Δελτίο  Τύπου  της

ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑΣ

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ  ΟΜΑΔΩΝ    ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ  ΗΜΑΘΙΑΣ

                                                                             ΒΕΡΟΙΑ  29/8/2022

ΠΡΩΤΗ ΔΕΣΜΗ  ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ

ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ

                          Συνεδρίασε το Διοικητικό Συμβούλιο της Κοινοπραξίας Συνεταιρισμών Ο.Π. Ημαθίας  την 27η  Αυγούστου και εξέτασε την συνολική κατάσταση που αντιμετωπίζει ο Αγροτικός Κόσμος της περιοχής μας καθώς και τα τεράστια προβλήματα που βρίσκονται σε εξέλιξη.  Επισημαίνει δε ότι η  σημερινή κρίση, αποτελεί την σοβαρότερη προειδοποίηση  για επιδείνωση της κατάστασης, εάν δεν παρθούν έγκαιρα  μέτρα, τα οποία πρέπει να είναι άμεσα και ριζοσπαστικά.

 Το Διοικητικό Συμβούλιο  κάνοντας μία πρώτη αξιολόγηση και ιεράρχηση των θεμάτων και ανοίγοντας την συζήτηση για περεταίρω διάλογο με τις Συνεταιριστικές Οργανώσεις, τις Αγροτικές Συλλογικότητες και τα Πολιτικά Όργανα, παραθέτει κατωτέρω τις απόψεις του και ταυτόχρονα καλεί την Κυβέρνηση για λήψη άμεσων μέτρων .

Α-    Μέτρα που πρέπει να πάρει  η Κυβέρνηση άμεσα και κατά

προτεραιότητα

1. Να καταγραφούν άμεσα από τον ΕΛΓΑ, όλες οι ζημίες τις οποίες υπέστησαν οι καλλιέργειες ανά είδος, ποικιλία και περιοχή, από τις βροχοπτώσεις( καρπόπτωση , ποιοτική υποβάθμιση, κλπ  ) να συνταχθεί και να υποβληθεί η σχετική έκθεση στην Διοίκηση του ΕΛΓΑ, με ταυτόχρονη κοινοποίηση στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων .
2. Να δοθεί εισοδηματική ενίσχυση από το de minimis, των ειδών και των ποικιλιών που επλήγησαν από τις ανωτέρω αιτίες  , με βάση την εν λόγω  έκθεση του ΕΛΓΑ  και σύμφωνα με τις δηλώσεις ΟΣΔΕ των αγροτών.
3. Να γίνει άμεση καταγραφή των ποσοτήτων που είναι αποθηκευμένες στα ψυγεία των Συνεταιρισμών περισσότερο από  10 ημέρες , έχουν υποβαθμιστεί από μονίλιες λόγω των βροχοπτώσεων  και δεν μπορούν να προωθηθούν στην αγορά. Στην συνέχεια  να προωθηθούν  για κομποστοποίηση – λιπασματοποίηση   σε αδειοδοτημένες εταιρείες .
4. Να αποζημιωθούν οι   κομποστοποιημένες– λιπασματοποιημένες ποσότητες, από τα κονδύλια των του de minimis των Εταιρειών , με βάση τις τιμές που  καθορίζονται από τους Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς .
5. Να επιλυθεί  το   πρόβλημα εξαγωγής αγροτικών προιόντων στην Αίγυπτο που προέκυψε .

Β –    Μέτρα μεσοπρόθεσμου Χαρακτήρα

1. Χρηματοδότηση από τον ΕΛΓΑ της « Ερευνητικής Πρότασης»  του Ινστιτούτου Φυλλοβόλων Δέντρων της Νάουσας (ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ ),  που υπεβλήθη στον Ασφαλιστικό Οργανισμό , μετά από αίτηση της Κοινοπραξίας Συνεταιρισμών  Ο.Π. της  Ημαθίας,  για την αντιμετώπιση με ενεργητικά καλλιεργητικά μέτρα, των ζημιών που προκαλούνται από τις άκαιρες και έντονες βροχοπτώσεις.
2. Επέκταση σε νέες περιοχές της εναέριας χαλαζικής προστασίας που ήδη  εφαρμόζεται από τον ΕΛΓΑ και ενδυνάμωσή της με πρόσθετα πτητικά μέσα για αύξηση της αποτελεσματικότητας.
3. Συμπληρωματική εφαρμογή των συστημάτων επίγειας χαλαζικής προστασίας με σταθμούς εδάφους που εκτοξεύουν ιωδιούχο  άργυρο σύμφωνα με έρευνα που έχει κάνει ο ΕΛΓΑ .
4. Αύξηση των κονδυλίων του νέου Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ), για αντιχαλαζικά δίχτυα, αντιβρόχινα καλύμματα και αντιπαγετικά συστήματα. Επιτάχυνση του τρόπου αξιολόγησης των επενδυτικών προτάσεων των  εν  λόγω προγραμμάτων όπως στον αναπτυξιακό νόμο.
5. Ενεργοποίηση του μέτρου  17 στο νέο ΠΑΑ και υλοποίηση της δοκιμαστικής πρότασης που ήδη διαμορφώθηκε σε συνεργασία με την Παγκόσμια Τράπεζα και την Κοινοπραξία  Συνεταιρισμών Ο.Π. της  Ημαθίας, για την κάλυψη των απωλειών εισοδήματος στην ροδακινοκαλλιέργεια.
6. Εύρεση τρόπου χρηματοδότησης του ΕΛΓΑ για τροποποίηση του Κανονισμού με σκοπό την  αύξηση των ασφαλιστικών καλύψεων αλλά και ταμειακή ενίσχυση των ήδη υφιστάμενων αποζημιώσεων , λόγω των αυξημένων ζημιών από την κλιματική αλλαγή.

Γ-      Εργασιακά Θέματα   –  Εργάτες  Γής

Η έλλειψη εργατικού δυναμικού ήδη έχει γίνει έντονη την φετινή  χρονιά και η αύξηση του κόστους εργασίας είναι η πρώτη συνέπεια . Η επόμενη συνέπεια θα είναι ότι όσο και να  αυξηθεί το ημερομίσθιο  δεν θα είναι επαρκής ο αριθμός των εργατών για την κάλυψη των αναγκών  στις καλλιέργειες  αλλά και στα εργοστάσια και διαλογητήρια . Προτείνουμε την  έναρξη διαλόγου  μεταξύ Συνεταιρισμών, Συλλόγων, Εργοδοτικών φορέων και Πολιτείας  και από την πλευρά μας  προτείνουμε προς συζήτηση τα κατωτέρω μέτρα .

1. Την σύσταση «Ομάδας Εργασίας» σε ανώτατο Κυβερνητικό επίπεδο, για να γίνουν, συντονισμένες και αποτελεσματικές ενέργειες  και να αντιμετωπιστεί άμεσα , το εξαιρετικά επικίνδυνο πλέον φαινόμενο , της  έλλειψης  εργατικού δυναμικού . 
2. Να εξαντληθεί  κάθε προσπάθεια  για την  απασχόληση Ελληνικού εργατικού δυναμικού με οποιοδήποτε επιδοματικό τρόπ ,  τροποποιώντας  τις  προϋποθέσεις  χορήγησης των Κοινωνικών Επιδομάτων και θέσπιση υποχρεωτικότητας πραγματοποίησης ενός ελάχιστου αριθμού  ημερομισθίων ετησίως, στον πρωτογενή τομέα ή στην τυποποίηση – μεταποίηση, εφόσον δεν συντρέχουν αποδεδειγμένα λόγοι υγείας και εφόσον υπάρχει προσφορά εργασίας. Συνέχιση  χορήγησης των επιδομάτων και φορολογική αντιμετώπιση  των ποσών που θα προκύψουν από την αμοιβή της εργασίας κατά τρόπο που θα είναι αφορολόγητα και δεν θα οδηγήσουν στην απώλεια του Κοινωνικού Επιδόματος. Στόχος μας είναι  μόνο  η ενίσχυση της προσφοράς εργασίας. 
3. Καθορισμός των χωρών εκείνων εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, που μπορούν να αποτελέσουν νέες μελλοντικές πηγές εύρεσης εργατικού δυναμικού με νόμιμη διαδικασία  .
4. ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΟΥΜΕ ότι εφέτος λήγουν οι κατ΄ εξαίρεση διατάξεις για την πρόσκληση εργατών κυρίως από την Αλβανία. Την νέα χρονιά πρέπει να έρθουν με την νόμιμη διαδικασία , δηλαδή πρόσθετα δικαιολογητικά και συνέντευξη  από τα Προξενεία ,  ούτως ώστε  να απασχοληθούν με Βίζα έως πέντε χρόνια , με  ενιάμηνο  χρόνο παραμονής  και άδεια εργασίας .

 Και απευθύνουμε το ερώτημα : Μπορούν τα Προξενεία μας στην Αλβανία να εξυπηρετήσουν τις αιτήσεις για περισσότερους από 15.000 χιλιάδες εργάτες, σε συγκεκριμένο  μικρό χρονικό διάστημα ;   ΑΣΦΑΛΩΣ  ΟΧΙ. Άρα θα έρθουν οι περισσότεροι με τουριστική βίζα,  χωρίς άδεια εργασίας, μόνο για τρείς μήνες και δεν θα μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε ένα υφιστάμενο και έμπειρο εργατικό δυναμικό  για περισσότερο χρονικό διάστημα , προτρέποντάς το έμμεσα να αναζητήσει εργασία σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες που επιτρέπουν περισσότερο χρόνο απασχόλησης και μάλιστα με υψηλότερες αποδοχές .   ΑΥΤΟ  ΘΕΛΟΥΜΕ ;

• Εξασφάλιση πρόσθετου προσωπικού που θα στελεχώσει  τα Προξενεία του ενδιαφέροντός μας  για την έκδοση βίζας για όσο διάστημα θα απαιτείται.
• Εύρεση συνεργαζομένων γραφείων σε κάθε χώρα που θα βρίσκουν θα  αξιολογούν και θα προτείνουν στους ενδιαφερόμενους εργοδότες,  την καταλληλόλητα των υποψηφίων εργαζομένων και θα προετοιμάζουν τους φακέλους των  δικαιολογητικών  .

Καθορισμός των όρων αμοιβής και συνεργασίας των εν  λόγω γραφείων  για να αποφευχθούν περιπτώσεις υπερεκμετάλλευσης .

• Ανάθεση υποστήριξης των Προξενικών αρχών σε «Εξωτερικούς Παρόχους» όπως προβλέπει και παρέχει την δυνατότητα  η Εθνική και Ευρωπαϊκή Νομοθεσία.
• Να προβλεφθούν ειδικές συμφωνίες μεταφοράς των εργατών , από μακρινές χώρες , με αεροπορικές εταιρείες ή άλλα μεταφορικά μέσα.
• Να διερευνηθεί κατά πόσο μπορεί να γίνει ακόμη μεγαλύτερη βελτίωση των διατάξεων  του Κώδικα Μετανάστευσης , έτσι ώστε να διευκολυνθεί η έλευση αλλά και η αύξηση του χρόνου  παραμονής των ξένων εργατών.
• Να γίνει  ένταξη  σε όλους τους Επενδυτικούς Νόμους, διατάξεων που θα  επιδοτούν την εγκατάσταση προκατασκευασμένων οικίσκων για την  αξιοπρεπή και οργανωμένη φιλοξενία των αλλοδαπών εργατών .
• Να γίνει βελτίωση  των ειδικών πολεοδομικών διατάξεων που ήδη ισχύουν με τον Νόμο 4258/14  άρθρο 24  ,  για τα προσωρινά καταλύματα εργατών και αύξηση του συντελεστή  κάλυψης  στο  10% , για τις Συνεταιριστικές και Ιδιωτικές επιχειρήσεις που επιθυμούν  να υλοποιήσουν σχετικές  εγκαταστάσεις .
•  Να μελετηθεί στις περιοχές αγροτικού ενδιαφέροντος,  η δυνατότητα μετακίνησης  από τα υφιστάμενα   κέντρα φιλοξενίας μεταναστών  που έχουν χαμηλή πληρότητα κάλυψης , σε άλλα πλησίον κέντρα, έτσι ώστε να χρησιμοποιηθούν σαν χώροι φιλοξενίας εργατών  ή ακόμη και η παράλληλη χρήση ταυτόχρονα και από μετανάστες και από ξένους εργάτες, με κατάλληλη διαρρύθμιση .
• Να διερευνηθεί η παραχώρηση για εκμίσθωση με μικρό μίσθωμα στρατιωτικών εγκαταστάσεων που δεν χρησιμοποιούνται σε Συνεταιριστικές Οργανώσεις, για την αξιοποίηση και διαμόρφωσή  τους, με σκοπό την φιλοξενία εργατών.
•  Να υποστηριχθεί η δημιουργία ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων σε συνεργασία με την Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών  (ΕΘΕΑΣ)  , για την καταχώριση  των  ζητήσεων  σε εργάτες που υπάρχουν από τις Αγροτικές Οργανώσεις αλλά και  άλλες επιχειρήσεις  , έτσι ώστε να είναι δυνατή η μετακίνηση των ξένων εργατών που ήρθαν στη χώρα νόμιμα ,    στις περιοχές όπου υπάρχει απασχόληση έτσι ώστε η έλευση τους  στην χώρα μας,   να τους παρέχει τον μέγιστο δυνατό χρόνο απασχόλησης και να συμφέρει η προσέλευση τους στην Ελλάδα.

Δ –  Αναδιαρθρώσεις Καλλιεργειών –   Μείωση Πλεονασματικών

Ποσοτήτων

1. Ενόψει της έναρξης του προγράμματος αναδιάρθρωσης των καλλιεργειών να προχωρήσει άμεσα και να στηριχθεί στις Βρυξέλλες το αίτημα της  ΕΘΕΑΣ ,  για αύξηση του ποσού επιχορήγησης  ανά Συλλογική οντότητα από τις 500.000  ευρώ στα 3.000.000 ευρώ, για να είναι αποτελεσματικό το μέτρο και να μπορέσουν να απορροφηθούν τα διατιθέμενα κονδύλια. Επίσης να καθυστερήσει η έναρξη υποβολής αιτήσεων του εν λόγω  μέτρου  μέχρι την έγκριση του αιτήματος  από τις Βρυξέλλες  για την  αύξηση των κονδυλίων,  διότι οι παραγγελίες των προς φύτευση ειδών θα γίνουν το ερχόμενο καλοκαίρι  και οι φυτεύσεις τον επόμενο χειμώνα .  
2. Με την καθοδήγηση της ΕΘΕΑΣ να συσταθούν νέες νομικές οντότητες ανά περιοχές ,  από μη  ενταγμένους αγρότες τους Συνεταιρισμούς, έτσι ώστε να μπορέσουν και αυτοί  να εκμεταλλευτούν το μέτρο της αναδιάρθρωσης και να αποσυμφορηθεί η προσφορά πλεονασματικών ποσοτήτων αγροτικών προϊόντων για να ισορροπήσει η προσφορά με την ζήτηση.

Ε –  Προστασία  του  Αγροτικού  Εισοδήματος  από Αθέμιτες Εμπορικές

Πρακτικές

1. Να νομοθετηθεί η υποχρεωτική κατάθεση πρό της έναρξης της συγκομιδής και παράδοσης,  όλων των συμφωνητικών πώλησης-αγοράς αγροτικών προϊόντων στο TAXIS για να αναγνωρίζεται ως δαπάνη  φορολογικά εκπιπτέα, το κόστος αγοράς  αγροτικών προϊόντων ανεξάρτητα από το εάν θα συμπεριληφθούν ή όχι στις προϋποθέσεις του νόμου για την απαλλαγή της φορολόγησης κατά 50% που ψηφίστηκε πρόσφατα .
2. Να επαναφερθούν οι διατάξεις για παραπομπή σε διαιτησία από τις ΔΑΟΚ,  όταν ένα φορτίο προϊόντων κριθεί ότι έχει ακατάλληλο προϊόν άνω του 10% και υπάρχει διαφωνία,  όπως γινόταν παλαιότερα  .

ΣΤ –  Προσαρμογή στις Σύγχρονες Απαιτήσεις του Διεθνούς Εμπορίου  –

Δημιουργία  Μεγάλων Εμπορικών Μεγεθών

Η  φετινή άσχημη εξέλιξη της εμπορίας των αγροτικών μας προϊόντων όταν μάλιστα απουσίαζε από την αγορά  ο μεγαλύτερος  ανταγωνιστής  μας η Ισπανία , πρέπει άμεσα να μας προβληματίσει και να μας κινητοποιήσει .

Θα πρέπει άμεσα να υποστηριχθεί με κίνητρα, η σύσταση μεγάλων εμπορικών εξαγωγικών  επιχειρήσεων  όπως  στην Ισπανία, Ιταλία,  Νέα Ζηλανδία και άλλες χώρες,  για να μπορέσουμε να αποκτήσουμε το κρίσιμο μέγεθος και να γίνουμε αποδεκτοί προμηθευτές  στις μεγάλες αλυσίδες Σούπερ Μάρκετ  των Διεθνών αγορών,  από τις οποίες απουσιάζουμε. Είναι ο μόνος τρόπος να αυξήσουμε  τις εξαγωγές μας,  να δώσουμε διέξοδο στα πλεονασματικά μας προϊόντα , να διασφαλίσουμε τις πληρωμές μας και να πετύχουμε υψηλότερες τιμές .

                                          ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ  ΤΗΣ

ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑΣ  ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ Ο.Π.  ΗΜΑΘΙΑΣ

Τι δείχνουν τα πιο πρόσφατα στοιχεία για το διεθνές εμπόριο μελιού

Μεγαλύτερες ποσότητες μελιού εισήγαγε η ευρωπαϊκή αγροά από χώρες εκτός ΕΕ απ’ ότι εξήγαγε το 2021, με κύριες χώρες εισαγωγής την Ουκρανία και την Κίνα.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, το 2021, τα κράτη μέλη της ΕΕ εισήγαγαν 173.400 τόνους μελιού από χώρες εκτός ΕΕ αξίας 405,9 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ την ίδια περίοδο, μόλις 25.500 τόνοι εξήχθησαν από τα κράτη μέλη της ΕΕ εκτός ΕΕ . Οι εξαγωγές αυτές ανήλθαν σε 146,6 εκατ. ευρώ.

Σε σύγκριση με το 2016, οι εισαγωγές μελιού από χώρες εκτός ΕΕ αυξήθηκαν κατά 7% σε βάρος, ενώ οι εξαγωγές της ΕΕ σε χώρες εκτός ΕΕ μειώθηκαν κατά 10%.

Γερμανία, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας μελιού

Το 2021, 51.900 τόνοι μελιού εισήχθησαν στη Γερμανία από κράτη εκτός ΕΕ (30% των συνολικών εισαγωγών μελιού εκτός ΕΕ). Αυτό καθιστά τη Γερμανία τον μεγαλύτερο εισαγωγέα μελιού στην ΕΕ από χώρες εκτός ΕΕ, μπροστά από την Πολωνία (32.200 τόνοι, 19%), ακολουθούμενη από το Βέλγιο (25.600 τόνους, 15%), την Ισπανία (14.500 τόνους, 8%) και την Πορτογαλία (7.100 τόνοι, 4%).

Ουκρανία, η κύρια προέλευση του εισαγόμενου μελιού

Οι εισαγωγές μελιού από χώρες εκτός ΕΕ το 2021 προέρχονταν κυρίως από την Ουκρανία (53.800 τόνοι, ή το 31% των συνολικών εισαγωγών μελιού εκτός ΕΕ), ακολουθούμενες από την Κίνα (48.000 τόνοι, 28%), το Μεξικό (15.500 τόνοι, 9 %), την Αργεντινή (14.400 τόνοι, 8%) και τη Βραζιλία (7.900 τόνοι, 5%).

https://www.in.gr

Γιατί οι επικονιαστές είναι σημαντικοί για τη γεωργία;

Τα φυτά εξαρτώνται από την επικονίαση. Σχεδόν το 90% των άγριων ανθοφόρων φυτών χρειάζονται επικονιαστές, όπως οι μέλισσες, για να μεταφέρουν τη γύρη τους και να πιτευχθεί η σεξουαλική τους αναπαραγωγή. Με τη σειρά τους, αυτά τα φυτά είναι κρίσιμα για τη λειτουργία των οικοσυστημάτων. Παρέχουν τροφή, σχηματίζουν ενδιαιτήματα και αποτελούν πηγή πολλών άλλων πόρων για διάφορα είδη ζώων. Οι επικονιαστές κατά συνέπεια διαδραματίζουν βασικό ρόλο στη ρύθμιση των υπηρεσιών οικοσυστήματος που υποστηρίζουν την παραγωγή τροφίμων, τα ενδιαιτήματα και τους φυσικούς πόρους. 

Είναι θεμελιώδεις για τη διατήρηση της βιολογικής ποικιλότητας και για την προσαρμογή των συστημάτων παραγωγής τροφίμων στην κλιματική αλλαγή. Οι επικονιαστές διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στη διαδικασία παραγωγής τροφίμων. Ο όγκος της παραγωγής των καλλιεργειών που εξαρτώνται από τους επικονιαστές έχει τριπλασιαστεί τις τελευταίες πέντε δεκαετίες, κάνοντάς μας να εξαρτόμαστε πλέον περισσότερο από την επικονίαση. Αυτές οι καλλιέργειες περιλαμβάνουν φρούτα και λαχανικά και είναι απαραίτητες για τη διατροφή του ανθρώπου, αφού αποτελούν πηγή βιταμινών και μετάλλων.

 Οι κύριες ποικιλίες αμπέλου για το κόκκινο κρασί κάλυπταν ΤΟ 2020 1,5 εκατ. εκτάρια σε ολόκληρη την ΕΕ

Οι κόκκινες ποικιλίες για την παραγωγή κρασιού κυριαρχούν στους ευρωπαϊκούς αμπελώνες, ενώ οι κύριες ποικιλίες στην ΕΕ αντιπροσώπευαν το 91,1 % της συνολικής έκτασης που φυτεύτηκε με αμπέλια.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, τα οποία επεξεργάστηκε η ΚΕΟΣΟΕ, το μερίδιο των μικρών (με συνολική έκταση μικρότερη από 500 εκτάρια σε εθνικό επίπεδο), συχνά περιφερειακών ποικιλιών ήταν 8,9%. Χαρακτηριστικό είναι, ότι υπάρχουν περισσότερες από 500 διαφορετικές «κυριότερες ποικιλίες αμπέλου» στην ΕΕ, με 96 κύριες ποικιλίες αμπέλου μόνο στην Ιταλία.

Οι κύριες ποικιλίες αμπέλου

Οι κύριες ποικιλίες αμπέλου για το κόκκινο κρασί κάλυπταν 1,5 εκατομμύρια εκτάρια σε ολόκληρη την ΕΕ το 2020, σε σύγκριση με 1,3 εκατομμύρια εκτάρια για τις κύριες ποικιλίες αμπέλου για το λευκό κρασί και 0,1 εκατομμύρια εκτάρια για άλλες έγχρωμες ποικιλίες (ή δεν προσδιορίζονται). Οι ποικιλίες ερυθρού κρασιού αντιπροσώπευαν την πλειονότητα των εκτάσεων αμπελώνα στη Γαλλία (63,3%), την Πορτογαλία (62,1%), την Κύπρο (58,0%), τη Βουλγαρία (55,5%) και την Ισπανία (52,3%). Οι ποικιλίες λευκού κρασιού αντιπροσώπευαν την πλειοψηφία των αμπελιών Αυστρία (68,4%), Σλοβενία (68,3 %), Γερμανία (68,1 %), Κροατία (67,3%), Ουγγαρία (65,8%), Σλοβακία (65,0%), Ρουμανία (62,7%) ) και Τσεχία (61,1%). Στην Ισπανία και την Ιταλία, υπήρξε σχετικά ομοιόμορφος διαχωρισμός μεταξύ ερυθρών και λευκών κύριων ποικιλιών αμπέλου. Στην Ελλάδα, περίπου το ένα πέμπτο (20,9%) των αμπελιών προορίζονταν για άλλες έγχρωμες ποικιλίες, ιδιαίτερα για τη ροζ ποικιλία «Ροδίτης».

Το 2020, οι κύριες ερυθρές ποικιλίες στην ΕΕ ήταν το Tempranillo tinto (13,8% της συνολικής έκτασης με κύριες ποικιλίες αμπέλου για κόκκινο κρασί), το Merlot noir (11,5%) και το Garnacha tinta (9,5%). Οι πιο καλλιεργημένες κύριες λευκές ποικιλίες ήταν η Airen (14,9% της συνολικής έκτασης με κύρια ποικιλίες αμπέλου για λευκό κρασί), η Trebbiano toscano (9,9%) και το Chardonnay blanc (7,8%).

Οι περισσότερες ποικιλίες, ακόμη και οι πιο ευρέως φυτεμένες, τείνουν να καλλιεργούνται σε σχετικά στενή γεωγραφική εξάπλωση: για παράδειγμα, το Airen καλλιεργείται μόνο στην Ισπανία, το Tempranillo tinto μόνο στην Ισπανία και την Πορτογαλία και το Trebbiano toscano κυρίως στη Γαλλία και την Ιταλία. Οι βασικές εξαιρέσεις ήταν το Merlot noir και το Chardonnay, οι οποίες φυτεύτηκαν η κάθε μία σε 14 κράτη μέλη.

Τα παλαιότερα αμπέλια

Σε ολόκληρη την ΕΕ, η ηλικία των αμπελιών τείνει να είναι άνω των 10 ετών. Το 36,7% των αμπέλων της ΕΕ ήταν παλαιότερα των τριάντα ετών το 2020, με ένα επιπλέον 41,3% ηλικίας μεταξύ 10 και 29 ετών. Τα πολύ νεαρά αμπέλια ηλικίας μικρότερης των τριών ετών αντιπροσώπευαν μόλις το 4,5% όλων των αμπελιών σε ολόκληρη την ΕΕ το 2020, ενώ τα αμπέλια ηλικίας μεταξύ 3 και 9 ετών αντιπροσώπευαν το 17,5%. Μόνο στην Ουγγαρία η ηλικιακή κατανομή των αμπελιών ήταν σχετικά ομοιόμορφη (35,5% κάτω των 10 ετών, 34,4% μεταξύ 10 και 29 ετών και 30,1% άνω των τριάντα ετών).

Το μερίδιο των αμπέλων ηλικίας άνω των τριάντα ετών ήταν ιδιαίτερα υψηλό στη Βουλγαρία (68,8%), στη Ρουμανία (65,7%) και στην Κύπρο (64,7%). Στην περίπτωση της Ρουμανίας, η διαδικασία αναφύτευσης ήταν πολύ υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ, με το 12,0% των αμπελιών επίσης ηλικίας κάτω των 3 ετών. Αυτό δεν συνέβη στη Βουλγαρία και την Κύπρο, όπου το ποσοστό των αμπελιών ηλικίας κάτω των 3 ετών ήταν κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η Γερμανία (7,1%), η Ουγγαρία (6,8%) και η Ιταλία (6,5%) είχαν επίσης σχετικά υψηλά μερίδια αμπέλων ηλικίας κάτω των 3 ετών.

Τα αμπέλια για ποιοτικά κρασιά

Το είδος των σταφυλιών που παράγουν οι αμπελώνες στην ΕΕ ταξινομούνται σε έξι διαφορετικές κατηγορίες. Δύο από τις κατηγορίες που χρησιμοποιούνται στην ταξινόμηση θεωρούνται «οίνος ποιότητας»:

• Προστατευόμενη ονομασία προέλευσης (ΠΟΠ) και Προστατευόμενη γεωγραφική ένδειξη (ΠΓΕ).

Η συντριπτική πλειονότητα των αμπελιών στην ΕΕ είναι αφιερωμένη στην παραγωγή «ποιοτικών κρασιών». Το 65,3% φυτεύτηκαν για κρασιά της ταξινόμησης ΠΟΠ και ένα επιπλέον 17,1% για κρασιά που υπάγονται στην ταξινόμηση ΠΓΕ το 2020. Μόνο το 13,2% των αμπελώνων της ΕΕ ήταν αφιερωμένο στον επιτραπέζιο οίνο.

Στην Τσεχία, τη Γερμανία, το Λουξεμβούργο, την Αυστρία και τη Σλοβενία όλα τα αμπέλια για την παραγωγή οινοποιήσιμων σταφυλιών προορίζονται αποκλειστικά για την παραγωγή κρασιών ποιότητας. Τα σχετικά μερίδια στην Κροατία, την Ισπανία, την Ουγγαρία και τη Σλοβακία ήταν επίσης πάνω από 90% το 2020.

Μόνο στη Ρουμανία η πλειονότητα (72,1% το 2020) των αμπελιών ήταν αφιερωμένη στην παραγωγή επιτραπέζιου κρασιού. Τα αμπέλια για επιτραπέζιο κρασί ήταν επίσης σχετικά κοινά στη Βουλγαρία (38,7% όλων των αμπέλων), στην Ιταλία (24,3%) και στην Πορτογαλία (20,1%). Η Ελλάδα ήταν το μόνο κράτος μέλος με αμπέλια αφιερωμένα στην παραγωγή σταφίδας (αποξηραμένα σταφύλια) και αυτά τα αμπέλια αντιπροσώπευαν το 37,4% του συνόλου των αμπελιών της χώρας.

Σχετικά σταθερή αμπελοκαλλιέργεια στην ΕΕ μεταξύ 2015 και 2020, αλλά απότομη μείωση στις αμπελοοινικές εκμεταλλεύσεις

Μεταξύ 2015 και 2020, η έκταση των αμπέλων στην ΕΕ στο σύνολό της παρέμεινε σχετικά σταθερή (-1,1%). Ωστόσο, σημειώθηκε απότομη μείωση κατά 257.000 στον αριθμό των αμπελουργικών εκμεταλλεύσεων σε ολόκληρη την ΕΕ. Οι περισσότερες από αυτές τις απώλειες εκμεταλλεύσεων προήλθαν από τις πολύ μικρές εκμεταλλεύσεις αμπελώνα. Καταγράφηκαν 226.000 λιγότερες εκμεταλλεύσεις από ό,τι το 2015 στην κατηγορία μεγέθους με λιγότερο από 1 εκτάριο αμπέλων.

Μεταξύ 2015 και 2020, σημειώθηκαν απότομες μειώσεις στον αριθμό των αμπελώνων σε ορισμένα κράτη μέλη, αλλά ιδιαίτερα στην Πορτογαλία (απώλεια 98.000 εκμεταλλεύσεων, αν και αυτό οφείλεται επίσης εν μέρει σε αλλαγή στην πηγή δεδομένων και την κάλυψη), στην Ιταλία (απώλεια 78.000 εκμεταλλεύσεων) και στην Ισπανία (απώλεια 34.000 εκμεταλλεύσεων) – βλ. Διάγραμμα 8. Ωστόσο, η αμπελοκαλλιέργεια της ΕΕ παρέμεινε σχετικά σταθερή, με την αύξηση της έκτασης του αμπελώνα στην Ιταλία (αύξηση 38.000 εκταρίων , παρά την απότομη πτώση του αριθμού των αμπελώνων) που εξισορροπεί σε μεγάλο βαθμό τις απώλειες στην Ισπανία (μείωση κατά 30.000 εκτάρια) και στη Γαλλία (μείωση 10.000 εκτάρια). Συνοδευόμενη από την απώλεια αμπελουργικών εκμεταλλεύσεων στην Πορτογαλία, η αμπελουργική έκταση το 2020 ήταν 25.000 εκτάρια μικρότερη από ό,τι το 2015.

Να σημειωθεί, όπως επισημαίνει η ΚΕΟΣΟΕ, η  αύξηση των εκμεταλλεύσεων στην Ελλάδα αφορά τις εκμεταλλεύσεις παραγωγής επιτραπέζιων σταφυλιών και όχι τις οινοποιήσιμες ποικιλίες.

https://www.in.gr