Έως τις 6 Μαρτίου θα δηµοσιευτεί η προκήρυξη των Σχεδίων Βελτίωσης, σύµφωνα µε πληροφορίες της Agrenda. Μία πρόσκληση που αναµένεται πιο ανταγωνιστική από ποτέ καθώς όπως έγινε πρόσφατα γνωστό από τις διαχειριστικές αρχές, Σχέδια του ΠΑΑ θα δει ξανά ο αγροτικός κόσµος από το 2025.
Πρόκειται παράλληλα για την τελευταία προκήρυξη που το ύψος επιδότησης για τα τρακτέρ και τα παρελκόµενα θα µπορεί να φτάσει το 60% (έως 80% για τα νησιά του Αιγαίου), καθώς στη νέα ΚΑΠ θα υπάρχει οριζόντια ενίσχυση για αυτές τις δαπάνες σε όλες τις περιφέρειες 50%, µε βάση τουλάχιστον το στρατηγικό σχέδιο.
Ως εκ τούτου, απαιτείται «όποιος επιλέξει να υποβάλλει Σχέδιο Βελτίωσης να λάβει τα κριτήρια βαθµολογίας πάρα πολύ σοβαρά υπόψη του». Τα παραπάνω συµβουλεύει ο προϊστάµενος της Μονάδας Ενισχύσεων στις Γεωργικές Εκµεταλλεύσεις, Θύµιος Τσιατούρας, παρουσιάζοντας προ ολίγον ηµερών τα βασικά σηµεία της πρόσκλησης έπειτα και από τη διαβούλευση, ανακοινώνοντας παράλληλα µία µεγάλη αλλαγή ως προς τα κριτήρια βαθµολογίας και συγκεκριµένα στο κριτήριο «ρεαλιστικότητας σχεδίου: Πρόκειται για το πιο σηµαντικό κριτήριο µοριοδότησης µε βαρύτητα 17% (δηλαδή 17 µόρια στα 100). Θα απαιτείται λοιπόν η Τυπική Απόδοση της εκµετάλλευσης να είναι τουλάχιστον ίση µε το ένα πέμπτο των δαπανών του φακέλου, αντί για το τετραπλάσιο που περιέγραφε το υπό διαβούλευση πλαίσιο. Παράλληλα, σύµφωνα µε τον ίδιο και τα βοοειδή εντάσσονται πλέον στους τοµείς προτεραιότητας.
Η ελάχιστη βαθµολογία ένταξης δεν έχει ακόµη ανακοινωθεί. Τα κριτήρια που είναι στο χέρι των παραγωγών να τα «πιάσουν» µε βάση το φάκελο που θα καταθέσουν είναι:
Το ύψος της επένδυσης ανάλογα την παραγωγική δυναµικότητα. Η επένδυση δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 60.000 ευρώ για ΟΣ∆Ε 2022 µε Τυπική Απόδοση έως 15.000 ευρώ. Για ΟΣ∆Ε µε Τυπική Απόδοση άνω των 15.000 ευρώ οι αιτούµενες δαπάνες δεν θα πρέπει να ξεπερνούν το 5πλάσιο της δυναµικότητας. Αυτό είναι και το κριτήριο µε τη µεγαλύτερη βαρύτητα (17 µόρια) από όλον τον πίνακα.
Επίσης σηµαντικό κριτήριο (12 µόρια) είναι το είδος της επένδυσης. Οι επενδύσεις σε ΑΠΕ (άνω του 15% του συνολικού κόστους), σε σταβλικές εγκατάστάσεις, εξοπλισµό ζωικής παραγωγής και θερµοκήπια είναι εκείνες που δίνουν µόρια. Επίσης οι «Επενδύσεις που αφορούν την προετοιµασία για πρώτη πώληση», παρέχουν µοριοδότηση, δηλαδή ψυγεία, αποφλοιωτήρια, ξηραντήρια, διαλογητήρια, πλυντήρια και συσκευαστήρια.
Η τεκµηριωµένη ικανότητα κάλυψης τουλάχιστον του 20% του αιτούµενου προϋπολογισµού κατά την υποβολή της αίτησης στήριξης για 3,5 µόρια.
Να γίνει µέλος οργάνωσης παραγωγών ή συνεταιρισµιού για έως 3,6 µόρια.
Καινοτόµες επενδύσεις: Έως 7 µόρια.
Το προφίλ για το άριστα 100 στα μόρια
Σύµφωνα µε τα µέχρι στιγµής δεδοµένα που έχουν γίνει γνωστά από το θεσµικό πλαίσιο, το «Αριστα 100» στη µοριοδότηση µπορεί να τα λάβει ένα προφίλ παραγωγού όπως το παρακάτω:
Κτηνοτρόφος µε αιγοπρόβατα ή βοοειδή.
∆ιατηρεί βιολογικό σύστηµα εκτροφής.
∆ιαθέτει εκµετάλλευση Τυπικής Απόδοσης άνω των 25.000 ευρώ στο ΟΣ∆Ε του 2022.
Κατεβάζει επενδυτικό σχέδιο ύψους έως και το 5πλάσιο της Τυπικής του Απόδοσης. Αν έχει Τυπική Απόδοση 25.000 ευρώ, τότε έως 125.000 ευρώ δαπάνες.
Είναι έως 45 ετών, δραστηριοποιείται στον κλάδο πάνω από πέντε χρόνια και διαθέτει πτυχίο γεωτεχνικής κατεύθυνσης (π.χ Γαλακτοκοµική σχολή).
Είναι µέλος συνεταιρισµού.
Επενδύει σε σταβλισµό και ΑΠΕ, δαπάνες που καταλαµβάνουν άνω του 30% του φακέλου.
∆ραστηριοποιείται σε Περιφέρεια η οποία έχει επιλέξει την αιγοπροβατοτροφία ή τη βοοτροφία µε τον µέγιστο συντελεστή προτεραιότητας (έως 15 µόρια).
Όλα τα παραπάνω συγκεντρώνουν 77 µόρια. Για να φτάσει τα 90 θα πρέπει επίσης να πρώτον να διαθέτει τεκµηριωµένα ιδία κεφάλαια για να καλύψει το 20% του επιλέξιµου προϋπολογισµού, δεύτερον είναι ασφαλιστικά και φορολογικά ενήµερος χωρίς παρακρατούµενες οφειλές, τρίτον να έχει τις απαραίτητες άδειες για τη νέα του επένδυση και τέταρτον να µπορεί να αποδείξει ύπαρξη κερδοφορίας τα τελευταία 3 έτη (κατά µέσο όρο).
Τα υπόλοιπα 10 µόρια που του υπολοίπονται αφορούν δαπάνες καινοτοµίας στο 10% του φακέλου (σύστηµα αυτόµατης καταγραφής βάρους, σύστηµα διαχείρισης σιλό, θερµοστάτης παγολεκάνης γάλακτος) και επένδυση σε πυρόπληκτες περιοχές.
Με Σαρακοστή-τουρισμό έρχεται άνοδος στο αμύγδαλο, μεγάλη ώθηση από βούτυρο-έλαιο
Ήδη, άρχισε να κινείται σε καλύτερους ρυθμούς η αγορά του αμυγδάλου.
«Από εκεί που το περασμένο διάστημα το τηλέφωνο δεν χτυπούσε με την… καμία, έχει αρχίσει το ενδιαφέρον για το προϊόν». Μ’ αυτή τη φράση αποτυπώνει παράγοντας του χώρου την κατάσταση στο αμύγδαλο, ένα προϊόν, που δέχτηκε μεγάλες πιέσεις φέτος στην τιμή του, με αποτέλεσμα οι παραγωγοί να ζητούν και ενισχύσεις από το κράτος για απώλεια εισοδήματος.
«Την τιμή που καθορίσαμε στην αρχή της σεζόν, αυτή ισχύει και σήμερα. Στις Φυρανιές είναι στα 6,5 ευρώ, συν ΦΠΑ την ψίχα και 5,5 ευρώ συν ΦΠΑ τις Marta και Antoneta. Βέβαια, από ποσότητες, έχουμε πλέον μόνο Φυρανιές, καθώς στις Marta και Antoneta έχει φύγει το προϊόν. Σε γενικές γραμμές οι τιμές παραγωγού είναι μέτριες φέτος στη χώρα μας και γενικά δεν υπάρχει απόκλιση, σε σχέση με 1-2 μήνες πριν. Ζήτηση υπάρχει πάντως και μας τηλεφωνούν συνέχεια για το προϊόν μας. Ως συνεταιρισμός αναμένουμε το άνοιγμα του Αναπτυξιακού, για να κάνουμε γραμμή επεξεργασίας αμυγδάλου. Σε κάθε περίπτωση, είτε δηλαδή ανοίξει το πρόγραμμα, είτε όχι, εμείς το φθινόπωρο θα έχουμε την εν λόγω γραμμή», δήλωσε μιλώντας στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αμυγδάλων και Ξηρών Καρπών Λαμίας, κ. Θύμιος Κασούμης. Όσον αφορά στις καλλιεργητικές φροντίδες, ο ίδιος μας λέει πως τώρα οι περισσότεροι παραγωγοί κλαδεύουν, ενώ πριν είχαν κάνει εφαρμογές βασικής λίπανσης. Σε λίγο, προσθέτει, ξεκινάνε τα βλαστάρια και κάποιοι, όπου παρίσταται ανάγκη με βάση και τις αναλύσεις, θα ρίξουν θειική αμμωνία, αλλά και διαφυλλικά.
Ο κ. Μόσχος Τσομπανάκης από την εταιρεία Pella Almonds που διαθέτει και σπαστήρα ανέφερε στον ΑγροΤύπο τα εξής: «ο Φεβρουάριος ήταν κακός μήνας για τις πωλήσεις, όπως στα περισσότερα προϊόντα. Όμως τώρα σιγά-σιγά υπάρχει ενδιαφέρον από την αγορά για το απόθεμα αμυγδάλου και εκτιμώ πως η ζήτηση και οι τιμές θα ανεβούν το επόμενο διάστημα. Σε αυτό θα συνδράμει η γιορτή των Απόκρεων και η κατανάλωση νηστήσιμων γλυκών, αλλά και μετέπειτα από το Πάσχα ουσιαστικά και μετά το τουριστικό ρεύμα. Κινητικότητα ιδιαίτερη υπάρχει στην αγορά και για το βούτυρο από αμύγδαλο, κάτι που θεωρώ, πως μεσομακροπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα θα ανεβάσει ακόμα περισσότερο το προϊόν μας. Ακούμε ότι πολύς κόσμος ειδικά για τη διατροφή των παιδιών αντικαθιστά το κοινό βούτυρο με το βούτυρο από αμύγδαλο. Αυτό μας ευνοεί. Από τη νέα χρονιά νομίζω θα πάνε καλύτερα τα πράγματα γιατί και οι παραγωγοί έχουν πλέον μαζέψει εμπειρία. Πολύς κόσμος μπήκε στην καλλιέργεια από άλλους χώρους, με αποτέλεσμα τώρα να μαθαίνει. Τέλος, όσον αφορά στις τιμές, οι τάσεις είναι ανοδικές και η ψίχα στη Φυρανιά και τα Tuono είναι από 6,5 ευρώ κι άνω πλέον».
Νέα κανάλια διανομής, άνευ μεσαζόντων
Τα Αμύγδαλα Σερρών είναι μια σύγχρονη γεωργική εκμετάλλευση, που έχει αναπτύξει ειδικά τον τελευταίο χρόνο, μια σημαντική δραστηριότητα, βρίσκοντας νέα κανάλια διανομής του προϊόντος και διαύλους επικοινωνίας με τον τελικό καταναλωτή. Όπως δήλωσε στον ΑγροΤύπο, ο ιδιοκτήτης της, κ. Γιάννης: «καλλιεργούμε στο νομό Σερρών 25 στρέμματα με Τέξας και Φυρανιές. Έχουμε επιλέξει να μην δίνουμε ούτε κιλό στο χονδρεμπόριο και έχουμε αναλάβει να πουλάμε στη λιανική μόνο, κάνοντας μόνοι μας τη διάθεση. Σε αυτό μας έχουν βοηθήσει πολύ τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μας έχουν μάθει σε διάφορα μέρη, γι’ αυτό και αγοράζουν τα προϊόντα μας. Εκτός από ψίχα αμύγδαλο στην τιμή των 9 ευρώ, δίνουμε αλεύρι με 10 ευρώ το κιλό. Στο αλεύρι οι απαιτήσεις είναι μεγάλες για να έχουμε το τελικό προϊόν. Δίνουμε επίσης και αμυγδαλέλαιο. Το προϊόν έχει ζήτηση και το βγάζουμε σε συνεργασία με ειδική μονάδα επεξεργασίας και εκχύλισης. Τα 100 ml τιμώνται 9 ευρώ. Από 30 κιλά αμύγδαλο, βγήκαν φέτος 9 κιλά έλαιο, άρα μιλάμε για μια απόδοση κοντά στο 30%. Τεράστια εξάλλου είναι η ζήτηση για το βούτυρο αμυγδάλου, που το μαθαίνει τώρα ο κόσμος και το ζητάει πολύ. Η τιμή εδώ είναι στα 500 γραμμάρια 8 ευρώ και με προσθήκη κουβερτούρας στα 9 ευρώ η ίδια ποσότητα».
Τη διασφάλιση της προμήθειας των λιπασμάτων καθώς και να ληφθούν μέτρα για τη μείωση των τιμών και την αύξηση της αυτονομίας της ΕΕ ζητά από την Κομισιόν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Συγκεκριμένα, σε ψήφισμα που εγκρίθηκε την Πέμπτη 16 Φεβρουαρίου 2023 με ανάταση του χεριού, οι ευρωβουλευτές ζητούν μια μακροπρόθεσμη στρατηγική της ΕΕ για τα λιπάσματα και μια μακροπρόθεσμη στρατηγική της ΕΕ για τα θρεπτικά συστατικά του εδάφους έως τον Ιούνιο του 2023.
Σημειώνουν ότι το ρωσικό αέριο, που χρησιμοποιείται στην παραγωγή λιπασμάτων, συμβάλλει στη χρηματοδότηση του πολέμου στην Ουκρανία και ζητούν, ως εκ τούτου, «να διατεθούν επαρκείς πόροι το συντομότερο δυνατό για να τερματιστεί η εξάρτηση από αυτό το αέριο».
Οι ευρωβουλευτές αναγνωρίζουν επίσης ότι η αυτάρκεια σε ορυκτά λιπάσματα «δεν είναι ρεαλιστική» μεσοπρόθεσμα και ότι οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή λιπασμάτων προέρχονται συχνά από αυταρχικά καθεστώτα. Η ΕΕ δεν πρέπει να «αντικαταστήσει μια εξάρτηση με μια άλλη» και πρέπει να αυξήσει τη στρατηγική της αυτονομία στα λιπάσματα, σημειώνουν οι ευρωβουλευτές.
Βραχυπρόθεσμο μέτρο
Ως βραχυπρόθεσμο μέτρο για την αύξηση της διαθεσιμότητας λιπασμάτων για τους αγρότες και τη σταθεροποίηση των τιμών, οι ευρωβουλευτές προτείνουν τη χρήση μέρους του γεωργικού προϋπολογισμού του 2023 για την παροχή άμεσης βοήθειας στους αγρότες και την επέκταση της προσωρινής αναστολής των εισαγωγικών δασμών σε όλα τα ορυκτά λιπάσματα εκτός από αυτά που προέρχονται από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία.
Καλούν επίσης την Κομισιόν να εξετάσει έναν κοινό μηχανισμό αγοράς λιπασμάτων σε επίπεδο ΕΕ.
Μακροπρόθεσμα, οι ευρωβουλευτές συνιστούν την επιτάχυνση της διαδικασίας απαλλαγής από τον άνθρακα και τη χρήση θρεπτικών ουσιών χωρίς ορυκτά για την παραγωγή λιπασμάτων.
Υπενθυμίζεται ότι μετά την εισβολή στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου 2022, οι τιμές των λιπασμάτων και της ενέργειας αυξήθηκαν κατακόρυφα, έχοντας αντίκτυπο στο κόστος των τροφίμων. Οι τιμές των αζωτούχων λιπασμάτων αυξήθηκαν κατά 149% τον Σεπτέμβριο του 2022, με τις μεγαλύτερες βιομηχανίες λιπασμάτων να σημειώνουν κέρδη ρεκόρ.
Τη φετινή χρονιά μειώθηκαν κατά 50% οι εκτάσεις που καλλιεργούνται σκόρδα σε σύγκριση με πέρυσι
Σχεδόν ένας στους δύο αγρότες εγκατέλειψε τη φετινή χρονιά την καλλιέργεια του σκόρδου στον Έβρο.
Πρόκειται για μία ακόμη παραδοσιακή και δυναμική καλλιέργεια της περιοχής του Έβρου, η οποία εγκαταλείπεται από τους ντόπιους παραγωγούς, επειδή είναι ασύμφορη.
Σύμφωνα με τον Αγροτικό Σύλλογο Βύσσας, τη φετινή χρονιά μειώθηκαν κατά 50% οι εκτάσεις που καλλιεργούνται σκόρδα σε σύγκριση με πέρυσι. Τα στρέμματα από 3.000 στην περιοχή πλέον είναι λιγότερα από 1.500. «Και όλα αυτά λόγω της εκτίναξης του κόστους παραγωγής και τη διατήρηση χαμηλών τιμών».
Συγκεκριμένα, ενώ η τιμή του σκόρδου αυξήθηκε μόνο κατά 5% σε σχέση με πέρυσι, το κόστος παραγωγής αυξήθηκε κατά 40%.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η καλλιέργεια να εγκαταλείπεται ως ασύμφορη. Έτσι ενώ πριν λίγα χρόνια η παραγωγή κάλυπτε ένα πολύ μεγάλο μέρος της εγχώριας ζήτησης, τώρα δεν καλύπτει ούτε το 50%.
«Η κοροϊδία είναι απίστευτη καθώς από τη μια πλήττετε το αγροτικό εισόδημα ενώ από την άλλη εισάγονται σκόρδα από τρίτες χώρες στις οποίες μάλιστα γίνετε χρήση φυτοφαρμάκων που στην χώρα μας έχουν απαγορευτεί δεκαετίες τώρα και παράλληλα η Κομισιόν θεσπίζει ακόμα πιο αυστηρά όρια στα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων των εγχώριων παραγόμενων προϊόντων», επισημαίνει ο Αγροτικός Σύλλογος Βύσσας, τονίζοντας ότι «αυτή είναι η πολιτική της ΚΑΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης που με ευλάβεια εφαρμόζουν διαχρονικά όλες οι κυβερνήσεις . Μια πολιτική που υπηρετεί τα κέρδη των μεγάλων ομίλων και των εμποροβιομηχάνων. Είναι η ίδια πολιτική που κατέστρεψε την καλλιέργεια του τεύτλου, του καπνού, του σπαραγγιού».
Για όλα τα παραπάνω καλούν το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να πάρει άμεσα μέτρα στήριξης των σκορδοπαραγωγών για να μπορέσουν να συνεχίσουν την καλλιέργεια και να υπάρχει στην αγορά ελληνικό σκόρδο.
Επισημαίνουν δε, την επιτακτική η ανάγκη να μειωθεί το κόστος παραγωγής με αφορολόγητο πετρέλαιο, μείωση της τιμής του ρεύματος και επιδότηση των αγροεφοδίων και να εξασφαλιστούν εγγυημένες τιμές στους παραγωγούς σκόρδου που θα καλύπτουν το κόστος και θα αφήνουν ένα λογικό κέρδος.
Με 3 ευρώ το στρέµµα θα επιδοτούνται οι παραγωγοί αροτραίων καλλιεργειών για τη χρήση βιοδιεγερτών στην εκµετάλλευσή τους και ακόµη 4,5 ευρώ θα λαµβάνουν εφόσον εφαρµόζουν λιπάσµατα βραδείας αποδέσµευσης ή µε παρεµποδιστές
Τα παραπάνω αφορούν και τους παραγωγούς καλαµποκιού, µε τις επιδοτήσεις αυτές να δίνονται µέσω των άµεσων ενισχύσεων («Εφαρµογή φιλικών για το περιβάλλον πρακτικών διαχείρισης µε τη χρήση ψηφιακής εφαρµογής διαχείρισης εισροών και παρακολούθησης περιβαλλοντικών παραµέτρων»).
Η εφαρµογή των παραπάνω προϊόντων θρέψης θα παρακολουθείται και θα πιστοποιείται σε επίπεδο εκµετάλλευσης µε τη χρήσης µίας ψηφιακής εφαρµογής (application κινητού) την οποία θα είναι υποχρεωµένος να χρησιµοποιεί ο παραγωγός για να λάβει τις εν λόγω επιδοτήσεις.
Τα συγκεκριµένα applications θα πιστοποιηθούν από το ΥΠ.Α.Α.Τ και θα γίνουν διαθέσιµα για τους παραγωγούς.
Για τη χρήση της εφαρµογής θα επιδοτείται επίσης ο παραγωγός µε 3 ευρώ το στρέµµα.
Αναλυτικότερα, το application αυτό θα διαθέτει τις εξής δυνατότητες:
Πληροφορίες για τις γεωργικές εκµεταλλεύσεις βάσει του ΣΑΑ και του ΟΣΔΕ.
Πληροφορίες από τις αναλύσεις εδάφους, σε κατάλληλη χωρική και χρονική κλίµακα.
Πληροφορίες για τις πρακτικές διαχείρισης, την ιστορία των καλλιεργειών και τους στόχους απόδοσης:
– Καλλιεργητικές εργασίες
– Την εφαρµογή θρεπτικών (ηµεροµηνία και ώρα, τύπο, µέθοδο εφαρµογής, ποσότητα, στάδιο της καλλιέργειας).
– Την εφαρµογή φυτοπροστατευτικών (δραστική ουσία και εµπορικό όνοµα, ηµεροµηνία και ώρα, µέθοδο, ποσότητα, αιτιολόγηση της εφαρµογής, καιρικές συνθήκες).
– Εφαρµογή αρδεύσεων (ηµεροµηνία και ώρα, µέθοδο εφαρµογής, ποσότητα)
Ενδείξεις όσον αφορά τα νόµιµα όρια και τις απαιτήσεις σχετικά µε τη διαχείριση των θρεπτικών συστατικών, φυτοπροστατευτικών, και ύδατος σε γεωργικές εκµεταλλεύσεις.
Πλήρες ισοζύγιο θρεπτικών ουσιών.
Εκτίµηση ανθρακικού αποτυπώµατος βάσει των χρήσεων γης και των εφαρµοζόµενων πρακτικών.
Οι συγκεκριµένες επιδοτήσεις ουσιαστικά θα αποτελέσουν περισσότερο ένα είδους επιβράβευσης για τους παραγωγούς που ήδη εφαρµόζουν ειδική θρέψη στην εκµετάλλευσή, καθώς το ύψος της ενίσχυσης δεν µοιάζει ικανό να αποζηµιώσει πλήρως τους αγρότες για το έξτρα κόστος.
Σε εξέλιξη βρίσκεται το κλάδεμα καρποφορίας της φιστικιάς
Η τρέχουσα περίοδος (στάδιο λήθαργου) θεωρείται ιδανική τόσο για τη λίπανση, όσο και για το κλάδεμα των δένδρων της φιστικιάς. Παράλληλα, η λήψη κάποιων βασικών, προληπτικών κυρίως μέτρων, μπορεί να περιορίσει σοβαρά φυτοπροστατευτικά προβλήματα της ερχόμενης καλλιεργητικής περιόδου.
Το σωστό κλάδεμα καρποφορίας
Το κλάδεμα καρποφορίας αυτή την εποχή βρίσκεται σε εξέλιξη. Αφαιρείται κάθε ξερή βλάστηση, ενώ οι τομές στο υγιές ξύλο θα πρέπει να είναι καθαρές (δεν θα πρέπει να υπάρχουν ίχνη μεταχρωματισμού), διαφορετικά κόβουμε πιο χαμηλά. Οι εργασίες κλαδέματος και καθαρισμού των δένδρων θα πρέπει να αποφεύγονται όταν ο καιρός είναι υγρός και οι τομές κλαδέματος, ιδιαίτερα οι μεγάλες, θα πρέπει να καλύπτονται με κάποιο επουλωτικό πληγών (π.χ. νοβαρίλ).
Με τον σωστό καθαρισμό των δένδρων επιτυγχάνεται καλός αερισμός και καλή διείσδυση του ηλιακού φωτός στο εσωτερικό της κόμης. Έτσι, περιορίζεται η σχετική υγρασία, η οποία ευνοεί την εμφάνιση σοβαρών ασθενειών, όπως η βοτρυοσφαίρια και η σεπτορίωση.
Λίπανση
Η φιστικιά απαιτεί σχετικά υψηλές ποσότητες λίπανσης λόγω της μεγάλης περιεκτικότητας των καρπών της σε πρωτεΐνη, με τις ανάγκες να είναι μειωμένες σε ξηρικούς και σε χρονιά ακαρπίας φιστικεώνες.
Για τη λίπανση της φιστικιάς θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα εξής:
1. Εδαφολογική ανάλυση πριν τη φύτευση και επανάληψη αυτής ανά πενταετία. Τυχόν ελλείψεις ή υψηλές απαιτήσεις σε φώσφορο (P) και κάλιο (Κ) καλό είναι να καλύπτονται πριν από τη φύτευση, με ενσωμάτωση σε μια λωρίδα γης επί της μελλοντικής γραμμής των δέντρων σε πλάτος περίπου 2 μέτρων, ώστε να αξιοποιηθούν τα μέγιστα τα επόμενα χρόνια. Η οργανική ουσία, επίσης, εφαρμόζεται πολύ αποτελεσματικά μόνο πριν από τη φύτευση με ενσωμάτωση, καθώς τα επόμενα χρόνια η αναμόχλευση του εδάφους πρέπει να αποφεύγεται.
2. Φυλλοδιαγνωστική ανάλυση κάθε 2η χρονιά (τη χρονιά της ακαρπίας) στα τέλη Ιουλίου. Έτσι, μπορεί να προταθεί η καταλληλότερη λίπανση για την επόμενη ρονιά που το δένδρο θα έχει υψηλή παραγωγή και ανάγκες.
Επειδή στην κεντρική Ελλάδα οι βροχοπτώσεις στα τέλη του χειμώνα και κατά την άνοιξη είναι συνήθως ικανοποιητικές, δεν είναι απαραίτητη η πιο πρώιμη βασική λίπανση.
Παρακάτω παραθέτουμε τις συστάσεις του Δρ. Γεωργίου Νάνου, καθηγητή δενδροκομίας της Σχολής Γεωπονικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, για τη λίπανση παραγωγικών φιστικεώνων, ξηρικών και αρδευόμενων.
Η καλλιέργεια του λωτού παρουσιάζει αξιόλογη δυναμική στην Πέλλα, δεδομένου ότι το προϊόν σε μεγάλο ποσοστό εξάγεται
Απώλεια εισοδήματος είδαν το 2022 και οι παραγωγοί λωτών της Περιφερειακής Ενότητας Πέλλας, λόγω των χαμηλών τιμών διάθεσης και του υψηλού κόστος παραγωγής.
Η παραγωγή λωτών είναι μία ξεχωριστή καλλιέργεια, που παρουσιάζει αξιόλογη δυναμική στην Πέλλα, δεδομένου ότι το προϊόν εξάγεται, σε μεγάλο ποσοστό, σε Ευρώπη και Ιορδανία.
Σύμφωνα με 53 τιμολόγια παραγωγών, η τιμή πώλησης του προϊόντος το 2022, ήταν μειωμένη κατά 40%, σε σχέση με προηγούμενα χρόνια. Με τις τιμές που κυμαίνονται μεταξύ 0,12 και 0,25 ευρώ το κιλό, ενώ τα προηγούμενα χρόνια έφτανε τα 0,35 ευρώ ανά κιλό, και με αυξημένο το κόστος παραγωγής, όπως επισημαίνεται στην επιστολή «απειλείται η επιβίωση μιας ξεχωριστής καλλιέργειας, με αξιόλογη δυναμική στην περιοχή μας, δεδομένου ότι εξάγεται σε μεγάλο ποσοστό σε Ευρώπη και Ιορδανία».
Η καλλιεργούμενη έκταση με λωτούς στην Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας, είναι 4.877,26 στρέμματα (δηλώσεις ΟΣΔΕ 2022).
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Πέλλας, Ιορδάνης Τζαμτζής, σε επιστολή του προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Γιώργο Γεωργαντά, η καλλιέργεια λωτών αγωνίζεται να επιβιώσει, εξαιτίας των χαμηλών τιμών διάθεσης του προϊόντος και του υψηλού κόστους παραγωγής. Για τον λόγο αυτό ζητά από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να ενισχυθεί το εισόδημα των παραγωγών λωτών, ώστε να μην εγκαταλείψουν μια καλλιέργεια με παρόν και μέλλον, στην Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας.
Ένα από τα μεγαλύτερα φωτοβολταϊκά πάρκα προς όφελος της αγροτικής παραγωγής της Θεσσαλίας, ετοιμάζεται να λειτουργήσει στη περιοχή και αναμένεται να είναι το πρώτο στη χώρα, με στόχο την παροχή δωρεάν ενέργειας, αλλά και όφελος σε τουλάχιστον 50.000 αγρότες σε συνεργασία με την Περιφέρεια Θεσσαλίας, τον Γενικό Οργανισμό Εγγείων Βελτιώσεων (Γ.Ο.Ε.Β. Θεσσαλίας) καθώς και του Τοπικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων Πηνειού (Τ.Ο.Ε.Β. Πηνειού).
Όπως σημείωσε στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας «σήμερα ξεκινάει ένα έργο για δωρεάν παροχή ενέργειας στους αγρότες που εντάσσονται στον ΤΟΕΒ Πηνειού», για να συμπληρώσει ότι : «Με στρατηγική σχέση με την Γαλλία καταρτίσαμε ένα σχέδιο αγροενέργειας. Για πρώτη φορά γίνεται η ισορροπημένη διαχείριση της ενέργειας και κρατάει ενωμένη την κοινωνία, ενώ τους αγρότες τους δίνει δυνατότητα να συνεχίσουν. Με αυτό τον τρόπο δίνεται σημαντική ανάσα σε όσους αδυνατούν να πληρώσουν το ρεύμα».
O Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του ΥΠΕΝ, σε δηλώσεις του στα πλαίσια της παρουσίασης του έργου τόνισε: ”Θα ήθελα να συγχαρώ εκ μέρους της κυβέρνησης, την εταιρεία, την Περιφέρεια, και φυσικά πάνω απ’ όλους τους αγρότες της περιοχής που σε πείσμα των στερεοτύπων που υπάρχουν αντιλαμβάνονται την πορεία των πραγμάτων και δείχνουν ένα πρωτοπόρο πνεύμα αναλαμβάνοντας να συμμετέχουν ενεργά σε αυτό το καινοτόμο πρότζεκτ το οποίο θα αποφέρει φυσικά τεράστια οφέλη στους αγρότες της περιοχής”.
Αξίζει να τονιστεί πως σύμφωνα με το έργο θα εγκατασταθούν, επίσης, πλωτά φωτοβολταϊκά στοιχεία που επιτρέπουν τη χρήση των υδάτινων επιφανειών για την παραγωγή ενέργειας, μειώνοντας παράλληλα τα φαινόμενα εξάτμισης. Τέλος, διατάξεις αποθήκευσης θα συμπληρώσουν αυτές τις εγκαταστάσεις ηλιακής παραγωγής, επιτρέποντας την ενσωμάτωση της πράσινης ενέργειας στο δίκτυο και ένα πιο αποδοτικό και πράσινο ενεργειακό μείγμα για τη Θεσσαλία
Σημειώνεται, πως φωτοβολταϊκό πάρκο αποτελεί το πρώτο έργο της εταιρείας Akuo στην Ελλάδα, αποτελούμενο από 4 φωτοβολταϊκούς σταθμούς ισχύος 1 MW ο καθένας. Επιπρόσθετα, είναι το πρώτο έργο στο οποίο η Akuo θα προβεί στη πώληση ηλεκτρικής ενέργειας απευθείας στην αγορά, μέσω της συμμετοχής της στις αγορές του Χρηματιστηρίου Ενέργειας.
Σύμφωνα με ενημέρωση της εταιρείας μέσα στους επόμενους μήνες θα ολοκληρωθεί η αδειοδοτική ”ωρίμανση” ενός χαρτοφυλακίου σταθμών συνολικής ισχύος 500MW, ώστε να ξεκινήσει η κατασκευή τους αφού οριστικοποιηθεί η χρηματοδότησή τους.
Πατατάκια: Η συχνή κατανάλωση τσιπς μπορεί να συμβάλει σε υψηλά επίπεδα χοληστερόλης λόγω της ποσότητας και του είδους του λίπους που βρίσκεται στα πατατάκια.
Τα πατατάκια είναι ένα φθηνό, νόστιμο και εύκολα διαθέσιμο σνακ, αλλά το γεγονός ότι επιβαρύνει το σώμα σας μπορεί να μην αξίζει την ευχαρίστηση. Ενώ η περιστασιακή απόλαυση μιας χούφτας πατατάκια δεν θα προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημιά σε κάποιον που καταναλώνει μια κατά τα άλλα υγιεινή διατροφή, οι πραγματικοί κίνδυνοι προκύπτουν όταν καταναλώνετε πατατάκια σε καθημερινή βάση ή τα επιλέγετε τακτικά από πιο υγιεινές επιλογές.
Αύξηση βάρους
Τα πατατάκια είναι συνήθως πλούσια σε λίπος και θερμίδες, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αύξησης βάρους και παχυσαρκίας. Μια ουγγιά από απλά πατατάκια, ή περίπου 15 με 20 πατατάκια, περιέχει περίπου 10 γραμμάρια λίπους και 154 θερμίδες. Μια μελέτη του 2015 στο “Health Affairs” διαπίστωσε ότι οι τηγανητές πατάτες σε λάδι (συμπεριλαμβανομένων των πατατών) ήταν από τα τρόφιμα που συνδέονται πιο έντονα με την αύξηση βάρους. Το υπερβολικό βάρος ή η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο διαβήτη, καρδιακών παθήσεων και ορισμένων μορφών καρκίνου.
Υψηλή χοληστερόλη
Η συχνή κατανάλωση τσιπς μπορεί να συμβάλει σε υψηλά επίπεδα χοληστερόλης λόγω της ποσότητας και του είδους του λίπους που βρίσκεται στα πατατάκια. Τα περισσότερα πατατάκια είναι τηγανητά, μια διαδικασία που δημιουργεί τρανς λιπαρά, το πιο επικίνδυνο είδος. Επιπλέον, τα έλαια που χρησιμοποιούνται για το τηγάνισμα των τσιπς είναι συχνά κορεσμένα λίπη, τα οποία συμβάλλουν επίσης σε υψηλά επίπεδα χοληστερόλης. Τα υψηλά επίπεδα τρανς λιπαρών στην κυκλοφορία του αίματος συνδέονται με υψηλά επίπεδα LDL χοληστερόλης και αυξημένο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου. Τα υψηλά επίπεδα τρανς λιπαρών στη διατροφή συσχετίζονται με υψηλά επίπεδα στο αίμα.
Χαμηλή Διατροφή
Εάν συμπεριλαμβάνετε τακτικά τσιπς ως μέρος της διατροφής σας, μπορεί να μην καταναλώνετε τόσα θρεπτικά συστατικά όσο θα έπρεπε. Τα πατατάκια είναι συνήθως χαμηλά σε βιταμίνες και μέταλλα και τείνουν να εκτοπίζουν πράγματα στη διατροφή που είναι υψηλότερα σε θρεπτικά συστατικά. Η κατανάλωση υγιεινών σνακ μπορεί να σας βοηθήσει να καλύψετε τυχόν διατροφική έλλειψη κατά την ώρα των γευμάτων, οπότε αν επιλέξετε τσιπς αντί για σνακ με υψηλή θρεπτική πυκνότητα, δεν θα έχετε αυτό το όφελος.
Υψηλή πίεση του αίματος
Η περιεκτικότητα σε νάτριο στα πατατάκια μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την καρδιαγγειακή σας υγεία. Η υψηλή πρόσληψη νατρίου μπορεί να προκαλέσει αύξηση της αρτηριακής πίεσης, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε εγκεφαλικό επεισόδιο, καρδιακή ανεπάρκεια, στεφανιαία νόσο και νεφρική νόσο. Τα πατατάκια έχουν γενικά μεταξύ 120 και 180 χιλιοστόγραμμα νατρίου ανά ουγγιά και τα τσιπς τορτίγιας μπορούν να έχουν 105 έως 160 χιλιοστόγραμμα νατρίου ανά ουγγιά. Μια σακούλα πατατάκια συνήθως περιέχει περισσότερα από μια ουγγιά, τόσοι πολλοί άνθρωποι καταναλώνουν περισσότερο νάτριο από ό,τι καταλαβαίνουν όταν τρώνε πατατάκια. Σύμφωνα με τις Διατροφικές Οδηγίες για τους Αμερικανούς του 2010, οι περισσότεροι άνθρωποι πρέπει να περιορίσουν την κατανάλωση αλατιού στα 2.300 χιλιοστόγραμμα την ημέρα, ενώ άτομα άνω των 50 ετών, Αφροαμερικανοί και οποιοσδήποτε με υψηλή αρτηριακή πίεση, νεφρική νόσο ή διαβήτη δεν πρέπει να καταναλώνει περισσότερα από 1.500 χιλιοστόγραμμα την ημέρα.
Υγιείς εναλλακτικές λύσεις
Τα ψημένα πατατάκια και τα τσιπς τορτίγιας τείνουν να έχουν χαμηλότερες θερμίδες και λίπος από τα τηγανητά πατατάκια, αν και μπορεί να εξακολουθούν να περιέχουν υψηλά επίπεδα νατρίου. Τα ανάλατα κουλούρια ολικής αλέσεως και τα ποπ κορν με αέρα είναι επιλογές χαμηλών λιπαρών, χαμηλών θερμίδων που παρέχουν επίσης επιπλέον φυτικές ίνες, καθιστώντας τις καλύτερες επιλογές σνακ από τα πατατάκια. Άλλες υγιεινές εναλλακτικές λύσεις περιλαμβάνουν χαμηλής περιεκτικότητας σε νάτριο, ψημένα τσιπς λαχανικών ή τσιπς μήλου.
Ναι, τον πετάμε! Τον περνάμε και στα παιδιά μας. Κάθε διατήρηση λαϊκού εθίμου είναι βήμα προς την Ελευθερία. Είναι πράξη δράσης ενάντια στην άχρωμη λαίλαπα του τσιμέντου που σκλαβώνει την ψυχή μας. Κάθε ματιά στον ουρανό είναι δήλωση Αληθείας. Έχει τόσες μνήμες αυτό το γαλάζιο …
Στην αρχαιότητα, 4ο αιώνα π.Χ., ο μαθηματικός και αρχιμηχανικός Αρχύτας (440-360 π.Χ.), από τον Τάραντα της Νότιας Ιταλίας, καλός φίλος του Πλάτωνα και οπαδός του Πυθαγόρα, χρησιμοποίησε στην αεροδυναμική του τον χαρταετό και λέγεται ότι ήταν ο εφευρέτης του. Ο Αρχύτας θεωρείται ο τελευταίος αλλά και ο σημαντικότερος των Πυθαγορείων. Κείμενα του Αρχύτα λένε ότι μελέτησε και ο Γαλιλαίος.
Ο χαρταετός φαίνεται να άνοιξε για πρώτη φορά τα πολύχρωμα, εύθραυστα φτερά του περίπου στα 1000 π. Χ., και έκτοτε δεν έπαψε να χρωματίζει με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο τον ουράνιο θόλο, από την Ανατολή έως τη Δύση.
Από την Κίνα, φτιαγμένος από μετάξι και μπαμπού, με τη μορφή του δράκου που ήταν ιερό, θεϊκό σύμβολο, αντικείμενο θαυμασμού και λατρείας για τον λαό, πέταξε μακριά. Πέταξε στην Κορέα κι από εκεί στην Ινδονησία και τη Μαλαισία, για να φτάσει στην Ιαπωνία, όπου εμπλουτίστηκε με περισσότερο έντονα χρώματα και πήρε τη μορφή των αυστηρών Σαμουράι. Στη Βόρεια Ινδία, εδώ και χιλιάδες χρόνια, οι αιθέριοι χορευτές υποδέχονται την άνοιξη, σε γιορτές που έχουν τις ρίζες τους στην ινδουιστική μυθολογία.
Τον 4ο π.Χ. αι., στην αρχαία Ελλάδα, σύμφωνα με τις πηγές, ο αρχιμηχανικός Αρχύτας του Τάραντος χρησιμοποίησε στην αεροδυναμική του τον αϊτό. Παλαιότερη αναφορά θα μπορούσε να θεωρηθεί η απεικόνιση σε ελληνικό αγγείο της κλασικής περιόδου μιας κόρης που κρατά στα χέρια της λευκή σαΐτα δεμένη με νήμα, ένα είδος αϊτού δηλαδή, και την οποία ετοιμάζεται να πετάξει. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρήση του χαρτιού δεν ήταν ακόμη γνωστή, εικάζουμε ότι τα χρόνια εκείνα, τα όποια πειράματα ή παιχνίδια με αϊτούς θα πρέπει να τα έκαναν με πανί, αντίστοιχο με αυτό που χρησιμοποιούσαν στα πλοία έως και τα μεσαιωνικά χρόνια.
Πολύ αργότερα, ο Μάρκο Πόλο, γυρίζοντας από τα ταξίδια του, φέρνει το χαρταετό στη Μεσαιωνική Ευρώπη.
O χαρακτήρας του εξαγνισμού, τον οποίο πολλοί απέδιδαν στο πέταγμα του χαρταετού, με τον καιρό γίνεται απολαυστικό παιχνίδι, επιστημονική έμπνευση και πηγή μιας διαρκούς ικανοποίησης του ανθρώπου για την υποταγή της ύλης στα πιο ευφάνταστα και τολμηρά του όνειρα.
Ο χαρταετός, στη μακραίωνη ιστορία του, χρησιμοποιήθηκε ποικιλοτρόπως: για τη μέτρηση της Θερμοκρασίας και της ταχύτητας των ανέμων, για μελέτες της ατμόσφαιρας και του ηλεκτρισμού, αλλά ακόμα και για αεροφωτογραφίσεις. Έσωσε ναυαγούς, έστειλε στρατιωτικά σήματα, κίνησε κάρα, ακόμα και αυτοκίνητα.
Στην ιστορική διαδρομή του αγαπημένου χαρταετού, συνέβησαν πολλά και διάφορα:
• Το 1749 ο Σκωτσέζος μετεωρολόγος Alexander χρησιμοποίησε χαρταετούς με θερμόμετρα, προκειμένου να καταγράψει και να μελετήσει τις θερμοκρασιακές μεταβολές σε μεγάλο υψόμετρο.
• Το 1752 ο Βενιαμίν Φραγκλίνος εκτέλεσε το διάσημο πείραμα με τον χαρταετό, προκειμένου να αποδείξει ότι οι αστραπές δεν είναι τίποτα άλλο παρά στατικός ηλεκτρισμός.
• Τα χρόνια 1799 – 1809, ο σερ George Cayley άρχισε να πειραματίζεται με τους χαρταετούς, προκειμένου να κατασκευάσει μια μηχανή που να έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει ανθρώπους στον αέρα. Και τα κατάφερε! Το 1853 πέτυχε να πετάξει το πρώτο ανεμοπλάνο, που μπόρεσε να σηκώσει το βάρος ενός ατόμου για σαράντα ολόκληρα δευτερόλεπτα.
• Το 1833 ένας Βρετανός, αυτή τη φορά, μετεωρολόγος, χρησιμοποίησε τους χαρταετούς για να ανυψώνει ανεμόμετρα, ώστε να καταγράφει και να μελετά τις ταχύτητες των ανέμων στα διάφορα υψόμετρα.
• Το 1887 ο Ε. Β. Archibald τράβηξε τις πρώτες αεροφωτογραφίες χρησιμοποιώντας χαρταετούς
Ιστορίες για χαρταετούς
Κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Χαν, ένας στρατηγός χρησιμοποίησε έναν χαρταετό μ’ έναν ιδιαίτερα έξυπνο και ενδιαφέροντα τρόπο. Προκειμένου να καταλάβει με τον στρατό του ένα παλάτι, έπρεπε να σκάψει ένα υπόγειο τούνελ. Μη γνωρίζοντας, όμως, το μήκος που θα έπρεπε να έχει το τούνελ, πέταξε τον χαρταετό έως πάνω από το παλάτι, κρατώντας την άκρη του νήματος στο σημείο απ όπου Θα ξεκινούσε το τούνελ, και έτσι έκανε τους απαραίτητους σχετικούς υπολογισμούς.
Παλαιότερα, στην Κίνα, στην Κορέα και στην Ιαπωνία, πίστευαν ότι οι χαρταετοί είχαν τη δυνατότητα να διώχνουν τα κακά πνεύματα, γι’ αυτό και το πέταγμά τους, ακόμη και σήμερα, προϋποθέτει ολόκληρη τελετουργία.
Σύμφωνα με κάποια παράδοση μάλιστα, μια νύχτα ένας Ιάπωνας στρατηγός πέταξε πάνω από το στρατόπεδο των εχθρών του έναν χαρταετό γεμάτο κουδούνια, με αποτέλεσμα οι εχθροί να νομίσουν ότι τους επιτέθηκαν τα κακά πνεύματα και να το βάλουν στα πόδια. Ο αυτοκράτορας της Κίνας Γουέν Χσουν έκανε πειράματα πτήσεων με αετούς φτιαγμένους από μπαμπού, χρησιμοποιώντας για επιβάτες τους κρατούμενούς του. Οι τυχεροί που επιζούσαν κέρδιζαν την ελευθερία τους.
Ο Μάρκο Πόλο περιγράφει τους χαρταετούς και τις επικίνδυνες επανδρωμένες πτήσεις τους. Πολύ γρήγορα, στην Ιαπωνία απαγορεύτηκαν οι χαρταετοί πάνω από ένα μέγεθος, ώστε να αποφεύγονται τα επανδρωμένα μοντέλα και οι κίνδυνοι που συνεπάγονταν.
Οι χαρταετοί και χώρες
Σε κάθε χώρα, το πέταγμα του χαρταετού παίρνει μια εντελώς διαφορετική διάσταση, καθώς με διάφορους τρόπους, συσχετίζεται με τις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα του τόπου. Πάντως, είτε ως παιχνίδι και συνήθεια του χθες είτε ως παιχνίδι του σήμερα μα και του αύριο, το πέταγμα του χαρταετού έχει τη δύναμη, σε διαφορετικές χρονικές περιόδους του έτους για κάθε χώρα, να ξεσηκώνει σε όλο τον κόσμο μικρούς και μεγάλους και να τους παρασύρει σ’ ένα διαφορετικό, αλλά πάντοτε πολύχρωμο πανηγύρι χαράς.
Για παράδειγμα, στην Κίνα διοργανώνονται κάθε χρόνο διαγωνισμοί για την ανάδειξη του πιο όμορφου χαρταετού. Οι περισσότεροι από τους χαρταετούς αυτούς, όχι μόνο αναπαριστούν δράκους, ψάρια, πουλιά και άλλα αιώνια σύμβολα της μακρινής Ανατολής, αλλά συχνά έχουν ενσωματωμένες σφυρίχτρες ή σωλήνες που μπορούν να βγάζουν μουσικούς ήχους χάρη στον αέρα που περνά από μέσα τους, δημιουργώντας έτσι ένα μαγευτικό υπερθέαμα εικόνας και ήχου.
Στην Οσάκα της Ιαπωνίας, κάθε χρόνο, την Πέμπτη ημέρα του Μαΐου, οι μικροί Ιάπωνες περιμένουν με αγωνία το Κοντομόνοχι ή αλλιώς τη Μέρα των Παιδιών. Εκείνη την ημέρα, οι οικογένειες που έχουν μικρούς γιους συνηθίζουν να ανεμίζουν στον κήπο πολύχρωμες κορδέλες και πελώριους χαρταετούς σε σχήμα κυπρίνου, που τους έχουν δέσει σ’ ένα μεγάλο στύλο από μπαμπού μ’ έναν ανεμόμυλο στην κορυφή του. Οι γιρλάντες και οι χαρταετοί- κυπρίνοι συμβολίζουν την οικογένεια: ο πρώτος χαρταετός τον πατέρα, ο δεύτερος τη μητέρα και ο τρίτος το παιδί – γιο.
Ο κυπρίνος είναι ένα δυνατό και γερό ψάρι, γνωστό για την ενεργητικότητα και την αποφασιστικότητά του, καθώς κολυμπάει κόντρα στο ρεύμα και πετάγεται ψηλά πάνω από την επιφάνεια του νερού. Έτσι, ο κυπρίνος αποτελεί ένα καλό παράδειγμα για τους μικρούς Ιάπωνες, που πρέπει να μάθουν και εκείνοι να ξεπερνούν κάθε εμπόδιο της ζωής με δύναμη και αποφασιστικότητα.
ο χαρταετός, στη μακραίωνη ιστορία του, χρησιμοποιήθηκε ποικιλοτρόπως
Ωστόσο, μια από τις πιο εντυπωσιακές γιορτές των αιθέριων αιώνιων χορευτών πραγματοποιείται εδώ και χιλιάδες χρόνια στη Βόρεια Ινδία και παίρνει μοναδικές διαστάσεις στη γιορτή «Basant» η γιορτή γίνεται για την υποδοχή της άνοιξης κάθε Φεβρουάριο στη Λαχώρη στο σημερινό Πακιστάν και αντανακλά παγανιστικές συνήθειες του παρελθόντος.
Πρόκειται για ένα ξέφρενο γλέντι, το οποίο προσμένουν με μεγάλη ανυπομονησία μικροί και μεγάλοι. Σε αυτή τη γιορτή, όλοι λαχταρούν να κατακτήσουν με τον χαρταετό τους τον ουρανό, πράγμα που θα τους εξασφαλίσει η χρήση των πιο καλών υλικών, και ιδιαίτερα του ανθεκτικότερου σπάγγου, ο οποίος επικαλύπτεται με σκόνη γυαλιού. Μαζί με τα υλικά, αυτό που καθορίζει τη νίκη είναι η έξυπνη άμυνα, οι δυναμικές επιθέσεις και οι επιδέξιοι χειρισμοί που γίνονται κυρίως από τις ταράτσες των σπιτιών.
Η ομορφιά που προσφέρουν την ημέρα οι εκατομμύρια πολύχρωμοι χαρταετοί συνεχίζεται και τις νύχτες, καθώς συνεχίζεται και το παιχνίδι, με ολόλευκους χαρταετούς, λουσμένους όχι μόνο στο φως του φεγγαριού, αλλά και στο φως που πλημμυρίζει την πόλη, ειδικά για την περίσταση.
Χαρταετών ονόματα
– Στα Αγγλικά, η λέξη «Kite» είναι συγχρόνως το όνομα ενός υπέροχου πουλιού.
– Στα Ιαπωνικά, η λέξη «taco» σημαίνει «χταπόδι». Προφανώς, οι Ιάπωνες επέλεξαν αυτό το όνομα για τον χαρταετό τους, επειδή μοιάζει με χταπόδι, καθώς πετά με τη βοήθεια πολλών νημάτων, τα οποία εξασφαλίζουν την κίνηση τού συνήθως περίπλοκου σχήματός του.
– Στα Μεξικανικά, η λέξη «papalote», σημαίνει ταυτόχρονα «πεταλούδα».
– Στα Γερμανικά, η λέξη «Drachen» σημαίνει «δράκος». Προφανώς, η ονομασία αυτή καθιερώθηκε από τα χρόνια που οι γερμανικοί χαρταετοί είχαν μορφή άγριων ζώων που εκτόξευαν φωτιά από τα στόματά τους.
Αξίζει να αναφέρουμε ότι τα ονόματα των χαρταετών δεν είναι διαφορετικά μόνο από χώρα σε χώρα, αλλά πολλές φορές και από περιοχή σε περιοχή μέσα στην ίδια χώρα. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα, τον χαρταετό στη Θράκη τον λέμε και πετάκι, στα Επτάνησα και Φύσουνα, ενώ γενικά τους εξάγωνους αϊτούς τους λέμε και Σμυρνάκια.
Για τα ελληνικά κούλουμα, ο χαρταετός κατασκευαζόταν πάντα από τα ίδια τα παιδιά, με ή χωρίς τη βοήθεια των δικών τους, με απλά υλικά, όπως χαρτί, καλάμι ή λεπτό πηχάκι, σπάγγο και εφημερίδες και με περισσεύματα από τις αποκριάτικες κορδέλες.
Κατασκευή Χαρταετού
Ο χαρταετός είναι μια κατασκευή με ελαφριά υλικά που σκοπό έχει να πετά ψηλά στον ουρανό με τη βοήθεια του αέρα.
Η χειροποίητη κατασκευή του στην Ιαπωνία και την Κίνα, είναι μια πραγματική ιεροτελεστία. Αρχικά ο χαρταετός κατασκευαζόταν με ξύλινο σκελετό και χαρτί. Στην εποχή μας κατασκευάζονται είτε από ξύλο, είτε από πλαστικό και ντύνονται με πλαστικό.
Δεν λείπουν βέβαια και οι χειροποίητοι που είναι φτιαγμένοι με καλάμια. Σήμερα κατασκευάζονται χαρταετοί σε μια τεράστια ποικιλία σχημάτων και χρωμάτων, ακόμα και σε συσκευασία τσέπης. Στη χώρα μας το πιο παραδοσιακό σχήμα που έχουν είναι με εξάγωνο σκελετό.
Ο μεγαλύτερος χαρταετός του κόσμου είναι ο Megabite που έχει διαστάσεις 55 Χ 22 μέτρα (δηλ. 630 τετραγωνικά μέτρα).
Οι πιο γνωστοί κατασκευαστές χειροποίητων χαρταετών στη χώρα μας ήταν και είναι ο Θανάσης Βαλσάμης από τη Νέα Ιωνία, ο Δ. Γαβράς από τους Αγίους Αναργύρους, οι αδελφοί Κελαηδή από τον Άγιο Φανούριο, ο Κώστας Παναγιωτόπουλος από το Περιστέρα, ο Χρήστος Πετρόπουλος ο Μανώλης Χαβιαράς από το Περιστέρι. Ανάμεσα σ’ αυτούς πρέπει να μπει και ο ζωγράφος Αλέξης Ακριθάκης, ο οποίος υπήρξε δεινός κατασκευαστής χαρταετών.
Τα βασικά στοιχεία ενός χαρταετού
– Ο κεντρικός άξονας ή ραχοκοκαλιά γύρω από τον οποίο κατασκευάζεται ο χαρταετός και οι βοηθητικοί άξονες που τοποθετούνται σταυρωτά πάνω από τον κεντρικό άξονα.
– Οι βοηθητικοί άξονες μπορεί να είναι καμπυλωτοί. Ο κεντρικός άξονας και οι βοηθητικοί άξονες λέγονται και βέργες ή ράβδοι.
– Οι μύτες των αξόνων.
– Το πλαίσιο ή σκελετός, ο οποίος λέγεται και σταυρός, καθώς πολλές φορές έχει το σχήμα του, που είναι ο κεντρικός άξονας με τους βοηθητικούς άξονες , ενωμένους με σπάγκο και αποτελούν το σχήμα του χαρταετού πάνω στο οποίο τοποθετείται το ιστίο ή κάλυμμα ή ντύμα.
– Το χαλινάρι ή ζύγια όπως ακούγονται κυρίως, που αποτελούνται από ένα ή περισσότερους σπάγκους στερεωμένους στον κεντρικό ή τους βοηθητικούς άξονες και μας βοηθάει να ελέγχουμε τον χαρταετό όταν πετάει και είναι 70cm – 80 cm περίπου.
– Ο κρίκος για τα ζύγια.
– Ο σπάγκος ή σκοινί, που αρχίζει από το χαλινάρι και ξετυλίγεται για να πετάξουμε τον χαρταετό.
– Η ουρά, που είναι μια μακριά λουρίδα από χαρτί ή πλαστικό ή σπάγκος με δεμένα πάνω του κομμάτια χαρτιού ή πλαστικού ή είναι φιόγκοι και μας βοηθάει στην ισορροπία του χαρταετού στον αέρα.
– Η καλούμπα ή κουβάρι όπου δένουμε το σκοινί και το τυλίγουμε.
– Η θηλιά της καλούμπας, ώστε να μη μας φύγει ο σπάγκος.
Ένας καλός χαρταετός πρέπει να έχει καλά τα ζύγια της καλούμπας, το μέγεθος της ουράς και τα ζύγια της ουράς. Το χαρτί (συνήθως με ζωηρές αποχρώσεις) ή το πλαστικό που ντύνουμε τον χαρταετό πρέπει να μην είναι και πολύ λεπτό γιατί με την αντίσταση του στον αέρα θα σχιστεί.
Για να πετάξει ο χαρταετός πρέπει να τρέξει κάποιος λίγο και να τον αφήσει, ενώ ο δεύτερος που κρατά την καλούμπα (σχοινί) πρέπει να αφήνει συνεχώς σχοινί. Αν ο αέρας είναι καλός σύντομα θα τον δείτε να χορεύει στον ουρανό. Για να είμαστε ασφαλείς και να μη διατρέχουμε κανένα κίνδυνο, πρέπει να επιλέγουμε τόπους ανοιχτούς, απλόχωρους, χωρίς γκρεμνούς και ηλεκτροφόρα σύρματα.
