύκητα, προκειμένου να επεμβαίνουν άμεσα.

Καλλιεργητικά μέτρα που βελτιώνουν την κυκλοφορία του αέρα μέσα στον αμπελώνα και συντελούν στο ταχύτερο στέγνωμα των φυτών από τη βροχή ή τη δροσιά, συμβάλουν καθοριστικά στον περιορισμό της σοβαρότητας της ασθένειας.

Συστήνεται η ορθολογική εναλλαγή μυκητοκτόνων από διαφορετικές κατηγορίες, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος δημιουργίας ανθεκτικότητας του μύκητα.

Η καταπολέμηση του περονοσπόρου είναι δυνατό να συνδυαστεί με αυτή του ωιδίου.

Ωίδιο

Οι καιρικές συνθήκες είναι ευνοϊκές για την εξάπλωση της ασθένειας και η καλλιέργεια βρίσκεται σε βλαστικό στάδιο ευαίσθητο προσβολής. Συστήνεται η συνέχιση της προστασίας της καλλιέργειας από τον μύκητα, με έμφαση στις περιοχές όπου η ασθένεια ενδημεί, καθώς και στις ευαίσθητες ποικιλίες.

Η ένταση της ασθένειας μειώνεται με μία σειρά καλλιεργητικών μέτρων, μεταξύ των οποίων και τα θερινά κλαδέματα, τα οποία διευκολύνουν τον αερισμό και την έκθεση στο φως της τρυφερής βλάστησης και των ανθοταξιών.

Σε κάθε περίπτωση, συστήνεται στους αμπελουργούς να επισκοπούν τον αμπελώνα μία φορά τουλάχιστον την εβδομάδα, προκειμένου να συλλέγουν και να καταστρέφουν τούς προσβεβλημένους βλαστούς.

Συνιστάται να δοθεί μεγάλη σημασία στην ορθολογική εναλλαγή ωιδιοκτόνων από διαφορετικές κατηγορίες, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος δημιουργίας ανθεκτικότητας του μύκητα.

Η καταπολέμηση του ωδίου μπορεί να συνδυαστεί με αυτή του περονοσπόρου. 

Βοτρύτης

Για την προσβολή των ανθοταξιών και γενικότερα της νεαρής βλάστησης από τον μύκητα απαιτείται βροχή ή υγρασία με τη μορφή ομίχλης και δροσιάς.

Ιδιαίτερη προσοχή και ακολούθως παρακολούθηση, απαιτείται σε αμπελώνες που βρίσκονται σε υγρές περιοχές καθώς και σε αμπελώνες με ιστορικό προσβολής από τον μύκητα.

Για την αποφυγή προσβολής των ανθοταξιών σε περιοχές όπου η ασθένεια ενδημεί και οι καιρικές συνθήκες είναι ιδανικές για την πραγματοποίηση μολύνσεων, συνιστάται η εφαρμογή ενός ψεκασμού με ένα κατάλληλο και εγκεκριμένο μυκητοκτόνο. Επίσης, επέμβαση συνιστάται άμεσα μετά από χαλαζόπτωση ή επικράτηση ισχυρών ανέμων, οι οποίοι προκαλούν ζημιές στη νεαρή βλάστηση.

Τα καλλιεργητικά μέτρα που περιορίζουν τη σοβαρότητα της ασθένειας, έχουν να κάνουν κυρίως με τη βελτίωση της κυκλοφορίας του αέρα μέσα στον αμπελώνα και το ταχύτερο στέγνωμα των φυτών από τη βροχή ή τη δροσιά. Τέτοια μέτρα είναι τα κατάλληλα θερινά κλαδέματα, η καταστροφή των ζιζανίων, η αποστράγγιση του εδάφους και ο περιορισμός της αζωτούχου λίπανσης που οδηγεί σε υπερβολική και ευπρόσβλητη βλάστηση.

Ευδεμίδα

Η πρώτη πτήση του εντόμου συνεχίζεται. Σε ορισμένες περιοχές του Τιρνάβου οι συλλήψεις ακμαίων του εντόμου είναι ακόμη αρκετά υψηλές. Όμως, η γενικότερη εικόνα από το δίκτυο των φερομονικών παγίδων στην ευρύτερη περιοχή δείχνει καθαρά πτωτική τάση των συλλήψεων.

Οι προνύμφες της πρώτης γενιάς προσβάλλουν τα άνθη, αλλά κατά κανόνα δεν προκαλούν οικονομικής σημασίας ζημιά στην παραγωγή. Οι ανθοταξίες έχουν μεγάλο αριθμό ανθέων, σε σχέση με τον αριθμό των ραγών που δένουν. Η καρπόδεση, αφορά συνήθως ένα ποσοστό από 30% έως 50%. Φαίνεται, ότι η όποια ζημιά στα άνθη από τις προνύμφες, προκαλεί μία εξισορροπητική μείωση της φυσικής ανθόρροιας. Ανάλογα με την ποικιλία, το πρέμνο μπορεί να αναπληρώνει σε ορισμένες περιπτώσεις, έως και το 50% των ανθέων της ανθοταξίας. Επίσης την εποχή αυτή δραστηριοποιείται πληθώρα φυσικών εχθρών (αρπακτικά και παρασιτοειδή), που ελέγχουν σε σημαντικό ποσοστό τους πληθυσμούς του εντόμου.

Για το λόγο αυτό δεν συνιστάται η καταπολέμηση του εντόμου σε αυτό το βλαστικό στάδιο. 

Ψευδόκοκκοι

Στους αμπελώνες που διαπιστώνεται προσβολή της νεαρής βλάστησης από ψευδόκοκκους, συστήνεται αρχικά η σήμανση (μαρκάρισμα) των προσβεβλημένων πρέμνων για την αποφυγή μεταφοράς των εντόμων στα γειτονικά πρέμνα με τα ρούχα και τα καλλιεργητικά εργαλεία.

Συνιστάται ψεκασμός με ένα κατάλληλο και εγκεκριμένο εντομοκτόνο, μόνο των προσβεβλημένων πρέμνων, καθώς και των γειτονικών.

Επισημαίνεται, ότι πρέπει να γίνεται σχολαστική και πλήρης κάλυψη με το ψεκαστικό υγρό όχι μόνο της βλάστησης, αλλά επίσης του κορμού, των κεφαλών και των βραχιόνων.

Ο ανωτέρω ψεκασμός καταπολεμά ταυτόχρονα και την ευδεμίδα.

Θρίπας

Προς το τέλος αυτού του βλαστικού σταδίου, είναι δυνατό να εμφανιστούν πληθυσμοί θριπών στις ανθοταξίες που είναι έτοιμες να περάσουν στο στάδιο της άνθησης. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε αμπελώνες που δέχονται συχνά επιδρομές θριπών, καθώς και στις ευαίσθητες ποικιλίες.

Συστήνεται στους παραγωγούς να επισκοπούν τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα τον αμπελώνα, για την παρουσία των εντόμων στις ανθοταξίες. Ο έλεγχος μπορεί να γίνει είτε με ελαφρά τινάγματα ανθοταξιών σε λευκό φόντο (λευκό χαρτί), είτε με τοποθέτηση χρωματικών παγίδων.

Σε περίπτωση υψηλού πληθυσμού, συνιστάται άμεσα επέμβαση με ένα κατάλληλο και εγκεκριμένο εντομοκτόνο και κατά προτίμηση με ένα περισσότερο εξειδικευμένο και φιλικό στο περιβάλλον.

Καλούνται οι καλλιεργητές, ιδίως αυτήν την εποχή, να επισκέπτονται όσο το δυνατό συχνότερα τις καλλιέργειες, προκειμένου να διαπιστώνουν έγκαιρα τυχόν προσβολές από φυτοπαράσιτα έτσι, ώστε να είναι εφικτή η αποτελεσματική αντιμετώπισή τους, με το μικρότερο οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος.

Έναν μικροσκοπικό αισθητήρα για την ανίχνευση φυτοφαρμάκων στα φρούτα μέσα σε λίγα μόνο λεπτά, ανέπτυξαν ερευνητές από το Ινστιτούτο Karolinska στη Σουηδία, με επικεφαλής τον Έλληνα ερευνητή Δρ. Γεώργιο Σωτηρίου. Η τεχνική λειτουργία του μικροαισθητήρα παρουσιάστηκε στο επιστημονικό περιοδικό Advanced Science, με τους ερευνητές να ελπίζουν ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα πριν από την κατανάλωση.

Όπως εξηγεί στην ypaithros ο Δρ. Σωτηρίου, κύριος ερευνητής στο Τμήμα Μικροβιολογίας, Όγκων και Κυτταρικής Βιολογίας, Karolinska Institutet, και κύριος συγγραφέας της μελέτης, «πολλά φρούτα και λαχανικά, τα οποία πωλούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και στην Αμερική έχουν μικροποσότητες διάφορων φυτοφαρμάκων ή παρασιτοκτόνων.

Αυτές οι ουσίες σε υψηλές συγκεντρώσεις μπορεί να προκαλέσουν βλαβερές συνέπειες στην υγεία του καταναλωτή και για αυτό έχουν τεθεί συγκεκριμένα και αυστηρά όρια από τους Οργανισμούς. Δυστυχώς, όμως, δεν είναι εύκολο σήμερα να ανιχνευτούν αυτές οι ουσίες σε καθημερινή βάση με έναν εύκολο και γρήγορο, αξιόπιστο τρόπο.

Εμείς, λοιπόν, στο εργαστήριο στοχεύσαμε να αναπτύξουμε έναν αισθητήρα που χρησιμοποιεί νανοσωματίδια αργύρου και που μπορεί να παραχθεί με έναν οικονομικό, αλλά άκρως αναπαραγωγικό τρόπο (με ελάχιστες διαφορές από παρτίδα σε παρτίδα).

Χρησιμοποιούμε μια φασματοσκοπική τεχνική, τη λεγόμενη Φασματοσκοπία Raman Ενίσχυσης Πεδίου (surface enhanced Raman scattering) και αφότου βελτιστοποιήσαμε τις ιδιότητες των νανοσωματιδίων, ούτως ώστε να μπορούν να ανιχνεύσουν πολύ μικρές ποσότητες παρασιτοκτόνων, μπορέσαμε και εκτελέσαμε ένα πιλοτικό πείραμα στο οποίο εφαρμόσαμε γνωστές μικροποσότητες ενός παρασιτοκτόνου στην επιφάνεια ενός μήλου και, στη συνέχεια, ακουμπώντας μια μπατονέτα στο σημείο αυτό και εφαρμόζοντάς τη στον αισθητήρα μας, μπορέσαμε να ανιχνεύσουμε την παρουσία του παρασιτοκτόνου.

Η τεχνική λειτουργία του μικροαισθητήρα παρουσιάστηκε στο επιστημονικό περιοδικό Advanced Science, με τους ερευνητές να ελπίζουν ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα πριν από την κατανάλωση

Επειδή η τεχνική αυτή δεν χρειάζεται ιδιαίτερα εκλεπτυσμένο εξοπλισμό, οι αισθητήρες μας θα μπορούσαν να εφαρμοστούν είτε στα σημεία πώλησης, είτε στα σημεία κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών για να μπορέσουμε να ανιχνεύσουμε αν κάποιο φυτοφάρμακο υπάρχει σε συγκεντρώσεις πάνω από τα επιτρεπτά όρια και να δίνουν με αυτόν τον τρόπο τη σιγουριά στον καταναλωτή».

Το γάντι κατά των υπολειμμάτων

Η δράση, όμως, των ερευνητών δεν σταματά στα παραπάνω, καθώς επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο (USP) ανέπτυξαν ένα γάντι για την ταχεία ανίχνευση υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα ως εναλλακτική λύση στις χρονοβόρες εργαστηριακές αναλύσεις. Το γάντι, το οποίο είναι κατασκευασμένο από συνθετικό καουτσούκ και εξοπλισμένο με αισθητήρες, είναι σε θέση να κάνει μία ανάλυση μέσα σε λίγα λεπτά και να στείλει τα αποτελέσματα σε ένα έξυπνο κινητό.

Μέσω της πρακτικής αυτής, μπορούν να ανιχνευθούν τέσσερις διαφορετικές κατηγορίες χημικών ουσιών, συμπεριλαμβανομένων μερικών από τις πιο συχνά χρησιμοποιούμενες σε καλλιέργειες όπως ο καφές και τα σιτηρά. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα γάντια ανίχνευσης μπορούν, επίσης, να χρησιμοποιηθούν για την ανάλυση του χυμού φρούτων, βυθίζοντας απλώς τα δάχτυλα στο υγρό.

(Βικτωρία Αποστολοπούλου – ypaithros.gr)

Οι απαιτήσεις για τη χορήγηση της ειδικής ενίσχυσης για το βαμβάκι, στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2023 – 2027 καθορίστηκε με απόφαση που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ.

Ειδικότερα, το ποσό της ειδικής ενίσχυσης βάμβακος υπολογίζεται στα 733,98 ευρώ/ανά εκτάριο επιλέξιμης έκτασης (73,398 ευρώ/στρέμματα, για βασική έκταση 250.000 εκταρίων.

Χορηγείται στους παραγωγούς, που, υπό κανονικές συνθήκες, καλλιέργησαν και συγκόμισαν από τις δηλωθείσες εκτάσεις, ποσότητα βαμβακιού τουλάχιστον ίση με εκείνη που αντιστοιχεί στην ελάχιστη στρεμματική απόδοση της καλλιεργητικής ζώνης στην οποία ανήκουν.

Δείτε αναλυτικά το ΦΕΚ ΕΔΩ

Οι αποδόσεις

Η ελάχιστη στρεμματική απόδοση ορίζεται σε επίπεδο περιφερειακής ενότητας (νομός), με βάση το μέσο όρο της πραγματικής στρεμματικής απόδοσης της πενταετίας 2016-2020 κάθε περιφερειακής ενότητας, μειωμένο κατά 20% σύμφωνα με τον πίνακα ελάχιστης απόδοσης κιλών σύσπορου βαμβακιού ανά στρέμμα του παραρτήματος. Η ανωτέρω απόδοση μπορεί να μειωθεί εφόσον υπάρχουν λόγοι ανωτέρας βίας και αυτοί επιβεβαιωθούν από τους αρμόδιους φορείς.   

Αν διαπιστωθεί ότι η παραδοθείσα από τον παραγωγό ποσότητα έχει ποσοστό ξένων υλών μεγαλύτερο του 10%, η ποσότητα που αντιστοιχεί στο συγκεκριμένο ποσοστό δεν προσμετράται για τον υπολογισμό της τελικής ποσότητας του παραγωγού.

Να σημειωθεί ότι η ειδική ενίσχυση χορηγείται στους δικαιούχους από τον ΟΠΕΚΕΠΕ αφού προηγουμένως διασταυρωθούν τα στοιχεία παραδόσεων του σύσπορου βαμβακιού κάθε παραγωγού, όπως αυτά καταγράφονται από τις εκκοκκιστικές επιχειρήσεις, με τις ελεγχθείσες εκτάσεις, ώστε να αποδεικνύεται η συγκομιδή της καθορισμένης ελάχιστης παραγωγής.

Αν διαπιστωθεί, εκτός των περιπτώσεων ανωτέρας βίας, ότι η παραδοθείσα από τον παραγωγό ποσότητα δεν καλύπτει την ποσότητα που αντιστοιχεί στην ελάχιστη απόδοση, δεν χορηγείται στον παραγωγό η ειδική ενίσχυση.

Οι προϋποθέσεις σποράς

Στις επιλέξιμες γεωργικές εκτάσεις μπορεί να καλλιεργούνται όλες οι ποικιλίες βαμβακιού που είναι καταχωρισμένες στον Εθνικό Κατάλογο Ποικιλιών  Καλλιεργούμενων Φυτικών Ειδών ή/και στον Κοινό Κατάλογο των Ποικιλιών των Ειδών των Γεωργικών Φυτών. Η ειδική ενίσχυση για το βαμβάκι δεν χορηγείται για ποικιλίες που δεν περιλαμβάνονται στους προαναφερόμενους καταλόγους, καθώς και για γενετικά τροποποιημένες ποικιλίες.

Η σπορά των επιλέξιμων εκτάσεων βαμβακιού πραγματοποιείται αποκλειστικά και μόνο με χρήση πιστοποιημένου σπόρου προς σπορά (κατηγορίες: προβασικός, βασικός, πιστοποιημένος Α και Β αναπαραγωγής), ελάχιστης ποσότητας 16 κιλών ανά εκτάριο καλλιέργειας ποικιλιών βαμβακιού ή 13 κιλών ανά εκτάριο καλλιέργειας υβριδίων βαμβακιού, που εξασφαλίζει ελάχιστη πυκνότητα 100.000 ή 85.000 φυτών ανά εκτάριο, αντίστοιχα.

Σπέρνει χωρίς να ακουμπάει το τιμόνι και λιπαίνει εκεί ακριβώς που χρειάζεται η καλλιέργειά του, χωρίς να περνά από το ίδιο σημείο δύο φορές, αφού το τρακτέρ του γνωρίζει ακριβώς που πρέπει να πάει.

Ο Κώστας Αδάμος, από το Σωληνάρι Βοιωτίας, είναι ένας 25χρονος αγρότης που καλλιεργεί βαμβάκι, καλαμπόκι, σιτάρι και τριφύλλι με τη βοήθεια σύγχρονων τεχνολογιών, όπως το σύστημα GPS στο τρακτέρ του, ενώ είναι σε θέση να γνωρίζει σε μεγάλο βαθμό τις ανάγκες της καλλιέργειάς του, λόγω των σπουδών του στη γεωπονία.